218 Logos
Cul u a | 81
MARIJA RAZMUKAITĖ
lie u ių kalbos ins i u as
Dl KaI Ku I VIE oVa DŽI
icslin IN lYČI
Se c ee que o icialmen e a osenoje1 uncionando locales son ela i amen e
bien es anda iza i y suno min i. sin emba go in es igando p ima ios oikonimas,
cuyos da ybos bajo a hid onimai, encon ada y no del odo su ienodin os
lyčių. Más a menudo ocu en ales casos, cuando oikonimo y hid onimo ly ys
di e encia ki čiu, ki čio luga , ečiau šaknies balsių quybe o g ama ine o ma. A
eces ales dos oponímicos desen en apimen es de géne os pueden incluso
le an a dudas, o ambos oponímicos oikonimas y hid onimas no es án
sa a ankiamen e susi o mados, y no elacionados nomb es. sólo los da os de
localización con i man da ybos pama o y da inio in e esają.
en onces qué son esas incong uencias y po qué las su gie on? ¿Puede se
simplemen e e o es o o as incong uencias cosas, su gidas en la c eación de
connomes, lis as de opo o zii? Po supues o, es o puede se elacionado y no
con las lingübinas azones. obje i o del a ículo analiza ales daibiamen e
elacionados opo e dos, cuyos gy is no minamieji uen es p esen an
di e en emen e. Nag inėjami del TSR de Li uania adminis a i o- e i o ial
desag egamien o znynno (a sŽ) oikonimai y Li uania TSR upių i eže ų a dyno (luEV) hid onimai.
Recue da lo que que los da os pa a las lis as de nomb es de luga es de asen amien o a sŽ
p incipalmen e ue on omados no de ins i u o de la lengua li uana Va dyno en la sección
Va dyno de los luga eso a des, zap ašy ų de la i a lengua, ka o ekos (VK), y de ya
p epa ados, kalbininkų a ky ų y no min ų luga eso a dos uen es de en e 19351940 m.)
según los dis i os y alscias de los luga eso a des (Vb). En es os casos (ku ių suda y a
sep ynios) ue on ijados kaimų, bažny kaimių, ienkiemių, d a ų bei pali a kų nomb es. casos,
ma y , 1 Aquí eníbieme en men e las o iciales no mminamieji uen es: Li uania TSR
adminis a i o- e i o iali subdi is imo žinynas, d. 2, 1976 ( oliau a sŽ); TSR Li uana íos y
eje os a dynas, 1963 oikonimo, da inio de hid onimo, y base hid onimo di e encia ki is, ki čio
( oliau – luEV); a. Vanagas. Lie u ių hid onimų e imologinis žodynas, 1981 ( oliau – lHEŽ)
i Vie o a džių žodynas, 2002 ( oliau – VŽ).
M. azMuKaI . Debido a algunos luga eso a džių p ecisin inos lichos 219 ue on
p epa adas u go ai, mucho lo nespė a epe i inai comp oba en luga es.
en onces muchos cosas a sŽ es ansėmęs au omá icamen e de Vb. luEV
o ganizado más a de, cuando ya e a VK, además, no había al p isa. Tal ez
po eso aquí cons i ui ían hid onimos noisyklingos o mas de muchas; pa e
de ellos ya es co egido aleksand o Vanago Lie u ių hid onimų e imologiniame
žodyne. Dado ales casos, cuando undamen o del opónimo y del da inio sexo
o malmen e no coinciden, hay unas pocas decenas y esas disi uciones pueden
se di e en es, en onces de ales opónimos pa es se pueden asigna unos
g upos según el ca ác e de las di e encias.
1.
luga , pa adigma:
Bežė (2) s. d: Be ž (4) up. d. Viensėdžio apellido 2-oji ki čiuo é indica que ly is
Bežė no exis e ko ek ū os e ida. se ía posible pensa , que ambos luga o a zos
son sa a ankiamen e susi o ma ę de lie . bé žas. sin emba go ambos nomb es
de luga es oikonimo y hid onimo localiné pe enomía pe mi e pensa iensėdžio
nomb e en caso de ío námba, a sŽ dejado con a mei ca ac e inguing
a i auk iniu ki čiu Bežė. oikonimo ly is aisy ina en Be ž. Čisa à (4) k. ss, Guob:
Čisa à (3b) up. ss. Duomenų, que mues an o os aleg nius, sin kilmininko
(Čisa õs), VK nož iksue a, ad belieka econoce oikonimo 4-ąją ki čiuo ę egla
línea, basado analogía: en es e Li uu os egione luga o a džius, con enčius
p iesagą -a a, ends ama ki čiuo i según
4-ąją c učiuo é.
Gúžupis (1) k. Pšš: Gužupỹs (3b)2 up. Pšš. VK ijaos dos je imines des e ėnamgio ly ys
Gùžupis (1) y Gužupỹs (3b). ambas ly ys egula as, sin emba go las o iciales uen es
hid onimos luEV y lHEŽ son į eisinę sólo ly į Gužupỹs. Opina, que y oikonimo ly í debe ía
cambia se a Gužupỹs. Júodlė (1) k. Šauk: Juõdlė (2) ež. Šauk. Eje o nomb e ki chiación
indicados egula , pues o hid onimas p obablemen e es kilęs de lie . juodlỹs (4) oks agua
abalas3 o de lie . júodas, -à con šaknies balsių me a onija. se ía co ecy ina oikonimo
o ma y pa adigma Juõdlė k. 2 es o es uno de esos casos, cuando el ki cio luga es
nulėmusi y galūnės balsio longi ud. 3 Debido a algunas palab as comunes de lengua li uanas
y su explicación é. dicciona io de la lengua Li u ias
1–20, 1956–2002.
220
Lengbos Cul u a | 81
Kalináuka (1) Mgč: Kalnauka ež. smal. VK da os, el nomb e del lago iene a ian e
compues o ą Kalnaukos ẽže as, cuyo p ime dėmeno es de el nomb e del pueblo,
ad eglainga o ma oikonimo debe ía se ki ciada Kalnauka. Kalnyčià (4) k. K ž:
Kalnyčià (2) up. K ž. Plg. ie o a džius Kalnyčiõs pélkė y Kalnỹčios pélkė Kelmės .
(VK), que es án de upė a džių Kalnyčià (4) y Kalnyčià (2). además, cabe señala
que los hid onimas de los e enaichos a ealo, u in ys p eesagą -yčia, es
4-osios ki čiuo ės (p z. : Vo yčià (4) Šlu, Ska yčià (4) Va n, Ski yčià (4) sn,
Vi yčià (4) š. Considina, que oikonimas hechoi o de upė a džio Kalnyčià 4-osios
ki čiuo ės a ian o. Mokiškė (1) k. Pk ž: Mõ kiškė (1) up. K ž. Galima spė i, que
es os nomb es da ybiamen e y nesusiję, a susida ę sa a ankiškai: nomb e del
pueblo de a d. Mokus4 (plg. aún o os nomb es de pueblos, ijuojamos a sŽ,
Mokiškiai N ; Mo kiš kis Žm ), y upė a dis desde a d. Mõ kus. Sin emba go es o
plan ea dudas, po que p obablemen e los opo á gica ė a desiguodai
suno min i. Pu óniškis (1) s. s : Pu õniškis (1) up. Šmn. upė a dis puede se
asociado con lie . pu õnas pelkinė pu ena o con a d. Pu õnas, ad oikonimo ly is
aisy ina en Pu õniškis.
Riñgė (2) k. j: Rngė (1) up. j. apelia i as, con los cuales asociamos es os
luga o i jos, en lengua li uanas ki chiuojami ejopai - ngė, iñgė, ing.
aukš aičiuose di undusi o ma ngė, de la cual y kildinamas upė a dis. El géne o
del nomb e del pueblo debe ía coincidi con el géne o de upė a džio, po lo que
aisy ina en Rngė. Ropienà (3) k. Plk: Ropienà (4) up. K . upė a dis lHEŽ kildinamas
de p ade a y campo nomb e Ropienà, que VK ki čiuojamas según 3-iąją
ki čiuo ę: Ropeną, Ropienojè y iene ki čiación a ian ą Ropena (1) (plg.
P a ena up. mš). Se c ee que y upė a dis p obablemen e es 3-iosios
ki čiuo ės: Ropie nà, Ropienõs, a Ropeną, Ropena, Ropienojè. Sal agỹs (3a) k.
Ilgž: Sal agỹs (3b) up. K k. VK da os en Sa agį, Sal agyjè indica 3b ki čiuo ę;
además, indica da aún y g e iminė anden a džio ly is Sa agis. O ookio
ki chiación a ian e no es á зафиксирована, ad p obablemen e oikonimo
jun o Ilgižiais ki chiación no au én ico. San akà (4) k. Igl: San akà (3b) up. ss.
Aquí aiški ko ek ū os e o , indicando upė a džio ki čiuo ę. Vie o a džiai
sie ini con lie . san akà (3a), más an icuano ki čiación a ian e, p esen adoamu
lKŽ, ad ki čiuo ini según 3a ki čiuo ę. Šaka à (3b) k. lkm: Šaka à (3) up. lkm. La
gen e local es os luga eso a žius ki chiuoja d ejopai según 3 y 3b ki čiuo ę,
po lo que se puede a i ma que ambos luga eso a zii oikonimas y hid onimas
suki čiuo i egula men e. Gali4 Debido a nomb es pe sonales é. Los
dicciona io de apellidos li uáns 12, 1985, 1989.
M. azMuKaI . Debido a algunos opo a díos a ge i iños géncios 221 ma sólo
espe a , que 3-iosios ki čiuo ės opo a dijos pueden se pa adigmas más
an iguos, y 3b su gió según analogiją, plg. el mismo ubicado leje o nomb e Šaka
a
(3b) c učiación.
Týklė (1) k. za : Tỹklė (2), o . Tỹklis (2) ež. za . El nomb e del pueblo, sin duda,
es de leje o neo icialiosa géne o Tỹklė (2). VK ambién es á y de es e
oikonimo, ki chiuojamo i agališkai, insc ipciones, po eso base oikonimo
ly į debe ía co egi Tỹklė (2).
Visinčià (2) k. Pab: Visinčià (4) up. Šlčn. VK da os mues an sólo 4-osios ki čiuo ės
pueblo y ío nomb es: Visinčià, Visinčiõs, Visiñčią, ad nomb e del pueblo
ki čiación aisy inas. En es a pa e del su de Li uua a galūnės nomb es
ienden a ki čiuo i según 4-ąją ki čiuo é (plg. Gaujà, Šalčià). Válčiu a (1) k. ss:
Valčiu à (3b) up. ss. Todos más iejos VK insc ipciones mues an upė a džio 3b
ki čiuo ę: Valčiu à, Valčiu õs, Vačiu ą. VK ė a зафиксирована sólo kilmininkinė
oikonimo ly is Valčiu õs, y Vb indicada ly is Válčiu a. en onces mu ina, que en
los o iciocios lis os de Vb mu el a ly is suki čiuo a ne aisyklamen e, al ez
incluso casualmen e. aigi y el nomb e del pueblo debe ía se ki chiuojado
según 3b ki čiuo ę.
Žabas (4) k. K s: Žabas (2) up. K s. sólo de VK insc i a Ka sakiškio apylinkės
luga o a džio muchiskai os a dininko o ma Žamba se puede a i ma , jog y
hid onimas debe ía se 4-osios ki čiuo ės.
2.
dis ingue oikonimo y hid onimo šaknies balsių kokybė: B anas (1) s. Vnd:
Bỹ anas (1) up. Vnd. Debido al luga o a džio ilgojo šaknies balsio lHEŽ
abejojama y in en oma sie i con lie . b ė. Aunque la e imología pe manece
miglo a, sin emba go se puede c ee que upė a džio lidos Bỹ anas
ki čiuo as šaknies ozis a mėje es palongado debido ki čio, y hid onimo ly is
B anas se ía au én ica.
D ùlupis (1) k. m: D lupis up. m. upė a dis lHEŽ se elaciona con a d. D ūlià,
D ulià. lPŽ aún ijsuo as p d. D ulỹs, D ùlius. aigi upė a dis se asocia con
a d. D ūlià, o el nomb e del pueblo, ma y , no minan y manan , jog ki čiuo as
u a mėje ilginamas, dejik as con umpuoju u. Galimas daik as, que y ų
aukš aičių a mėje ki čiuo oje poziciji u es pailgin as, po que p d. D ūlià con
ilguoju balsiu зафиксирована sólo del su de li u os pa e. po lo que y
upė a džio no minė ly is debe ía se D ùlupis. Dubu ái is (1) k. an z:
Dūbu ái is (1) ež. an z. Eje o nomb e lHEŽ susie ado con lie . dūbu ỹs
dubu ys. oikonimo lisis dada elacionando con bend iakm akmẽnė an z
222 Kalbos Kul ū a | 81 nés palab as del idioma dubu ỹs. Kažin o ly is con ū es
au en iška (plg. Kazimie o būgos an aza ės apylinkėse ixsuo as ly is
Dubu ai is, Dubu ỹs)5, po que la palab a dūbu ỹs lKŽ za ixo solo en el
lie uba ių lie u o. Dùkinė (1) k. up : Dkinė up. K kn. upė a dis lHEŽ kildizado de
lie . dkas baublys. oikonimą debe ía conside a se no sa a ankiamen e
susi o m oso de a d. Dùkas, a p ocusiu de upė a džio Dkinė, ad y su gen es
debe es a con ilguoju ū: Dkinė.
Nesuno min a oikonimo ly is Adinca à (2) k. auk: Adinčia à (2) up. b . Es os
opónimos son o igę de p d. Adiñčius, ad oikonimo ly is no debe ía queda
a minė, y se como y hid onimo no minė Adinčia à. esumenada es el
a ículo, cómo y po qué pa e oikonimų, eni inos p ima ios de iniais de
hid onimų, en o icialiasies uen es di e ía o malmen e de los
undamen os palab as anden a džių. Algunos de ellos ly ys, en el u u o
o mando lis as o conjúdus, pod ían se p ecisadas o co egidas.
loKalIzacIs Nuo oD su uMPINIMaI 5 Ž . b ū g a K. Rink iniai esc i os 3, 1961,
956.
ab aba auska (lazdjų .)
an ãza ė (za as .)
auk al ãd a is ( ãkų .)
b bu imónys (aly aũs .)
Guob Guoba (Ma ijámpolės .)
Igl Igliáuka (Ma ijámpolės .)
Ilgž Ilgižia ( aséinių .)
K K ikai (Šaki .)
K k K ãkės (Kėdáinių .)
K kn K ekena à (Pãne ėžio .)
K s Kasakiškis (Pãne ėžio .)
K ž K ãžiai (Kemės .)
lkm liñkmenys (Ignalnos .)
Mgč Magùčiai (za as .)
Ml Mol ai
No Ne a nai ( elši .)
Pab Paba (Šačininkų .)
Plk Plókščiai (Šaki .)
Pš Pašuš ỹs ( ad liškio .)
d ad liškis m amýgala
(Pãne ėžio .)
sn ùsnė (Šilù ės .)
sld saldù iškis (u enõs .)
smal smál os (za as .)
ss sasna à (Ma ijámpolės .)
s s ėdasa (anykšči .)
Šauk Šáukėnai (Kemės .)
Šlčn Šačininkai Šmn
Šimónys (Kùpiškio .)
j aujnai (ukme gs .)
š ýškiai ( elši .)
up upý ė (Pãne ėžio .)
Va n Vaniai ( elši .)
Vg Váigu a (Kemės .)
Vs Veisieja (lazdjų .)
zbš zbiškės (Kaišiado i .)
Žsl Žãsliai (Kaišiado i .)
Žm Žema kiemis (ukme gs .)

M. azMuKaI . Debido a algunos
opo a djes p ecisa nos de sexos 223
Šal INIaI
a sŽ – Lie u os TSR adminis acinio e i o inio suski s ymo žinynas 2, Vilnius:
Min is, 1976.
lHEŽ a. Vanagas. Lie u ių hid onimų e imologinis žodynas, Vilnius: Mokslas,
1981.
lKŽ Lie u ių kalbos žodynas 120, Vilnius, 19562002. lPŽ Dic iona y o Li huanian
su njis 1: AK, Vilnius: Mokslas, 1985; 2: LŽ, Vilnius: Mokslas, 1989.
luEV Li uania SSR íos y eje os a dynas, Vilnius: Vals ybinė poli inės i
mokslinės li e a ū os leidykla, 1963.
Vb Vie o a džių a chi os, gua dados iKI Va dyno secciones ondos
(mašin aščiai o ma 19351940 m.).
VK lKI Va dyno sky iaus luga o a džių ka o eka de la lengua i a. VŽ
Vie o a džių dicciona io. Vy . ed. a. Pupkis. Vilnius: Mokslo y
enciklopedías ins i u o de publicación, 2002.
Recibió 2008 03 26 oN oPoNYMs: soME Fo Ms
sShoulD bE aMENDED
Summa y he pape discu e ens o p ima y oiconyms o iginando om hyd onyms and
di e ing om hem in pa adigm, he quali y o he oo owel e c. on he basis o he
da a s o ed in he ca d index o he Depa men o onomas ics o he Ins i u e o he
li huanian language and wo d e ymologies, an a emp is made o iden i y he au hen ic
o ms o he base and he de i ed oponym. o be able o compa e hem wi h he
p esen -day o ms, he da a ha e been collec ed om he sou ces o s anda d
language app o ed o o icial use: A Manual o Adminis a i e-Te i o ial Di ision o
he Li huanian SSR (Lie u os TSR adminis a i o- e i o ial suski s y mo žinynas,
olume 2, 1976), A Manual o Ri e and Lake Names o he Li huanian SSR (Lie u os TSR
upių i eže ų a dynas, 1963) and a. Vanagas E ymological Dic iona y o Li huanian
Hyd onyms (Lie u ian hid onymos e ymologinis, 1981).
Ma Ija azMuKaI Ė
lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, l -10308 Vilnius