A igos A icles 73 /
ANTA TRUMP
Uni e sidade da Le ónia
As di eções de pesquisas acadêmicas:
onomas ika, his ó ica leksicog a ia, semân ica.
VIETOVARDŽIAI SU SĀT-
LATVIJAS VIETOVARŽI
VOODYNE (LATVIJAS
VIETVĀRDU VĀRDNĪCA)1
Place-names wi h he Componen sā in
he Dic iona y o La ian Toponyms
ANOTACIA
O a igo des ina-se a localo a des com sā - La ijos ie o a džių žodyne (La ijas
ie ā du ā dnīcā) análise. No começo ap esen a-se umpas desc ição do dicioná io,
desc e e-se mais impo an es suas on es.
Be eik pe cen ome į u uliojosi kalbininkų discussão sob e nes e momen o não us ojamo
dialek izmo sā s sā a sā e, que eišlikęs La ijas luga o a djios, e imologiją, seman iką e
a oseną /. A maio ia dos pa icipan es da discussão ainda assim nep i a ia do p o esso
Jānio Endzelīno hipó ese po causa sā s inoug iškos o igem. Dado os opo á dios com
sā papli ę Ku žemėje, no e i ó io do subs a o ku šių, mais p o á el é que seja uma elha
pala a de o igem ku šių. O a igo examinados em La ijos ie o a džių žodyno S1 omą
incluídos dialek izmai com sā -, suas semân ica bem como mapasapiu ilus uojamas a eal de
di usão. Da oma conclusão, que localo a des com sā kiekis La ijos a dyne endęs diminuė i,
especialmen e mik o oponimų g upėje. Ma y , la ians língua a minis bend inis a pala a
sā s sā a sā e an e io men e oi mais di undęs, mais a de sua plo as es eu ėjęs aka ų
k yp imi, deixando pėdsakų oikonimuose /. ESMINIAI VOODŽIAI: ocabulá io de locais,
mik o oponimai, oikonimai, ku šizmai, dialek izmų nykimas.
1 A igonis p epa ado segundo o Le onics: his o y o La ia, languages, cul u e and alues p ojec do
P og ama de pesquisas do Es ado S udies o he La ian language in he con ex o 21s cen u y science.
ANTA TRUMP
74 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
ANNOTATION
The a icle is looking a some o he La ian place-names included in he Dic iona y o
La ian Toponyms (La ijas ie ā du ā dnīca), namely hose con aining he componen
sā -. I begins wi h a b ie desc ip ion o he dic iona y and i s sou ces. The now-obsole e
dialec al wo d sā s sā a sā e (‘house, home) and i s e ymology, seman ics and usage in
La ian place-names ha e been discussed o almos a cen u y. / The linguis Jānis
Endzelīns p oposed a hypo hesis ha his wo d migh ha e Finno-Ug ic o igin, while se e al
o he linguis s did no ag ee wi h his opinion. Since oponyms wi h he elemen sā a e
mos ly obse ed in Ku zeme and, mo e p ecisely, in he e i o y o me ly inhabi ed by he
Bal ic ibe o Cu onians, i is belie ed ha his lexeme has
Cu onian o igin.
The a icle p oceeds wi h he analysis o he wo ds con aining he elemen sā and
included in he olume S1 (which is s ill in p og ess) o he “Dic iona y o La ian Top-
onyms”. Thei seman ics and a ea o dis ibu ion a e shown (illus a ed in he map). I is
concluded ha his pa icula g oup o place-names ends o diminish, especially as
ega ds mic o oponyms. The dialec al wo d sā s sā a sā e has o me ly been mo e
widesp ead, bu he a ea has sh unk, lea ing some aces o he espec i e wo d in
oikonyms in he wes e n pa o he e i o y.
KEYWORDS: dic iona y o oponyms, mic o oponyms, oikonyms, Cu onian,
disappea ance o egional wo ds.
La ijos ie o a džių žodynas (La ijas ie ā du ā dnīca) é múl iia omis
leidinys, p a ęsian is Jānio Endzelīno d iejų omų žodyną La ijos TSR
ie o a džiai (La ijas PSR ie ā di) (I pa es 1 omoas AJ, 1956) e I pa es 2
omoas KO, 1961). Depois de longa pausa no início do XXI a. , 2003 m., inalmen e
apa eceu o p imei o La ijas ie o a džių žodyno omos, ab angendo pala as,
começando P PaaglisPiķu, ao qual p a ęsė mais duas le as P omai 2006 m.
PilaciP acapole e 2010 m. P aci ikaPuožu, ambém em 2013 é um das le as R omas.
Ac ualmen e es á a se p epa ado o p imei o aidés S omas SabačiSēža, que es á
p e is o publica em 2017.
LU Ins i u o da Língua Le ônica p epa ado La ian localo a džių žodį cons i ui a base
de á ias on es, das quais a mais impo an e a ualmen e digi aliza ap oximadamen e
1 milioną ca ões con endo La ijos ie o a džių ka o eka (LVK), sussidan i dos
ie o a džių, começė ų za ašinė i ekspedicijose nuo XX a. penk ojo dešim mečio;
a chy inha ma e ial, po exemplo, Vidžemės 1638 m. a klų e izijos ( ok. Haken e ision)
dados (VAR) e 1826 m. d a ų e izijos dados, gua dados na La ijos als ybiniame
is o ijos a chy e; bem como on es de á ias publicações, incluindo senão leis us
diccioná ios (das quais menė ini, po exemplo, J. Endzelīno em dois […]La ias luga es
A igos A icles 75 /
Vie o a džiai su sā -
„La ijos ie o a džių žodyne“ (La ijas ie ā du ā dnīca)
a dai[…] (La ijas ie u ā di, 1922; 1925), Ju io Plāķio de duas pa es […]La ias
luga es a dai e ie u ā di pe sonas[…] (La ijas ā di un la iešu pa ā di, 1936; 1939),
Valdžio Ju io Zepo […]La galos ie ceno a džiai[…] (The Plaames o La gola, 1984)).
Menė ini e mais ecen es Dicioná io de locais la inos complemen an es on es de
ela i amen e ecen emen e leis as dicioná ios de locais e cole ões, po exemplo,
Ru as A o iņos abalho S abu ago alsčius. Vie o a džiai, geog a ija, kul ū os
pa eldas (S abu aga pagas s. Vie ā di, geog a ija, kul ū as man ojums, 2007), bem
como milžiniška La ijos als ybinės geog a inės e d ės agen ū os (La ijas
Ģeo elpiskās in o mācijas aģen ū a) ie o a džių duomenų bazė (LĢIA 2011)2.
Assim an o a ca e eca dos locais le ões, an o já saídos La ijas ie o a džių
žodyno omai, an o já p epa eng i, mas neišleis i ie o a džių žodyno hand aščiai
são ico a uodas dos locais le ões, apęs neišsenkamu šal iniu i ian la ių
oponimiją.
T abalhando no mais ecen e, ainda neišėjoso Vocílio de locais da Le ônia omo
SabačiSēža-, a enção pa aukė bas an e g ande, ocupando mais do que se e páginas
manusc i as a igo do diccioná io Sā . Sua base cons i ui não algum qualque
conhecido a odos apelia i o da língua la ians, mas nossos empos não a ojamo e
a é em a mėse não econhecíamo a pala a com suas a ian es mo ologicas sā s
sā a sā e ‘sodyba, sodyb ie ė /. Paaiškėjo, que es a pala a, sua semân ica,
e imologia e uniões com a Le ônia localo a džiais já quase cên imo oi apę kalbininkų
diskusijų obje o. Assim, es a pa e do a igo se á dedicada à mencionada discussão
pa a discu i . Anksčiau egzis a ęs com inis pala a sā s sā a sā e, cons i uindo a
base de mui as Le ônia localo a džių, mais oi espali ęs Ku žemės egione /. De ido
jo kilmės y ėjų nuomonės ski iasi. S aipsnį apie Ku žemės ie o a džių su
sā - a ealą jau 1926 m. paskelbė la ių kalbininkas J. Plāķis. Jame ie o a džių
pesquisado a i mou que sā s é uma pala a de o igem bal iškos, e imologicamen e
elacionada com la. sā s, sā īgs, lie. so is, so umas, so us, sen. indų sā u ‘p ieglauda,
luga exsigelbė i, pasislėp i, is dėl o ie ų a duose jis, be ods, eiškiąs kažką ki a
(Plāķis 1926: 318). J. Plāķio opinou, p imo inė signi icado da pala a oi a ‘a i a, luga
apshlies a do sol miške, da qual mais a de issi u uliojo no ότερη signi icado
‘di bish o campo, midu y do campo cons ui umai (Plāķis 1926: 319320).
J. Plāķis no seu a igo menciona ambém o ac o de que os locais e zii com o
p e ixeniu da pala a *sā į auk i e em Augus o Bielens eino abalho Die G enzen
des le ischen Volks ammes und de le ischen Sp ache in de Gegenwa und im 13.
Jah hunde , chamando a a enção no a o de que shis pala a e a amilia e o a da
a ual Ku žemės on ei as (Plāķis 1926: 319): alguns localo a džių esama e de a ual
Li uânia sah Lamp en, Do im Ki chspiel P eussisch-K e ingen (Bielens ein 1892: 2
Sob e La ijos ie o a džių žodyną eja em de alhe. Balode 2009.
ANTA TRUMP
76 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
24 Lampsa en [A. Plāķio e oneamen e indicado: Lamsa en] (Bielens ein 1892: 278),
Na ssa ay [A. Plāķio e oneamen e indicado: Nassa ag], Gesinde (Bielens ein 1892: 389);
um desses exemplos Sa agon (Bielens ein 1892: 275 [A. Plāķio e oneamen e indicada:
175]) como piles ou piliakalnio e kiligundos, ou seno iškos adminis acinės apyga dos, o
nome A. Bylenš einas mini como Suomijoje esan į ie o a dį (Bielens ein 1892: 275).
Diskusiją p a ęsė e ou ookias opiniões sob e a pala a signi icado e o igem laikėsi J.
Endzelīnas, que Kā lio Mīlenbaho La ių kalbos žodyne (La iešu alodas ā dnīca,
19231932) en e alguns ou os sā s homonimų como ke i ąjį e u in į signi icado
‘eine Baus elle, al e Gesindes ellen (s a ybė, kiemas, casa ie ) o nece. Ao que
in e essa, e J. Endzelīnas o necem e e ência à A. Bielens eino abalho, e dade,
em ou a Die Holzbau en und Holzge ä e de Le en [...], mencionando que Vaka ų
Ku žemėje sā s, sā a eiškiąs ‘Zaun, Baue ho ( o a, sodyba). J. Endzelīnas é o
p imei o, embo a e não sem dú idas, le an ado a hipó ese de que sā s é de
inoug iškos o igem, mais p ecisamen e, se emp es ado do ly ių idioma e elacionado
com es ų sā ‘eingezäun e Pla z; Rödung (ap e a luga , ki imas) (Mīlenbahs III
809). Nesigilindando em apelia y ų sā e, sā s e imologiją, sob e es e pala a
signi icado e anks esnę a oseną nasc ojo S endės alsčiaus ie o a džiuose seu
a igo de 1939 m. Vie ų a dų gy as is (Vie u ā du mūžs, 1939) é ašęs e olbinis as
Kā lis D a iņis. Ele insinua que pe ma us ismi usių e p ažu usių casas camposus
adina sa ais ou sa ėmis (pa sã iem ( ai sã ēm)), [...] exemplo., Peķsã e, Pũcsã e,
Meži sã s, Sã i, Vcsã e, Kneĩjsã s u. c. (D a iņš 1939: 413). O au o econhece que o
ma e ial na época de insc ição XX a. qua e nja década em S endėje apelia y o sā s,
sā e já nebegalėję пояснить, seu signi icado šnek oje ex inguido. Ele es e enômeno
explicou pelo que os elhos sa ai (sā i), em ou a pala a, sodyb ie ėms pe encedas
campos, paėjus ma ui e casas o nando não-habi an es, apaugda em ežiais,
a bus os, a é ankiu mišku, e mesmo a pala a sob e i ięs. As ėž ina, que ago a a
pala a sā s pessoas conscienciada elacionada com os elhei os sodyb iečių
concep oka, oda ia não e ęs li e alino seu ma cikliu (D a iņš 1939: 413). é que
shiuos pala as são a oję e como localo a džius, desc e endo luga es, em que
an es da p aga ou an es da Gue a do No e hou a als iečių sodybų, Sob e XX a.
início é kalbėjęs e A. Bielens eins (Bīlenš eins 2001: 133). Ou o um p i o da hipó ese
de o igem da pala a inoug iškaja é es ų la is as Ka las Abenas, que em seu 1957 m.
a igo Skoliniai iš es ų i lybių kalbų la ių kalboje (Aizgu umi no igauņu un lībiešu
alodas alodā) con i ma a opinião de J. Endzelīno, laikydamas s ‘nam la iešuų, sena
sodā syb ie ė pa ikimu es iško žodžio saa (Aben: 1957 203) E 1957 m. isėjusioye
es údio sob e a ski ų la ių kalbos žodžių e imologijas la ių kalbininkas E nes as
Blesė abejoja la ių sā s inoug iška kilme. Mokslininkas indica o lingüis a inomių
Eino Niemineno esc i o uma ca a: Es . sā é a mybė, usada só Sa emos ilhaje e
Muhu ilhaje, ambém Pe nu apylinkėse. Es a pala a não pode se he dado, an es ele
se emp es ado do la ians língua. Além disso, E. Blesė duejoja, se lí ios alaba a
A igos A icles / 77
Vie o a džiai su sā -
„La ijos ie o a džių žodyne“ (La ijas ie ā du ā dnīca)
pala a *sā apsk i ai alguma ez es á ha endo. (Blese 1957: 104). De ido a isso, o
kalbinis a conside a que os la ians sā s são de ku šiškos la iškos o igem e az
p essupos o de que ele é kininiškas ano ės p ūsų esidamosios pa adinimui Sa heken
bei pie os pa adinimui Sa ho (Blese 1957, No en an o, embo a e susila ando-se dos
seus 180 comen á ios conc e os, J. Endzelīno nep i a ia opiniões i endo no
es angei o, o kalbinis a la ians V. J. Zepas, 1962 m. publicou um es udo The Placen o
103, 109).
La games A o Eas La ian Toponyms (The Placen o Eas La ian Toponyms) (Zeps
1962:). En e os a gumen os que con adizem a hipó ese da pala a inoug iškaja, o
mais con incen e em o albinis a es ão Lembi as Vaba, que, em seu li o,
desc e endo na língua es ã os emp és imos que passa am do la ianismo, a i ma,
nomeadamen e, a suposição sob e a o igem la ique (Vaba 1997: 196197). E Sil ijai Raģei
num a igo sob e J. Endzelīno e imologizuo os Bal icas inas línguas emp ésnios na
la ias alas oi su ês ques ão: se a pala a sā s osse skolinys de lybių linguagem,
com qual pala a des a linguagem ele se ia elacionado? a gi ne a s
‘Schei e hau en (skaisčiai audonas), que Ke unenas conside a la . sā s skoliniu?
(Raģe 2003: 315).
Sob e sā s signi icado e o igem em seus a igos, publicados em á ios pe íodos de
ida, opinião é decla usi la ių onomas ė Valija Dambė. 1970 m. usų kalba esc i o
num a igo sob e e mos geog á icos da Le ônia TSR oponimijoje kalbininkė
econhece que a maio ia dos oponímicos baseiam-se em apela i os sā s anuo
empo, XX a. oi en a anos de idade, já não é conhecido mesmo a mėse, no en an o
au o ė econhece que uncionausiai es e oi um e mo, que designa a um luga
habi á el miške, cujo habi an es i ėsi zemdi bys e. Ali mesmo V. Dambė alude e
sob e J. Endzelīno hipó ese sob e a o igem da pala a inoug iška, no en an o a
ejei ando e azendo p essupos o, que possí eis conexões com la ių sē ‘sė i e
sē a ‘sodyba e idenciado indoeu opie išką pala a kilmę (Dambe 2012b: 198). Sua
ez u quase depois de alguns anos, 1986-aisiais, publicu no a igo Kalbų sąly is
Šiau ės Ku žemės ie o a džiuose (Valodu saska eļku ie zemes ā dos) V.
Dambė nuomonė Ziemė signi ica já cau elosamen e, econhecendo que a pala a
sā s e imologija e kelmė ne isiškai aiškios, no en an o não com ce eza paneigdama
J. Endzelīno. Con a iamen e do seu 1970 m. a igo 1986 m. V. Dambė econhece que
su pala a de sē a Ku žemės sā s comple amen e não seusijęs, assim negando
suas p óp ias an e io men e escomi ada opinião po causa neabejo inai
indoeu opie iškos o igem da pala a. Nes e a igo au o ė ambém o nece
localo a dzes com sã popula imo mapapį, com base no ma e ial de manusc ício do
dicioná io la iano de localo a dzes dispos os na época e, po beijo, localo a džius

ANTA TRUMP
78 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII classi icando po kamienos e ba hmenos, e
não po ma camen o obje o ou signi icados (Dambe 2012a: 268).
Indi e amen e, desc e endo la ias pala as pilsē a e pilsā s kilmę, pala a ca)
sā a sa ajame „La ių kalbos e imologijos žodyne“ (La iešu e imoloģijas ā dnī-
es eja e Kons an īnas Ka ulis. Kalbininkas ac edi a que an e io men e
Ku zemėje papli usios o ma pilsā s base a o ma pils + sā s, em ou a pala a,
‘pilies campos, luga dian e do pilį ou sob e ją. Pa į pala a sā s, baseando-se seu
di undimen o a ealu, K. Ka ulis oda jus i icadamen ei empo ku šių pala as do
idioma, e sob e J. Endzelīno hipó ese de ido inoug iškos pala a sā s o igem
nėžsimena. K. Ka ulis, po inciso, menciona e XIII a. ku šių his ó icas e as Klaipėda
apylinkėse nomeamen o Pilsa en (Ka ulis II 5051).
Po im, ol ando à esc ip oma La ijas ie o a džių žodyne encon ados
locais a džių com sā -, podemos cons a a que exis e suas abundas e
a iedadei o és an o como mais an igas nomenkla ū os pala as, p z. :
Bē znieku sā a pie a Va mėje (Endzelīns II 106; Plāķis 1939: 167; não ixado 1962),
B ūžu sā a campoas Tu la oje (Endzelīns II: 105; Plāķis 1936: 165; não ixado 1972),
an o como pama inių žodžių, p z. : Sã a kalns mon anha Ap ikiuose (1958), Sã u muiža d a as
G enčiuose (Endzelīns II 134).
Išanaliza os 286 casos a osens e , que a pala a sā s que cons i ui a base dos
locais a des mais equen emen e pas ou em nomes de pas agens (~ 23%),
exemplo. : Bundžu sā a pie a Va mėje (Endzelīns 1925: 106; Plāķis 1936: 167; não
ixado 1962), Sā pie a Jū kalnėje (Plāķis 1936: 52; não ixado 1969), Sā iņi pie a
Pu msa uose (Endzelīns 1925: 20; Plāķis 1936: 53; Sã iņi 1955); ambém em casas,
denominações de azendas (~ 19,93%), exemplo : Sā a Juô ši sodyba K aukliuose
(1970), Čĩmsâ i namas Gudeniekuose (1973); denominações de campos (~ 15,38%), po
exemplo : B ūžu sā a campoas Tu la oje (Endzelīns 1925: 105; Plāķis 1936: 165; não
ixado 1972), Sã iņlauks campoas Alsungoje (1970); nomencla u as lo es ais (~
11,53%), po exemplo : Buñdžu sã a lo es a Rankiuose (Plāķis 1936: 143),
Jâ niêksã e lo es a Zlėkose (1963), Jah nik ah e (Plāķis 1936: 296); denominações
de mon anhas (~ 4,54%), po exemplo : Sã a kolns kolns Ap ikiuose (1958); d a os
denominações (~ 4,19%), exemplo : Vamsã a d a as Nyk acėje (Endzelīns 1925: 10);
denominações de pas ay (~ 3,15%), po exemplo : Buciņu sã a ganykla
Rudba žuose, jun o senosios ais inės (1966), Kalêjsā s ganykla Ma kulėje
(Endzelīns 1925: 116; Plāķis 1936: 205; 1962); alsčių, kaimų, ou os apelidos de
luga es de habi ação (~ 3,15%), p z. : Sã iņu pagas s alsčius (1953), Siêksâ es
pagas s alsčius (Endzelīns 1925: 21). Só paski ais casos sā suda o pelkių, alsčių,
g io ų, não enados luga es, klonių, pe alkų, enkinių, malūnų, caminhos, kaimų e
ou os obje os denominações base.
Kele ui em dois dos ilasches de Vaka ų Ku žemė duolės bei Sakos
зафиксированных местоваржей с sā J. Plāķis ca ego icam pe enomência indicou
A igos A icles 79 /
Vie o a džiai su sā -
„La ijos ie o a džių žodyne“ (La ijas ie ā du ā dnīca)
pala aju sā a (Plāķis 1936). Ma y , nesses alschies ainda empo de insc ição de
localo a dzes, XX a. p imei os décadas, sā a e a amilia izado e i ojoje alboje
usado gene inis pala a, não só localo a djios sus ingusi o ma. De ido a isso,
s a is icamen e isolada ou o g upo sodyb iečių (sā a) nomes (~ 5,24%), exemplo. :
Pẽ esã duolėje (Plāķis 1936: 265), Duhņu ah a sodyb ie ė Sakoje (Plāķis
1936: 58).
1 PAV. Vie o a des com sā papli imas de aco do La ijos ie o a džių žodyno ma e ial
ANTA TRUMP
80 Ac a Linguis ica Li huanica LXXII
Nag inėjan localo a dzes com sā seman iką La ijos localo a džių žodyne
ê-se que exis e dois g andes g upių: p imei oji didesnioji é g upo mic o oponimų:
pas ų, laukų, ganyklų, mon anhas e miškų pa adinimai; segunda g ande g upo é
cons i uída oikonimai nes e caso p incipalmen e casas (sodybų), ambém d a ų,
alsčių bei kaimų denominações. Assim pa ece, que es e ma e ial an es con i ma
já J. Plāķio exp essaky ą men į, que as pala as comuns (apelia y ai) sā s, sā a,
sā e de início eiškę ‘pie ą, lauką (possí el coisa, es i o miške), só depois disso
começa a consumi e a nomes sob e casas a exis en es campos, mais a de
epli o e de casas (sod), d a es e maio es luga es de habi ação, po exemplo, em
ilas e als. Alguns onde, po exemplo, S endėje, a pala a sā s omado usa e aos
elhei os casas e sob e eles es ando campos e a ou os luga es in oduzi .
Palyginus ma e iais de á ios pe íodos em ca o o de locais da Le ônia bem como
La ijos ie o a džių žodyno manusc ip o, dá-se conclusão de que localo a džių
com sā kiekis la ių oponimijoje mažėja. Mui os dos nomes de casas, pas agens,
campos e ganyklų, su ašy ų XX a. iniciais cole á ios, p aėjus me adei do século ou
isiškai dingusi pa i ealija, a ba ie iniai gy en ojai nebežino jos pa adinimo.
S a bu pažymė i, kad iš 1936 m. J. Plāķio knygoje La ijas ie u ā di un la -
iešu pa ā di publicuo ų 158 luga es a džių com sā ik 70 (ou ~ 44%)
зафиксирована позже, главным образом XX a. sé ima década, записанье охоагое.
Dado desde esse empo se passa am já ce ca de mešimen os anos, mui o
p esumí el, que a é šiol dessas pala as, especialmen e mik o oponimen os,
nykimas, oco eu ainda. Encan ado , que en e os localo a dzes, que, in o man as
opinião, an e io men e exis is a am, mas ago a delas não exis em, dominam
nomes de casas bem d a es. Ob iamen e, que isso de e minou his ó ica si uação,
mansões depois do Segundo mundo gue a i o escolas ou ou as ins i uições
sociais, e azendas po causa de á ios d amá icos acon ecimen os da his ó ia
nyko an o du an e a gue a, an o poa iu, an o e mais a deis empos. En e
localpo a des, sob e cuja in o man a não há ou ėję comple amen e, dominam
p aças bem como campos denominações. Es a ci cuns ância con i ma já em 1939
K. D a iņo obse ė ą ie o a džių su sā endencija: [...] esama ameaças
zapza š i aqueles nomes de luga es, com os quais nomeados obje os ou išnikkę, ou
bemokai pasikei ę [...], ou comunicando mui o a amen e minimi, ou ambém
pa alelamen e ga ę nowy nazą, que shumia o elho no šešėlį (D a iņš 1939: 411). Ve dade, mic o opônimos em ge al ca ac e iza endência keis is, e seu núme o a diminuído.
Com base em La ijas ie o a džių žodino, ê-se que na les e na pa e da á ea
alá el dėmenų com sā daugiausia exis e em casas e d a ų, e não em pas os,
campos ou nou os mic o oponimais. Excepção cons i ui 2011 m. du g e a
зафиксировать названия одной pelkės Z a dėje: Sā u pu s и Sā u liekna (LĢIA
2011). Isso ealmen e pe mi e pensa , que a disseminação da e dadei a pala a
inicialmen e galėjęs se maio , mais a de a ealas es eu ėjęs di ecção das
aka as, deixando pėdsakų oikonimuose.
A igos A icles 81 /
Vie o a džiai su sā -
„La ijos ie o a džių žodyne“ (La ijas ie ā du ā dnīca)
Tan o es udos an e io es (J. Plāķio, V. Dambės e k .), quan o o mais ecen e ma e ia
do ocabulá io de localo á dios da Le ônia con i mam que os localo á dios com
sā papli ę Ku žemėje, em odo o e i ó io do subs a o ku šių (ž . ig. 1), e isolados
localo á dios longe des a egião mais a de são de ou a o igem e êm ou o
signi icado (Dambe 2012a: 269). Isso, no en an o, mais uma ez pe mi e ejei a J.
Endzelīno p elaidą po causa da pala a sā s lybiškos ou es iškos o igem.
Essas dú idas são ainda mais e o çadas po alguns locais de Li uânia, po exemplo,
Sõ upis upė Ža ėnuose (Telšių aj.) e Sò ai pie a K ėda noje, que o onomas a li uano
Aleksand as Vanagas, embo a com cau ela, ainda assim associa com os la iškais nomes
de pas agens Sā a, Sā s, Val a-sā u, upeo a d Pũc-sã e, 1981 miš i, bem como ou os
locais de upeo a d com s- (Vanagas: 310). Como sabe, menê ieji Li u iški localo a džiai cai
no his o inio ku šių a ealą. Be o, sā s ku šišką kilmę pa i inančių ie o a džių
są ašą papildo i į A. Bylenš eino da bą Die G enzen des le ischen Volkss ammes und
de le ischen Sp ache [...] inclui exemplos: Lapsah en, Do im Ki chspiel
P eussisch-K e ingen (Bielens ein 1892: 248), Lampsa en (li . Làpsa ē); c bei Спрогисъ, l.
c. Lomosaka iшки, aldeia въ Гондынг. . (Bielens ein 1892: 279), e K. Ka ulio mencionadois
pe cepie in as sob e Klaipėdą ex-pilso o (Pilsa en) nome da e a.
Conclusões
1. Vie o a džių com sā kiekis La ijas oponimijoje, pa icula men e
mik o oponimijoje, em endência diminuė i. 2. Sā s sā a sā e inoug iška o igem
dúbida, isso p o a elmen e é uma elha indoeu opie iškas pala a, endo elik ų
mik o oponimuose e oikon kadaise ku šių nos e i ó ios habi ados na Le ónia e
ambém um pouco e na Li uânia. / 3. La ians língua a mini pala a sā s sā a sā e
disseminação an e io men e galėjęs se mais amplos, po ém mais a de a ealas
es eu ėjęs aka ų k yp imi, nykimo zoneje deixikdamas pėdsakų oikonimuose /.
LITERATŪRA
1962 [a ou os anos indicados] ma e ial de expedições de cole a de oponímicos
oco idos naqueles anos.
Aben Ka l 1957: Ees i ja lii i laene lä i sõna a as. Emakeele sel si aas a aama 3.
Tallin: Ees i Riiklik ki jas us.
A o iņa Ru a 2007: S abu aga pagas s. Vie ā di, geog a ia, cul u as man ojums. Rīga:
Ģeo elpiskās La ijas in o mācijas aģen ū a.