BRIEF VAN E. SETELA AAN J. ENDZELYNAS

Samengesteld door N. Čepienė

In het manuscriptendepot van het Instituut voor Litouwse taal en literatuur van de Litouwse SSR-Academie van Wetenschappen, in het K. Būga-fonds (signatuur F 7—35), bevindt zich een brief van de Finse taalkundige E. Setela (E. N. Setälä, 1864—1935). Afgaande op de inhoud is hij niet aan K. Būga gericht, maar vermoedelijk aan de Letse taalkundige J. Endzelynas. Dit vermoeden is gebaseerd op het feit dat E. Setela de geadresseerde meedeelt dat hij de door hem geschreven recensie van het werk van K. Būga binnenkort naar de drukkerij zal sturen. We weten dat J. Endzelynas zijn recensie van K. Būga’s „Aistiškų studijų” publiceerde in het Finse tijdschrift „Anzeiger der Finnisch-ugrischen Forschungen”.

Helsingfors 2. 1. 10.

Hooggeachte heer collega,

Ik moet me behoorlijk schamen dat ik u niet eerder mijn hartelijke dank heb betuigd voor uw recensie van het werk van Būga. De laatste tijd ben ik het erg druk geweest en heb ik ook veel gereisd; vóór onze Kerstmis was ik opnieuw ziek. Ook de afleveringen van de Finnisch-ugrischen Forschungen zijn door allerlei omstandigheden vertraagd.

In elk geval stuur ik uw recensie deze dagen naar de drukkerij. Ik zou echter graag de Litouwse titel van het boek willen weten, evenals enkele andere gegevens (uitgever, formaat, omvang, prijs), en daarom verzoek ik u het bijgevoegde briefje in te vullen.

U wilt de drukproef zeker zelf ook nog eens bekijken?

Is het werk van Būga in de boekhandel verkrijgbaar? Het werk interesseert me — afgaande op uw referaat — zeer.

Ik hoop dat u ons ook in de toekomst mededelingen over Fennica op het Baltische gebied zult blijven sturen. Het begin was van onze kant natuurlijk niet erg bemoedigend, maar we leven in de hoop dat we binnenkort met ons tijdschrift weer helemaal bij zullen zijn.

U vraagt mij of naar mijn mening de opvatting van Jaunis-Buga, dat de Baltische leenwoorden in het Fins sporen van een tweevoudig accent vertonen, in enig opzicht aannemelijk is. Voor zover ik op grond van uw referaat kan beoordelen, verdienen de hypothesen van Jaunis-Buga zeker aandacht en nader onderzoek, maar naast het interessante lijkt er altijd ook iets te zijn dat geen stand houdt. Er is nauwelijks een betrouwbaar voorbeeld dat b, d, g in het Fins pp, tt, kk zouden zijn geworden. De auteur noemt takkiainen ‘klis’, maar het woord luidt gewoonlijk takkiainen en de verdubbelde kk ervan lijkt, waar die voorkomt,

52

te danken aan de invloed van andere woorden; evenmin is Fins metti(a'i)nen ‘bosduif’ waarschijnlijk een Litouws leenwoord: het overeenkomstige woord komt ook in het Mordwiens voor en veronderstelt een oorspronkelijke ě in de binnenlettergreep. Hoe het zit met woorden met Litouwse p, t, k (Fins pp, tt, kk of gebruikelijker p, t, k), durf ik niet te beslissen; de voorbeelden zijn, als men de voorbeelden met b, d, g buiten beschouwing laat, gering in aantal (Fins luokka is waarschijnlijk niet <let. lūks, maar Russisch лукъ; Fins mänttä ‘roerganger’ bestaat niet, het woord luidt mäntä), en ze stemmen geen van alle overeen met de hypothese van de auteur.

U een vrolijk kerstfeest en een goed, gelukkig nieuwjaar wensend, ben ik uw geheel toegewijde

Emil Setälä

Helsingforsas, [19]10.I.2:

Hooggeachte collega,

Het spijt me werkelijk dat ik U niet eerder mijn oprechte dank heb betuigd voor Uw recensie van Būga’s werk. De laatste tijd ben ik erg druk geweest en heb ik ook veel gereisd; vóór ons kerstfeest was ik opnieuw ziek. Ook de afleveringen van Finnisch-ugrische Forschungen zijn door allerlei omstandigheden vertraagd.

Toch zal ik Uw recensie dezer dagen naar de drukkerij sturen. Maar ik zou graag de Litouwse titel van het boek vernemen, evenals enkele andere gegevens (uitgever, formaat, omvang, prijs), en verzoek U daarom het bijgevoegde formulier in te vullen.

Wilt U de drukproef waarschijnlijk zelf nakijken?

Is het mogelijk Būga’s werk in een boekhandel te verkrijgen? Afgaande op Uw referaat interesseert het werk mij zeer.

Ik hoop dat U ons ook in de toekomst zult informeren over Fennica op het gebied van de Baltische talen. Het begin was natuurlijk van onze kant niet erg bemoedigend, maar we zijn ervan overtuigd dat we met ons tijdschrift spoedig à jour zullen kunnen zijn.

U vraagt mij of naar mijn mening de opvatting van Jaunius—Būga, dat Baltische leenwoorden in het Fins sporen van een dubbele klemtoon laten zien, aannemelijk is. Voor zover ik op grond van Uw referaat kan oordelen, verdienen de hypothesen van Jaunius—Būga in het algemeen aandacht en nader onderzoek, maar het lijkt erop dat naast interessante inzichten steeds ook ongefundeerde zaken voorkomen. Er is nauwelijks één echt voorbeeld waaruit blijkt dat Fins b, d, g in pp, tt, kk veranderden. De auteur noemt vainašę takkainen, maar dit woord heet gewoonlijk takkiainen, en de dubbele kk daarin, waar die voorkomt, is waarschijnlijk te danken aan de invloed van andere woorden; evenmin is Fins metti(ái)nen ‘bosduif’ waarschijnlijk een Litouws leenwoord: het overeenkomstige woord komt ook in het Mordwiens voor en veronderstelt een oorspronkelijke ě in de binnenlettergreep. Hoe het zit met woorden met Litouwse p, t, k (Fins pp, tt, kk of gebruikelijker p, t, k), durf ik niet te beslissen; er zijn te weinig voorbeelden als we de voorbeelden met b, d, g buiten beschouwing laten — Fins luokka is waarschijnlijk niet <Lets lūks, maar komt uit het Russisch лукъ; Fins mänttä ‘roerganger’ bestaat niet, het woord wordt uitgesproken als mäntä — en dit alles stemt niet overeen met de hypothese van de auteur.

Ik wens U een vrolijk kerstfeest en een goed, gelukkig nieuwjaar. Uw toegenegen

Emilis Setela

Vertaald door N. Čepienė

53