scieee Open visual document viewer

Terminologijos teorijos pradininkui Eugenui Wüsteriui – 100 metų

Jolanta Gaivenytė

Full text

UZSIENIO ACTUALIJOS TERMINOLOGUOS TEORUOS PRADININKUI EUGENUI wUs an u - oo METU Sieme sukanka 100 me q, kai gime aus q e minologas, um e minologijas como mokslo k[ ejq Eugenas W is e is Sakos (Eugen Wiis e ). Eugenas Wiis e is nime 1898 m. ou ub o 3 d. Wieselbu g'e pe o E lauj'o. 1905-1918 M. E. W is e is isi d escolas4 de Hi schbe g, Silezijoje, pos e io men e es uddsi em Be lyne - Cha lo enbu g'o auk esniojoje echnikos mokykloje, que baiggs 1927 m. ecebeu inZinie iaus diplom4. 1931 m. apglmgs dise acij4,",Technikos, elek os iniine ijos, kalypad bos in e nacionalinis s anda dziza imas" E. W is e is écnicoos mokslq ecebeu do a o g au. Sis g ande abalho, i5leis as sepa i a k ygu, o nou uma undamen iniq eo ias Uni e sidade de Viena lkio assun os écnicos, Zemds mokslq o 1972 m. p a e minologias a amq. 1955 m. E. W is e is dejo des 5i i o nou a Uni e sidade de Viena leksicologia, leksikog a ijas, e minologij os e pad ização p o esso iumi. lV' li e 1977 m. 29 de ma ço. 1935 cien q uZsakymu m. So ie q sqjungos academias i usq Rússia pasilld kalb4 iS e s a E. Wiis e io li o o nou undamen al manual de e minologiadliu. Neilgaius empo á io Comi q pad ão da Th In e na ional s anda dsq associa ion (ISA) ls eig i 37 echnikos komi e4 (TK 37), cujo s i is ac i idades bu q e minijos s anda d iza imas. 1936 m. i yko TK 37 No s Sio sek e o iapi masis posedis. Comi e o esse e a alemão s anda q ins i u e (daba DIN), e minijos bibliog a ijas p oje os, adiau p asidejgs mundial mas p incipalmen e di b a em Viena, sob a lide ança E. Wiis e iui. L939 m. p epa eng i écnicos e minq k[ imo aisykliq, s anda dzizuo q echnikos e minq Zodynq p epa imo aisykliq, in e nacionalinds Segunda gue a 5i4 eikl4 in e upuuke. Acabando-lhe a gue a odos ISA T'I<37 documen os, man idos em Be lyne, o am des uídos, adiau i5saugou E. Wiis e is, j l cópias Wieselbu g'e oddl abalho nãou uko. 126 Po gue a ISA eno ou suas a i idades como O ganização In e nacional de pad onização (ISO), Comi ê écnico ne adiau Te minologias abalhou e odos os es o ços que o abalho in e nacional de sua a i idade 1949 m. oi in e ompida. E. Wiis e is de e pad onização de e minologia nenu uk q. Ele pasinle Ins i u de no mas aus ijasq di igi -se i ISO, que b i q is eig as sec e a ia o Aus ijoje. E. Wi.is e is o i mesmo emesi ganizacinio Áus ia oi di idida i sEjungininkq e so ie inds a mijas con oladas zonas, e E. Wiis e is u djo aLind i i5 usq abalho. Thm s4lygos o am ealmen e di íceis, po que a con olado Wieselbu g'o i Vien4 apo iniu sunk eZimiu (benzino naquele empo ko) e kgs i k uop5dius ka ei iq e i icimus. Sio Zmogaus es o ços e paci ybe didZia pa e l6md isso, que 1950 m. e a 4 ISO TK 37 oi ec iado, e 1952 m. ou eni em Copenhago iuiu p imei o posddis. E. Wiis e is mui o con ibuiu p epa ando e minq coleções i ai ius e Zodynus. Ele elec o echnikas comissão pa icipou a i amen e Th inds in e nacional (IEC) que lança am e minq conjun os, a i idade. Ilgame d E. Wiis e io a i idade p epa ando e minq kl imo e apib eZimq eg as de o mação padeceu su gi no a a disciplina aplicamosios linguo y os. Seu abalho ,,Gend oji e minolog - (Die, ne ja" Allgemei- Te minologieleh e. Ein G enzgebie zwischen Sp achwissenscha , Logik, On ologie, In o ma ik und den Sachwissenscha en") padeceu a eo ia básica4 da e minologia. Ou o impo an e eó ico E. Wiis e io e minologia abalho oi após sua mo e. i5leis as Jo já colegosas p ep add e minologias e e minog a i okiediq suas hand a5 i paskai q, que E. Wi.is e is lei d Uni e sidade de Viena, konspek o (Wiis e Eugen: Ein ih ung in die allgemeine Te minologieleh e und e minologische Lexikog aphie Ed. / Ein ih ung in die allgemeine Te minologieleh e und e minologische Lexikog aphie) Helmu Felbe // Sch i en eihe de Technishen Uni e si i Wien, ol. 8 (pa 1 & 2). Wien: Sp inge , L979, 1.45+70 5i4 p.)". Veliau segundo ki ab4bu o lido um cu so de e minologia uni e si e e Viena. Da- L a n g F. Eugen Wiis e - his li e and wo k un il 1963 // Eugen Wiis e (1898- 1977):Leben und We k. Ein Os e eichische : His Li e and Wo k. An Aus ian Pionee o he In o ma ion Socie y Pione de In o ma iongesellscha Ed. / E. Oese , C. Galinski. Vienna: Te mNe , 1998. P. 1325. 127 anuais são o ganizados e minologia jame ki q seminá ios de Saliq pa a cien is as2. Fica am inacabados ês g andes p oje os E. Wi.is e io:,,Sis eminis ai5kinamsis undamen iniq e minologijas s4 okq Zodynas", que au o au o a5d desde 1955 (,,Sys ema isches De ini ionswo e buch de G undbeg i e de Te minologieleh e"),,,Th S a p au inis e minologijos handbook" (,,In e na ionale (um e dadei o en e- Te minologieschliissel") au iniq LodLi4 elemen q inkinys, que b q usado como in e nacionaliniq echnikos e minq da ybos manual) e p óp io E. Wi.is e io m. cons i uído 1973 ink iniq publikacijq e neskelb q ank a5diq inkinys (,,Jubil2iumssammlu ng 1973")3. E. W is e is oi mui o pladiq in e esq Zmogus. segundo i5sila inim4 inZinie ius, ele não e a só um Zymiausiq eo ias de e minologia, e miniação pad onizamen o p incipq e me odq k[ djq, mas e leksikog a as, bibliog a as. G ande E. Wi.is e io inddlis i okiediq linguagem aybos aisykliq supap as inim4. Ele pa icipou da comissão de eno ação da ação jun o da Academia Aus íaca de ciências e oi au o ou co-au o de 35 a igos, ski q oki5kai aybai. E. Wi.is e is mui o con ibuiddyo melho indamas Uni e saliqj4 de5im aing classi icacij4 (UDC), pa icipou Th p au ines documen ação ede ação e Aus iais documen ação sociedade na a i idade, oi da úl ima p esidás. Desde mesmo ju en ude E. Wiis e is domejosi espe an o e ou as abalh inemis línguas, que chama a Planensp ache. 1921-1931 m. ele publicadod alguns a igos4 sob e espe an o kalb4 que a é Siol conside am undamen aliais. E. Wils e is é ece za gs a é A. Micke idiaus ,,Pono Thdo" e im4 i espe an o kalb4 ((Recenzo:) Mickiewicz, A.; G abo ski, A., ad. Sinjo o Thdeo ai Las a A mi a '?Sime 5i4 soinamql4 asa os mokykl4 baigd uncioná ia do depa amen o de s anda dização Li uana Rena a Dapku d e a igos Sionelio au o d. 3 B ii h I e H. The Scien i ic Legaq o Eugen W is e Re isi ed: Th ee Majo Un inished P ojec s ll E gen W jLs e (189&-1977): Leben und We k. Ein Os e eichische Pione de In o ma iongesellscha : His Li e and Wo k. An Aus ian Pionee o he In o ma ion Ed. / E. Oese , P. Socie y C. Galinski. Vienna:Ne , Te m 1998. 187-205. a Ten P. pa . 13-25. 28 Posedop eno en Li u o. Va so io: Gebe hne & Wol , 1918, 304 p. Pe . : Ge mana 15 Espe an is o (D esden) (1918), no 118 (1 no .), p. 86-87.)5 Daugelio pionie iaus, s idiq mais de 600 a igosniq oki5kai kalbandios au o iaus, E. W is e io abalhos impo an [s não só Salims. E. Wiis e is neabejo inai pode b i conside ado k eju da Escola de e minologia da Áus ia. Iolan a GAIWNYLE 5 Felbe H. Eine e wei e e Wiis e -Bibliog aphie: 1937-L977. E: llugen W s e (1898-1977): Leben und We k. Ein Os e eichische Pione de In o ma ionges- ellscha (Emp esa pionei a de in o mação) = His T i e and Wo k. An Aus ian Pionee o he In o ma ion Socie8 Ed. / E. Oese , C. Galinski. Vienna: Te mNe , 1998. P.299. 29