UZSIENIO ACTUALIJOS
TERMINOLOGUOS TEORUOS PRADININKUI EUGENUI
wUs an u
- oo METU
Sieme sukanka 100 me q, kai gime aus q e minologas, um
e minologijas como mokslo k[ ejq Eugenas W is e is
Sakos
(Eugen
Wiis e ).
Eugenas Wiis e is nime 1898 m. ou ub o 3 d. Wieselbu g'e pe o
E lauj'o. 1905-1918 M. E. W is e is isi d escolas4 de Hi schbe g,
Silezijoje, pos e io men e es uddsi em Be lyne - Cha lo enbu g'o
auk esniojoje echnikos mokykloje, que baiggs 1927 m. ecebeu
inZinie iaus diplom4. 1931 m. apglmgs dise acij4,",Technikos, elek os
iniine ijos, kalypad bos in e nacionalinis s anda dziza imas" E.
W is e is écnicoos mokslq ecebeu do a o g au. Sis g ande
abalho, i5leis as sepa i a k ygu, o nou uma undamen iniq eo ias
Uni e sidade de Viena lkio assun os écnicos, Zemds mokslq o 1972 m.
p a e minologias a amq. 1955 m. E. W is e is dejo des 5i i
o nou a Uni e sidade de Viena leksicologia, leksikog a ijas,
e minologij os e pad ização p o esso iumi.
lV' li e 1977 m. 29 de ma ço.
1935 cien q uZsakymu m. So ie q sqjungos academias i usq
Rússia pasilld
kalb4 iS e s a E. Wiis e io li o o nou undamen al manual
de e minologiadliu. Neilgaius empo á io Comi q pad ão da
Th In e na ional s anda dsq associa ion (ISA) ls eig i 37 echnikos
komi e4 (TK 37), cujo s i is ac i idades bu q e minijos
s anda d iza imas. 1936 m. i yko TK 37 No s Sio sek e o iapi masis
posedis. Comi e o esse e a alemão s anda q ins i u e (daba DIN),
e minijos bibliog a ijas p oje os, adiau p asidejgs mundial
mas p incipalmen e di b a em Viena, sob a lide ança E. Wiis e iui. L939
m. p epa eng i écnicos e minq k[ imo aisykliq, s anda dzizuo q
echnikos e minq Zodynq p epa imo aisykliq, in e nacionalinds
Segunda gue a 5i4 eikl4 in e upuuke. Acabando-lhe a gue a
odos ISA T'I<37 documen os, man idos em Be lyne, o am
des uídos, adiau i5saugou E. Wiis e is, j l cópias Wieselbu g'e
oddl abalho nãou uko.
126
Po
gue a ISA eno ou
suas a i idades como
O ganização
In e nacional de pad onização
(ISO), Comi ê écnico ne adiau Te minologias abalhou e
odos os es o ços que o abalho in e nacional de
sua a i idade 1949 m. oi in e ompida. E. Wiis e is de e
pad onização de e minologia nenu uk q. Ele pasinle
Ins i u de no mas
aus ijasq di igi -se i ISO,
que b i q is eig as
sec e a ia o
Aus ijoje. E. Wi.is e is o i mesmo emesi ganizacinio
Áus ia oi di idida i sEjungininkq e so ie inds a mijas
con oladas zonas, e E. Wiis e is u djo aLind i i5 usq
abalho. Thm s4lygos o am ealmen e di íceis, po que a
con olado Wieselbu g'o i Vien4 apo iniu sunk eZimiu
(benzino naquele empo ko) e
kgs i k uop5dius ka ei iq
e i icimus. Sio Zmogaus es o ços
e paci ybe didZia pa e l6md isso,
que 1950 m. e a 4 ISO TK 37 oi
ec iado, e 1952 m. ou eni em
Copenhago iuiu p imei o posddis.
E. Wiis e is mui o con ibuiu p epa ando
e minq coleções i ai ius e Zodynus. Ele
elec o echnikas comissão
pa icipou a i amen e Th inds in e nacional
(IEC) que lança am e minq conjun os, a i idade.
Ilgame d
E. Wiis e io a i idade p epa ando e minq kl imo e
apib eZimq eg as de o mação padeceu su gi no a a
disciplina aplicamosios linguo y os.
Seu abalho
,,Gend oji
e minolog -
(Die, ne
ja" Allgemei-
Te minologieleh e.
Ein G enzgebie zwischen
Sp achwissenscha , Logik, On ologie,
In o ma ik und den Sachwissenscha en")
padeceu a eo ia básica4 da e minologia.
Ou o impo an e eó ico E.
Wiis e io
e minologia
abalho oi
após sua mo e.
i5leis as Jo já
colegosas p ep add e minologias e e minog a i okiediq suas
hand a5 i
paskai q, que E. Wi.is e is lei d Uni e sidade de Viena, konspek o
(Wiis e Eugen: Ein ih ung in die allgemeine
Te minologieleh e und e minologische
Lexikog aphie Ed. / Ein ih ung in die allgemeine Te minologieleh e und e minologische Lexikog aphie) Helmu
Felbe
// Sch i en eihe
de Technishen
Uni e si i Wien, ol. 8
(pa 1 & 2). Wien: Sp inge , L979, 1.45+70 5i4 p.)".
Veliau segundo ki ab4bu o lido um cu so de
e minologia uni e si e e Viena. Da-
L a n g F. Eugen
Wiis e
- his li e and wo k un il 1963
// Eugen
Wiis e (1898-
1977):Leben und We k. Ein Os e eichische : His Li e and Wo k. An
Aus ian Pionee o he In o ma ion Socie y
Pione de In o ma iongesellscha
Ed. / E.
Oese , C.
Galinski.
Vienna: Te mNe ,
1998. P. 1325.
127
anuais são o ganizados
e minologia jame ki q
seminá ios de
Saliq pa a cien is as2.
Fica am inacabados ês g andes
p oje os E. Wi.is e io:,,Sis eminis
ai5kinamsis undamen iniq e minologijas
s4 okq
Zodynas", que au o au o a5d desde 1955
(,,Sys ema isches De ini ionswo e buch de
G undbeg i e de Te minologieleh e"),,,Th
S a p au inis e minologijos handbook"
(,,In e na ionale (um e dadei o en e-
Te minologieschliissel") au iniq LodLi4 elemen q
inkinys, que b q usado como in e nacionaliniq
echnikos e minq da ybos manual) e p óp io
E. Wi.is e io m. cons i uído
1973
ink iniq publikacijq e neskelb q
ank a5diq inkinys
(,,Jubil2iumssammlu ng 1973")3.
E. W is e is oi mui o pladiq
in e esq Zmogus. segundo
i5sila inim4 inZinie ius, ele não e a
só um
Zymiausiq eo ias de e minologia, e miniação pad onizamen o
p incipq e me odq k[ djq, mas e leksikog a as, bibliog a as. G ande
E. Wi.is e io inddlis i okiediq linguagem aybos aisykliq
supap as inim4. Ele pa icipou da comissão de eno ação da ação
jun o da Academia Aus íaca de ciências e oi au o ou co-au o de
35 a igos, ski q oki5kai aybai. E. Wi.is e is mui o con ibuiddyo
melho indamas
Uni e saliqj4 de5im aing
classi icacij4
(UDC), pa icipou Th p au ines documen ação
ede ação e Aus iais documen ação sociedade
na a i idade, oi da úl ima p esidás.
Desde mesmo ju en ude E. Wiis e is
domejosi espe an o e ou as
abalh inemis línguas, que chama a
Planensp ache. 1921-1931 m.
ele publicadod alguns a igos4 sob e espe an o kalb4 que a é Siol
conside am undamen aliais. E. Wils e is é ece za gs a é A.
Micke idiaus
,,Pono
Thdo" e im4 i espe an o kalb4 ((Recenzo:)
Mickiewicz, A.; G abo ski, A., ad. Sinjo o Thdeo ai
Las a A mi a
'?Sime
5i4 soinamql4 asa os mokykl4 baigd uncioná ia do depa amen o
de s anda dização Li uana Rena a Dapku d e a igos Sionelio
au o d.
3
B ii h I e H. The Scien i ic Legaq o
Eugen W is e Re isi ed: Th ee Majo
Un inished P ojec s
ll E gen W jLs e
(189&-1977):
Leben und We k. Ein
Os e eichische
Pione de In o ma iongesellscha
: His Li e and Wo k. An Aus ian
Pionee o he
In o ma ion
Ed. / E. Oese , P.
Socie y C. Galinski.
Vienna:Ne , Te m
1998.
187-205.
a
Ten P.
pa .
13-25.
28
Posedop eno en Li u o. Va so io:
Gebe hne & Wol , 1918, 304 p.
Pe . :
Ge mana
15
Espe an is o
(D esden) (1918), no
118 (1 no .),
p.
86-87.)5
Daugelio pionie iaus, s idiq mais de 600 a igosniq
oki5kai kalbandios
au o iaus, E. W is e io abalhos impo an [s não só
Salims.
E. Wiis e is neabejo inai pode b i
conside ado k eju da Escola de
e minologia da Áus ia.
Iolan a GAIWNYLE
5
Felbe H. Eine e wei e e Wiis e -Bibliog aphie:
1937-L977.
E: llugen
W s e (1898-1977): Leben und
We k. Ein Os e eichische
Pione de
In o ma ionges-
ellscha (Emp esa pionei a de in o mação)
= His T i e and Wo k. An Aus ian Pionee o he
In o ma ion
Socie8
Ed. / E. Oese , C. Galinski.
Vienna:
Te mNe ,
1998. P.299.
29