140 Lina Ru kienė Hib idiniai cons uções e minijos dū inhos com
p epoziciniais sie iniais kamienais
clássicos doi.o g/10.35321/ e m26-07
Hib idos e miniais de cons ução
dū inhos com clássicas p epoziciniais
sie inhas kamienas
Lina Ru kienė
Lie u ių kalbos ins i u as
Vilniaus Gedimino echnikos uni e si e as
Ano AcijA
Uma mais b ilhan es a ual cons ução e minologia endências é in e nacionais de
de g egos e la ynas línguas de i ados sie inių kamienų, ais como ae o-, mak o-,
mik o-, nanoi e c., u ilização no os e mos ku i. No en an o, e minologia Li uães
não há de uma abo dagem em esses elemen os in e nacionais mo emínio
usą. S aipsnyje ap a iama požiū ių į ai o ė, siūloma nag inėjamų a p au inių
elemen ų nelaiky i a iksoidais (p e iksoidais i su iksoidais) – šiuo a eju inka-
s amesnis sie inio kamien e mo. Com base a pa i da á ea da cons ução
ū os su ink a medžiaga, s aipsnyje nag inėjama hib idinių s a ybos e minų su
cien í ica li e aklasikinias sie inias kamienais aida, a aliadas causas, u ėjusies
maio in luênciau a pli imui des es dū inių cons uição e minijoje, analisam-se
des as hyb idinių dū inių da ybos polinkas.
ESMINIAI VOODŽIAI: dū inys, cognininis e minus, classikinis sie inis kamienas, ne ik asis
dū inys, s a yba.
AbSTRAcT
One o he mos p ominen endencies in he con empo a y e minology o
cons uc ion is he usage o in e na ional bound s ems coming om G eek and
La in languages, such as ae o-, mak o-, mik o-, nano-, ib o-, e c., o he o ma ion
o neologisms. Howe e , a single app oach owa ds he mo phemic s a us o hese
in e na ional elemen s is lacking in Li huanian e minology. The e o e, he a icle
discusses he di e si y o opinions and p oposes o dissocia e a ixoids (p e ixoids
and su ixoids) om bound s ems in his case a e m o bound s ems is mo e
applicable. based on he ma e ial collec ed om scien i ic li e a u e in he ield o
cons uc ion, he a icle add esses he de elopmen o hyb id e ms o
cons uc ion wi h classical bound s ems and e alua es he easons which had
majo in luence on he sp ead o hese compounds in he e minology o
cons uc ion. The a icle analyses he ends o o -
141Te minologia | 2019 | 26 ma ion o hese hyb id compound e ms and discusses he a emp s
o o m KEYWORDS: compound, gene ic e m, classical bound s em, imp ope compound,
compound e ms wi h classical bound s ems as p ope compounds.
cons uc ion.
INTADINS NOTABES
Embo a la ynų língua e é pe dida in e nacionais da ciência posições da língua,
sua impo ância à mokslui, ambém e e minologijai, es emunija não só de
ela e po ela de g eikos idiomas a ėję emp in i pala as, apę
in e nacionalu iniais e minis, mas e ce os elemen os de pala as, cujos
gausu e Li u ians e minijoje. Nemaža dessas elemen os in e nacionais são
pa e sie iniai p epoziciniai kamienai, ais como audio-, mak o-, mik o-, nano-,
pseudo-, ideoi e c., cons i uídos dū inių sandus. Na linguagem es angei a
a a enção pa a es es dú nios, que ainda são chamados quazikompozi ais,
semio dū iniais, samplaikos e e c., a aído já há mui o empo, po ém
discussões sob e ais dú nios e suas sandas ebe yks a. Discu e-se po
concei os, essenciais sinais, ala-se sob e po eikį c ia hie a chinea sandų
classi icação, escla eškin i seman inius lašius com p ima ine mo ema,
in es iga seus egula ismo e p oduc i um. O obje i o des e a igo
discu indo ne iena eikšmišką kalbininkų požiū į į mo eminį klasinių (kilusių iš
g aikų i la ynų kalbų) elemen sų s a usą, išnag inė i hib idinius gimininius
s a ybos e minus dinius wi h classikiniais p epozicinū iais sie iniais
kamienais ( oliau KPSK) aidos e da ybos aspek ais. Ma é iaga pa a o a igo
oi cole ada de 207 on es: guiões de á ea de cons ução, mokomųjų knygų,
e minų žodynų, žinynų, dak a o dise ações, publicações, ab angen es mais
de 100 anos pe íodo (19102018 m.). De ido nemezo quan idade de on es na
lis agem de on es exis en e no inal do a igo ap esen am-se apenas
aquelas on es, nas quais o am encon ados giminá ios cons uções
e minos dū inių com KPSK. Po exemplo, do pe íodo 19181940. são o necidas
apenas duas on es, po que apenas nelas oi usado o a igo ak ualių dū inių
(48 on es à lis a de on es não são incluídas, po ém nelas usados giminos
cons u i os e minos dū inių dados são usados híb idos dū inių com KPSK e
dū inių com lais aisiais (sa a ankiškais) kamienais pa a elação quan i a i a
e ela ). híb idos gêmeos de cons ução e minus dū inius com pos
poziciniais clássicos sie iniais kamienais Sob e es e a igo não alamos,
po que eunida ma e ial indica que de cons ução s ičiai ais dū inia não
ak ualūs ( as as apenas um al dū inys įlinkiog a as MTS 1981: 321). P incipal
mé odo de abalho analí ico desc i omasis, com ele combinados sin eses, da ybnej analyes e mo eminės analizes mé odos.
Lina Ru kienė Hib idiniai e minijos de cons ução dū inhos com clássicos 142
p epoziciniais sie iniais kamienais
KLASIKINIAI SIETINIAI KAMIENAS
POZIŪRI ĮVAIROV Em abalhos es angei os e li uanos, os kamienai clássicos são chamados po á ios e mos:
pusiau a iksai (Keinys 1999: 74; Kozulina e al. 2009: 3), sie inės šaknys ou adikidai (Zemská 1973: 5155; Рыженкова
1999: 2002; Kopelio ich 2003; Lasse e 2013: Inčiū ėNo eikienė 2015), neoklasikiniai elemen ai (Ha as ani e al. 2012) e
bene. Voi o os em e mos especializados, os kalienai são os mais equen emen e apon ados como a iksai
(Kossoy; Voi so; Kozuelina e al. 2009; Voi soy). Tokia e minijos di e si ê mui as ezes lemb a con inia ą: uns
au o es ce os e mos lhes in oduziam os mesmos concei os, ou os concei os sepa am, e os mesmos
e mos, p imei os au o es dos ex os o am sinônimas, segundos au o es dos ex os in oduziam
comple amen e di e en es assun os. De aco do com Die e io Kas o skyi, eno me é o p oblema é que mesmo no
Dicioná io Nacional da língua inglesa esses elemen os não es ão cla amen e de inidos e não há es abelecidos
c i é ios óškios, pelos quais uns elemen os ossem dis inguidos dos ou os (Kas o sky 2009: 1). Uma-se mais
de alhões de pesquisas, como sepa a clássicos p e ixos, p e iksoidus e sie inius kamienus, so-namamuosius
a oja sinonimiškai (kaip leksinius duble us), laikydamiesi požiū io, kad
adiksoidus1, ealizou Galina Ryženko a. Como is o de elemen os clássicos de classi icação, au o ê usa a
adiksoido (la . adix šaknis) e mo, en einan ão em mo emínio pala as de elemen os s a usá
in odu a dianços e mos in e nacionais mic osis emá. Au o ė baseia-se p incipalmen e no c i é io de
signi icância lexína, i. i. naquilo, quan o emp in a mo ema é man ida sua signi icância lexina. Na opinião da
acadêmica, po exemplo, neonegalima conside a nem p e ixsoide, nem adiksoide (sie iniu kamienu), po que o
signi icado do elemen o consis en emen e blės a, ele oma ealiza apenas dai ina, modi ikacinę unção,
conc e ina leksina a signi icância da aiz que depois dele ai (i. y. a lieka a unção do an eceden e). O, po
exemplo, hid o-, não há nem p e ixélis, nem p e ixsoides é adiksoides (sie inis kamienas), um dū inio sandų,
endoindo aiškią leksinę signi icação, além disso, es e sie inis kamienas pode uni -se não só com ou as
šaknimis, mas ambém com a iksais (plg. us. гидри- рование, lie . hid inimas) (Рыженкова 2002). 1 T aducendo
li ójiamen e, de e ia usa sie inės šaknies e mą, po ém es e e mo, que populia us usų kalbo y oje,
c i icou V. U bu is (ž . U bu is 2009: 144). Sie inės šaknies e mo nes e a igo não se á usado e a im e i a oo
didelės e minų į ai o ės.
143Te minologia | 2019 | 26
Lie u ių kalbo y oje ilgą laiką dū inių su klasikiniais sie iniais kamienais
ema oi conside ada pe i e ine. Klasikinhos sie iniai kamienai ge almen e e a
incluídos em diccioná ios de pala as in e nacionais g e a ou as pala as
in e nacionais, mas longo empo poisugniau não o am pesquisados. Teig a, que
sua si uação isoliuo a, pe i e inė. No en an o, ecen emen e, padaugėjus e
con inuando apčiai mul iplicėjan da inių com clássicas sie inhas kamienais,
es e ema ecebe nemažai e li a ians kalbininkų a enção. Pa a es a emá
p o undinosi Adelė Valeckienė (1968), Kazimie as Gai enis (2014 [1994], [1998],
[1995]), S asys Keinys (2005 [1979]), Vida Rudai ienė (2001), Lina
Inčiu ai ėNo eikienė (2015, 2017), Palmi a Zemle ičiū ė (2018), Al ydas Umb asas
(2018) e k . Falboje Lie u ių s a us mo eminis dos clássicos sie inių kamienų
não exis e iena eikšmiškas. Mesmo e man endo o aco do, que esses kamienos
de e ia a ibui a iksoidams, exibeckėja d ejopa posição: alguns kalbininkai os
a a como dū inių sandus, ou os como edinių mo emes: p e iksoidus
discuia com p ecu sdėliais, e su iksoidus com p eesagomas. Po exemplo, A.
Umb as, endo es udado in o má ica e compu ação e mos no os, cuja pa e
cons i uem e mos com KPSK, a i ma que [s]eman iicamen e eles [p e iksoidai
au . pas pas pas os p óximos de pala as sudu inhas à es imenim, e
unkcialmen e an esdėliam, po que a ou as pala as adicionados
sis ema icamen e e como sa a ankiški kalšniai pala as não são klaimi ( iesa,
às ezes esc i os em inglês como pala as sepa adas ou b ūkeliu, mas isso é
conside ado esc i a sepa ada.] […]...> A semelhança a a ixos incen i a esses
elemen os in e nacionais a discu i jun o com an edélias (Umb asas 2018: 136).
P. Zemle ičiū ė analisa os da inos analisados como sudu inius e mos.
Te minologê escolhi usa não p e ixsoido, e alpesnį do elemen o in e nacional
e mą: sua a i mação, [š]is e mo pode ab ange e concepção in e nacional
p e ixil, e in e nacional dėmuo, e in e nacional p e ixsoidas e k . (Zemle ičiū ė
2018: 217). L. Inčiu ai ės disse ação abo dados os clássicos elemen os
chamados (neo)clássico dėmens e sie inio kamieno e mos e da iniai com es es
kamienais analisados como dū inhos (Inčiu ai ė 2017). Re e e-se a a enção que
os e minologis as K. Gai enis e S . Keinys Kalbo y os no ocabulá io de
e mos ap esen ando a iksoidus (p e iksoidus e su iksoidus) baseiam-se
apenas em exemplos da língua li uana (pusbe nis, pusdaly is, pusmaišis,
šunkelis, šundak a is; maišigalis, aikigalis) (Gai enis, Keinys 1990: 13, 155), e nos
seus a igos ais mo emas de línguas clássicas como audio-, nano-, mic o-,
ideo-, mic o-, mic o-, e c., chamam de pseudo iniais (Gai enis [1994]; 2014: 409];
2014: 39; 2014: 636),
144 Lina Ru kienė Hib idiniai e minijos de cons ução dū inhos com os
p epoziciniais sie iniais kamienais
clássicos e minos elemen ais (Keinys 2005 [1979]: 196)2. En ão su ge ques ão:
al ez en e a iksoides e clássicos kamienos es i ce as di e enças e não
semp e clássicos sie inos kamienos de e ia se a ibuídos a a iksoides? Na
língua po uguesa a iksoidai, com base KTŽ, en endem-se como dū inių
sandai, e in ys desc end in ą signi icado e po isso um pouco semelhan es
à a iksą (Gai enis, Keinys 1990: 13). Assim a icsoides leksinė signi icado,
compa ado com a pala a, do qual eles su gi am, é isbêsusa, o nusa mais
desc end in a, abs ak ότερη. O sie iniai kamienai em bas an e aiškią
leksína signi icado. Es a signi icação pode se ac ualizada na de inição do
e mo, po exemplo, Mic ouž uldas são inos pódeos mine ais, ob idos de
na u- iais mine ais oolien- as e de esíduos da indús ia mine al S M 2012:
135, às ezes no con ex o ou sinonimamen e usado do e mo, po exemplo, ib osia bDT
1976: 58 ib acinė sija bDT 1976: 66.
Ou a impo an e di e ença a iksoidai alboje pode (ou ainda pode) uncio nuo i e como sa a ankiški pala as
com sua g ama ine ca ac e ís ica. Isso é a enção des acado Da ius Ja mala ičius, y ęs okiečių kalbos
a iksoidus (Ja mala ičius 2014: 31). sob e isso esc e eu Gee as E e as booijus e Ma hias Hüningas: po
exemplo, okiečių kalbos būd a dis ei (lie . lais as), como e inglês languages ee e olandų kalbos ij, é
sa a ankiškas pala a. No en an o dú nios isso já é a iksoide, endo bend esnę, mais a iksinę, signi icado:
ne u in is do que é sinalado pala a p incipal, ex.: alcohol- ei, suga - ee (booij, Hüning 2014: 78). Es e G. E.
booijaus e M. Hüningo ap esen ados dū inių sando ee a iksoidiškumas segundo signi icação aki aizdus de
adução em li uãos língua: bealkoholis, becuk is. Que pala as, de que su giu a iksoidai, alboje são usadas e
como sa a ankiški, u in ys conc e a a lexicína signi icância, is o e de KTŽ ap esen ados exemplos:
šunkelis, maišigalis, aikigalis e . . O sie iniai kamienai alboje usados só elacionado pau alo, eles al an a
g ama inių sinais. Assim, nes e a igo dos clássicos g egos e la inos, os elemen os in e nacionais, ais como
audio-, mak o-, mik o-, nano-, pseudo-, ideoi e c., se ão conside ados dú enas de sie inhas, e du ianos com
eles nãoik aisiais dū inais (apie nãoik uosius dū inius mais amplamen e alado nes e capí ulo do a igo
Giminiais cons u i os dū enin com clássicos sienais dū iais de ab icação. Tendo em con a, pode ia
conco da -se G. Ryženko os e ou os au o es semelhan e a acha em 2 Jus iça, S . Keinys Bend inės das
pala as li uanas do da yboje discu i eis elemen os clássicos já conside a a iksoides (Keinys 1999: 111).

145Te minology | 2019 | 26 dėliai (p e iksai) p e iksoidai (a iksoidų pa e)
pozicijai dėl okios mo eminį s a usą nu odančių e minų eilu ės: p ieš-
sie iniai kamienai ( adiksoidai) lais ieji (sa a ankiški) kamienai. Do clássicos
g egos e la ynos línguas o iginusių dian edėlių e sie inių kamienų di e umus,
baseando-se T ko P ćiću, é discuusa L. Inčiu ai ė (ž . Inčiuski ia
an edėliams, e pseudo-, mic o-, au o-, ele-, ideo-, eu o-, bio-, elec o-, hyd o-,
ai ė 2017: 43–47). Mokslininkė sa o dise acijoje klasikinius elemen us
supe -, an i-, kon (a)-, eks-, me a-, sub-, hipe -, p o-, ul a-, ice-, in e -/
in a-, a achi-, in a-, e o-, pa a-, eks a-, pos -, di-, ans-, bi-, epi- p i-
quasi-, mo o-, ae o-, a ia-, e mo mega-, mono-, poli -, ag o-, audio-, echno-,
s e eo-, nano-, adio-, ib o-, eko-, p o o-, kibe -, neo-, mul i-, pneumo-, seks-,
na ko, kosmo-, mezo-, amino-, neu o-, u bo-, ni o-, zoolaiko sie iniais geo-
kamienais Mui osuma L. Inčiu ai ės n au inhos an edéliais. Os chamados
clássicos sie iniai kamienai DLKG Susis emindo á ios au o esų exp essados
ody ų a p au inių p iešdėlių pa eik i i DLKG, p iešdėlių edinių sky iu-
je (DLKG 2005: 150), ačiau šią g upę mokslininkė papildė keliais a p-
pensamen os sob e clássicos sie inius kamienas, pode-se dis ingui ais
(2005) neap a iami nei p ie p iešdėlių, nei p ie dū inių sandų.
desses kamienų aços: 1. Klasikinhos sie iniai kamienai ca ac e ís icos a
mui os idiomas. Isso con i ma mui os kalbininkų (Gai enis 2014 [1995]: 636;
Клобуков, Гудилова 2001; Земская 2011: 51), e Valen īna Skujiņa ala sob e o
desen ol imen o da e minologia a escala in e nacional, g adual pad ão de
modelos es u u ais de e mos, an o quan o isso pe mi e á ios sis emas
de línguas (Skujiņa 1999 3:
2. Klasikinhas sie iniai kamienai mui o p odu ús. Dū inių com os
mesmos clássicos sie iniais kamienais gausu e de á ias á eas
Li uãos e minijoje.
3. Klasikiniams sie iniams kamienom ca ac e iza bas an e
conc e e i, leksinė, signi icado; a i ma-se que eles êm mais
aizes, e não a ixo con eúdo. E an hia Pe opoulou (2009: 41) usa
e minio seman inio ankio, cien í ica opinão, clássicos sie iniams
kamienam, compa ado com a iksais, ca ac e is maio seman inis
densis. 4. No malmen e a pala a, da qual o elemen o clássico
su giu, ica plu ia eikšmis, e sie inis kamienas he da não odos
seus signi icados, mas só aqueles, das quais bū inos a osenai (Kозулина e al. 2009: 5).
Lina Ru kienė Hib idiniai 146 e minijos de cons ução dū inhos com clássicos
p epoziciniais sie iniais kamienais
5. Klasikiniai sie iniai kamienai são dependomieis dū inių sandai
(nesuda o sudedam dos dū inių, e só de ineêamuosius), eles
de inejá o segundo sandá, susiau ina seu signi icado.
6. Clásikinhas sie iniai kamienay, ocupan es p epozicina padė į šaknis em
elação, ge almen e e minando balsiu (Kazio bo u os e k . In e nacional dos
pala as diodyne (TŽŽ 1936) os clássicos sie iniai kamienai ainda são
ap esen ados e sem balsio ou com ou o balsiu: ae ..., ae o...; hid ..., hid o...;
ib i..., ib o...; ib ..., ib o...). Alguns au o es es angei os ac edi am que
essa oz é jungiamasse. Vasilijus Nemčenko a gumen a que yškiu o maliu
požymiu, elemen os clássicos ap oximinančiu à šakninių mo emų, de e ia
conside a jungiamuosius balsius. p ecisamen e po es e a ibu o a iksoidai
são o malmen e sepa ados de a iksos, pois jungiamícios ozes são
ca ac e ís icos apenas dū íns en e šaknų ou kamienų e não oco em en e
šaknų e a iksos (Немченко 1994: 65). A segui se á a ado no a igo de uma
especí ica cons uções á ea de híb idos giminá ios de e minos dū inių com
KPSK posis emis, analisando-se essas polinkas de da ybos dū inių. GIMIN
HIBRIDINI STATYbOS TERMIN DŪRINI KLASIKINI SIETINI KAMIEN POSISTEMIS IR
JOIDA RA Cons uções e minijoje exis em nemažai hyb idinių dū inių com de
g eikos e la ynos línguas o iginosos sie in p epoziciniais kamienais. Como
mos a o es udo ealizado, o subsis ema KPSK de e mos de cons ução a ins
é compos o po 20 memb os: ae o-, au o-, azo-, bio, eko-, e o-, ib o-, o o-,
geo-, hid o-, mac o-, mezo-, mic o-, nano-, ni o-, pneumo-, enzo-, e mo-,
u bo-, ib o-. Es es KPSK são os mesmos, como e mui os ou os e mos de
ciência e écnica, a e minologia de cons ução KPSK posis emis ė a pa e da
comum e minologia li uânica classicinių sie inių kamienų sis ema. Dū inhos
com abo daamaisiais kamienais são ou cons uções e minijos naujada ai, ou
naujažodžiai, em cons uções e miniją a ėję de ou os á eas.
Não em odos os pe íodos de cons ução e miniyada desses dū inių oi gausu.
Classi icando on es, encon a-se que em ex os da á ea da cons ução
pa en escas e mininais da cons ução dū inia com KPSK começa a usa
p immuoju pe íodo da independência da Li uânia. No en an o, isso oi apenas
dois pa en escos e mos com au o-: au o-pas ogė MT 1929: 11 (esc i a com
b ūkšneliu) e au o ežimis LPMK 1931: 5, 36, usa de caminhos de jus iça e pon es
147Te minologija | 2019 | 26
de cons ução manualêlios. Ha e á de se no a que au o naquele pe íodo
a o e como sa a ankiškas pala a. Po exemplo, Leono Tuskenio no li o
Li uen ai e mode niškosios kons ukcijos a dijamos au o ipos: au obuses,
au omó eis de ca ga, au omó eis ligei os, mo oiclai LPMK 1931: 36. Nes e
pe íodo expos os Techniko žodynėlyje (TŽ 1920) e TŽ 1936 au o ambém é
ap esen ado como sa a ankiškas, au omobilį eiškian is pala a. po inciso,
como sa a ankiškas pala a TŽŽ 1936 o necido e mic o, po ém, que es e
loaninys osse usado como sa a ankiškas pala a ou como sie inis kamienas
cons uções na á ea de ex os cien í icos, não oi no ado.
Kelias alamiam aos kamienem em e mos da língua li uãs ( aip mesmo e
cons uções e miniją) especialmen e amplamen e a si ė ė so ie mečiu, usų
kalbai o nus não só a mais impo an e on e de skolinių, mas e aumen ėjus dela,
kės, pozicijoms. S . Keinys a k eipia dėmesį į is o inį ak ą – 1957 m. š ęs-
como da língua in e pinin ą Spalio e oliucijos ke u iasdešim į Rusijos: a p oga
oi o icialmen e publicada e en ado į eisi a e imen os do usų kalbos kaip
s a bus būdas lie u ių e minų kū imo (Ke 2005 [2003]: 239). Na e dade, como is o
a pa i abaixo ap esen ados exemplos de on es, quase odos dū inhos com a é
en ão ne a o ais KPSK encon a cons uções na li e a u a cien í ica da
s i es, expis oia já depois des e acon ecimen o. En ão plūs elėjo odo bū ys
cons ução s ičiai no os sie inių kamienų: ae o-, azo-, e o-, ib o-, o o-, hid o-,
mik o-, ni o-, pneumo-, e mo-, u bo-, ib o-. Com eles oi ei a conside á el
quan idade de sub e âneas (pas a as e ou as cons uções, cons ução de
es adas, cons ução de pon es) e sub e âneas ( anden iekio, canalizações,
ins alação de undos) cons uções gêmeas de e mos híb idos, ex.:
ae onuo auka ALKS: 39, 12, 1972 azodažalai 58, RLKP: 1959 e olydinys MKG 1974: 24,
1956 23, 1981 o oapi a S3: hid omazgas SMKL: 1959 mik opo okššl, KS: 62, 1982
MTPM: 15, 1976: 141, 1988: 84, ni oplas is, 1974: 24, 1976: 30 JD: pneumo elenis.
140, e moįdėklas RLKP 1959: 37. E ainda mais cons uções hib idinas
dou inhas o am ei as com sie inu kamienu au o- (au okelias APKS 1964: 3,
au ok au u as RLKP 1959: 11, au o ežimėlis RL 1959: 11), po ém o maio i umu
se des acou sie inis kamienas ib o-: com ele o so ie mečius ez um g ande
pluo 58, cons uções e minus: ib obužė bDT: 1981 58, ib omaišy u as 1966:
195, ib omalūnas MK 1956 SM 21, SM: ib oplimas ib oGiek: 201, ib op iek:
1974; JDK: 59; ib osija bDT: 57; bDT: 1974: 27; bG: 22; ib osia: 1974; ib osia: 1974;
148 Lina Ru kienė Hib idiniai e minijos de cons ução dū inhos com nimas
p epoziciniais sie iniais kamienais
clássicas SM 1966: 198. De 574 giminá ios cons uções e minos dū inių,
a o ų so ie mečio cons uções á ea cien í ica li e a u a, 61 (10.63 pe
cen .) é hib idinis dū inys com KPSK.
Didelę in luência a su gi ais e mos i e am b ikalbiai usųlie u ių línguas
dicionai, nos quais oi copiada usų kalbos e minų da yba. maio ia
so ie mečiu pada y ų e mos de com KPSK de e ia se conside ados
sem e ícios, ex: ae onuo auka аэроснимок RLKP 1959: 19, e olydiniai
e oсплавы TRLT 1949: 117, mo o ežys mo o oz RLKP 1959: 204,
u bog ąž as турбобур RLKP 1959: 445. Como apon a Zigmas Zinke ičius,
so ie meciu [l]abai padaugėjo sudu inių pala as, que ambém o am
doados nusižiū in em usiškus a i ikmenis <...>. Ypač adquilhou dū inhos com
bend a (общe-, co-), mui asia- (много-), sa a-, sa i- (само-), smulkia- (мелко-),
oda- (все-). […]...> Mesmo la yniški (g aikiški) êmenys ge almen e es a am
onde os ussos os usa am (Zinke ičius 1994: 210211). Du an e o pe íodo
Nag inėjama, KPSK não e i ou liga não só com pala as monacamieniais, mas
ambém com sa akilmiais e hyb idinais dū iniais (au obe onmaišė bDT 1976:
au ocemen o ežis PSADKP 1978: 13, au osa i a is bGD 1978: 23, 25,
u boo apū ė RL JD 1959: 445), bem como com dū iniais, já con endo o clássico
sie inho kamieną (ae oo aizdas, ae o o og a o auka RL 1959: 19,
au o o o auka RL 1959: 197, mik o ilo 1959: 127). En ão so ie mečiu a o a
gana g emėzdiškų ikamienių hib idinių dū inių, cujos cons uções
li e a u a, expos oje 19902018 m., nebeliko. Reckū us Li uânia independência,
cons ução ape eiçoamen o e desen ol imen o imami sie i com Vaka ų
pažangiąja pa i imi. In eg ando às ciências, uns dos domínios alcanços
aplicados em ou os domínios a s e a da cons ução não é excepção, po
exemplo, nano e bio ecnologias começam a aplica aos ma e iais de
cons ução ape eiçoa em. A e minologia da cons ução o na-se ac uais
no os concei os, mui as ezes ab angendo di e en es ciência e écnica
aakų assun os, e as in oduzi an es e mos. Tad classikinhai sie iniai
kamienai, comuns a á ios domínios e minijai, e nes e pe íodo são mui o
ak ualūs. Jiems populia ė i nemažą in luência a em língua inglesa,
lide iaujan i an o como língua on e, an o como língua in e pininkė.
19902018 m. emi ido na li e a u a cien í ica da á ea da cons ução,
no amen e encon amos não poucos (76 di e en es e minos) híb idos
pa en es de e mos de cons ução dū iais com KPSK: ae o- (ae onuo auka
ST 1992: 17, SKAE 2010: 24, ae osija cPK 1992: 178, ae ou RLSTŽ 1992: 292), au o-
(au okelias SKPP 2008: 51, au ok au u as SbPK 1993: 83, au o ilkikas ALLA SIS: 349), bio- (biodujospas 2011: 11, SS 1994: 7,
155Te minologija | 2019 | 26
Ob iamen e, que KPSK pa a a língua li uânica sozinhos não eio
jun amen e oi apon ado e da ybos modelo, segundo o qual sie ino
kamienas simplesmen e a ai-se à segundo odo a pala a, não en ando
seu mo onologicamen e in eg a em sis ema da língua li uânica.
Te minų com KPSK da ybą segundo exemplos de línguas es angei as
pa icula men e c i icou Vy au as P anciškus būda. Nãoic uosos hib idinos
e minos de cons ução dū inius, dos quais, como mencionado, e miniação
li uânica sem saiko começou a encon a is so ie mečiu, kalbininkas suge ė
aisi i não só po que eles, au o us me pa ece, não cabem ao sis ema de
da ybos da língua li uânica, mas e po que, ade indo a al da ybos,
passimodamos às in luências es animais, už e š ame o que oi ei o no
passado, an es de adqui i in na Li uânia didžiojo S alin e em ge al
bolikše mecius mokslo eo ias e p á icas (būda 1994: 33). Mokslnieks
nãoic uciosos dú nios com KPSK siūlė keis i ou, seu en endimen o,
egulamen igys dū iniais: benzódažiai (ne benzodažai), mik óplyšis (ne
mik oplyšys), mik ókie is (ne mik okie umas), mik ónuo aukė (ne
mik onuo auka), ou combinados de pala as: p odução ag ícola (ne
ag ogamyba), mo o izado ino ganis (ne mo oį ankis), au omobilismo amado (ne au omo o ) (būda 1994: 3334).
Daba inha e minologijoje ais V. P. būdos suge i i pa ininha e mininai
com KPSK nelaikomi no miniais. Con a iamen e, no ma i o é conside ado
modo de da ybos, quando KPSK p ijungiam a Li u ichas pala as, não
modi icando suas g ama icas ca ac e ís icas. Mui os desses e mos é
o necida Banco de e mos da República da Li uânia (LRTb), exemplo:
mic oda inys, mic odauginimas, mic oį alinimas, mic op iežas ingumas. No
en an o não em odas as on es linguo y as endossa-se ais dū íns. Po
exemplo, na publicação Adminis acinės kalbos ak ualijos (AKA) a i ma-se
que mic o de odo e ina liga a pala as li uanichas, po exemplo:
mik oįmonė ( labai maža įmonė), e dū inys mik omokėjimas, cujo undamen o
li uânico é o e bo eiksmažž abs ak as, é conside ado ne aisyklingu:
mik omokėjimas (= pequeno pago) (AKA 2014). sem dú ida, codi icando e mos,
que aze aze ão sudu ando KSPK com lie u iškais pala as, conside a-se
em á ios equisi os le an ados pa a e mos. Po exemplo, kažin ou
codi icuo pode ia se bas an e no o e mo ekonašumas SIŽ 2004: 822,
po que ele acima de udo é d ip asmiška: nãoášku, se se ala sob e ecológico,
ou sob e econômico endimen o. S . Keinys chama a a enção que ao aze
e mos com KPSK de e se obse ada saiko (Keinys 2005 [1967]: 211), e K.
Gai enis en a iza que não são necessá ios no osada as com KPSK, que de
a osenos s umia já adqui idos e uni e salmen e di undidos pala as e 2014 conjun os de pala as (Gai enis [1991]: 624).

156 Lina Ru kienė Hib idiniai e minijos de cons ução dū inhos com clássicos
p epoziciniais sie iniais kamienais
IŠVADOS
1. Dos g egos e la ynos línguas su gi am clássicos p epoziciniai sie iniai
kamienai, ais como audio-, mak o-, mik o-, nano-, pseudo-, ideoi e c.,
a i amen e usados no os e mos aze , ainda há albininkų diskukiški
sijų objek as. No s kai ku ie kalbininkai juos p iski ia a iksoidams (laiko
p e iksoidais), many ina, kad ikslumo dėlei a iksoidų i sie inių kamienų
są okas bū ų galima a ski i. Sie iniai kamienai ne a ojami kaip sa a an-
pala as, po ém al a signi icância g ama ical pa a eles, po ém a maio ia
deles em bas an e conc e a lexicina, e a iksoidai albei podem se usados
como sa a ankiški pala as, leksinė nebesu ampa desses pala as
sa a ankiškų com a iksoido, que é dū sandas, signi ican e (ela é
abs ak a), a iksoida desempenha uma unção mais.
2. Ve inan hib idinių gimininių s a ybos e minų dū inių klasikinių
sie inių kamienų aidą, galima eig i, kad ji ne ik iš eiškia naujausias
ealizações da ciência e endências de in eg ação das ciências, mas e
u ių e minijos yšius su ki ų kalbų, su ku iomis kon ak ai nulem i is o-
e le i lie iškai, e minija. Klasikinių sie inių kamienų emp és imo não oi
isoliuado, pa ienis eiškinys emp inando esses kamienus jun o oi
pe meado e e minų da ybos modelis.
3. A e minologia da cons ução classique dos p epozicinos sie ins kamienos subsis emis ab ange 20 dos
kamienos em ques ão (ae o-, au o-, azo-, bio, eko-, e o-, ib o-, geo-, hid o-, mac o-, o o-, mezo-, mic o-,
nano-, ni o-, pneumo-, enzo-, e mo-, u bo-, ib o-, dos quais o p odu o mais ca ac e izado po
in ensidade e a i idade é o mic o-i ib o-. Quan oibinais dados mos am que hib idinais pa en es
cons ucionais e miniais dū inia com clássicas p epoziciniais sie iniais kamienais nãoužima isoliuo as,
pe i e icas posições cons u i as e minijoje, e é uma impo an e pa e dela. 4.Do P imei o pe íodo da
independência da Li uânia encon am-se apenas dois ex os cien í icos em á ea de cons ução, e minões
de cons ução de pa en esco híb idos dū inhos com clássicas p epoziciniais sie iniais kamienais e isso
cons i ui 0,78 p oc. de odos os zapi icados de e minões de cons ução giminiais daquele pe íodo dū inių.
Fon es de So ie mecio encon a hyb idiniai dū inhos com clássicas p epoziciniais sie iniais kamienais
cons i uem 10,63 p oc. de odos gimininos cons uções e minos dū inių, e 19902018 m. cons uções na
li e a u a cien í ica da á ea ais dū iniai já cons i uem 12,71 p oc. de odos dū inių. O es udo indica que
hib idinių dū inių com clássicas p epoziciniais sie iniais kamienais gausėjimas é gabGD 1978: Mažeika V.
Be ono e gelžbe onio da bai, Vilnius: Pe galė. cPK 1992: Nakas A., Gajauskas J., P ikšai is M. Ci ilinių pas a ų
kons ukcijos. Vado ėlis, Vilnius: Mokslas. cPŽŪ 1969: K asenskis V., Fedo o skis L. Ci iliniai, indus iais e
edi ícios ag ícolas. D. 1: Ci iliniai edi ícios, Vilnius: Min is.
na yški XX a. an osios pusės–XXI a. s a ybos e minijos endencija.
157Te minologia | 2019 | 26
5. Do es do pon o de is a da do es dú nios com clássicas sie inhas kamienas
de e ia se conside ados nãoik aisiais dū iniais, pois lhes al a a au ên icos
dū iniams ca ac e ís icos sinais. P imei a dú inio sandas baseado não
sinch oniamen e alboje exis en e pala a, e só kamienu, que não possui
g ama ís icas ca ac e ís icas. Mui os hib idinos gimininos de cons ução
e minos dū iais com clássicas p epoziciniais sie iniais kamienais aze sie inį
kamieną jungiando com i isu pala aju (daik a a džiu), nekeičiando des e
pala a galūnės, ki čio ie os i ki čiuo ės. An asis, lie u iškas, pala a, a
qual jun a-se clássicis sie inis kamienas, ge almen e é da inys do p imei o ou
segundo g au. A pesquisa mos a que exis i a en a i as clássicos sie inos
kamienus mais adap ados à língua li uãs sis ema, oca undamen o da
pala a daik a a džio galūnę e ki į, ambém sie inos kamienus combina com
eiksmažodžiais. No en an o al aiba cons uição e minijoje p odu i idade não se apassiona.
ŠALTINIAI
AKA 2014: Adminis acinės kalbos ak ualijos. Suda ė L. Mu inienė, R. Vlada skienė. P ieiga pe in e ne ą:
h p://adminis acinekalba.lki.l /index.php?meniu=p adinis.
ALLA 1993: Anglų–lie u ių kalbų s a ybos e minų žodynas. A sak. ed. A. Kudzys, Vilnius: Technika.
ALKS 1972: Anglų–lie u ių kalbos s a ybos e minų žodynėlis. Suda ė J. S onys, Vilnius: VISI.
APKS 1964: Vilčinskas P., b užas A. As al be onis i jo panaudojimas kelių s a yboje, Kaunas: Raidė.
bDT 1976: be ona imo da bų echnologija. Pa engė V. Rim ydienė, Vilnius: „O g echs a ybos“ es o spaus u ė.
bG 2002: Be onas i gelžbe onis. Kon e encijos p anešimų medžiaga. A sak. ed. G. Sk ipkiūnas, Kaunas:
Technologija.
DLKG 2005: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Suda ė V. Amb azas, K. Ga š a, A. Gi denis, E. Jakai ienė,
P. Kniūkš a, S. K inickai ė, V. Labu is, A. Laigonai ė, E. Oginskienė, J. Pikčilingis, A. Ružė, N. Sližienė,
K. Ul ydas, V. U bu is, A. Valeckienė, E. Valiuly ė, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as.
GAG 2018: Skuodis Š., Di gėlienė N. G un o, a muo o geo inklais, ke pamojo s ip io y imai. – Geologija.
Geog a ija 4(2).
GKPE 2007: Ma čiukai is G., Jonai is b., Papinigis V., Vali onis J. Gelžbe oninių kons ukcijų p ojek a imas
pagal eu ono mas. Vado ėlis, Vilnius: Technika.
GMKP 1969: Rozenbliumas A., Jokūbai is V. Gelžbe oninių i mū inių kons ukcijų pag indai, Vilnius: VISI.
JDŽ 1981: Mo čianas F. Jaunojo dažy ojo žinynas. Ve ė M. S aske ičienė, Vilnius: Mokslas.
JTŽ 1982: Go iače as V. I. Jaunojo inkuo ojo žinynas. Ve ė A. Zimanienė, Vilnius: Mokslas.
KAbK 2012: Kaklauskas G., bačinskas D., G ibniak V. Kompozi ais a muo os be oninės kons ukcijos. Vado ė-
lis, Vilnius: Technika.
KMMT 2006: Smolskas P. K. Kons ukcinių medžiagų i medžiago y os e minų žodynas, Vilnius: ciklonas.
KSŽ 1988: Jacina ičius J., Ma ke ičius V. Kaimo s a ybininko žinynas, Vilnius: Mokslas.
KTŽ 1990: Gai enis K., Keinys S . Kalbo y os e minų žodynas, Kaunas: Š iesa.
LPMK 1931: Tuskenis L. Lie u os plen ai i mode niškosios kons ukcijos. D. 1, Kaunas: Spindulys.
LRTb – Lie u os Respublikos e minų bankas. P ieiga pe in e ne ą: h p:// e minai. lkk.l /.
MK 1956: Rozenbliumas A. Mū inės kons ukcijos, Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla.
MLA 2011: 14-osios Lie u os jaunųjų mokslininkų kon e encijos „Mokslas – Lie u os a ei is“ 2011 me ų eminės
kon e encijos „S a yba“ s aipsnių inkinys, Vilnius: Technika.
Lina Ru kienė Hib idiniai e minijos de cons ução dū inhos com clássicos 158
p epoziciniais sie iniais kamienais
1962 MMb: Vasauskas S. Mechaniniai medžiagų bandymai, Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os
leidykla.
MPPb 2018: Ru kauskas A. Impac o dos Mine alinių p iedų ao esis ência do conc e o à esca mina co osão.
Dac a o disse ação, Vilnius: Technika.
1929 MT: G inke ičius S. Mediniai pon es, Kaunas: Spindulys. MTPM 1976: Aleksand o skis A. V. Medžiago y a
inkuo ojams ply elių e mosaico klojėjams. Vado ėlis, Vilnius: Mokslas.
1981 MTS: Ki ilša J., Kamai is Z., S epana ičius A. Mies o anspo e s a iniai. Vado ėlis, Vilnius: Mokslas.
PIM 2012: Valiulis A. V. Pažangios inžine inas ma é ias: qualidades, p oduyba e aplicação. Vado ėlis, Vilnius:
Technika.
PKSŽ 2009: Edia ões cons u o e cons uybininko conhecynas. Suda ė J. Gajauskas, Kaunas: Naujasis lankas.
PSAD 1978: Ki inas V. Di e izes de ape eiçoamen o da ecnologia e mecanizamen o de abalhos de
acabamen os de cons ução p incipais, Vilnius: In o macinių paslaugų i mos paus u ė. RKPL 1959: Rusųlie u ių
kalbų poli echninis dicciona . Red. coleção p esiden e A. No odo skis, Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės
li e a ū os leidykla. RLSTŽ 1992: Ki ilša J., Kudzys A., Rosinas A. Rusųlie u ių kalbų s a ybos e minų žodynas,
Vilnius: Lie u os ūkis.
RNS 2012: Rąs inio casa cons uyba. Zinhanas. A iipsnių e o og a ias au o es R. bo kūnas, T. V.
Čeikauskas, R. Da aške ičius, T. Gecas, T. Lapinskas, E. No aišas, M. Sakai is, A. Si ydis, T. Šli inckas, G.
Unikas, V. Uosai is, Vilnius: bALTO p in .
S5 2000: Es a u o 6(5). Vy . ed. E. K. Za adskas, Vilnius: Technika. SbPK 1995: Kudzys A., Vai ke ičius V.
Su i in ų e besiūlius a aliação da segu ança e du ação de cons uções side ininhas, Vilnius: Vilniaus
echnikos uni e si e as. SGY 2012: P ušinskienė S. Smėlio g un os peculia idades e seus mé odos de
in es igação. Docomoji li o, Vilnius: Technika. SIS 2011: bilinskienė R., G audiny ė J. S a inių inžine inės
sis emos. D 3: Gujų o necimen o. Li o Docen eji,
Klaipėda: Klaipėdos banga.
SIŽ 2004: Cons uções engenhei aus conhecynas. Suda ė J. Gajauskas, Vilnius: Technika. SK 2002: S a ybinės
kons ukcijos. Con e enças, des inadas p o . A. Rozenbliubo 100as ani e sá ias de nascimen o menciona ,
oco ídas em Vilniú 2002 m. junho 56 d., ma e ial de comunicados, Vilnius: Technika. SKAE 2010: Ma ina V. 2010.
Resis ência de cons uções a e ei os ex emos: aiškinamasis anglų lie u ių kalbų e minų žodynas, Vilnius:
Technika. SKKS 1998: Cons uybinės kons ukcijas: kū imas, p oje a imas e es inimas. Kon e enções,
oco idas em Vilniú 1998 m. no emb o 20 d., ma e iais de comunicados, Vilnius: Technika. SKPP 2008: Pa asonis J.
Fundamen os do p oje a amen o de cons uções Es a ís icas. Vado ėlis, Vilnius: Technika. SKTR 1990:
Ins alação dos esul ados do es udo das cons uções cons u i as, no a ma é ia cons u i inha e no os
undamen os na Li uânia. Republicanas cien í icas écnicas con e ências S aba ybos mokslo laimėjimai i jų
ezul a ų įdiegimas į gamybą, oco usios 1990 m. 31 janua i d. asa io 2 d., p anešimų ezės, Vilnius: VISI. SM 1966:
Sčesnule ičius S. S a ybinės medžiagos. Vado ėlis, Vilnius: Min is. SMG 1974: G igaliūnas b. S a ybinės medžiagos i
gaminiai. Vado ėlis, Vilnius: Min is. SMD 1992: Peliksa M., Rumše ičius A. Cons uybinės medžiagos i di bi iai,
Kaunas: Technologija, 97. 2008 SP: Ramuke ičius D. Bas ido es de Cons ução, Kaunas: A di a. SRR 2000:
Vencke ičius V., Žilinskas R. S a inių ekons ukção e emon as. Vado ėlis, Kaunas: Tecnologia.
SSMS 1994: Ma čiukai is G. Sluoksniuo ųjų sienų iš mažagaba ičių di binių skaičia imas, Vilnius: Technika.
S M 2012: Žu auskienė R., Naujokai is A. P., Mačiulai is R., Žu auskas R. S a ybinės medžiagos. Vado ėlis,
Vilnius: Technika.
STŽ Glossá io de e mos de Cons ução. Pa engė A. Kudzys, A. Rosenas, b. Kudzienė, Vilnius: Lie u os
mokslas. ŠSDV 2015: Shlai inio e o cob imen o uni ine e lakš ine danga. Pa engė J. bu okienė, Vilnius: A x
Reklama. ŠVOK 2019: Aquecimen o, en ilação, ae ocondi ionamen o: eo ia e p á ica. Pa engė J.
Čiup inskienė, K. Čiup inskas, V. Mo uzienė, Vilnius: Supe namai.
TRLT 1949: No od o skis A. T umpas usiškailie u iškas écnicois slo ynas, Kaunas: Spindulys. TŽ 1920: Techniko
slo ynėlis. Suda ė A. Macijauskas, Kaunas: Vals ybės spaus u ė. TŽ 1936: In e nacionais pala as de dicioná io.
Suda ė K. bo u a, P. Čepėnas, A. Si u y ėČepėnienė, Kaunas: Sakalas. VcKUA 2016: bo is R. Pesquisas de
es u u a e qualidades de cimen o médio de conc e o e ac á io a ogo com p eenchido clinke ínio. Dac a o
disse ação, Vilnius: Technika. VLGN 2013: Kele ičius K. Vib opolio De e minamen o da po ência de manu enção
de aco do com pa âme os medidos du an e a ins alação. Dac a o disse ação, Vilnius: Technika.
159Te minologia | 2019 | 26
LITERATŪRA booij G., Hüning M. 2014: A ixoids and cons uc ional idioms. Ex ending he scope o
Cons uc ion G amma , be lin: De G uy e Mou on, 77106. būda V. P. 1994: Sudu iniai e p iešdėlinės
da ybos pala as com in e nau iniais dėmenimis, Vilnius: Technika. Gai enis K. 2014 [1991]: Technikos
e mininai com alguns in e nacionais dėmenimis. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius: Li u ių
kalbos ins i u o leidykla, 623624. isso, Vilnius: Ins i u o de Li uânia da Língua, 390396. Gai enis K. 2014 [1995]:
Te minai com dėmenimis au oi elek o-. Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš ai, Vilnius: Li u ių kalbos
Gai enis K. 2014 [1994]: Technikos e minijos no minimo mažmožiai. – Kazimie as Gai enis. Rink iniai aš-
ins i u o leidykla, 636638. Gai enis K. 2014 [1998]: Fizikos e minijos an onimai. Kazimie as Gai enis.
Rink iniai aš ai, Vilnius: Li u ių kalbos ins i u o leidykla, 401.
Jakai ienė E., Laigonai ė A., Paulauskienė A. 1976: mo ologia da língua Lie u ių, Vilnius: Mokslas. Ha as ani R.,
Daille b., Mo in E. 2012: Neoclassical compound Alignmen s om compa able co po a. Compu a ional Linguis ics
and In elligen Tex P ocessing. 13 h In e na ional con e ence, 7282. Inčiu ai ė L. 2017: Daba inės lie u ių kalbos
a dažodžių su (neo)klasikiniais elemen ais mo eminė sanda a i da yba. Do a o disse ação, Vilniaus
uni e sidade. Inčiu ai ėNo eikienė L. 2015: Dū inhos da língua Li uânia com neoklasikinhas dėmenimis. Bal is ica
50(2), Ja mala ičius D. 2014: Vokiečių kalbos dū inių da yba XVXVIII a. hand aš iniuose d ikalbiuose bal ų kalbų
245–259.
žodynuose. Do a o disse ação, Vilniaus uni e sidade. Kas o sky D. 2008: As onau , as ology, as ophysics:
abou combining o ms, classical compounds and a ixoids. Selec ed P oceedings o he 2008 Symposium on New
App oaches in English His o ical Lexis
(HEL-LEX 2), 1−13.
Kaulakienė A. 2014 [1988]: Te minų da yba segundo o p incípio da analogia. Te minologia. Te minog a ia.
Te minija, Vilnius: Technika, 164170.
Keinys S . 2005 [1967]: Po sudu inių e minų da ybos. − Daba inė lie u ių e minologija, Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u o leidykla, 209−211.
Keinys S . 2005 [1979]: In e pau iniai elemen ai lie u ių e minologijoje. − Daba inė lie u ių e minologija,
Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 193−201. Keinys S . 1999: Bend inės lie u ių kalbos žodžių da yba,
Šiauliai: Šiaulių uni e si e o leidykla. Keinys S . 2005 [2003]: Tau inis e minologijos peculia umas. − Daba inė
lie u ių e minologija, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u o leidykla, 234−242.
Lasse e M. 2013: Neoclassical compounds and language egis e s. Jou nées dÉ udes Toulousaines(JéTou),
May, 98107. P iega po in e ne : h ps://haluni lse2.a chi esou e es. /hal00966824/documen . Pe opoulou
E. 2009: On he pa allel be ween neoclassical compounds in English and Mode n G eek. Pa as Wo king Pape s in
Linguis cs 1, 4058.
Rudai ienė V. 2001: Pala as com p epoziciniais nelie u iškos kilmės dėmenimis. Li uanis ika 2(46), 94107. Skujiņa
V. 1999: La īņu un g ieķu cilmes ā ddaļu ā dnīca, Rīga: Kamene. Umb asas A. 2018: In o má ica e compu ação
e mininai no osada ai. A. Aukso iū ė, J. Gai eny ėbu le , S. Labanauskienė, A. Mi ke ičienė, R. S unžinas, A.
Umb asas, P. Zemle ičiū ė. Li u iškos in o ma ikos e kompiu e ijos e minijos y imai. Kolek y inė
monog a ija, Vilnius: Ins i u o da língua Lie u ių, 94149. Ul ydas K. 1967: Daba inės lie u ių li e a ū inės kalbos
leksikos no malizacijos klausimai. Li u ians ala coybiniais anos. S aipsnių inkinys, Vilnius: Lie u ių kalbos i
li e a ū os ins i u o, 36101. U bu is V. 2009: Pala as da ybos eo ia, Vilnius: Mokslo e encyclopedijų leidybos
ins i u as. Valeckienė A. 1968: Ou as línguas de o igem sudu iniai pala as. Cul u a de língua 15, 1625.
Vounche b. 2019: The a ixoids in he G eek gay a go Kalia dà. O bis Lingua um 17(1), 5058. Zemle ičiū ė P. 2018.
Impac o de ou as línguas Li u iamen e in o má ica e compu ação e miniei. A. Aukso iū ė, J.
Gai eny ėbu le , S. Labanauskienė, A. Mi ke ičienė, R. S unžinas, A. Umb asas, P. Zemle ičiū ė. Li u iškos
in o ma ikos e kompiu e ijos e minijos y imai. Kolek y inė monog a ija, Vilnius: Ins i u o da língua
Li uânica, 150246.
Zinke ičius Z. 1994: His ó ia da língua Li uânia. Vi. Li u ias ala ecen es emposis, Vilnius: Mokslo e
enciklopedijas publikla.
Гущина Л. Н. 2003: К вопросу об аффиксоидах. – Журнал Гродненского государственного медицинского
Uni e sidade 2, 1924. Accesso a a és da in e ne : h ps://cybe leninka. u/a icle/n/k op osuoba iksoidah.
160 Lina Ru kienė Hib idiniai e minijos de cons ução dū inhos com clássicos
p epoziciniais sie iniais kamienais
Даниленко В. П. 1977: Русская терминология. Опыт лингвистического описания, Москва: Наука.
Земская Е. А. 2011: Современный русский язык. Словообразование, Москва: Флинта.
Клобуков Е. В., Гудилова С. В. 2014: Языковая специфика непроизводных сложных слов квазикомпо-
зитов. – Язык, сознание, коммуникация 20, 12–25.
Козулина Н. А., Левашов Е. А., Шагалова Е. Н. 2009: Аффиксоиды русского языка. Опыт словаря-
справочника, СанктПетербург: НесторИстория.
Копелиович А. Б. 2003: К вопросу о правомерности термина «радиксоид». – Русское слово: синхрониче-
ский и диахронический аспекты. Матер. междунар. науч. конференции, посвященной 130летию со
дня рождения Д. Н. Ушакова, 127—128.
Немченко В. Н. 1994: Современный русский язык. Морфемика и словообразование, Нижний Новгород: НГУ.
Новодранова В. Ф. 2008: Именное словообразование в латинском языке и его отражение в терминоло-
gi, La e culi ocum La ina um e e mino um. Monog a ia, Moscou: Языки славянской культуры.
Рыженкова Г. 2002: О морфемном статусе некоторых элементов греческого происхождения. Проза.ру.
Acesso a a és da in e ne : h ps://p oza. u/2001002.0510.
Шанский Н. М. 1970: Аффиксоиды в словообразовательной системе современного русского литератур-
ного языка: Исследования по современному русскому языку, Москва: МГУ.
HYBRID COMPOuNDS WITH CLASSICAL PREPOSITI E bOuND STEMS IN THE TERMINOLOGY OF CONSTRUCTION
Summa y
The majo heo e ical p oblem add essed in he a icle is he ambiguous app oach o
Li huanian and o eign linguis s o he mo phemic s a us o classical elemen s. Though
some linguis s a ibu e hem o a ixoids, o he sake o accu acy, he p esen a icle
p oposes o dis inguish be ween he concep s o a ixoids and bound s ems. bound s ems,
as he classical elemen s unde analysis a e called, a e no used as independen wo ds;
hey do no ha e g amma ical cha ac e is ics, bu mos o hem ha e a a he speci ic
lexical meaning. by con as e, a ixoids podem se usados como pala as independen es in
he language, bu he lexical meaning o hose independen wo ds does no ma ch he
meaning o he a ixoid comp ising he componen o he compound (i is mo e abs ac );
he a ixoid plays a mo e modi ying unc ion. The subsys em o classical bound s ems in
he e minology o cons uc ion is made o 20 membe s: ae o-, au o-, azo-, bio, eco-, e o-,
ib o-, o o-, geo-, hid o-, mak o-, mezo-, mic o-, nano-, ni o-, pneumo-, enzo-, e mo-,
u bo-, ib o-. The e minology o he ield in ques ion demons a es he g adual g ow h
in hyb id compounds wi h classical p eposi i e bound s ems. Du ing he i s pe iod o
Li huanias independence e y ew compounds wi h classical bound s ems we e used in he
e minology o cons uc ion. The oad o classical bound s ems o he e minology o
cons uc ion was widely opened du ing he So ie pe iod when Russian did no only become
he majo sou ce o loanwo ds bu i s ole as he in e media y language inc eased. A e
Li huanias independence was es o ed, he imp o emen and de elopmen o
cons uc ion we e al eady associa ed wi h he p og essi e expe ience o he Wes . The
in eg a ion o sciences akes place; he inno a ions coming om o he scien i ic ields
a e applied in cons uc ion; hey de e mine he o igin o new classical bound s ems in he
e minology o cons uc ion. conce ning he o ma ion o he compounds wi h classical
bound s ems in he e minology o cons uc ion, de e-se no a que a bound s em is
combined wi h a

161Te minologia | 2019 | 26 changed; he s ess and accen ual pa adigm a e also e ained by
ull wo d, i.e. a noun, and he g amma ical cha ac e is ics o his wo d a e no
he wo d which is combined wi h a classical bound s em. I is also ypical ha he
Li huanian base wo d is no a simple wo d bu a o ma ion. Mos o he compounds which
can be ound in he So ie e minology o cons uc ion we e o med by combining a bound
s em and by he compounds wi h he o ma ions o he second deg ee used as he base
he o ma ions o he i s and second deg ee; hey a e usually o med wi h su ixes.
As ime is passing by, he s uc u e o he Li huanian base wo d is becoming mo e
complex. In he pe iod o 1991–2018, he e minology o cons uc ion was domina ed
wo d. The esea ch shows ha a emp s ha e been made o make classical bound s ems
mo e adap ed o he sys em o he Li huanian language, o combine bound s ems wi h
e bs, as well as o change he ending and s ess o he noun used as he base wo d.
Recebida 20191105
Lina Ru kienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT10308 Vilnius
Vilniaus Gedimino echnikos uni e si e as
Saulė ekio al. 11, LT03227 Vilnius
E. paço lina. [email p o ec ed]