Įž algos Insigh s 291 (en inglés)
CARLO MARIA PERTICA
Uni e sidad Ca[…] Fosca i de Venecia
ORCID id: o cid.o g/0009-0001-3385-5828 Campos de
in es igación: sis ema nominal y e imología
indoeu opeo y g iego.
DOI: doi.o g/10.35321/all88-13 (en inglés) (en inglés)
τέρνακα: un indoeu opeo
¿El an asma? ¿Qué es eso?
τέρνακα: indoeu opie iškas žodis aiduoklis?
Ano ación de la Comisión
Es a no a iene como obje i o señala cómo el hesychiano τέρνακα […] allo del ca dón […], a
pesa de la no able ce canía a o as o mas indoeu opeas, debe ía conside a se más bien un
simple e o o og á ico pa a un ac o iginal. Can a el can o. πτέρνικα de Teo as o en la
His o ia Plan a um. Sin emba go, no se puede desca a po comple o la posibilidad de que en
el ex o de Teo as o se a es igua a ealmen e τέρναξ, la adap ación g iega de un i ónimo
i aní. PAZAS cla e: e imología indoeu opea, Hesychius, c í ica ex ual, lenguas i aníes.
ANOTACIJA El obje i o del ex o es á explicado, kodėl Hesichijaus τέρνακα ‘dygiojo a išoko
s iebas, nepaisan aki aizdaus panašumo į ki as indoeu opie iškas o mas, u ė ų bū i laikomas
pap asčiausia o iginalios ienaskai os o mos eko πτέρν išika Teo as o eikalo His o ia
Plan a um ašybos klaida. Sin emba go, ne eikė ų a mes i galimybės, kad Teo as o eikale iš
ik ųjų bu o paliudy a o ma τέρναξ i anėnų i onimo adap acija g aikų kalboje. ESMINIAI
ŽODŽIAI: indoeu opie iška e imologija, Hesichijus, eks o k i ika, i anėnų kalbos. (En inglés se
dice que es el o igen de la lengua i anesa.
En el léxico de Hesychius, bajo la le a τ (545), hay un lema τέρνακα· τῆς κάκτου το
φυῦτοῦ καυλός ‘(li .) allo de la plan a del ca dón. Alois Walde y Julius Poko ny
(1927: 641) ue on los p ime os en asocia es e hapax con Sk . ṇa- [n.] […] hie ba,
paja[…], Ve e. "Tho nus" [m.] "espina", en " ho n" [m.] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m] "espina" [m]
CARLO MARIA PERTICA
292 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVIII (Li e almen e, la Ley de Li uania)
[…]id.[…], OHG do n [m.] […]id.[…], OCS ъnъ [m.] […]id.[…], e c. También se u iliza el
é mino […]do n[…]. Semán icamen e, la conexión pa ecía sencilla debido a la
na u aleza espinosa de la plan a de ca dón, incluso si, en el lado o mal, e a
necesa io asumi un desa ollo bas an e a iculado. Hjalma F isk (1970: 881) a ó
de esol e es e p oblema con la hipó esis de que el i ónimo τέρναξ esul ó de la
emodelación en δόναξ, -ακος [m.] […] eed […] de un o iginal *τέρνον τέρνος, esul ado
de una o ma de g ado comple o de * ŕnos (o * ŕnom) […] ho n[…].1 Po o o lado,
Pie e Chan aine (1968: 1107) y Robe Beekes (2010: 1470) op a on po man ene se
cau elosos sob e el o igen indoeu opeo eal de es a palab a.
Sin emba go, una solución más p obable a es e pequeño ace ijo lingüís ico ha
sido señalada po Pe e A. Hansen e Ian C. Cunningham en su edición del ex o
hesychiano (2009: 30). El "o igen" de es a palab a debe ía es a , de hecho, más
bien conec ado con la o og a ía e ónea de un acc o iginal. Can a el can o.
πτέρνικα […] allo de ca do[…] de Teo as o […] His o ia Plan a um (século IV-III aC; Thph . HP 6.4.11):
“Ἕτερον δὲ καυλὸν ὀρθὸν ἀφίησιν, ὃν καλοῦσι πτέρνικα”
Hay o o ipo que en ía un allo e guido, llamado p e nix. La simili ud de las dos
o mas, el caso acusa i o, jun o con el con ex o ex ual, a gumen an
ue emen e a a o de conside a τέρνακα un mons uo o igina io de πτέρνικα,
un de i ado de πτέρνη [ .] […]heel[…].3 La p esencia de πτέρνικα en es e pasaje es,
además, con i mada po A henaeus […] Deipnosophis ae (siglo III d.C.; 2.70e). El hecho
de que es a palab a apa ezca bajo la le a τ no plan ea ningún p oblema, ya que es
cie amen e posible que Hesychius (siglo V o VI dC), si no un lexicóg a o an e io
u ilizado po él, encon a a es a palab a en un ex o ya co ompido de Teo as o o
A eneo (no a cómo πτέρνικα no es á p esen e en ninguna o a pa e del léxico).
Sin emba go, en a as de la in eg idad, debe ene se en cuen a un escena io al e na i o. La ex ensión
del su ijo -ακ se asemeja ue emen e a la de *-aka de las lenguas i aníes y, además, se encuen an
as os de una hipo é ica p o o o ma i aní * n-aka en algunas lenguas i aníes medias: c . Kho an
Saka a a- […] hie ba, hie ba[…], Zo . Pahla i lk a ak […] hie bas de ja dín[…], y, luego, el a ah
pe sa clásico […]Schni lauch[…] (Bailey 1979: 123; May ho e 1992: 664). La palab a
desa o unadamen e no se conoce en A es ano, donde en la secuencia CR[…]nV 1 Hipó ese acep ada,
po ejemplo, en Mallo y & Adams 1997: 575. 2 Más bibliog a ía en Lloyd, e al. 1998: s. . do n1. 3
Apa en emen e en el modelo de o os i ónimos en -ιξ como ρπιξ πριξ […] ipo de a bus o espinoso[…],
e c. Véase ambién la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección
co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección
co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección
Es g iego.
τέρνακα: An Indo-Eu opean Ghos ?
co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección
co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección
co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e a la sección co espondien e. Rigobianco 2021: 18 pa a un caso de modelado de i ónimos después de conexiones léxicas en Ancien Įž algos Insigh s 293 los esonan es n se conse an sin ninguna asimilación (c . a ənā- <animal wool> < * (h2)ulh1-neh2-).
Teniendo en cuen a es a in o mación (así como el hecho de que πτέρνικα en sí mismo
no es á a es iguado en o o luga ), cie amen e ambién se pod ía concebi que en
His o ia Plan a um 6.4.11 se in o mó o iginalmen e τέρνακα, una adap ación g iega de
algún esul ado de la o ma pe sa o media an igua de PI . * […]n-aka.4* (También
conocido como " […]n-aka-4") El léxico hesíquico se ía, po lo an o, el único es igo de
la lección co ec a. En conclusión, la econs ucción del núcleo p o oindoeu opeo
* ŕnos * ŕnom ‘espina no cambia d ás icamen e después de las e lexiones aquí
p opo cionadas: simplemen e ya no es necesa io asumi de alguna mane a una
o mación g iega de g ado comple o sin clasi ica .
PIE * ŕnos [m.] * ŕnom [n.] […] espina […] PII . * ŕnam [n.] espina; hoja de
hie ba […] (p es ado en p o o-u alico, c . * a na en Holopainen 2019: 273
[…] 274)
PNu . ¿Qué es es o? (S and de 2011) El Consejo de Adminis ación de la Comisión de las Comunidades Eu opeas
las espinas del oes e y del no es e de Ka ë â·′i; El cang ejo.
El su es e de Ka ëň âʹi […]id.[…]
El P.I.A.R. El nomb e.
Sk . (en inglés) ṛṇa- [n.] hie ba, hie ba, y así sucesi amen e.
PI . ¿Qué es es o? * […]n- ( ambién conocido como)
Kho an Saka a a- […] hie ba, hie ba […], y así sucesi amen e.
El BSl. * í nas [m.] espina
El PSL. * ь nъ [m.] […]id.[…] (De ksen 2008: 505) El Consejo de Adminis ación y el Consejo de Adminis ación
OCS ъnъ […]κανθα[…], y así sucesi amen e.
PGm. ¿Qué es es o? *þu na- [m.] […] espina, b ia […] (K oonen 2013: 552[…]553) I hacia adelan e. þau nus
[m.] […] ho n[…] (< *þu nu-), ON þo n [m.] […]id.[…], e c. 4 OP kā a aka- […] iaje o; Me cena io
ex anje o. κάρδαξ, -κος […] é mino pe sa pa a me cena ios ex anje os […] (Hinz 1975: 148) se ía
un buen caso análogo. La p ese ación del clús e n y el su ijo ela se con i ma po las
ansc ipciones elami as de palab as y an oponimos pe sas y medianos an iguos: c ., en e o os,
ši- a-ba -naçī a- a nah-/, es deci , "cuya o una es he mosa" (Hinz 1975: 76) pa a el clús e n y
ši- a-ak-qaçī akā/ (Hinz 1975: 77) pa a el su ijo ela .
CARLO MARIA PERTICA
294 Ac a Linguis ica Li uanica LXXXVIII (Li uania y Li uania)
REFERENCES
Bailey Ha old W. 1979: Dic iona y o Kho an Saka, Camb idge: Camb idge
Uni e si y P ess.
Beekes Robe 2010: E ymological Dic iona y o G eek, wi h he assis ance o
L. an Beek, Leiden, Bos on: B ill.
Chan aine Pie e 1968: Dic ionnai e é ymologique de la langue g ecque, Pa is:
Klincksieck.
De ksen Rick 2008: E ymological Dic iona y o he Sla ic Inhe i ed Lexicon, Leiden,
Bos on: B ill.
F isk Hjalma 1970: G iechisches e ymologisches Wö e buch, Bd. 2, Heidelbe g: Ca l
Win e .
Hansen Pe e A., Cunningham Ian C. 2009: Hesychii Alexand ini Lexicon,
ol. 4 (T–Ω), Be lin: De G uy e .
Hinz Wal he 1975: Al i anisches Sp achgu de Nebenübe lie e ungen, Wiesbaden:
Ha assowi z.
Holopainen Sampsa 2019: Indo-I anians bo wings in U alic, Helsinki: Facul y o
A s, Uni e si y o Helsinki: PhD disse a ion.
K oonen Guus 2013: E ymological Dic iona y o P o o-Ge manic, Leiden, Bos on:
B ill.
Lloyd Albe L., Lüh Rosema ie, Sp inge O o 1998: E ymologisches
Wö e buch des Al hochdeu schen 2, Gö ingen: Vandenhoeck & Rup ech .
Mallo y James P., Adams Douglas Q. 1997: Encyclopedia o Indo-Eu opean
cul u e, London: Fi z oy Dea bo n.
May ho e Man ed 1992: E ymologisches Wö e buch des Al indoa ischen 1,
Heidelbe g: Ca l Win e .
Rigobianco Luca 2021: I i onimi φέως, ἱππόφεως, ἱπποφαές e ἱππόφαιστον: una
his oi e des mo s. – A chi io Glo ologico I aliano 106, 195–221.
S and Richa d 2011: Lexicons o he Hindu-Kush: Kâm ʹi i, Kâ ʹa- a i, Kalaṣa-alâ,
Saňu- i: i, Aćha ê âʹ, Bhaṭʹesa-zib, and Pax ʹo, on-line e sion. A ailable a : h p://
nu is an.in o/lngF ameL.h ml [ e ie ed 2023-04-09].
Walde Alois, Poko ny Julius 1927: Ve gleichendes Wö e buch de indoge manischen
Sp achen, Be lin, Leipzig: De G uy e .
τέρνακα: An Indo-Eu opean Ghos ?
Įž algos Insigh s 295 y
Ag adecimien os: Es oy en g an deuda con el e iso (s) indoeu opeís a anónimo po
señala una posible solución i aní, así como con el D . Luca Rigobianco y Simone Ma cazzan
po sus comen a ios ex emadamen e ú iles.
τέρνακα: indoeu opie iškas žodis aiduoklis?
SANTRAUKA (en inglés)
G aikų žodis τέρνακα (gal.) ‘dygiojo a išoko s iebas, Hesichijaus hapax, anksčiau bu o į ai iai
siejamas su indoeu opiečių p okalbės pama inio šaknies balsių kai os laipsnio a ian u * ŕnos
* ŕnom ‘spyglys, paliudy u indoi anėnų, sla ų i ge manų kalbose. compa a i o debe ía
enuncia , nes ikė ina, kad τέρνακα eikė ų sie i su eks u, ku iame bu o pada y a πτέρνικα
(gal.) ‘usnies s iebas ( edinys iš Teo as o πτέρνη ‘kulnas) ašybos klaida. Vis dėl o, negalima
a mes i galimybės, kad Teo as o eks e o iginalali o ma bu o τέρνακα i anėnų i onimo,
kilusio iš i anėnų p okalbės žodžio * n-aka- ‘žolė (ku io pėdsakai andami kai ku iose idu io
i anėnų kalbose), adap acija g aikų kalboje. Tai eikš ų, kad Hesichijus ue el único o iginal
o mos liudininkas.
Į eik a 2023 m. ab il 11 d. (en inglés)
CARLO MARIA PERTICA
1 T a e sa XXIV Vill. (en inglés)
P ealpino, 25136 B escia (BS), I alia
ca loma ia.pe ic [email p o egido] (en inglés)