scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Vienažodė astrologijos terminija kilmės požiūriu

Abstract

Šis straipsnis yra pirmas žvilgsnis į netirtą sritį – astrologijos terminiją. Pasižvalgyti po ją mėginama pasirinkus vienažodžių terminų grupę. Nagrinėjama šios terminų grupės sudėtis kilmės požiūriu. Išryškėja skolintinio terminijos sluoksnio persvara, tačiau, kitaip nei daugelyje šiandien anglų kalbos stipriai veikiamų terminijos vartojimo sričių, net ir tokioje anglų kalbos poveikiui atviroje terpėje kaip interneto kalba (analizė atliekama internete skelbiamų astrologijos svetainių pagrindu) nedaug terandama terminų, kurie rodytų skolinimosi ar tiesioginio termino perėmimo iš anglų kalbos požymių. Astrologija, nors ir nepripažįstama kaip mokslas, iškyla kaip savarankišką terminiją turinti terminų vartojimo sritis.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Vienažodė astrologijos terminija kilmės požiūriu

Author: Ramunė Vaskelaitė
Year: 2020
DOI: 10.35321/ter
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/2029/2120
128 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija p o enien e
pon o de is a doi.o g/10.35321/ e m27-06
Vienažodė as ologijos e minija
pon o de is a de o igem
RAMUNĖ VASKELAITĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ANOTACIJA Es e a igo é p imei o olha ksnis em á ea nãoi á e minologia da
as ologia. Pasiž algy i po ją mėginama escolhus únicažodžių e minų g upę.
Nag inėjama es a e minão g upo compo pon o de is a de o igem. Des aca-se
pe s a a de camaksnio de e miniação emp in inio, po ém, di e en e do que em
mui as hoje inglês o emen e in luencados e miniação á eas de consumo, mesmo
e alia inglês in luência em meio abe oja como língua da in e ne (análise ealizada
in e ne anuncibiam si es de as ologia) nedaug e andama e minos, que
mos a iam emp inimosi ou simplesmen e e mínio de ansmissão de inglês sinais.
As ologia, embo a e não econhecida como ciência, exibia como sa a ankišką
e miniją u in i e minų a ojimo s i is.
ESMINIAI VOODŽIAI: as ologijos e mas, e mo kilmė, skolinys, lie u iškos kilmės e minas,
ienažodis e minas, sudė inis e minas
ABSTRACT
The p esen a icle akes a look a he un esea ched ield o he e ms o
as ology. I a emp s o look a ound in his ield wi h he ocus on he g oup o
one-wo d e ms. O aim o he a icle is o de e mine he composi ion o his g oup
o e ms om he pe spec i e o o igin. O es udo e ela que a camada de e mos
emp es ados oma a lide ança, embo a, em con as e com mui os ou os campos,
que são hoje o emen e a e ados pelo idioma inglês, haja poucos e mos
mos ando os sinais de emp és imo ou adopção di ec a do e mo da língua inglesa
mesmo em al meio abe o à in luência do idioma inglês como a language o he
In e ne (a análise é baseada nos websi es de as ologia acessí eis online).
As ology s ands ou as he ield o he use o e ms ha ing i s own independen
se o e ms, hough i is no ecognised as a science.
KEYWORDS: e m o as ology, o igin o e m, loanwo d, e m o Li huanian o igin,
onewo d e m, composi e e m
129Te minologia | 2020 | 27
ĮVADAS
Embo a o e mo as ologija sanda a pelo ele in oduziam obje o leis ų a ibui a ciências1, na e dade a
elação des e obje o com a ciência não é ão cla a como, po exemplo, geologia, sociologia, psicologia ou
ou os analogiškos sanda os e minos in oduziam obje os. Isso mos a só já en a i as de ini ou
explica concei o. Po exemplo, em uma publicações do campo da as ologia ou si es da in e ne as ologia é
econhecida como ciência, simul aneamen e p e endo e ela como sis ema nop a á: Se a as ologia
pe cebe mos não apenas como ciência sob e o cão celes ial e seu signi icado na ida humana, e quan o mais
amplamen e, isso e emos que os elemen os des e sis ema são mui o an igos e di undidos em odo o mundo,
po que eles baseiam-se na expe iência da humanidade (Bogun 1999: 12). nou as publicações ou si es ela é
conside ada mokslu: As ologija (nuo as o... e g . logos ensinamen o) mokslas sob e o Uni e sa os kūnų
(plane os, es elas) in luência a Te a i imui (Kaškelis 2020). Acon ece e dessas de inições, pelas quais
as ologia é conside ada como ciência e a e: As ologia é a ciência e a e de e mina dangues kūnų
poe a ão e aposição ciclos (Ka iliū ė-Jonynienė 1994 5): No en an o, as de inições o necidas em dicioná ios
de e mos de as onomia ou em publicações de ipo enciclopédico, po exemplo, na Uni e sal Li huanian
Encyclopedia (VLEe), a as ologia como s a us de ciência é negada ela é a aliada como klaidingos (Juška 1984)
ou pseudomokslinės (S aižys 2002) eo ías posi i as, que a i mam que a posição do Sol, do Luna e dos
plane as na aixa de cons elações do Zodíaco em in luência sob e os des inos, a na u eza, os es ados e os
países ou apenas os u u os espêliojos VLEep anaimai, enômenos sob e o Sol, o Zodíaco e os plane as
(ho oscópicos) e os acon ecimen os. Concep a es ei inha-se e ainda mais as ologija apa enciada
p ie a ams: As ologija não em undamen o cien í ico e pode se a aliada como popula a us jogo ou
p ie a ai VLEe. San ykio en e ciência e as ologia con lic iškumas pa icula men e se e le e em ex os
de mídia online. Ansi em um po al de no ícias alminho o especialis a sênio do obse a ó io do Ins i u o de
Física Teó ica e As onomia a i ma que as ologia eg as e in e p e ação de ho oscópio não1 Em
dicioná ios in e nacionais de pala as dėmuo -logija in e p e ado como sudu ines pala as segundoas
dėmeno, mos ando ligação com mokslu (p.: TŽŽ z 1985; TŽŽ 2013). Visuo izada das li uanas enciclopedia e mis
as ologija kildinamas de as oi logos (mokslas) VLEe.
130 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija do pon o de is a de
o igem em nenhum undamen o cien í ico (Ma cinke ičius 2004), e
inkla aš yje kalbinama as ologė a i ma: As ologija sem im ikslus,
ma ema iškas, logiškas mokslas. Na Li uânia e em alguns países pós-so ie s
i e a mi ologia de que a as ologia seja luga a li es in e p e ações. Nada de
pa ecido é um igo oso e mui o p eciso sis ema, que não em nada a e nem
com ba as, nem com espėlionėmis, ela se baseia as onomicamen e-ma ema icamen e compu a iimais
(No ickienė 2020).
A pa i de ex os da á ea da as ologia explica iam e p incipal a azão de al
elação con lic iabilidade é as onominiai descobe as, kei ę geocen inę mundo
concepção e as onomia dis inę desde milenme es adições con enças
as ologia (Bogun 1999: 1921,21) dando o início à as onomia mokslui3. No en an o
aqueles ex os e elam e ou a possí el causa: que o concei o da as ologia
assim susiau ou, podia não poucos con ibui os p óp ios as ologos, desiguodai
sup an anços as ologo p o issão ou ocaukimą, a i idades: Ve ėsi amžiai,
kei ėsi als ybių s uk ū as, pe cepção das pessoas, o ma osi no os
ensinamen os, eligiões e o ien ações espi i uais. As ologia começou a
aplica -se a no os besi o mando sis emas e po osu į ba s y i seu u nego
espi i ualismo pe las, da ėsi p agma iškesnė, iesmukiškesnė. De indando-se à
p imi i e ios consciência de g upos de pessoas, ela cada ez mais p as inou. Ją
en endeu comp eendido as ologai, cujos elo emen e zynys nė pe henks į
não se ia in oduzido (ką já ala sob e al homem ensinamen o). Eles
sup imi y ino kadaise bu usinho sag ado ensino ( aip as ologiją chamou o
amoso yogas Š i Juk eš a as Gi i) e a aukė nepelny ą pačiai as ologijai
k i iką, que as ologija e bū imas o pa ies ežio aisiai
(www.an opo eoso ineas ologija.l ). Desde o si e da Associação de As ologia
An opo eoso inesa anunciados es a u os yškė ų p ocu a à as ologia o
s a us de ciência e o na como p incipal unção des a associação o mula-se
eabili ua a as ologia, que oi suniekin a, des dis o sionada e pai ada po
consumido es a nai e e pai a obje o. Suas a i idades con ibui pa a a
as ologia, como sé io sak alaus ciência e hon osa p o issão, bom nome e o no
<...> (www.an opo eo so ine as olo gija.l ).
2 VLEe esc e e que as onomias, como ciência sob e as es elas, e as ologia, como bū imo de es elas
di e ença b ilhou já p imei os séculos po C . O início do p óp io apa ecimen o da as ologia ge almen e
menciona apenas apos akslė e não comple amen e homona. VLEe a i ma-se que as ologia su giu na Mesopo amijoje al ez
3 milênme io an es C .
3 Que as o igens da as onomia se ligam com a as ologia, indica-se ambém em dicioná ios de e mos da
as onomia, ex., As ologija seno ėje padėjo as is as onomijai (S aižys 2002).
131Te minologia | 2020 | 27
No en an o, pelo menos a é ago a nas uni e sidades Li uanas as ologia não éėdi a, ais nėėlių guias a
escolas supe io es ou juolab mokslo da bų p incipais e mos de consumo e e minijos plė o ės on es não
lea4. Mas á ios cu sos de as ologia e seminá ios o ganizada (www.as odai a.com; www.dha ma.l ;
www.u anija.l ; www. idineas ologija.l ; www.zacch.l ), unciona escolas de as ologia
(www.as ologijosmokykla.l ) e, como indica um si e na In e ne , ainda nes es anos em as po as a e i
do Ins i u o de As opsichologia (www.u anija.l ). Na In e ne exis e odos acessí eis de si es de
as ologia, e em eles não só publica-se ex os de á ios emas de as ologia, mas e mais es ei amen e ou
mais amplamen e explicam-se concei os, o mulam-se de inições, a é ap esen a-se e mo de diccioná ios.
Assim, a elação en e ciência e as ologia em ens umas não há obs áculo panag inė i e miniją des a
s i es. A leas já a ual e minija da as ologia, se au o ė o que que não pažiū ėjo, de odo não es á
analisada, aigi ela se ia possí el analisada di e sosíssimos aspec os e minologís icos o igem, sanda os,
sinonimijas, mul idia eikšmiškumo, sin aksinės sudė ies. P endama a pa i e mos de análise segundo
o igem, pa a an o que se escolhendo apenas uma pala a de e mos g upu. Assim, o obje i o des e es udo
esnag ina uma pala a dos e mos da as ologia um g upo de o igem. Análise segundo kelmę, como indica e
maio ia e minologia abalhos, e miniação ske spjū į pode o nece desiguodo de alho, olhando qual
abalho le an ado obje i o p incipal. Alguns abalhos, aplicando e minologia em e mos adqui ilês de
di isão em e mos de o igem não-e u iška, e mos de o igem li u iška e híb idos, e elam a elação do
colin ino e da e minologia de o igem li u iška (p.ex.: Kazlauskai ė 2000; Zemle ičiū ė 2004; Rimku ė 2007;
Šilob i a 2011; Šilob i a 2011; Šilob i a 2012), e em ou os abalhos, explo ando o sli u iški e minus de o igem
em mais de alhe, e ela ainda o skunky e minio Zem Zem Zem Zemu ė Zemu ė 2007; Zemu ė 2007; Ka ely ė
2009; Mi le ičiū ė 2009; Mi le ičiū ė 2010; Rimu ė 2011; Zemu ė 2018; Zemu ė 2014). É e dade, o modelo de análise
mais minus pode se he e ogêneo: em um abalho os e mos de o igem não-e u iška subdi idem-se em
e mos in e nacionais, es animybes e ce os emp ésnios (p.g.: Rimku ė 2012), mas mui as ezes, sem al
di isão, p e ende de e mina nelie u4 es e a igo já oi elabo ado, saiu quando Lo e o S onku ė As ologia
Manual (Kaunas, Mijalba, 2020, 420 p.). Inciden emen e, ele é ap esen ado como p imei o comple o e
p o issionalmen e p epa ado manual de as ologia língua Li uânia
(h ps://www.pa ogupi k i.l /knyga/as ologijos- ado elis.h ml).
132 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologia e minija pon o de o igem iškos kilmės e minų (skolinių)
kilmės kalbą (p z.: Ka ely ė 2009; Zemle ičiū ė 2009; Zemle ičiū ė 2010; Zemle ičiū ė 2011; Zemle ičiū ė
2018a; Zemle ičiū ė 2018b). Di isão smulkesnis da camoksnio de e miniação skolin inio des e a igo
au o es conside ado um impo an e a o , pe mi in çio e ela an o a di ecção de emp inimosi, an o
s i a e minijos speci iká, po an o nes e abalho ele se á aplicado, . i. nelie u iškos e mos de
o igem nele se á a aliados segundo a língua de o igem. Vadinhos, isando já a is ado al o esnag ina uma
g upo de e mos de as ologia uni ó dicas do pon o de is a da o igem abalho são le an adas duas
a e as: es abelece em abalhos de Te minologia e mos de o igem não-e ulen a e li uânica em
nomeijami, engi equen emen e ne an de sinônimos, ex.: e mos de o igem não-e ulen a (Šilob i ai ė
2011), skoliniai (Zemle ičiū ė 2011), nelie u iški e minai e nelie u iški e minai (Rimku ė 2005), s e imos
san ykį; nus a y i skolin ų e minų kilmės kalbą. San ykio p ocen inė iš-
aiška nebus pa eikiama, i iš da bo u ė ų paaiškė i, kodėl.
skoliniai e minai, skoliniai e minai e skolin i (Vladkė 2017), s e imos skoliniai e minai (Zemle ičiai 2009),
skoliniai e minai, skoliniai e minai e skolin i (Zemku ė 2018). Jų não se á inguida nem nes e abalho,
aigi nelie u iška o igem e min se á nomeado e emp in u e mo, e ainda mais b e emen e skoliniu.
Te minų skolin as e minas, skolinys a ojimą kiek keblų da y ų hib idinių e minų g upė, po que, como
is o e a pa i já mencionados abalhos de e minologia, hib idinius e minus ends ama sepa a do
skolinių, como, aliés, e de lie u iškos kilmės žodžių, assim seus s a usą e minijos skolinimo pon o de
is a deixando bas an e neaiškų. No en an o, é p eciso de an emão dize , que análisei nas on es
selecionadas híb idos encon a apenas poucos, e isso não c ia po eikio nem eles mais de alhado discu i
(juolab pa a al des inados sepa ado a abalho sky ių), nem e i a e mo skolinys. Em algumas on es
in es igadas apascikem híb idos se ão mencionados abo ando e minus de o igem nelie u iška ou
lie u iška, u imą hib ido s a usą in oduzi ijando5. Ab i a -se apenas uma pala a de e minos g upo
es imula análiseei escolhida á ea peculia idades. As ologia como sa ea de consumo de e mos não é
a ada, po an o ou os e minijos de á eas pesquisado es ou e minologia besidomados lei o ojos
sua e minija e e i amen e maža ežinoma. Ap iojimen o apenas uma 5 Nesiimando mais amplamen e
examina o concei o de hib ido no en an o se ac edi a que, como e Rasuolės Vlada skienės (2017) a igo,
pensį sob e possibilidade de di e enciação de híb idos pode le an a -se. Naquele a igo es animas
o igens šaknį u in ys híb idos condicionalmen e a ibuídos a emp in os e minos.

133Te minologija | 2020 | 27 g upo de e minos pe mi e e mos mais
amplamen e discu i e assim ap esen a aos lei o es. No en an o discu i
os e mos mais de alhadamen e es imula e ou a conside adas s i as
peculia idade: lie u iškų as ologijos žodynų nãoengiama, em a p enka
au inių žodžių žodynus as ologijos e minai į aukiami os keli, odėl,
p iski ian ieną a ki ą e miną as ologijos e minijai, okį sp endimą
bases i. Būdas isso aze e ela signi icado do e mo, pa a isso se
apliquando de inições e explicações, o necidos e mos de consumo on es,
e (ou) mos a con ex o de consumo do e mo. Assim, e po es a azão do
pon o de is a de o igem a ados os e mos se ão discu idos quan o mais
de alhadamen e, do que isso usual pesquisas de o igem de e mos.
Dado que a e minologia da as ologia o ma esc i a não é desen ol ida em
lojas de ciência ou manualêlios, e bene p incipalmen e si es da in e ne , a
a enção oca-se pa a es a on e. De si es da In e ne su gi amsel a doze. Em
umas delas ab angem apenas as ologia (as odai a.com;
as ologe.weebly.com; as ologijosmokykla.l ; idineas ologija.l ;
zodiakas.com), em ou as e algumas ou as á eas, ge almen e desc i as como
á eas de ape eiçoamen o espi i ual ou de au oconhecimen o (anan a.l ;
an opo eoso ineas ologija.l ; dha ma.l ; sadhana.cen as.l ; u anija.l ;
wolme .l ; zachh). Dos úl imos si es a i e-se apenas ex os da s i a da
as ologia. Os si es da In e ne sumé imos sumé imos no ex o se ão
denominados si es e ma cados à Edição Te minologia ca ac e ís icos
cu inais. T umpíní explicação pode se encon ada lis a de on es.
A ele ando si es, o ien e-se em aqueles, nas quais desen ol euama e minija
da as ologia Ociden al e não só o e ecem se iços ou anunciam-se
ho óscopos, mas e ap esen ada ex os de á ios emas de as ologia,
explicam-se concei os, usados e mos. Em dois dos si es su gidos ambém são
o necidas glossá ios de e mos: Concei os da As ologia (zodiakas.com) (h p:
AS) e Glossá io de e mos da As ologia (anan a.l ) (h p: ATŽ)6. Analizei imama
ma e ial, si es publicada a é 2020 m. ou ub o 20 d. Teks ų kalba ne edaguojama,
epa aisomos aki aizdžios ko ek ū os e os. Análise começa-se a pa i de
o igem nelie u iška única-zodžių e minų, ou skolinių, julgamen o. Juos segundo
a língua de o igem esnag inėjus no p imei o capí ulo, na segunda são
examinados e mos de o igem li e iška, e en ão azem-se conclusões sob e
lie u iškos e nelie u iškos o igem e mos de elação, loanin inio e minijos
camoksnio compos o e, quan o pe mi e uma pala aodžių e minų analizė, sob e as ologijos e miniją.
6 Te minos diccioná ios le an ados equisi os, como cla aes e de ci ojados de inições, esses dicynhos não
co espondem, po ém a igo p eocupa não e minos dicynas ou dicynillos p incípio da composição, e e minija.
134 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija pon o de o igem
1. NELIETUVIŠKOS KILMS TERMINAS
1.1. Debuliñas de o igem G eikiškos e la yniškos
Te minas as ologia, como se explica sua o igem no mais ecen e, an e io es
diccioná ios baseados p epa ados em In e na ional Wo d Dic iona y (h p:
www.en.wikipedia.o g www.en.wikipedia.o g www.en.wikipedia.o g
www.en.wikipedia.o g www.en.wikipedia.o g www.en.wikipedia.o g
www.en.wikipedia.o g www.en.wikipedia.o g www.en.wikipedia.o g
www.en.wikipedia.o g www.en Dece o, esse e mo é usado em odos os
si es escolhidos pa a análise, como e o e mo as ologas. À comunidade em
ge al, al ez não menos conhecido ou o e mo des a s i a ho óscopo. Ele
ambém é u ilizado em odas as análisei escolhidas on es e ambém é
emp inys de g eikos linguagem: g . Hō oskopos su p ein is empo. No
en an o, a signi icação do e mo, que ele pode adqui i de ido em jo nais e
po ais de no ícias imp essos de ano, mês, semana ou dia ho oscópicos e que,
po exemplo, é le an ada Daba inės lie u ių kalbos žodyne (www DŽ7i), e
aquela signi icação, que indicam nos si es o necidas de inições, não coincide.
An ai DŽ7i pala a explicado como dangaus kūnų posição do homem no
momen o do nascimen o, segundo a qual as ologos p o e izam, qual se á sua
ida, e o mulando de inição em si es o aspec o de p o eçamen o neminação.
Em um dos dois já mencionados diccioná ios AS o e mo ho óscopo
signi icação desp ende assim: Cangaus mapas, as ologico mapas,
schema iškas dangaus kūnų escudês imo daquela ce a ho a e luga .
Ou o si e explica-se de o ma semelhan e: Ho oscopas esquema ico imagem
da s e ia celes e a um ce o momen o de empo e em um ce o luga ,
compos o segundo as eg as especiais Aw.
Em mais um si e os concei os explicados api elkiam o e mo eklip ika: Ho oscopas é eclip icos b ėžinys de
ce o luga a ce o empo As . No en an o, o e mo eklip ika si es usado e mais amplamen e ele pa ou 9
dos 12 si es: Am, An , As , Dh, U , Vi, W, Za, Zo. Isso ambém é um e mo de o igem g eikiškos: g .
ekleip ikē za emimas. Ve dade, nos si es o necidos dois e minos dicyêlios ele não incluído, po ém nos
mesmos si es escla ecido, exemplo., Ma omas Solės kelias dangaus s e a pe me us chamado eklip ika Zo.
No en an o, apenas explicações nes e caso não iseina basea -se, po que eles 7 Nus a indo emp in o
e mo de o igem a língua e con inua á a basea -se nes e 2013 m. i.isis u TŽŽ, aí ele como on e de
de e minação da língua de o igem em cada caso não se á mencionado. Sepa adamen e se ão indicados
apenas aqueles casos em que on es ou as são usadas pa a de e mina a o igem das pala as.
135Te minologia | 2020 | 27 mos a ia, que o signi icado do e mo coincide com o signi icado do e mo as onomia
eklip ika g ande cí culo da s e as d'céu, que po ano nub ėžia Saulės disko cen as (S aižys 2002), e nos
ex os de as ologia o e mo di li usio nele conside a e mos de as ologia. Pa a escla ece o e dadei o
s a us do e mo se á necessá io um con ex o mais amplo. G eikiškos o igem pala a é e e mas Zodiakas: g .
zōdiakos < zōon gy ūnas. Ele ambém é usado em odos os si es, só a ia a o og a ia: em um ex o se esc e e
em g ande, no ou o pequena le a, mui as ezes e no mesmo ex o aplicam ambas as o mas de esc i a8. No
en an o, si es e elam g ande di e ença de signi icado do e mo Zodiakas usado em as ologia e as onomía.
Em ocabulá ios de as onomia, o Zodiakas de ine-se como dinga da dingaus s e os, cons i uída de ilikos
Zodiako es elasynas, a a és dos quais ai Mênulio, planų, maio ia dos as e oides de mo imen o me iniai
aškai (S aižys 2002), em ou a pala a, o Zodiaku eal é conside ado kūnų do céu de mo imen o.
As ologicamen e as pa es do Zodiako dis ingue não ylika, e duzelika, e elas, di e en e das e dadei as
es elas do Zodiako, são iguais ob êm-se eklip iką ep esen ando a ci cun i ima di idindo em iguais pa es,
cada uma po 30 g aus. Es a dis inção é en a izada em não um si e, po exemplo, As onominiai ž aigždnai não
êm es i amen e za ėž os limi es e são amplamen e issidės ę no céu, umas ocupando mais danguis s e as,
ou os menos. As ologico zodiaka é eclip icos (anual egimoio da Soles caminho), ab angendo 360 g aus,
subdi isão em 12 pa es po in a g aus Vi. Assim, o as ológico Zodiaka é não e dadei o caminho de bões
celes es de mo imen o, e, como di e amen e iniciajama em um dos si es, simbolinė, in en o o a es u u a
Zo, embo a alguns exemplos de uso do e mo dessa dis inção e nãoskleidžia (p. ex.: Apsisukimo pe Zodiaką
ciklas 84 m. Zo; Me ku ijus apsk ieja pe oda Zodiaką pe ci ca 88 Aw dias). Em um si e al sudalijamen o do
Zodiako explicinha-se seno iniu dangaus enomini obse ėjimu: P iešingai nei daugelis endem a man i, es e
sudalijamen o ap endeja não an o es elynas posições no céu, quan o mesma Sulė, que di e en e época do
ano di e en e angu apsh iecia Te a. Tendo em con a isso, as ologos an igos escla ece am o Caminho do Sol
no céu em 12 pa es, cujos pon os de e e ência o na am-se 4 ke iniai e en os do ano, elacionados com a
mudança da elação de luz e escu idão in e no e e ão solėg įža bem como ou ens e p ima e a ni eladieniu Vi. 8
Em ge al, a e minologia u ilizada nos si es é ca ac e izada po uma g ande sepa ação de esc i a, po ém
a ian iškumas ema, ele não é examinado nes e a igo. Assim, e abo dando e mos de odas as a ian es de
o og a ia não se á p e endido menciona .
Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija pon o de o igem 136
Dozena de pa es da es u u a simbólica nomeiam-se A inu, Me gele, Šauliu e
ou os nomes conhecidos (especi icamen e eles se ão discu idos examinando
e minos de o igem li e iška), mas já do e mo Zodiakas discussão cla i ica,
que na as ologia assim in oduziam-se não e dadei as es elas, e
co espondências de es elas as onomicas pa es da es u u a simbólica.
Pilnieji cons elynas denominações (A ino es elaynas, Me gelės es elaynas,
Šaulio es elaynas e k .) as ologijoje nė ne a ojami as ologiniai seus
co espondmenos são A ino sinal, Me gelės sinal, Šaulio sinal e k .
Desu ampan as ologina e as onomina Sampa ia do Zodiako, nãou ampa
nem nessas duas á eas usado do e mo g eikiškos o igem Zodiakas
signi icações. Ao o nece ho óscopo, aqueles doze signos do Zodiake
sužimimi com ce os símbolos, po ém o Zodiakas, subdi idido em doze pa es
igualas e sužimes as com os co esponden es símbolos, ainda não há
ho óscopo. Ele é apenas uma pa e cons i uedamoji do ho óscopo (ž . 1
igu a), nos si es às ezes chama-se Zodiako a u As . Ou o elemen o
essencialis, mencionado ambém em odos os si es, in oduziam-se e mo
plane os, e ele ambém é g eikiškos o igem pala a: g . (as ē ) planē ēs
klaidžiojan i ž aigždė. O plane a ho óscopo ambém são ma cados com co esponden es símbolos, po exemplo, Jupi e is 2
/ . Te mino plane os, que dicioná ios de pala as li uãs ou in e nacionais
in e p e a-se só como e mo da as onomia (p z., cômbio celes e, oeiando ao
edo Saulê ou ou a es ela DŽ7i), as ologijoje e as onomijoje ambém
signi icados concei os di e en es. Como indicam e diccioná ios de e mos de
as onomia o necidos de inições, as onomijoje plane as são ealús co pos
céles es didelês masses e g andes dimensões dos kos i. co pos que oam em
o no da es ela (Saulės sis émie em o no do Sol) (S aižys 2002). An ai
Jupi e is in e p e a-se como maio plane a do Sis ema Sola , quin o po
dis ância de Solê (S aižys 2002). As ologia, como mos a iam conc e os
plane as desc ições e explicações, plane as são mais bem signi ica i os
simbólicos sankaupos. Po exemplo, Júpi e é associado com elações
in e nacionais, iagens, educação, di ei o, leis, edição, sėkme, op imismo,
jus iça, Sa u no com disciplina, es a égia, de e igingumu, i mudo, Me cú io
nusacom como plane a, esponsá el po in elek ą, pensa , linguá,
comunicabilumą, jud umá, documen os, anspo á, mokslus, mainus,
comé cio e pan. Além disso, as onômica e as ologica concepção de plane a
dis ingue mais uma di e ença: mesmo e nus ačius, que a Te a gi a em o no
Solé, as ologijoje e con inua aplicada geocen inė cosmos concepção, i. i.
Saulė conside ada besucančia em o no
143Te minologija | 2020 | 27 didade, puikidade. Egzal acia é conside ada
uma das o es posições do plane a: plane a e Signo do Zodiako
signi icado coincidem, plane a pode melho e ela suas p op iedades.
Em odos os si es usa-se o e mo ascenden as, pelo qual ma ca-se cujo começa
ypač s a bus ho oskopo aškas, aip pa y a lo yniškos kilmės. S e ainėse
ascenden as pap as ai apibūdinamas kaip y inis ho oskopo aškas, nuo
ho óscopo (ž . 1 ig.). Quan o ečiau mencionimas on e dian e ascenden ą
esan is oca inis ho oscopo aškas descenden as Am, An, As , Aw, Za, Zo.
Alguns si es nesses e mos esc e em g andiąja aide, po ém sinónimos quase
não ne a ojama. As pala as combinadas kylan is (zodiako) sinal ou
besileidjian is (zodiako) sinal ge almen e pa a ojami só e minus aiškinan ,
exemplo., Tai kylan is zodiako znak iznad ho izon o gimimo momen u An, o que
mos a ia que es e pa de e minos é bas an e nusis o ėjusi e que ela
nusis o ei como emp in i e mos, embo a eles aos diccioná ios in e nacionais
de pala as e não sejam incluídos. TŽ e mo ascenden as de odo não há, e
descenden as incluído de duas signi icadas como palikuonis e como p ekė, que
empumia do me cado mais no as, madingότερες me cad. Jus iça, ao discu i o
concei o de ho óscopo ascenden as menção VLEe: Um dos mais impo an es
pon os do ho óscopo ascenden as (o pon o de in e secção da eclip ica e da linha
do ho izon e nos o ien ais no momen o pa a o qual se compõe o ho óscopo).
S e aínas con i ma iam, que ascenden as as ologicamen e imdos é um dos
mais impo an es pon os ele in oduzido como e cei o po impo ância (depois
Soles e Mênulio) ho oscopo pon o, mos ando, que qual p imei o imp essão o
homem causa, como comun au com o ex e io mundo, a é quais co es gos a
As . An ai pessoa, cujo ascenden as é A ine, nosakomas como iesmuka,
olinga pe sonalidade, comunicujan i di e amen e, a i ai (gali bū i įžūlus),
nesislaps an i pa a ou os nuga os As . Quan o menos a enção é a ibuída ao
descenden , po ém es e ho oscopo pon o in oduzindo o e mo ambém é
usado, ambém incluído em ambos si es o necidos e mos de ocynėlius.
Descenden as si es ligado com ipo de pa cei o ele nsacomas como ho oscopo
aškas, mos ando, queis pa ne ios homem endęs a a a a a a, queis
pa ne ias ele p ecisa como complemen amen o da pe sonalidade As .
S e ainiai ex os discu idos não só impo an es ho oscopo poškai, mas e um ou
ou o undamen o dis inguidas suas pa es. Aqui em seis si es mencionado
Zodiako cis uição qu i čiais, comp imančiais po is Zodiako ženklus (ele ligado
com as onominiais anos emposis), mas assim cis s an usado não Li u iškos,
e la yniškos o igem pala a k ad an ai (lo . quad ans ke -

144 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija kilmės požiū iu
i is) Am, An, As , U , Za, Zo. Es e e mo ambém é incluído em ambos os
si es o necidos e mos de ocynėlius.
Em odos os si es é usado com ho óscopo despa imen o ou o e eno
sijęs e minas s ichijos – g aikiškos kilmės žodis: g . s oicheion – elemen-
as, p adas. Pagal s ichijas y a ski s omas Zodiakas, A iną, Liū ą i Šaulį
ligando com ugnies s ichija, Jau į, Me gelę e Ožia agį com e a s ichija, Vėžį,
Sko pioną e Peu is com água s ichija, D ynius, S a s ykles e Vandenį com a
s ichija. s ichijos y a imen o do nascimen o ho oscope esol ida de aco do
com isso, das quais s ichijas signos são susi elkę p incipalmen e Sob e
plane os. Tal di e gimen o suppõe não só emp és imo s ichija, mas e com ele
o mando espécies de e minos consumo: a s ichija, a s ichijas sinal e k .
Eles são usados em odos os si es, e a esses e mos ambém é ca ac e ís ico
g ande a ian iškumas, . y. pa ašoma e O o s ichija Vi, Za, Zo, e ãoi e
con ex o didžiąja aide pa ašomas e mono e odis e m S ichija Za. É e dade,
ijose si es, em que se menciona classi icação po s ichijas, usam e com
pala a de o igem la yniška elemen o espécies compos os e mos, ex.: Jei
quei amos aiškaus pensamen o, boa o ien ação, nuancos, insigh os, ácil
comunhão, de e ia e o ça e ha moniza elemen o a ; Neha monizing
elemen o do a isso é chaosas, pa i šu iniškumas, incapacidade se concen a ,
cla amen e pensa , pad ikos pensamen os As . Assim, minin e minos da
as ologia de o igem la yniška, enka menė i e e mą elemen as, po ém pelo
menos discu ida ma é ia leis ų aze p essuposaidą, que ele mais a o ou
besi aujando em pasy iąją a oseną. Além des a web, o e mo elemen o Dh,
W consumido ainda em dois si es. Toks di i imen o numa o e penk ąjį
elemen ą e e į, po ém g eikiškos kilmės skolinys e e is As , Dh, W (g . ai hē
langi us, ai ) pa a ojamo só n'es es ijose si es.
Te mo de ho oscopo pa a a di isão em y ina e aka inê e em supe io ena e
apa ina pa e ( aip ski s an žiū ima, na qual pa e há mais plane as)
in oduzi não é eqüen e. Ele g eikiškos o igem pala a s e a: g . sphai a
u ulys. No en an o, es e e mo é incluído na ATŽ ap esen ada no si e. Além
disso, al dis in oção é mencionada em dois si es, aí e n'e se usa o e mo
s e a As , Zo. De aco do s e as sci s omo ho óscopo pa es jône são
in i uladas puss e ėmis As , pusiaus e omis Zo, aigi emp ésnio pag indu
suda oma ou os e minos. É e dade, esses hib i dai epa a o i só naqueles
dois si es e isso as únicas encon adas no ma e ial es udado mé odo de
sudú imo de pala as compos os híb idos.
145Te minologia | 2020 | 27
A é ago a analisada e minija é elacionada com ce os s aciona ios obje os
pa es de ho oscopo, poços, kampų in oduzi im, mas só al seman ino campo
e minis si es nãose limi á el. Plane os e ou os co pos celes es ambém e
as ologijoje são mo en es obje os, aigi consumima e g upelė com seus
mo ėjim elacionados de e mos. A eles pode a ibui e mą ciklas: g . kyklos
a as, apiso amen o. Embo a nas si es o necidos e mos de ocynêlius es e
skolinys de g eikiškos o igem não incluído, ele é usado em odos os si es.
Exškinimai indicam que assim in oduzido a e ol ação do plane a, po exemplo.,
Cada plane a em seu ciclo. A du ação dos ciclos plane os é di e en e. Mênulis
o bi a a Te a po 28 (29) dias, po an o mesmo empo ele en ol e e oda a Roda
do Zodiako. Assim, nos empos calenda ís icos há sob e 12 Mênulio ciclų An . No
en an o, o uso do e mo ciclo e ela que assim nos si es in oduzem e ce as
e apas da ida humana, ex., Um dos mais impo an es ciclų oco e an es 30-me į (i
é 29,5 anos) Dh. Išei ų, que um e mo é usado d iem signi icamidades. Ve dade,
discu indo ciclos em um si e e ela-se e ambas essências in e conec adas: Mūsų
Žemėje é limi ado empo, que é de inido po ciclos... anos, mėnesio, sa ai ės,
dienos e . . Ciclinis mo imen o semp e apoiado a ce o céu do co po mo ėjim
oda sob e algumquį maio obje o, pasiximinčiu s ip esne g a i ação po aquela,
que sob e ele mo e. Cada homem com a p imei a inspi ação começa seu
indi idualos ciclo de ida em ce o pon o ixoso do espaço, que o na-se pon o de
e e ência pa a odos os obje os que es ão no céu e ao qual cada um deles
pe iodicamen e eg essa. P z., Mėnulis eg essa cada mês, Saulė cada ano,
Jupi e is cada 12 anos e . . Vi. Viagem do Plane a Zodíaco sinal é chamado
anzi u Am, An, An , As , Aw, Dh, U , Vi, W, Za, Zo. Isso é pala a de o igem
la inisca: ansi us passagem. Embo a TŽ es e e mo seja associado apenas com
o anspo e de me cado ias (ca egamen o de me cado ias e passagei os sem
ansbo do, pe sodimen o po pon os in e mediá ios, especialmen e si uados
nou . es ados), os exemplos dados indicam que ele é u ilizado e as ologijoje.
Além disso, a signi icação do e mo usado nes a á ea não co esponde à
signi icação que se indica em dicioná ios de e mos as onômicos: Vidinės
plane os (Vene os ou Me ku ijaus) passagem po Solės diską (S aižys 2002).
Ou a uma pala a de o igem la ininha ing esija (la . ing essio in oduzimen o,
en ada) em á ias ocasiões denominado in odução de um plane a em Zodiako
sinalklą, ex.: Plu ono ing esija em Me gelę As ; Todos os que espe am em sua
ida no as mudanças em elações, p o issão, sa i ealização, es a U anano
ing esija em Jau į se á uma no a espi ação no as, a si ėjai, no o nascimen o
e es e pe íodo me encon a á com aleg ia Am.
Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija pon o de o igem 146
No en an o, e mo ansi , como indica o seu uso, in oduz-se e mé odo de
p e isão, po exemplo: U ilizando anzi us pode-se p e e casdienos
acon ecimen os de cu o p azo e de longo p azo na ida humana An; T anzi ai o
único eal mé odo de p e isão Zo. Ou os mé odos de p e isão in oduzem-se
ambém pala as de o igem la iniška: p og esijos (lo . p og essio c escimen o,
p og esso), di ekções (lo . di ec io di eção). Ambos es es e mos incluídos em
e mos dos e mos o necidos nos si es, e nos que a explicação ap esen ada
e ela que se a a de p ocedimen os ex emamen e complexos. Po exemplo,
dicynėly AS e mo p og esija (čia pa a o a unisasi a) explica-se assim:
Simbolico mé odo de p e isão, quando se coincidem in e alos de empo
di e en e (dejamais um dia = a um único ano de ida, mas podem se omados e
ou os in e alos, ej., meses = anos). Con a iamen e do que di ecções, aqui
odos os plane as ing essam po ano a elocidades di e en es. Que ais e mos
des inados specialesnei audiência, mos a iam isso, que os e mos p og essões
Am, As , Dh, U , Za e di ecções Am, As , Dh, U p incipalmen e consumidos
anunciando p og amas de cu sos de as ologia. TŽ ing esija, p og esija e
di ekcija incluída, po ém o p imei o e mo explicado como lė as e ilgas
expansões do ma em e a i me, ab angendo apenas limia es á eas de e a
i me, o segundo como um e mo ma emá ico (dėsningai can an es núme os
seka), e o e cei o só como pala a de signi icado ge al, eiškiando emp esa,
o ganização ou ó gão que di ige, cujo che e é di e o , e al ó gão.
Como mé odo de p e isão si es mencionam e solia as Am, An, An , As , Dh,
U , Vi, W, Za, Zo, numa única página web pa a ojama o ma Sola as Sa. Es e
e mo em TŽŽ não incluído, mas ap esen ada ou os da mesma šaknies
e mos (solia iumas, solia ização, solia ime as), cuja explicação de o igem
e ela e pala a de o igem des e e mo: la ynų sol saulė, sola is saulė as. No
en an o, es e e mo em pa icula men e ca ac e ís ico
mul idia eikšmiškumas. Assim nomeado não só o mé odo de p e isão, mas
ambém do céu enóškinys Sola es eg issão, exemp, Solia as Soles ikslus
e o namen o a luga , onde oi no momen o do nascimen o As . Solia u
ambém é chamado e ho oscopo ou espécie de p e isão, po exemplo:
Empenhando-se em p e e com p ecisão, quando oco e á o momen o de
e o no da Sol, é cons i uído um ho óscopo, que é chamado Sola u Sa; Se
quise ese a indi idualią p e isão pa a ano Solia ą, isso é melho aze o
es o não menos que um mês an es do ani e sá io An. Ve dade, em um si e
menção e Luna as Zo, po ém es e e mo não éiaškinamo e mesmo nes e si e mais não ojamo.
147Te minologia | 2020 | 27
Um mé odo aplicado na as ologia é chamado sinas ija An, Am, As , Dh, Sa, W,
Za, Zo. É g eikiškos o igem pala a: g . syn- + as e es ela. No en an o e a
es e e mo é ca ac e ís ico plu ali eikšmiškos : assim é chamado não só o
mé odo, mas ambém um ipo de ho óscopo, ex.: Nag inėjan , i emos,
po encial do elacionamen o do homem e eme s, dois pessoas pessoais
ho óscopos de nascimen o são colocados jun os, e assim é ob ido um ge al
ho óscopo de compa ibilidade do casal, ou sinas ija Za; A adequami pessoas
se jun os, nsaca Sinas ija compa ibilidade ho oscopo An. De algumas
o mulaoções ê-se que assim nomeado ainda e compa ibilidade, po exemplo,
Sąmoningas as ologas p imei o esnag inėja ambos pa ne es ho oscopos
sepa adamen e, e só depois disso começa a olha pa a suas sinas iją Za.
Tu bū de ido a al mul idia eikšmičnos espécie de ho óscopo in oduzi em
si es neme ui aplicada e dou okios e minos: sinas inis ho oscopo Vi,
compa ibilidade ho oscopo An, pa os compa ibilidade ho oscopo, pa os
pa ne ship compa ibilidade ho oscopo Am.
Embo a p og essões, di ecções, solia as e sinas ija minimi como mé odos de
p e isão, po ém pelo menos sinas ija in oduzida e como as ologia di eção,
po exemplo, As ologijoje pessoas elacionamen o en e, compa ibilidade
a a a di eção da as ologia, que é chamada sinas ija Sa. S e ações
mencionam e dou okias di ecções ou espécies de as ologia, mas suas
denominações ge almen e são compos os e mos. No en an o, as á eas da
as ologia que junção com ou as ciências ap esen am a isou em e mos
monossodiais, e eles, como is o e de si es pau a os e minos, são de alas
g egos compos os: as opsichologija, as o isika, as ochemija An , U , Vi;
as ogeog a ia Am, An. Um e mo as omine alogia U , W é a pala a,
compos a de g egos e la ynos idiomas pag indo. Ve dade, com dėmeniu
as osuda oma e hyb idų, po exemplo, uma página web, na qual abo dam-se
p incipais concei os da as ologia, chama-se As o pag indai As , mesma
página web As odai a As , po ém ais denominações não exis em e mos da
as ologia. Em odos os si es usado o e mo p ognozė ambém é g eikiškos
o igem pala a: g . p ognōsis p e isão. Mas já de ho óscopo componen es
pa es nomeianças e mos discussão escla eceu, que ho óscopo não é
des inado só p ognos ica : ele pe mi e acon ecimen os explica , es abelece
peculia idades de ca á e , de casal compa ibilidade e . . Assim pe haps
po que, como já chamou a a enção no início des e capí ulo, explicando o
concei o de ho oscopo apenas o aspec o de p e isão e não iskeliam e, sem
e mo p ognoė, usa-se ainda e análise (g . analysis skaidymas), consul ação (la . consul a io pasi a-
148 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija kilmės požiū iu
imas). O e em um dos si es ap esen ado desc ição de consul a e ela-se e
ho óscopo ( iesa, só de uma ho oscópio ūšies gimimo nybes, pe igos, iscos,
ho oskopo) eikiamų galimybių į ai o ė: ho oskopu g indžiama konsul a-
cija gali „a e i s ip iąsias sa ybes, gabumus, galimybes, aip pa i silp-
bem sucedidos so as, pelas quais palanku de elho i, pe igoso, iscos so as,
pelas quais melho e i a ou de e ia ha moniza , e oliucinio di ecção de
ape eiçoamen o, misiją, pašaukimu ( aip, isso é egis ada ho oscope!),
pe íodos a o uci e nepalkius. Também acha meios, ajudando a ha moniza
complexas, dolo osas so as de ida, a i uo i, o alece pe spec i asy ias,
bem sucedas As . Jus iça, an o a pa i des a, quan o a pa i de ou os
si es pode julga , que os e mos análise e consul ação ge almen e ė a
apenas cu esni compos os dos e minos (as ologinė konsul acija,
as opsichologinė analizė As , as ologinė analizė An , au ógnosinimo
konsul acija, as omine aloginė konsul acija Vi) a ian es. Alguns
emp és imos de o igem la inisca ou g ekiška em si es são usados menos. Só
ijose si es usado o e mo o bisas An, Za, Zo (junje pasi aiko o bas Am),
cons i uído la inisko pala a o bis16 šaknies pag indu, duias kuspidas (lo .
cuspis, cuspidis smaigalys, i šūnė An17) Zo. No si e o necido pela ATŽ o e mo
o bisas de ine-se como pe mi í el paklaida a é exaclus aspek o angpo en e
plane as susc ição, e kuspidas liga-se com o e mo de o igem Li u iška habi a
(ele ainda se á discu ido) explica-se como linha de início do ho oscopo habi a .
Em um si e, as linhas, que pa ilham habi ações, chamam-se habi ações
cimaúnes Aw. Apenas em dois si es mencionado mais um ho óscopo cis ão base
a in oduzindo e mo zonos (g . zōnē juos a) U , Zo, po ém em um deles al
cis ão sepa adamen e discu ido. Em dois si es menciona sep ene as (plg. lo .
sep ēnā ius Am, As 18) desde an igo conhecida plane ų sep yniukė, aplicada
na as ologia babilônica, a é ainda não enha descob ido ou a plane a. Em dois
si es, sem Li u iška o igem e mo saulėg įža, usado e skolinys sols icija An ,
As , que é la yniškos o igem pala a (la . sols i ium). Em uma página
mencionada plane a pe eg inas Zo (lo . pe eg inus) es e e mo pa a ojamo
penk ajai de aco do o ça a posição dos plane as in oduzi . Ve dade,
mencionando ją indica-se que em ge al 16 Ž . h p://www. hesau us. l . u.l . 17
Ve h p://www. hesau us. l . u.l . 18 Ž . h p://www. hesau us. l . u.l .

149Te minology | 2020 | 27 Tal classi icação mais a enção oi dada na as ologia
adicional, e na as ologia con empo ânea lhe é dada menos impo ância. Só no
si e abo da-se nes a e mis signi ika o ius (lo . signi ica io < signum a azão
da disseminação não é o uso de sinónimos. Só em ez de kuspido em um si e
ženklas). Remian is šiam y imui pasi ink a im imi, okius e minus bū ų
galima e in i kaip mažiau papli usius, ačiau ma y i, kad mažesnio jų
usado o e mo compos o habs o i šūnė, skolinys sols icija usado jun o com
lie u iškos o igem e mo saulėg įža. Possí el mo i o de consumo mais a o
pode mos a -se explicação, ap esen ada pa a ojus e mão pe eg inas: não
odos os aspec os da classi icação ou ho óscopo podem se igualmen e
impo an es à as ologia con empo ânea. Ou a e en e, e mos o bisas,
kuspidas, zonos, pe eg inas, signi ika o ius são usados numa página web, que
em essência o ien ada em as ologia concep os aiškinimą e onde é ap esen ado
e minų žodynėlis AS, o que leis ų le an a p essupos o, que nes es e minais
signi icados conce ocos specializadas, po an o e mos em ex os de si es,
o ien o uos em wide audience, e não há papli ę.
No en an o, a maio ia dos abe os e mos são usados não só diccionêlios ou
explicando concei os. Em odos os 12 si es são usados os e mos as ologia, as
ologas, ho óscopo, Zodiakas, plane as, aspec os, oposição, quad a as ou
quad u a, ascenden as, s ichijas, ciclas, p e isão, quase em odos ou mais do que
me ade konjunkcija, anzi as (11 si es), solia as (10), eklip ika, seks ilis,
ek i ikacija, kon igū acija, egzal acija, sinas ija, igonas ou inas (9),
cosmog ama, p og essões (7), di ecções, quad an es (6). Te minus s eliumas
pa imen ado 5 si es, po ém, como já chamado a enção, ele em algumas si es keičia
sankaupa, elkinys. Li u ichas equi almenas não êm e mos come os, as e oidai,
po ém de alhu come ų e as e oides discussão as ologicamen e e ela que an o
come os, an o as e oidai, como e plane as, são e mos da as ologia. La aninhos
e g ego de o igem conjun o de e mos ainda complemen a iam em odos os si es
usados nomes de plane as Ma sas, Vene a, Jupi e is, Sa u no, Me ku ijus,
U anus, Nep ūnas, Plu ão, as e oides nomeinimai Chi onas (9 si es), P oze pina (8
ma ema icamen e calculado ho óscopo aško Selena (9 nome). Todos esses e mos
nos si es são usados como mono e odžiai, combinações cons i uem só
con igu ações, aspec os e plane os: aspec os de con igu ações, aspec os en e
plane as. No en an o, esses conjun os são ap esen ados apenas e mos de
diccionêlios, e de ex os ê-se que usados e mos de con igu ação, aspec os e
plane as. Só pala aynėlye AS pa o ado e o e mo ho oscopo ek i ikacija.
S e ai-
150 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologia e minija pon o de is a de o igem nėse u ilizado só
ek i ikacija, e e pa a es e ocynėlį sepa adamen e incluído o e mis ek i ikacija. No en an o, os
e mos consul ação e análise, ambém pa o ojam como singula hzii (pgs.: Išsamesnę in o mações sob e
consul as condições, na u eza, du ação, índices e k . pode-se descob i em con a o com o escolhido
as ologo indi idualmen e An ; A In e ne e ele one consul as não p o idenu Vi), mui as ezes
pau ais e com dependoma d essmenimis (pg.: Como acon ece as ologinė konsul acija? As ;
As ologinės, as omine aloginės consul as semp e são ealizadas e balmen e, comunicando
di e amen e An ). A já escolhida oma conside a os uma oodžiais e mosis pag indo nãoik ų.
Lo yniškos e g eikiškos o igem dí idos em abalhos de e minologia é habi ual chama em in e nacionais
e minais (ž . Zemle ičiū ė 2018a: 153154), aigi assim se ia possí el in oduzi e aqui esnag inė us
e minus. Ve dade, do e mo in e nacional e da pala a in e nacional o concei o can a. Como chamou a
a enção em discu i os e mos da in o má ica e compu ação, em 2007 o p oje o ado ado VLKK p e ê em
pala as in e nacionais conside a ambém em á ias línguas g andes (anglês, okečių, ancūzų, usų)
usá eis pala as (Zemle ičiū ė 2018a: 154). Tokia noção de pala a in e nacional é dės oma e Li u ians
kalbos enciklopedijoje (LKE 2008)19, e p ak iškai ela é ealizuada no mais ecen e TŽŽ, ao qual nes e
abalho baseiamasi es abelecendo e mo língua de o igem. No en an o já de ealizada análise
cla i ica a, que mui os e mos da as ologia, mesmo e cons i uídos g egos ou la ynos linguagem
subs i u o, aigi e mo in e nacional de concepção co esponden es, em TŽŽ não pa ekę. Mais
p ecisamen e, mui as dessas pala as em TŽZ são incluídas (aspec as, con igu ação, conjunção,
quad an e, quad a as, quinkunsas, oposição, ing esija, sex ilis, anzi as, di ekção, egzal ação,
p og essija, descenden a, s e a, ciclo, zona), mas elas incluídas apenas como e mos de ou os
domínios, pala as de uso ge al e (ou) e mos de as onomia (como os úl imos eclip ika, Zodiakas, plane a,
as e oide, come a, sols ição, con igu ação, conjunção, oposição). Juolab só como e mos de as onomia
ais e mos explicam-se e mos de as onomia em dicioná ios. É e dade, alguns e mos da as ologia
a lo am VLEe: abo indo ho óscopo concepção, aqui menciona ascenden as, aspec o, plane os,
conjunção, quad u a, oposição, sinas ija. 19 Is o é pa a a língua comum acei á eis (nelaikomi
ba ba izmais) emp és imos, cujas es animą o igem con i mam cla amen e pelo menos pa e das mais
impo an es línguas in e nacionais de comunicação (ou ambém clássicas) e que não êm neabejo inas
emp és imo de alguma língua izinhas pis as (LKE 2008).
151Te minologia | 2020 | 27
1.2. Ou as dí idas
Ou okios dí idos encon ados no ma e ial analisá el poucos. Ve dade, VLEe
como emp ésinys do i aliano linguagem in e p e ado e mo quad u a (i .
quad a u a < quad a o quad a as), aqui in e p e ado como e mo da
as onomia (do iejų dangaus š iesulių (daz um deles Saulė) kon igū acija,
quando seus eclip inės comp imen os di e em 90°). TŽ menciona apenas da
pala a quad a as la yniška kelmė (quad a us ke u kampis), e o emp és imo
k ad a ū a, que ambém in e p e inham como e mo da as onomía, kelmė
sepa adamen e não nu odoma. Embo a a i ecendo si es de análise de e mos,
como mencionada in odução, o ien eo ase em aqueles, nas quais se explicam e
consumem e mos da as ologia Ociden al, em odos os si es su gin os usados
e alguns com hinduísmo sie ini e mos. Isso mos a ia que eles são
conside ados in eg alia pa e da e minia da as ologia Ociden al. Em alguns
si es ečiau, em ou os gana equen emen e é usado e mo de o igem
sânsc i o ka ma (sk . ká ma eiksmas, poelgis). Como mos a iam VLEe
o necidas desc ições, isso é uma dos p incipais Ry ų ilosó icas e eligiosas
escolas dou inas: hinduizme dabo inho e passėjusių i imen os isicos,
psíquicos (men alinos) ações o alidade, nulemian humano p óximos a
a gimimen o e ci cuns âncias de ida, budizme uni e salus azõespasekmės
dėsnis. Ten a i as explica explica o concei o em si es ais VLEe le an ados
aspec os da signi icação co esponde: As ologija, como c ença, em sua
mundialê isão pa a o nascimen o e mo e mis e ios, em sis ema cosmogonina
do uni e so. Es a mundê ieu a baseia-se einca nação idėja e a i ma que nós
i emos múl iplos i imen os, em cada uma delas se acumulando seus pecados e
boas ob as de bagagem, ainda ou a chamada o ka ma. Esse ka ma às ezes
pode se ão pesado, que ecém nascida alma aga uma sé ie de doenças e
calamidades, que a alha alma U ; P iežasčių e consequências, ou ka mos, dêsnis
um dos kosminių dėsnių e sak alinė eg a, que não mudaičia, não impo a, o que
sob e isso manipululia o iais pessoas conspone ala ė ų An . Aiškinan o
concei o, como is o, pa o ojamo e a pala a einca nação, po ém es e
e mo api elhiamo só concei os explici a i, pelo menos des e es udo oma ele
nele pe mi conside a e mo da as ologia. 10 si es são usados dois nomes:
Rachu (Rahu) e Ke u Am, An , As , Aw, Dh, Sa, U , Vi, W, Za. Assim chamam dois
impo an es pon os do ho óscopo, que, como esc e e, indicam o humano nes a
ida ido pa a ealiza ka mines a e as, e icien emen e a di eção de
desen ol imen o. Ve dade, nos ex os eles são usados apenas como ou os
pa es de e mos sinônimos, po exemplo: Rahu, ou Kylan is ka minis Mėnulio nógas, no malmen e cho endo, indica ka mines es a enca ūnijimo lições, isso que emos de ap ende , o que emos de busca
152 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologia e minija o igem pon o de is a
ealizu, nele es á escondido aquilo que psicólogos e ilóso os chamam missão,
sen ido de ida As ; Besileidžiančio Ka minio Mėnulio mazgo (ou Ke u)
a e is os p og amas não de e iam a a -se como p incipais, embo a
mui as ezes homem seja exa amen e assim e quei a agi Sa; Taškas, quando
Mėnulis passa da sul da celes ial skliau o pa e da no ei a, é chamado
kylančiu Mėnulio mazgu (ou Šiau iniu, ou Cabeça do D agão), e in e samen e da
no ei a pa a a sul Besileidžian is (ou Pie inis, ou D akono uodega) Za. Rahu e
Ke u, como de alhadamen e desc i o Čikagos aide imp usdin os a igos
as ologia ema sé ie de a igos (Če emisinas 2015a, b), são Vedų as ologia
plane as e seus nomeiimai sie ini com Vedas, aigi anks y uoju pe íodo
sansk i o. Em um desses a igos, po ce o, indica-se que Ke u, aduzido do
sânsc i o, signi ica bandei a
(Če emisinas 2015a)20.
Lo yniškos ou g eikiškos o igem emp és imos não budingą o ma a em e mais um na maio ia de si es (11 de 12)
usado o nome Lili . Ve dade, em um deles usada a o ma Lili h Za. Em um dos si es indica-se que Lili e sua an ipodas
Selena conhecidas p incipalmen e A es os (pe sų) as ologijoje As . Es a ma ema icamen e calculá el
ho óscopo pon o de in e p e ação do nome simbolica (Lili si es associada com as maio es pagundas, com á eas,
onde na ida passada oi passada, acumup a má ka ma) mos a iam co espondência com o bíblico pe sonagem
Lili as, mencionos an o como demonho da adição judaica, como p imap adė da humanidade, símbolo, e o nome do
úl imo pe sonagem é associado com sume ais (Lili a 2020; 2020 Lili h)21. A i ma-se que o nome eio da pala a
sumé ia lili h, que signi ica a ėjo d asią ou mo e išką demoną (Lili h 2020). Tan o Lili , quan o Selena ambém em
sinônimos pa ą, que cons i ui denominações, cons i uídas de pala as de Li u iška o igem: Juodasis Mėnulis e
Bal asis Mėnulis. Nãoadap ado em um si e usado o nome do come o Neowise, po exemplo., Neowise mais
elacionado com D ynių, Vėžio e Liū o ženk20 S aipsnyje esc e e que Vedų mi ologijoje Rahu e Ke u são duas do
mesmo kadaise ex emamen e pode oso demônio pa es. Es e demonho enganulês modo ob ido elixy ão da
imo alidade e, dis a çándose demde iu, ocupâmés luga en e os demde ios Solês e Mênulio. No en an o ha endo
empo econhecido como inimšas e sob e isso ela ada ao mais al o deus. Es e s iedęs diską e assim opplėšęs Rahu
cabeça, po an o Rahu co po pa a os séculos es ęs anski as em duas pa es: cabeça e con inua oi chamado
Rahu, e co po começou a chama -se Ke u. Vedų mi ologijoje Rahu e Ke u ko a com Saule e Mėnuliu o am aiškinami
zaciemimai. 21 Um dicioná io de e mos de as ologia pos ado na In e ne , que o nece a explicação de mui os
e mos de as ologia A O ien al, o nece es a explicação: Lili 1. Klasikinėje as ologijoje dylančio Mėnulio
sinônimo; 2. Šiuolaikinėje as ologijoje (especialmen e chamadojoje A es os adição) hipo e inė plane a,
elacionado com o malio p adu
(Kaškelis 2020).
Te minologia | 2020 | 27 nomes cujos 159 base des a imi ação oi de e minada
11: Ma e, Vêne a, Me cú io, Sa u no, Júpi e , Nep uno, Plu ão, U ano,
Selena, Chi-
onas, P oze pina. Da eikė ų p idė i g aikiškos kilmės Zodiako ženklo
pa adinimą Sko pionas.
Se de e mos de o igem Li u iška, mesmo su egis a os odos os on es
ape u ados casos de a osena mono e odesa, sus i ia meno : za emimai,
jauna is, pilna is, saulėg įža, pa aladienis, būs ai, namai, aldo as, sankaupa,
elkinys, jung is, sąjunga, susijungimas, k a adalis, ikampis, šešiakampis,
sandė iai, Saulė, Mėnulis, Žemė, aigi 20 e minų, e, umais e minisodemi Zodiac
man êm os nomes dos signos, ainda 11: A inas, Jau is, D yniai, Va gys, Liu as,
Mėžys, S a s ys, Oaulys, Ša gis, Vandenis, Žu elė. No en an o, já de ealizada
análise escla eceu, que decidi sob e o igem Li u iška e linguas an igínias basindo
besi adusių e minos elação, di e amen e compa ando esses dois conjun os,
se ia inde undí el. P imei o, alguns mencionados e mos de o igem Li u iška são
sinônimos: alojs ai e casai, sankaupa e elkinys, jung is, susijungimas, sąjunga.
An a, e mos sankaupa, elkinys, cua adalis, ikampis, seisakampis, sandė iai
consumidos ou num ou o ex o, ou pa ienėse si es. Te čia, os e mos habs ai
(namai) e aldo ai, embo a e consumidos como umažodžiai, no en an o an es são
compos os de e minos umažodžiai co espondmenos. Assim, como mais
eqüen emen e usou-se uma pala a de o igem Li u iška e minus pode
menciona só za emimus, jauna į, pilna į, jung į (susijungimą), quan o ečiau
pas eiko saulėg įža e lygiadienis. Mui as ezes usado nas S e aínas la ynichas e
g eikichas šaknies skolinių inkinys onde que maio pelo menos 26 e mos:
as ologia, as ologas, ho óscopo, cosmog ama, eclip ika, Zodiakas, plane os,
aspec os, igonas ( inas), oposição, quad a as (k ad a ū a), an ai, seks ilis,
s ichijos, cik, ascenden as, descendlai, egzal acija, nozjunkė, sinas ija,
sin i ikacija, konen acija, kon igu a ion, ekas ija, anzi as. Assim, e a aliando
e mos de p e alência ac o nija explica-se, que uma pala a de e minos
g upinha nuspeia não Li u iškos o igem e mos, e os chamados e mos
in e nau inhos. Tal esul ado, po ce o, coincidi ia com os esul ados de algumas
ou as pesquisas de e minia: es udando ou as s e as de consumo de e mos,
ambém cons a ada pelo menos á ias es e as plincie em pala as in e nacionais
(Zemle ičiū ė 2018a), p edomínio de e mos in e nacionais numa g upo de e mos
monojodžių (Kazlauskai ė 2000; Zemle ičiū ė 2002).
Skolin ų e minų inkį papildžius skoliniais iš ki ų kalbų, skolin inio
e minijos sluoksnio pe s a a, em compa ação com lie u iškos kilmės e minų

Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologia e minija do pon o de is a de o igem
camoksniu, quan o aumen a iam, mas elação de a o não muda iam, pois
emp és imos de ou as línguas únicažžž e minų g upėje não há mui o: Rachu,
Ke u, Lili (Lili h), ka ma e alguns pa ieniai 160 casos de pa a ojamen o de
gi, daba inei as ologijos e minijai (o in e ne o s e ainės a spindi bū en
daba inę as ologijos e miniją) nebūdingas i skolinimasis a iesioginis
e mos não adap ados. Tai e minos pe ėmio de inglês, que é obse ado não em
uma única á ea de consumo a ual do e mo (p.j.: K ašy ė 2004; S unžinas 2006;
S unžinas 2007; Vaičiakauskienė 2016). É e dade, alguns la yniškos ou g eikiškos
šaknies skoliniai pode se pa ekę e po inglês idioma, po ém a a e a de e mina ,
po qual língua é pa ekęs in e nacional wo d, em abalhos de e minologia
ge almen e nãoeliam, isso pelo menos já de e ia se um obje i o de
in es igação sepa ado. Embo a como p incipal camoksnis de e minia da
as ologia excluya in e nacionais e mos, po ém diccioná ios de pala as
in e nacionais ele nea spindi. E na mais ecen e TŽŽ inclui apenas alguns
e mos de as ologia: ho óscopo, Zodiakas, cosmog ama. Di ei o,incluem-se e
ou os aqui discu idos e mos, assim con i mando a maio ia deles possuída de
pala a in e nacional ou de e mo in e nacional s a us, po ém eles incluem-se
só como ou as á eas, e mos de as onomia ou pala as de comum a osena.
Os dicioná ios de e mos de as onomia, cla o, o necem só e mos de
as onomia. No en an o, da análise ealizada escla ece-se que e as ologia em
sua, sa a ankišką e e minijos dêsniams submūs ança sis ema de e mos, que
pode ia a spei a se diccioná ios. Quan o pode decidi a pa i monojodžių
e minos análiseés, e minija su icien emen e nosis o ada. Concu jan es
e mos de cap u ada nedaug. No en an o, e mos de conco ência ou sinonimiją
de e ia a a -se sepa adamen e. Pe manece e mui os ou os aspec os
abo dė inos, po exemplo, e mos de a ian idade, mul idia eikšmiškumo,
sanda os, aspec os de composição sin aksís ica. Es e a igo ė a p imei a
en a i a Pasiž algy i po ne i ą á ea, mas ele indica que e minologiniais
aspec os as ologijos e miniją ale pesquisa , mesmo se as ologija e não econhecida como ciência.
ŠALTINIAI
INTERNETO SVETAINĖS
Am – www.as ologijosmokykla.l
An – www.anan a.l
An – www.an opo eoso ineas ologija.l
As – www.as odai a.l
Aw – h ps://as ologe.weebly.com
Dh – www.dha ma.l
Sa – www.sadhanacen as.l
U – www.u anija.l
Vi – www. idineas ologija.l
W – www.wolme .l
Za – www.zachh.l
Zo – www.zodiakas.com
161Te minologija | 2020 | 27
INTERNETO SVETAINĖSE TEIKIAMI ŽODyNĖLIAI
AS – As ologijos są okos: www.zodiakas.com
A T Ž – As ologijos e minų žodynėlis: www.anan a.l
LITERATŪRA
Če emisinas A iomas 2015: Plane os edų as ologijoje. Rahu. – Čikagos aidas. P ieiga in e ne e: h ps://
aidas.us/plane os- edu-as ologijoje-us.
Če emisinas A iomas 2015: Plane os edų as ologijoje. Ke u. – Čikagos aidas. P ieiga in e ne e: h ps://
aidas.us/plane os- edu-as ologijoje-us.
D o inas Vincen as 2005: Iš ka ybos e minų is o ijos. – Te minologija 12, 27–41.
DŽ7i – Daba inės lie u ių kalbos žodynas (in e ne inis), y . ed. S. Keinys. 7-as pa ais. i papild. leid., Vil-
nius: Lie u ių kalbos ins i u as, 2015. P ieiga in e ne e: h p://lkiis.lki.l .
Juška An anas 1984: As onomijos enciklopedinis žodynas, Vilnius: Vy iausioji enciklopedijų edakcija.
Kaškelis Vy au as 2020: As ologija sielai. P ieiga in e ne e: h ps://www. y au us.com/l /zodynas [žiū ė a
2020-10-20].
Ka ely ė Ri a 2009: Mečislo o Reinio lais ai e s o Psichologijos ado ėlio psichologijos e minų eikšmė i
kilmė. – Te minologija 16, 198–216.
Ka iliū ė-Jonynienė Saulė 1994: As ologija, Vilnius: Vals ybinis leidybos cen as.
Kaulakienė Angelė 2007: P o eso iaus Po ilo B azdžiūno Bend osios izikos ado ėlio (1960–1965) e mini-
ja. – Te minologija 14, 92–109.
Kazlauskai ė Gi a 2000: Lie u ių onologijos e minų sanda a i kilmė. – Te minologija 6, 51– 62.
K ašy ė Regina 2004: Lie u ių i la ių kalbų ekonomikos e minijos anglybės. – Te minologija 11, 31–51.
Lili a: bjau umų mo ina 2020. P ieiga in e ne e: www.spauda.l /mi ai/mish.lili h.h m [žiū ė a 2020-10-20].
Lili h: seno ės demonas, amsi die ybė a jausmingumo dei ė? 2020. P ieiga in e ne e: h ps://suenee.cz [žiū ė-
a 2020-10-20].
LKE 2008: Lie u ių kalbos enciklopedija, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as.
Ma cinke ičius A ūnas 2004: Kodėl as ologijos neiš iko alchemijos likimas. – Del i.l . P ieiga in e ne e:
h ps://www.del i.l /gy enimas/anapus- ik o es/kodel-as ologijos-neis iko-alchemijos-likimas.d?id=4784869.
Mi ke ičienė As a 2014: Figū ų i opų pa adinimai 1918–1940 m. li e a ū os mokslo da buose. – Te mino-
logija 21, 176–191.
No ickienė Dominika 2020: As ologija – būdas pažin i sa e. – mo e sg ozis.l . P ieiga in e ne e: h p://www.
mo e sg ozis.l /index.php/ obulejimas/sielai/as ologija-ho oskopai/452-as ologija-budas-pazin i-sa e.
Rimku ė Auš a 2005: Nelie u iški XIX a. galo–XX a. p adžios ka alikų ka ekizmų e minai. – Te minologija
12, 42–66.
Rimku ė Auš a 2007: Kai ku ie sinoniminių eligijos e minų a osenos a ejai ka ekizmuose (XVI a. i
XIX a. galas–XX a. p adžia). – Te minologija 14, 135–145.
Rimku ė Auš a 2012: 1883–1916 me ų ka ekizmų eliginių ie ų pa adinimai. – Te minologija 19, 125–142.
Sabaliauskas Algi das 1994: Iš ku jie? Pasakojimas apie žodžių kilmę, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as.
S aižys Vy au as 2002: As onomijos enciklopedinis žodynas, Vilnius: Teo inės izikos i as onomijos ins i u as.
S unžinas Robe as 2017: Eu opos Sąjungos kibe ne inio saugumo e minai su dėmeniu kibe ne inis (-ė):
eikšmės, kilmė, sinonimija i a ian ai. – Te minologija 24, 125–163.
S unžinas Robe as 2018: K ip og a inių aliu ų s i ies e minai: eikšmės, aiška i a ian ai. – Te minolo-
gija 25, 128–142.
Vaičiakauskienė Sona a 2016: Kompiu e ijos s i ies naujieji skoliniai. – Žmogus i žodis 18(1), 80–95.
Šilob i ai ė Diana 2008: Pi mųjų ma ema ikos žodynėlių e minija. – Te minolgija 15, 180–196.
Šilob i ai ė Diana 2011: Pe o Vileišio a i me ikos ado ėlio Ke u i s a biausiejie eikalai a i mē ikos e mi-
nai. – Te minologija 18, 154–164.
TŽŽ 1985: Ta p au inių žodžių žodynas, Vilnius: Vy iausioji enciklopedijų edakcija.
TŽŽ 2013: Ta p au inių žodžių žodynas, edak o ių a yba: A. Kaulakienė, S. Keinys, B. Ku kulis, V. Račiū-
nai ė, V. Žalkauskas, Vilnius: Alma li e a, 2013.
Vlada skienė Rasuolė 2017: Skolin ų i lie u iškų ekonomikos e minų konku encija. – Te minologija 22, 98–109.
VLEe – Visuo inė lie u ių enciklopedija, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos cen as, 2001–2020. P iei-
ga in e ne e: h p://www. le.l .
162 Ramunė Vaskelai ė | Vienažodė as ologijos e minija pon o de o igem
Zemle ičiū ė Palmi a 2002: Sinoniminiai Enciclopedia de Medicina e mos. Te minologia 8, 3449.
Zemle ičiū ė Palmi a 2004: Ligų pa adinimai Lie u os ūkininko p iede S eika a. Te minologia 11, 7099.
Zemle ičiū ė Palmi a 2009: Va po e mos de a igos médicos. Te minologia 16, 154185. Zemle ičiū ė
Palmi a 2010: Calendá ios Lau yno I inskio o igem e da yba de denominações de doenças uma odá ias. –
Te minologia 17, 101110.
Zemle ičiū ė Palmi a 2011: Kelei io a igos sob e saúde a e mininai. Te minologia 18, 98108. Zemle ičiū ė
Palmi a 2018a: Impac o de Ou as línguas Li u iamen e in o má ica e e minologia da compu ação. Albina
Aukso iū ė, Jolan a Gai eny ė-Bu le , Sol i a Labanauskienė, As a Mi ke ičienė, Robe as S unžinas,
Al ydas Umb asas, Palmi a Zemle ičiū ė. Li u iška in o ma ikos i kompu ija e minijos y imai:
monog a ija, 150307.
Zemle ičiū ė Palmi a 2018b: Medicinos e minija an es de cem ano. Te minologia 25, 147200.
ONE-WORD TERMS OF ASTROLOGY om The PERSPECTIVE O ORIgIN
Summa y
The a icle add esses he ield o he e ms o as ology, which has no been p e iously
esea ched in Li huania. As ology is no augh in na ional uni e si ies, so he e a e no
ex books o highe educa ion ins i u ions o esea ch s udies, which a e gene ally
conside ed he majo sou ces o he unc ioning and de elopmen o e ms. Ne e heless,
e ms a e used, and one o he p incipal sou ces o hei use is as ology websi es. The e
a e such websi es which ocus on popula as ology, i.e. mon hly, weekly o daily
ho oscopes a e published. Howe e , o he s use a b oade e ms, discuss concep s, e en
p o ide glossa ies o e ms. A e selec ing wel e sou ces o he la e ype, he a icle
in es iga es he onewo d e ms used in hem. I ocuses on he aspec o he o igin o he
e m, i.e. i seeks o ind ou which language o o igin akes he lead. La in and G eek s and
ou as he majo languages in he g oup o one-wo d e ms: 22 one-wo d G eek and 30 La in
e ms we e ound; hese e ms based on ancien languages cons i u e he undamen al
laye o he one-wo d e ms used on he websi es. The e ms speci y he cons i uen s o
he ho oscope (ascenden as, descenden as, planos, as e oidai, aspec os, oposição,
seks ilis), he mo emen o plane s (ciklai, anzi as, ing esija), he echniques o
di ec ions applied in as ology (p og esijas, di ekcijos, sinas ija). Mos o hem a e used
in all he sou ces selec ed o he analysis; he concep s ha hey e e o a e ho oughly
explained.
The a ibu ion o Li huanian e ms o he g oup o one-wo d e ms c ea es a ce ain
di icul y, as he e m, que ende a unc ion as a one-wo d e m in he ex s, is
some imes also used as he head elemen o a composi e e m; he e o e, he
a ibu ion o ce ain e ms o he g oup o one-wo d e ms is condi ional only.
Howe e , e en wi h his condi ionali y in mind, ba ely se e al one-wo d e ms o
Li huanian o igin, which a e mo e widesp ead, can be singled ou : затемimai, jauna is,
pilna is, Saulė, Mėnulis, būs ai (namai). The wo ds o Li huanian o igin also include 11 ou o
12 names o he zodiac signs (A inas, Jau is, D yniai, e c.), bu he usage o hei wowo d
o e en h ee-wo d equi alen s is also common (A ino sinal, Jaučio sinal, D ynių sinal, e c.).
Ce ain a emp s can be ound o use Li huanian equi alen s o ce ain e ms wi h a
La in o G eek oo , bu hey only appea in indi idual ex s o
163Te minologija | 2020 | 27 websi es, and he usage o some o hem may be de e mined by
he ex ype. A mo e p ominen compe i i e ela ionship be ween an ancien language
oo and a Li huanian e m is obse ed in se e al cases only (e.g., konjunkcija and jung is,
conexão). The loanwo ds om o he languages a e sca ce. These a e mainly p ope names
(Lili , Rachu (Rahu), Ke u). Gene ally, he e a e ew p ope names among he e ms unde
analysis, bu he majo i y o hem ep esen he names o he ep esen a i es om he
La in and G eek my hological wo ld: Vene a, Ma sas, Me ku ijus, Jupi e is, Plu onas and
o he names o plane s, Chi onas, P oze pina, Selena, e c. Though his s udy was limi ed o
one-wo d e ms, hei analysis alone allows us o iew as ology as he ield wi h i s own
peculia e ms, e en hough i is no ecognised as a science. Enquan o es e a igo é a
wo k o he ield o linguis ics, he ela ionship be ween as ology and science is no
analyzed in g ea e de ail; howe e , he e ms o as ology o he de ini ions p o ided in
he dic iona ies o in e na ional wo ds alone ejec i as a science. I is pe haps o his
eason ha mos as ological e ms, which appea in dic iona ies, a e e lec ed as me ely
he e ms o as onomy o o he scien i ic ields. Ne e heless, he analysis o one-wo d
e ms alone highligh s a signi ican di e ence in meaning compa ed o he e ms o
as onomy and e eals hese e ms as cons i u ing a a he consis en sys em, which is
su icien g ounds o e lec hem as he e ms o as ology in dic iona ies.
Reciba 2020-10-22
Ramunė Vaskelai ė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail amune. [email p o ec ed]