K. Župe Ka. Ki aip nepasakysi
(me acalbinas comen á ios em ex os) 141
KAZIMIERAS ŽUPERKA
Uni e sidade de Šiaulių
KIP NEPASAKYSI (MeTaKaLBINIaI)
KOMeNTa aI TeKSTuOSe)
A igosnyje abo da-se unkcinė seman inė me akalbinių komen a ų (MK)
g upo1, cuja dominan e pode se conside ada azę de ou a manei a
nepasakysi. Tais comen a ais eiškiam con icção qualquia pala a ou di ação
adequamumu ao alado sujei o in a di : pa lė ojas pasako adęs (ben lhe
assim pa ece) op imalų aiškos a ian ą. Função e semân ica em elação os
comen á ios des e g upo cons i uem con ap esas com aiškos paieškų (caip
čia pasakius)2, abejojimo aiškos ge umu e e c. (jeigu assim pode dize ; pode
dize ; sakyčiau; sakykim sim; pasakysiu assim) comen a ais, ambém com
inadequadas aiškos e e odas (p z., não essa pala a; k ailiau nepasakysi).
Sem aiškos en a ização e comen ação, comen a e pode con empla e a si
pasi eisinimą es o ço za egi pa a os olhos possí elam con aš a a imen o,
di e en eia o mulao ei, ou oikiam į a dijimui. Em ou as pala as, o
des ina á io não só p óp io con encido da sua pala a adequação, mas com isso
p ocu a con ence e ad esa á. (Mais b ilhan emen e in enção de se ab iga
con a o con á io ou po acaso já de ou a di ação indica MK não emia essa pala a.)
analisam-se exemplos (o e 700) cole a a pa i de á ias on es (mūsų dienų e so ie mečio
ašy inės e saky inės žiniasklaidos, g ožinės i mokslinės li e a ū os, šnekamosios kalbos),
ambém a pa i Daba inės lie u ių kalbos eks yno e paieškos sis emos Google pa eik ų
lie u ių kalbos kon eks ų. 1 O e mo me akalbinio comen a o é i ado do chekų kalbininkų
publikacijų (ž . Jiřičko á 1979; Ma eš 1983). Es e e ou os ca ac e ís icos me akalbos e
me a ex os in es igados às ob as es ão a ados em an e io es a igos do au o (ž .
Župe ka 1995; Župe ka, Inčiū ienė 2005; Macienė, Župe ka 2007), po an o nes e a igo eles são
usados como p óp io en endidos.
2 sob e es a uncional seman ís ica g upo comen á ios e . Župe ka 1995.
KaLBOS
KuLTū a | 81 142
BūDINgIeJI KOMeNTa aI p incipal comen á io do discu ido g upo seman ís ico
uncional de ou a o ma não di ás p óximos MK são de ou a o ma não
nomei as (íssi é ainda mais equen e do que de ou a o ma não di ás),
como(gi) de ou a o ma di ás (pa a insi; dize , nomeini). A es e g upo ainda
pe ence a ou pelo menos são mui o p óximos MK: não há ou a pala a (čia)
não se e; aqui essa pala a é imp escindí el; ou a ou a pala a não usa á; o
e dadei o pala a (nome) é esse; não consigo a pala a mais exa a; melho não
di ás; ou a ala chama i i ližu is neapsi e čia /; não escla ece dizendo e pan.
Tais MK exp essiam con icção do uso da bondade do di o não é uni o me. Umais
comen a ais qual o bomamen o a i mado ca ego icamen e, ou os a i mada
cau elosamen e, como se com ce a esclusa: des ina a o pudesse en ende ,
que alado do comen ojá el não conside a único ou op imaliu, e só adequamo
alado sujei o a uma si uação ou con ex o de comunicação desc e e . MK
ka ego iškumas neka ego iškumas depende de modalinių pala as, pelas quais
aquele MK complemen ado, ambém de g ama inių aiškos o mų /.
Ka ego iškumą e o ça ce os in ensi icado es, po exemplo, p ie eiksmis
nãokain ao lado ou a, dalely ė só com p ie eiksmiu assim, igu a de epe ição:
Tą liguis ai a o men ada sensação [= To... sen imen o] não chama á de nada de
di e en e do meile Ji 2003 23 12; Paauglys ė assim e só assim egaliu chama a
būsená, na qual ago a odos es amos L 1990 40.
Teiginio, que de ou a o ma dize não pode, ca ego iškumą eduz MK pa a o a
sedaka supamó ia o ma, modalinie eiksmažodžiai galė i, yž is (dažnai com
neiginiu) e e c.: dou o nepasakyčiau / nepa adinčiau; ou a ez não pode ia não
pode íamos não podeu não pode ia nesi yž u nemoku dize pa adini. po exemplo.:
pio íssima isso aqueles e a inhos de edo es eu deles de ou a e não adinčiau
e a inhos de edo es šnek. 1985 (apie es udan es); / nossa emp esa si uação é
agiška de ou a pala a eu não pode ia u iliza (= pa a o i) po que as pessoas
deixadas à on ade do des ino dj 2007 07 27; Eu não du ido al espec áculo a o es de
p o issionalidade, mas não nesi yž u upės nomea i ou a, só sa i eikline... KB 1986
3 21. / Em alguns comen á ios p óximos ao alamaia g upo, não igando que que o
pa ido é op imąsalis, indica-se que ele pa icula men e de a a abo da am si uação
desc e e : abo daamsias g upo comen a ais ala ó io ge almen e palydi seu
pasakimen o. pašneko o ou e çoi o pessoa kalbinė aiška ši aip a alia-se onde que
K. Župe Ka. Ki aip nepasakysi (me akalbiniai comen á ios nos ex os) 143 Exis e di o:
aidino um papel polí ico; em nenhum luga ão ap op iada essa di a como Liaudies Seimui
[1940 m]. Não sem necessidade começou o Vals ybės Tea e L. Do ydėnas (LM 1989 08 12);
De e-se egozija que, p aūžus à gue a, oi ainda empo seg essada e sal ada do
p ažū ies (čia de e dadei o punka es a pala a) dezys e cen enas de milha es de
canções, melodijų S. geda (LM 1986 01 18); Reque injeções inancei as isso ai nos ajuda a
esis i p essupos os palácios nosso ea o salėj mui o bem disse P essupos os
palácios nosso ea o salėj TV 2000 02 21 ( alado en a iza p ecisão do di o: paládios não
nossos, só salė /).
ečiau. Nos comen á ios mais equen emen e usado singula askai os segundoasis
desc eend inamasis pessoa, aplicado p incipalmen e a si, sua pala a. Quando
alado usa uniscai os o ma de p imei a pessoa, sua pessoa ele mais en a iza, mas
p ecisamen e con ex os com a o ma de p imei a pessoa são ca ac e ís icas
ka ego iškumą š elninančios p iemonės.
Quando discu iamsias leksá ias composição comen á ios dizemomi klausiamąja
in onacija ( ic o, não e o inio quesão, i. i. não eksp essy aus a i mação ou neigimo) ou
e sem ela, mas com dalely ėmis ou, al ez, al ez, u bū , eles pe encem i ai abejojimo
isišku aiškos inkamumu g upo. Isso comen á ios ou al ez de ou a manei a ap op i
de e ia chama de? ; ou a manei a di icilmen e se pode chama ; de ou a o ma
p esumi elmen e não se ia possí el nomea ; de ou a como chama é di ícil. po
exemplo. : oi isso um p essen imen o de calamidade? Como não pode ia chama -lhe?
< >. com o adjeixmio ou a, p e ixos joks, ou o, ou o não diz, em elação ao qual a
di ação comen ada é ap op iada (pode en ende só da si uação, con ex o), e MK com
ad e bio ou ad e bicmio ad e binio (ge almen e de supe io , às ezes do mais al o ou
não igualado g au) melho aplicl MK / mais p eciso não di ás; (não encon a) desc ição
mais boni a; nome mais p eciso (bū ų)... de ineia, conc e amen e indica, po que
escolhida meio aiškos é adequado po beleza, adep o, p ecisão e e c. Ex.: a di e ença
en e eles [op imis as e pessimis as] melho i onizou Jus is Miku is: uns blakê a oma
konjaku, e ou os konjakas blake... Melho não di ás! < >; Não sem necessidade em nós
es á posagem gua daok como seus olhos. Do e dadei o aplicliau não di ás. P o ege os
olhos é essencial. Não impo a, quan os anos és < >; Aciden almen e disse eu: Boa ua
mama, Jonah! / Po que ele nea siliepė, isso depois quan o empo p idū iei: E a música boa
/. Realmen e, mais boni o não di ás: quando boa mãe e música boa Ma c 34; Li uânia
expansia isso, acho eu, se ia o mais p eciso nome da mani es ações do nosso espi i o,
144LBOS KuLTū a | 81 comple amen e não assus ando da pala a ekspansija <...>
Lo yniška expansio signi icação pė imas, disseminação é aiki o ma des a pala a
KT 06 1989 14; O ik a e bjau i neiš ikimybė são ais são isda ys ė e niekšybė apenas
os seus e dadei os nomes TMo 1985 9 21. MeTaKaLBINIų KOMeNTa ų pOZIcIJa o
g upo em ques ão MK luga na me akalbiniame unidade em qu e iopa: a) p eposição:
MK pasakomas an es comen uojamoja do ins umen o de linguagem, b)
pos pozição: o comen á io ai po do ins umen o de linguagem, cuja op imalidade
con i ma-se, c) in e pozição: MK įsi e pia no comen uojamoji keliažodį pasakymą, d)
komen uojamoji do ins umen o de linguagem įsi e pia no comen á, nu olina MK
memb ius. po exemplo. :
(a) Ka as o iamen e ameaçando g ipe a ícas, ou a ez não ai dize […] iš om
kapu . Ma dela a é que ainda sem documen os de o igem Š 2006 11; Como ou a,
olhando a pa i de o diná ias cidadãos posições, isso podemos chama , se não
olydžio yškėjančia au o idade des espei a a pessoa? < >;
(b) Lad ões do mais al o ní el (como ou a manei a de chama pessoas, de sua
disc ição pa ijanços es animus dinhei o) não punem-se Dlg 2002 10 11; Um homem
que é explo ado (ou de ou a o ma não chama á a uais condições de abalho
pedagogo), não pode a isa -se como p o issional <in >;
(c) O esse sen i ês baisiausiai pao gês, suas pe nas wolko (ki aip já nė nepasakysi)
como p i iš as < >; mas ele não le an ou pé do pedal do acele ado e
an žmogiškomis ou en ão não di ás es o ços po e ê o engiklį a gy i <in >; (d)
Viziamos em aikš ė oleibús, cujo ou a, como aiduoklišku, não posso chama .
Mui os jo ens, mui o jo ens de pessoas (gal qua oolikos...), odos bêbados, odos
umko, odos en am can a o i. Tokia oi eninanços Naujųjų įžanga KT 2; 1989
coope ação com okupacine au o idade de ou a o ma como kolabo a imu
chama ia não pode íamos < >. p eposição (a) casos MK é um sinal de es a égia de
alação: po ele des ina á io a si ale a-se, que se á di o a pala a o e.
pos pozicialmen e (b) ad iado MK é a comen á io inal; ele e o ça, en a iza
pa e o o pala a, além disso, pode se en endido e como uma ce a apa enciação
po a i ma o o ou des acududo o escne di o. MK in e posição (c) é mais
p óxima pos poziciniams comen á ios, po que mais impo an e ( i míssimo,
ca ac e izá elis) aquela aiškos pala a ge almen e pasakomas an es comen a o.
Skaidomas (d) ge almen e acon ece comen á io de ou a o ma como (ki aip nei)...
não ai adis. MK in e posição ainda pode íamos designa da pala a a aliada
en a ização ep ojando quando ele di o se an es MK e epe ido se após MK, exemplo. :
K. Župe Ka. Ki aip nepasakysi (me akalbiniai comen á ios em ex os) 145 Com
aleg ia ela en ouengou em scene e godžiai, di e en e nepasakysi, godžiai ėmėsi
da bo < >; Naquele momen o um deles [langų] ab up amen e a i ê ê e p o ele
in e so, ou a ez não di ás, p ecisamen e in e so pa a o a , kaži qual pesoso
pássa ois queis ais <in >. Es adís icos dados de posição MK calcula em apenas
me akalbinių iene ų com MK de ou a o ma não di ás (nepa adinsi); como(gi)
ou a dize ás (pa adinsi; dize , pa adini). De 604 exemplos, a mais comum apa eceu
es ando pos pozição (ce ca de 80 po cen o.). casos de p eposição cons i uem
ce ca de 12 po cen o. Comen ojamós aiškos inse ção em MK casos as a sob e
6 po cen o., e ečiausia é MK in e pozição um pouco sob e 2 po cen o.
MeTaKaLBINIų VIeNeTų Va TOJIMaS I paSKI TIS Kalbamosios g upo MK u ilizados nos
so-callamuosios es ilos li esos p incipalmen e esc i inha publicis ikoje, iešojoje e
p i ada saky inėje alboje. Nos assyknios, nos ex os cien í icos eles mui o a os;
deles pode de ec a -se nos ex os daqueles au o es, que e em seus abalhos de ciência
não man êm ígi o, seco emá ico es ilous, ne engia gy esnio, imagemdingsesnio
pala a, ala pessoškiau (no s i beasmene kons ukcija), exemplo. : Maksimalis iniai
ou a ez não se ia possí el denomina M. Kūsio eikala imai <...> dedica monog a ia a
cada impo ânciaesnei pa a lei Sauk 273; En ão o Sis ema Sola o ma no espaço do
Uni e so oda b ilh isol isolo a unidade, ao qual jus amen e encaixa sis emos nome Sla
7.
Aqueles comen á ios não ca ac e ís icos e a ís icos ex os, só, pa ece, po azões
bem di e en es. g ožinei li e a u a econhecida a maio pala a libe dade (licen ia
poe ica), e g upo de ou a o ma não di ás comen á ios aquela libe dade es ingho.
exi ilóso o a ydas Šlioge is diz: Š ai S. geda pa ašo quais linhas gudobelėms žydin , aš
linus pasėjau, semen es como ou do nas mon anhas de molio... ele as esc ešo, mas não
diz me: só assim pode dize (M 2007 12 80; iz e in a ci ando). Išei ų quando o poe a diz de
ou a o ma não di ás, naquele momen o, naquele ex o ele não é poe a? Seu
esseis ikoje Sigi as geda des e ipo comen á ios ne engia. seu pa ex o exemplos de:
Isso já e e ninybės d elksmas, e de ou a aqui não di ás. Aqui ais e e ninybės,
idealidade imagens, compa aimas, sąskambius di i iškoji Mūza e šnabždėjo Mai oniui;
Poé ico apa eiscimen o ão ma a ilbus que lhe não encon a mais boni a desc ição
como nãoemiškas
LM 1987 44.
KaLBOS
KuLTū a | 146 81
O alado usado, o qual ele desc e e como op imalų aiškos a ian ą, pode se (a) sa as,
o iginalus ou (b) habi ual, à si uação alamaia p óp ia posakis, nem š ampu i ęs
opas, po exemplo.: (a) Isso oi a mais al a noi e de minha ida. Não, não, não se e
nenhuma ou a pala a; só en ão, quando digo aukščiausia, ejo a e dadei a co anos
na ie amsiai mėlyną, š iesėjančią, auš ančią... p. Di gėla (p g 1986 5 53); (b) Campos
compa ado com o ma , o iginalus nebebūsi. Mas, ao au omó el lekiando em pie yčius de
Kišinio o, po ás da janela b il ados ínigens não há ou a pala a não se e. Jū a,
ik a bek aš ė ynuogynų jū a T 1979 08 08.
Da ma e ial cole ada com abo da-se a uncional seman íneas g upo MK e , que esses
comen á ios ge almen e são usados ao lado eksp esy ių e inamých pasakymų, mui as
ezes a aiškių, s ip ių žodžių, azių. A a aliação é posi i a ou nega i a. Nega i o
a aliação pasakymai (žodžiai, azės) são usados mui o o que com mais equência (mais
do que 10 ezes), eles di e sosesni. Com comen á ios do g upo não di á de ou a o ma na
ala a ual passakomus posi i as (a) e nega i as (b) pala as a aliamá eis podem ilus a
nes es de me akalbines unidades omados exemplos: (a) angelas, angelėlis,
an žmogiškomis (pas angomis), aukselis, a gimimas, eli as (2 k.), an as ika, ( iesiog)
genijus, izkili (asmen), laimė, pasakiška (2 k.), ojus, (li e a u ne) sk ydžiai, s ebuklas (3
k.), šede as; (b) indi e inguma (suscuus ado de g andinhas de indi e ença), absu das,
an ilie u iškas, ablaidumas, apmo ê, (kažkoks) obsessão, a e sina (si uação), asilas (2 k.),
(žmonių) banda, bandi ai (2 k.), bep očiai, bep o iškas (p ojek as), (2 k), beždžionių, bjau ,
ci kas ( ik as) b okas, businessk, daunas (2 k.), (3 chamas, boba, chuliganism, baili, daunai
(daunų ka as o a), deg adação, de mon, dezin o mação, diedai (neigma abou he
philosophy), kale an iis, kaja i (kai), gaidai, gaidaias, genocidas, genocidas, y as ais,
(kaikai), gy a, gy a, gy a, (kaikai), (kaikai), (kaikai, (kaikai), (kaikai), (kaikai, (kikai), (kaikai),
(kikai), (kikai, (kikai), (kikai), (kikai), (kikai), (kikai), (kikai), (kikai), (kikai, (kikai), (kikai), (kikai),
(kikai), (kikai), (kikai), (kikai), (kikai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai),
(kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai),
(kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai), (kai),
(kai), (kai), (kai), (kai), peniukšlis (apie jo emolį), pik a alys ė, p o okação, p o ocacinis
(žingsnis), psichozė, sa a ališka (s a yba), silpnap očiai, iolu as, iolu inis (smu inės
p iemonės), sukčiai (sukčių gauja), suk ailiojimas, (bu o) susido o a, suskis, šlykš u,
šunsnukiai, (dinhei os) š ais ymas, agedija, biudžlis (biudželis), aiduokkas, eidmaina,
elna a, e gai, iš a, ag (kalbė oja sa e).
K. Župe Ka. ou a nepasipakysi (me akalbinhos comen á ios em ex os) 147 O
a spal is a aliado da pala a Komen uojamojo pode se (a) e o çado ou (b)
subsin e izado a ibu ínio pala a: (a) įžūliai begėdiškas ilkinimas, klasikinis
šede as, mui o imp essionan e, pik i snukiai, šlykš us nacionalizmas, žiu kės
ink inės (apie);
(b) osu į enk as.
MK não di á de ou a o ma acdi e a aliamamuosius azeologismus, pe i azes,
p iežodžius, eiškiančius (a) uma a aliação posi i a ou (b) uma nega i a: (a) auksinių
ankų meis ai, ba bė de ynda bė, s ajonių komanda; (b) ea o do absu do, duobės
kasimas, espasios elge os, įžūlumo i šūnė, mėšlo k ū a, pasakų šalis (i on pa s.), sau
p iešas, pinig plo imas, poli inių p os i učių ( aldžia), ( isuo inis) apagamen o do
espí i o, psihinė liga, puo a du an e a am, blogą sėklą pasėjus, s ebuklų šalis (i on.),
auklapių au a, komedija i uš ėlių mugė; de g ande calis o saiu de es echo, de
k ailumo emédios não.
Ve inamaisiais pala as ai e es animi, ja goniniai, necensū iniai pala as e
pasakymai. exemplos com al léxico p incipalmen e descobe o in e ne
(Google paieška), po exemplo: bes game, b udas, cool (žiau iai cool), da boholikė,
du nas, du nius (du nių lai as, du nių s e ainė, du nių au a), ainas, glušės, jėga!,
kai as, malačiai, maladec, nachalas, nu ne ealu, nu a y i į pie as, suka (dk ., us. kalė),
supe , šchaikai, upliu, u liu, žul.
Qual pala a se escolhem, depende p incipalmen e do au o iaus en oque em alamąjês
assun o, de educacão, kalbinės aiškos gebėjimų, e ie o concep s, kalbinių nuos a ų,
in enções, moo aikos. As línguas da kymo e da kymosi, línguas nemokėjimo (p z., ou a
não adinsi, apa (= como) nai uoliais), simplesčiausio ne aš ingumo exemplos de
p incipalmen e, como sabemos, in e ne . A aduzida pala a é elacionada e com ex o
ema ica, es iloumi. Po im ainda é p eciso dize , que bem semelhan e, como
me akalbinis comen á io, aiškos en a ização, emp egado da pala a o i icação
unção pode ealiza in e up ukam p óximos pala as nomeadamen e: Es es [slidžiais]
escap ais cada dia opoja, nomeadamen e opoja, á iosos idade pessoas V 02 1986 21.
148 KaLBOS
KuLTū a | 81
IVaŠDOS discu indo uncinę seman ina g upę MK, pelos quais alado ou ex o
esc i o au o indica que o seu usado di oção esąs adequado ou a é mesmo o mais
adequado alamojoje si uação, pode aze algumas apibend inamen os. 1. Es as
g upos e ela p óximos MK, sua di e sidade pe mi e nuancia a con icção, que
escolhido ap op iado dizendo, aišką e o ça, plg.: aqui es e pala a
necessa iamen e necessá io mui o bem disse eu / de ou a o ma não ai dize . 2.
g upo de ou a o ma não dizissi comen á ios mais eqüen emen e u ilizados
pos poziciamen e, após pasakimo, cujo adequamidade a i ma-se, i. i. aqueles
comen á ios me akalbiniame unidade são ge almen e baigiamieji. A pa i disso
pode aze p essupos o, que mui os pa a oja s op imiais pasakymų, palydimų
ais comen a ais, são não de an emão p e e , apgal o i (plg. s a egias signals),
e c iados du an e o a o da linguagem, mui as ezes p onunciandoys nãoucp ai,
po causa de b iskaus emocional elacionamen o com alamuoju sujei o.
3. Es es comen á ios con i mam um dos uni e salijos da linguagem: do
a aliação nega i a a kalbinė aiška ocupa mui o maio espaço do que da
a aliação posi i a e a enção ela es á mui o quem mais eqüen e.
ŠaLTINIaI
Dlg – Dialogas (sa ai aš is).
<in > – in e ne as – pa yzdžiai iš paieškos sis emos Google (www.google.l ) lie-
u ių kalba (žiū ė a 2007 m. g uodžio mėn.).
Ji – Ji (žu nalas).
KB – Kul ū os ba ai (žu nalas).
KT – Komjaunimo iesa (so ie mečio dien aš is).
LM – Li e a ū a i menas (sa ai aš is).
L – Lie u os y as (dien aš is).
Ma c – Jus . Ma cinke ičius. Dieno aš is be da ų, Vilnius, 1981.
M – Me ai (žu nalas).
p g – Pe galė (so ie mečio žu nalas).
dj – adijas.
V – Raudonoji ėlia a (so ie mečio Šiaulių mies o dien aš is).
Sauk – D. Sauka. Tau osakos sa i umas i e ė, Vilnius, 1970.
Sla – p. Sla ėnas. Saulės sis ema, Kaunas, 1946.
Š – Šeimininkė (žu nalas).
šnek. – šnekamoji kalba.
T – Tiesa (so ie mečio dien aš is).
K. Župe Ka. Ki aip nepasakysi (me akalbiniai komen a ai eks uose)
149
< > – Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. In e ne o p ieiga: h p://donelai-
is. du.l
TMo Ta ybinė mo e is (so ie mečio žu nalas).
TV ele isão.
LITe aTū a
Jiřičko á J. 1979: Me ařečo ý komen ař. Slo o a slo esnos XL (2), 149
151.
Macienė J., Župe ka K. 2007: Kalbinės aiškos š elninimo comen á ios
consumo. Filologia 12, Šiauliai: Šiaulių uni e si e o leidykla, 5565. Ma eš p. 1983:
Me ajazyk, me ařeč, me a ex . Slo o a slo esnos XLIV (2), Župe ka K. 1995:
123–131.
aiškos paieškų me akalbiniai komen a ai. Filologia e me odica 2, Šiauliai:
Šiaulių pedagoginis ins i u o, 102109. Župe ka K., Inčiū ienė S. 2005: Teigiamas
kalbinės aiškos e inação neling is iniuose ex os. T abalhos de
con oyamen o da Li uânia ka alikų mokslo akademijos 19, Vilnius, 505515.
ecebida 2008 11 03
YOU CANNOT SAY OTHERWISE
(MeTa-LINGGUISTIc cOMMENTS IN TeXTS)
Summa y
In a la ge a ie y o me a-linguis ic commen s he e is a dis inc unc ional seman ic
ype o commen s whe e he add esso e alua es his/he exp ession (a wo d o a
ph ase) as impo an , ele an , mos p ecisely wo ded and indispensable in he
si ua ion. S e eo ypical me a-linguis ic commen s o he ype include such ph ases
as иначе nepasakysi nepa adinsi; de ou a o ma como (...) nãodize es nãona insi /;
como ou a con a ás pa adinsi.
The abo e commen s mos equen ly occu in pos -posi ion, i.e. he commen a y
ollows he language i em which is ea ed as op imum, o he mos p ecise. The inal,
pos -posi ional, commen emphasises he p eceding wo d o ph ase; mo eo e , he
commen can be ea ed as jus i ica ion o a s onge exp ession o a slip o he
ongue. A mos equen pos -posi ion o he commen p esumi elmen e a es a a he
ac ha he p eceding wo ds and ph ases a e c ea ed in a low o speech and a e
de ini ely emo ionally colou ed; hey a e no ins ances o p e ab i-