R. VladaRskienė. peculia idades de no minamen o de
conjun os de sen inhas e ma cimųjos sen inhos a osena 61
RUOL VLADARSKIEN ins i u o da
língua li uãs sUdėTini PRiJUnGiaMJ
sakini nORMiniMO YPaTUMai iR
PaŽYMiMJ sakini VaRTOsena
ESMINIAI VOODŽIAI: sin aksė,
p ijungiamieji sakiniai, pažymimieji
sakiniai, no minimas.
sin aksês exp essikinhas chamba mui o pouco. Vy au o amb azo (1986: 66) opinou, [s]in aksinės
sanda os cons an o um ca ac e ís ica e mui o impo an e peculia idade do idioma. Se as
elações de pala as e suas manei as de exp essão mudassem ão apidamen e como as
p óp ias pala as, a peculia idade da linguagem den o de alguns cen os de anos se es anece ia.
Po an o comp eendendo a impo ância da sis ema sin aksís ica à cons an o idade da língua,
pois [s]in aksės no mų i imas já indica p óp ias línguas nykimą, pode-se dize , língua acabia de
exis i jun amen e com sin akse (Pupkis 2005: 297), sin aksės eiškinių inkamumas língua
comum lie u ių é cons an emen e s a s omas. o obje o sin axe é mui o amplo. lingüis as
p incipalmen e es udam e a aliam pala as de ligações dėsningumus, no min ojos jlgsnį
pa icula men e a aia linksnių e p elinksnių peculia idades de consumo, no minan
p incipalmen e p eocupações c ia a chamada mik osin aksė pala as de sin aksine po encia
(junglumo alen ingum) de e minação (labu is 1985 10).: maio es unidades sin aksíneas, po
exemplo, de sen ença compos a, dėmenas, elações less a aliadas no minamuoju pon o de
is a. Isso e iden emen e mos a e da Pa e de conselhos da Língua Sin aksė li os olumes:
p imei a li ogelė des inada linksnių, segunda p elinksnių e polinksnių a ojimui se i , e
e cei a, mui o plonesnė do que p imei as, a odos ou os a ian iškiem sin aksės eiškiniams
ap a i. obje i o do a igo* po meno izando a base e c i é io de no minização da sin axe, bem
como os mais impo an es p oblemas de no minização de sen inhas p ijungiciais, mais
de alhadamen e panag iná-se um a ual dos casos de a osenos de sen inho ma cimojo. *
a igo p epa ado em execução do p oje o in es igação da língua de documen os da união
eu opeus, inanciado pela Es a ubina Comissão das línguas li uanas sob p og ama de pesquisas
de uncionamen o e cai os de a manamen os de línguas, a mių e ou as línguas 20112020.
62Os kalb kUlTūRa | 85 sinTaksės ReiŠkini nORMiniMO Paindas Vy au as būda (1987:
8) conside a que g indas sakinių do idioma Li uânico são o iginęs XViiXiX a. la ynų,
okiečių kalbų a ba la yniškai, okiškai ašy ų ki ų kalbų g ama ikų di oje já
somen e po causa de que nessas línguas o am esc i as as p imei as k.
g ama ikas. No en an o, da língua li uânica compos os de p ijungia i os sakinių
no minimo começo de e ia conside a Jono Jablonskio abalhos,
especialmen e seu Li uíjas lingua sin aksę (1911). Nele kalbininkas ap esen ou
p imei o o sis emá ico desc ição sin aksês da língua li uãs, baseando-se
a mių, au osakos, um pouco elhos aços dados e g ožinės li e a u a
kū iniais. Reconheceu que exemplos da língua esc i a […]sin aksės dėsniams
kel i aikš ėn[…] usa am-se cau elosamen e. J. Jablonskis nub ėžė ainda mais a
di eção da codi icação da sin axe, ele ando ao p imei o luga c i é ios de
pu eza, es ei amen e ligados a sis ema. Es e li o pode se conside ado o
p imei o abalho de codi icação sin aksês da língua li uanas. uma língua
comum o alėjando kin a e suas c i é ios de codi icação. no as condições
le an a am c i é ios de p ecisão, po ém o pesquisado da sin aksês his ó ica
da língua li uânica Vy au as amb azas (1986: 69) nãoinkęs o su eikšmin i. Ele
a i ma que sin aksê cons i ui o sis ema de linguagem b anduolį, seus
enômenos e de e iam sob e udo a alia segundo isso, quan o eles
co espondem aquela sis ema e não in inge dėsnių, o p incipal p incípio de
no mminamen o sin aksês conside a sis emiškumą, e ou os c i é ios meus
auxiliá ios. Tam conco da e aldonas Pupkis (2005: 304), conside ando
sis emiškumą p imei a condição ( . y. p incipio de codi ikação) no mina apenas
aqueles enomínio, que conco dam com li uãos linguagem dėsniais ( . y. sis ema).
No en an o, sua opinião, ago a cada ez c esce a impo ância do dis inc i ismo,
pois isso exige da linguagem enominių unkcinė sklaida. Assim a aliando a
sin aksês enômenos no miškumą, p imei o en a-se de e mina , se aquele
eiškinys é sis emiškas, e en ão conside a-se e em ou os c i é io. como já
mencionado, o p imei o compos os sakinius desc e eu e os classi icou em
espécies suski s ê Jonas Jablonskis. uma desc ição mui o de alhada dos
compos os sen ícios ap esen ada no e cei o omo da g amá ica da língua
Li uânica (1976), ca ac e ís icos ipos de compos os p ijungiciais sen ícios e
seus signi icados desc i os e Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje (2006). Com
base nes as lojas ap esen adas a sin axe ap ašais e es abelecem no mas de
sin axe. susi o mou-se es u u as de sen inhas complexas é bas an e es á i e
cin a mui o de lė o, po an o maio es p oblemas de no minimo nãoyla. uma
olhada ino škuniu em undamen os da desc ição de sen ença p ijungia i o
compos o olhalgė axelis Hol oe as e a ū as Judžen is (2003: 99172). Pa i a
es u u a da sen ença can a mui o len amen e, e po isso conselhos sob e
compos o sen ença no mas não há mui o. Ri a Miliūnai ė (2003: 192) a i ma que
R. VladaRskienė. peculia idades de no minamen o de sen inhas
p ijungiciais e pažymimųjų sakinių a osena 63 compos o sen injo
no miškumą p incipalmen e é dada ecomendações sob e p ijungiamųjų
sakinių com secundá ios obje i o, condições, empo e descon o de
consumo dėmenimis.
a aliando pa a escla eça -se, quais su gem compos os de p ijungacionais
sakinių no minimo p oblemas, e isãog a Kalbos pa a imų knygelė Sin aksė:
į ai ūs dalykai. Ela ap esen ada apenas po 10 ecomendações sob e compos os
de p ijungicionais sakinių a osenos. maio ia das ecomendações baseadas no
que as jungiamiais pala as (jung ukai) são usados pa a eles nebūdingomis
signi icanças. No malmen e isso acon ece e s iniai eiškiniai, po exemplo,
como não keis a nuolaidai eikš i, e isso p iežasčiai eikš i ( eikia לנסוע, e isso
(nes) já ėlu) ou a mybės kuome , como empo šalu iniams sakiniams uni .
Também peiciam mal escolhida das pala as o mas (bend a is, padaly is ou
nega i amoji eiksmažodžio o ma) de ce o es u u as sakiniuose, má o dem
das pala as pažymimuosiuose sakiniuose, quando pažyminio ladou inis asejo
é jun a não à pažymimojo pala a. Todos es es casos neno miniais conside am
de ido ao a o de que não co espondem à língua li uânica sis ema, i. i. seu não
c ia numa língua comum apoiamo sis ema c i iumi. Toliau panag ina emos de
peik inas p ijungiá eis sakinių a osenos um caso, . y. malin amai a ojamą
pažymimą sakinį. RekOMendaCiJOs sob e PaŽYMiMOJO sakiniO VaRTOJiMO Os
conselhos da pala a na e cei a pa e Sin aksės Į ai ūskai ecomenda-se
ne a o i do jungiamojo pala a que à peculia idade, kylančiai de ação,
yks ančio mais a de pa a o p incipal ( a inho) ação, eikš i, quando em que
se pasakomas não sinal, e o sujei o ou obje o da ação: Kilo idėja su eng i
uni e so inę ka da os akcję, ku i zaczęło (= pa asa įi ji) Au omobilį
aciden almen e descob iu um ungibo hei o, que (=i ) sob e isso in o mou aos
uncioná ios (kP s3 2003: 3334). Essas in e p e ações de ecomendação às ezes
causam não poucas discussões, po isso p a a u a panag ina mais de alhado.
Tokia ecomendação começou a o nece do passado século úl imiaisiais
décadas. aldono Pupkio (1980: 163) opinha, não con ém usa ais sinal do sakinių,
onde la e al dėmen o só deno a o segundo a o do sakinio, mas não le a
aiškinamosios unções. É e dade, es a ecomendação em Kalbos p ak ikos
pa a imais (1985) não pakliu o, mas em on es pos e io es, nas quais abo da-se
egulamen inga a osena, já ap esen a-se. do a qui o de ecomendações de
língua do ins i u o de línguas Li uãs encon a apenas 8 casos, nos quais são
discu idas conc ús ne aisyklingos sinalimojo sen inho a -
64Os kUlTūRa | 85 osenos casos au o es de ecomendações aldonas Pupkis,
Jonas Šukys, albinas d uk einis, Ri a Šepe y ė, Ramunė Vaskelai ė e lo e a
laužikai ė. Loba conselhos in o macional biule ênio ais casos de ne aisyklinga
a osena ambém poucos dada, e não po que que al a osena se ia a a,
anaip ol, ela bas an e eqüen e, mas, p esun amen e, e po causa de que
es a ecomendação nelabai aiški. ge almen e inadequados ma cimiais sakiniai
peikiam em á ias e isões de línguas de publicações, em que se indica que em
um p ijungiamoj sakinį não jun a am pa es de sen ença iena ūšės,
eiškiančios du uma após ou o indoãos ações: Pe skaičiau J. Biliūno
apossimen os, que (=i eles...) me mui o gos a am (Masai ienė 1999);
en a iza-se que p e ixo que liga inal sen ença ao p incipal, e não
sa a ankišką semmę con endo, sen enças segą de ações indicam: Vy as
nubėgo p o pompos e nuėmė handeną, que pa sinešė (= casają pa sinešė namo)
(Vaskelai ė 2002); a i ma-se que a desc ição que es á no secundá io sen ença
não pode se segundo logiką ( eiksmų eigos) pos e io do que a ação do
sen ença p incipal. Ou as ins alações inham [...] Educação e ju en ude
ugdymo depa amen o, que (=i ele) anunbs concu so (d uk einis 1994). dos
negausių ecomendações de e ia dis ingui Jono Shukio e kanckP p o isões.
Nelas como mais impo an e c i é io, po que ais sakiniai não ne eik ini,
le an ada pažymimųjų sakinių eikšmė, e ações seka mencionada só como um
dos auxiliinių sinais.
Jonas Shukys (2003: 235) en a populia men e explica a ecomendação esmę:
[k]ai nekyla klausimas koks, -ia, e целеiga en a iza acon ecimen os kai ą, suas
causingidade ou o que ou a, secunda inie pažyminio sakiniai ne a o ini. Ele
o nece conc e os ne aisyklingų sen inhas e suas manei as de co eção:
A a és ga ei êgo c iança, que pakliu o sob au omóbilu (=i pakliu o sob
au omóbilu aqui não c iança p ecisa desc e e , e mos a acon ecimen os
kai á). Kilo algumas e ol as, que o am apidamen e numalšin i (= mas eles
o am apidamen e numalšin i aqui en a izamos acon ecimen os con á ios).
Isso pad ąsina mažuços, que deixam de e medo (=i eles deixam de e medo
en a êziame o e ei oa inho). Ainda oda a ida dian e dos olhos, do que e em
de bas a (= e dele e em de bas a men eis desen ol endo-se, apoiada).
Pessoas ecusam calo , pela qual não sejêjam susimpedi (=nes po ela não sejêgia susimpedi aqui é mais impo an e indica a azão).
Tais casos pa icula men e abundam na linguagem adminis a i a, quando é
p eciso egulamen a ce o p ocedimen o ou desc e e já oco idos
acon ecimen os. é esc i o sob e isso e kanckP, onde ap esen a-se e eg as, e
ne aisyklingų sakinių su į a džiu qual, en a-ma b ėž i a on ei a en e
egula íssima e e onea a osenos. indica-se que qual é usado aos
secundá ios sen inhas p ijungi aos p incipais, quando o secundá io sen inha especi ica aquela pala a com que se combina į a -
R. VladaRskienė. peculia idades de no minimo de sakinių p ijungiam e
pažymimųjų sakinių a osena 65 dis: Į posėdį k iečiami komisijos na iai, ku ie
engė nu a imo p ojek ą. kanckP ecomendação sob e sequão de ações, i. i.
sob e p ecoce e mais a de empo já não alama. como mais impo an e sinal,
segundo o qual decide-se sob e sinalimo de sen ença ne icimen o, indica-se
ca ac e ís ica de sen ença secundá ia dėmens signi icação (aškinamoji)
oškin i pala a do sen ença p incipal. como sinal adicional indica-se, que da ase
compos a o la e al dėmen o não escla ece do p incipal dėmens, só con a ou a
ação. Tal signi icância ledemens ligam-se modo de conjugação e iniciam-se
in oduções: Es e g upo de documen os não pe encem decla ações
pe sonalalo ques ões, que (=jie) de em se egis ados sepa adamen e, plg.
Sepa adamen e egis am-se documen os, que são a ibuídos às decla ações
po ques ões de pessoal. Su ašomas lis a dos ende eça os, que (=i ele)
apêndese ao exemplio ious es an e na ins i uição (não o su ašomas, que
apêndese, e apêndese o que é edašido). das ecomendações sob e não
des inada sinalimais sen ências a osens aplas ag ossa b ilhėja dois
c i é ios p incipais, pelos quais se baseia em co igi ais sen enças:
1) seman ino não há ca ac e ingícia sinalimícia signi icância, 2) logico pos e io
ação não pode desc e e an e io . logís ico c i é io é cla o, po ém de e ia mais
de alhadamen e panag ina os signi icados dos saká ios de assinamen os
p ijungiá eis. A a ual g amá ica das línguas li uanas (2006: 675676) indicam ês
signi icados de elações mú uas de peças de aciocínio ma camen osas: 1)
dis ingui-se, quando o ladu o la e al demos desc e e o sinalimo da pala a
eiškiamo da coisa ou pessoa, dis inguindo-o de ou os pa ecidos de coisas ou
pessoas; 2) qualybinė, quando o secundá io dėmeno qualybiškai desc e e do
sinalimo do pala a eiškiamo daik ą; 3) na á el colu ó io dėmen o con a no a
a i mação sob e o assun o, eiškiamo assinimuoju pala a: Senų seno ėje i eu
homem, ao qual mo eu a esposa (lie u ių liaudies sakmės); Ele ėjo s ačiai em
solėleidį, cujo i š ame e melonyie skendo pa sai com medžiais (ka iliškis); De
Pamūšio eio uma canção, que ago a ao elho apa eceu no a (Paukš elis). Tais
pãčios éikšmės são ap esen adas e g ama ikoje da língua Li uânia (1976: 827), só
aqui alando sob e o signi icado na a i á ia ainda e i ica-se, que ša lu i nis
dėmuo não dis ingui e quali ibamen e neapibūdina os concei os da pala a
ma cimojo, mas i á com ela elacionadous um no o eigimą (na a y inė, ou
con a jamji, signi icado): Sob e onze e uma ho a eio um gen leman g ažus, que diz: Ejama, me ga, šok inam
(lie u ių liaudies sakmės).
Os sakiniai ma cimados da signi icância con adojamosa (na a i enas) são
mui o semelhan es a abo da amojho não des inado a consumi caso, pois
secundá io dėmen o con a uma no a a i mação sob e assun o, eiškiamo ma ca imuoju pala a. Riba en e no -
66Os kalb kUlTūRa | 85 mos e neno mos pasida o mui o neaiški. Vadiasi,
nãoik inou usa p ijungiamen oio ma cimąjį sakinį se ia di ícil conside a
comple amen e incompa kančiu da língua li uânica ma cimųjų sakinių sis ema.
Na u almen e, de e ia conside a -se que ma cimões de signi icância na a i a
sakiniai ca ac e ingesni especí ico gêne o […] na a i a au osakai e que
la giaia a osenai ais casos não são mui o ca ac e ingnis.
na a ual gene inha alboje po causa dessa es u u a de sinalimųjos sakinių
p i imo, ma y , kal a e ou os idiomas in luxo. Isso no ou e Ramunė Vaskelai ė
(2003) ecensuando a adução de i aliano. Ela esc e e que em i aliano a
linguagem in oduziu o que no malmen e jun a-se sen inhas, cujos ações- e bo
ma ca o empo da ação, mais a de do que a sen ença p incipal ações- e odžiu
eiškiamo empo da ação; em línguas li uãs em ais ocasiões des e conjun uko
não p ecisa: [...] de lá iššoko mi us iščiukas, que (=jis) g akščiai nusilenkė i
p abilo; ele conside a a s o ą bo agą, nu y ą de se p ações e lapias uodegų,
pelo qual (=i ele) sem pe s ojo pliauškino. Tokia ou as línguas in luência
yškėja e na língua adminis a i a aduciando em língua li uãs documen os
eu opos unieos. adMinisTRaC languageOs PaŽYMiMieJi sakiniai na linguagem
adminis a i a ambém de e ia se man idas ca ac e ingiausias
p ijungicionais sakiniai signi icâncias. ge almen e pažymimųjų sakinių
secunda inhos dėmenys aqui no a, desc e e no dėmenio p incipal exis en es os
daik a a džius ou seus subs i ui os. indica po que se dis ingue esse
objec a ó dice da ase p incipal (ou seus subs i uinen es p é-nomes), qual
peculia idade lhe é ca ac e ís ica, po exemplo, desc i o o con eúdo do
documen o: Regulamen o do Pa lamen o Eu opeu e do Conselho que es abelece
o Código da Al ândega da União; Em 2 de se emb o de 2012, oi ado ado o
Regulamen o de Execução (UE) N. 858/2012, que ixa os eembolsos po
expo ação de o os. Regulamen o do Pa lamen o Eu opeu e do Conselho que
amenda o Regulamen o (CE) No 223/2009 sob e as es a ís icas eu opeias. No
en an o, o incisi o ende em não é adequado, quando o documen o não é desc i o,
mas indica-se que acções com ele são ealizadas: P anešimą pa eikusios šalys
pake e epea ed hei eques , which (=be jis) was inally ejec ed (bylas
nag inėjančio pa eigūno a a skai a. O iciusis leidinys C 195, 2012 07 03); Com base
nes as consul as, a UE p epa ou e isado p ojec o, que (=o es e; ele) oi
ap esen ado em 5 de junho de 2012 em Viena. (=Remediando a es as consul as, a
UE p epa ou e isado p ojec o. Ele oi ap esen ado em junho de 2012 elações
R. VladaRskienė. peculia idades de no miamen o de conjun os de sen inhas e
pažymimųjų sakinių a osena 67 5 d. eunião em Viena) (Pusmečio ela ó io
de p og esso. O icialis leidinys C 237, 2012 08 07).
A aliando no amen osjos sakãos no miškumą, de e ia chama -se a enção e
no a o de que na linguagem adminis a i a pode se desc i os desc eend in i
ou conc e ūs (į ykę ou ainda oco sian ys) ações. Os úl imos casos icam mais
cla os, aqui simp čiau es abelece sequência de ações, especialmen e quando
indicadas da as conc e as: 2001 m. 6 de dezemb o. República g egas apelou em
es a ins i uição de econciliação, que o seu pa ece ap esen ou 2002 m. 25 de
ab il. (2012 m. 5 de julho) a decisão do T ibunal comum (aš un oji kolegija). caso
T0868); O es o do ano p epa a-se a adesão de seixalik os memb os Slo akijas ,
que (=o ele) o icialmen e oco eu em 2009 m. 1 de Janei o (no i icação da
comissão, 2009 02 23). Tokie sakiniai neabejo inai ne aisyklingi. de ac o, a
sequiliškia de ações pode se bom apoio ao de e mina a no mmiškia de uma
ase ma cada, uma sucessão de ações de em se ligadas a um conec o
connec o : Paski as p imei o ep esen an e da UE nes e país, (= que Somali
ele) a a és da sua p imei a pasi a ização elkė a enção em Somali e
ne aldomą pi a a imą egione ( ela ó io da comissão ao Conselho e eu opos
Pa lamen o COM 2012-044); Visų pi ma ieško ė a i ma que os pode es da
Comissão pa a aplica mul as à emp esa ... se e mina am com a adopção da
decisão de 29 de no emb o de 2006 (C = 5700 inal), que subs i uiu es e, e anulou
iė T ibunal de Jus iça da União Eu opeia de 13 de julho de 2011 no p ocesso
T-5097, que é a ualmen e apskųs as (=pas a asis) ao T ibunal de Jus iça (by T
07241/12. O icial O icial da União C 227, 2006 2012).
de empo de ações mais complexas, quando se a a de ações esumidas,
es abelecem ce os p ocedimen os: Es ado memb o que deseja inicia aplica
medidas que de ogam as disposições da e e ida Di ec i a de e ob e a
au o ização do Conselho, que (=o ele; ele) é concedida po uma decisão do
Conselho (ek p opos a de decisão que al e a em pa e a Decisão de
Implemen ação 2009/1008 eb 30/11, 2012 11 30). Um dos mais eqüen emen e
oco en es não ap op iadas pažymimųjų sakinių a osenos casos é pessoas
(pa eigūnų) unções ou desc ição de unções de ins i uições. quando não é
necessá io desc e e uma pessoa, mas só é p eciso se indicada a ação que ele
em que ealiza , de e ia se conjungiam, e não p ijungiam o yšio: O Conselho,
guiando-se ao p incípio da di e sidade de ep esen ação de á eas cul u ais e
a ís icas e e i ó ios, ado a po meio de concu so público seleciona pe i os,
que (=o eles; eles) o necem conclusões necessá ias às decisões do Conselho
(Vals ybės žinios, 2012 09 26, n . 1115631); O p esiden e do colégio in o ma sem
demo a disso ao P esiden e do T ibunal, que (=o es e) designa ou o juiz pa a que o colégio es eja odo compos o
68Os kalb kUlTūRa | 85 ies (=Collegium p esiden e sem delays in o ma sob e isso
Teismo p esiden einkui. Es e nomeia ou a jus iça, pa a que collegia osse
odas composições) (Teisingumo Teismo egulamen o de p ocedimen os.
O icialusis leidinys l 265, 2012 09 29). ou o caso, onde os assinados sakiniai não
ap op iam, quando é p eciso indica a sequência de ações que cons i uem a
p ocedu a, em ez de desc e e aquelas ações que ealizam ins i uções: Se uma
pa e do p ocedimen o de eclamações con a ia o ques ó io à omada de
decisão, ela pode pedi que a ques ão seja ansmi ida analisada ao Bu eau, que
(=o es e) oma a decisão inal (eu opos decisão do Pa lamen o. Edição O icial C 20
283, 2010 10); A in o mação ambém é o necida ao Comi é das Supe isões
Eu opeias dos Me cados de Valo es, que (=o ele; ele) ansmi e es a in o mação
às au o idades compe en es dos ou os Es ados memb os (di ec i y a, 2009 04
30). mais di ícil a alia ais casos, quando as ações oco em simul aneamen e:
EFD ação nome alou F. E. S., que (=i ; ele ) undamen ou pe ição; Falou o
memb o do Pa lamen o, que (=i ; ele ) disse que...; Toliau alou memb os, que
(=kalbėję na iai) p opôs...; Kalbėjo V. B., que (=ji) espondeu a A. L. pe gun a,
colocada pakėlus mėlynąją ka elę... Aqui in en a lis a ações, e não desc e e
alėjusius memb os ou indica , quais ca ac e ís icas lhes peculia es, em que
eles di e em de ou os memb os, esmė é ações lis ijamen o, e não unsakimen o
de sinal. Po an o pažymimiais sakiniai não cabem de aco do signi icado, embo a
sequências de ações aqui não is os, ações oco em simul aneamen e, do
p incipal e do secundá io dėmenų p o agonis a é o mesmo, po an o possí eis
iena ūšiai a iniai ou possí el subs i uadu amo-se po um pe sonalinho
į a džiu p ijung i sak ukinio dėmenį bejungiu yšiu.
iŠVadOs es á el sin aksê da língua o ma condições man e a peculia idade
da língua, po an o enškinhas, le an an es pe igos de sin aksês sis ema,
de e se cuidadosamen e a aliadas. Fundamen al c i é io de no minamen o
de sin aksês enômenos é conside ado sis emiškumas, ou os c i é ios
auxilia es.
A aliando o no mismo de sen ença compos a p incipalmen e é dada
ecomendações sob e p ijungiá eis sen ências com secundá ios obje i o,
condições, empo e descon o wea menimis consumo. embo a
ecomendações de uso egula de conjun os de sen inhas e não há mui o
mui o, po ém algumas de suas o mululações mui as ezes causa discussões
e a iamen e in e p e ozamas. casos não ób ios necessá io ap ougnado
examina , comen a , que as no mas de sin axe o necidas osse ób ias e nãoel as dú idas usuá ios da língua.
R. VladaRskienė. peculia idades de no minamen o de sen inhas p ijungiciais
compos as e pažymimųjų sakinių a osena 69 Pažymimųjų sakinių a ojimo
ekomendacijos não são acilmen e de inidas, po que elas baseiam-se do
p incipal e secundá io dėmenų signi icado elaçãou, e ele pode se
di e en emen e in e p e ado. mais impo an e c i é io a aliando no miškumą
é desc i i ão signi icância, c i é io de sequência de ações é auxilia , embo a
ge almen e es es dois a ibu os ca ac e ís icos alidosa a osenai. A
ecomendação sob e ais sen inhos se ia mais cla a, se hou esse mais
p ecisão na de inição de casos de não ciclosena usa em (pg., unções, desc ição de unções).
liTeRaTūRa amb azas V. 1986: sin aksicas sanda os aida e no minimas.
Cul u a de línguas 51, 6677.
būda V. 1987: Lie u ių kalbos p ijungiamieji sakiniai, Vilnius: Mokslas. dlkG
2006: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Red. Vy au as amb azas.
Vilnius: Mokslo e enciklopedijas ins i u o de publicação. d uk einis a. 1994: é
egula iga klaipėdos cidade jo nalis as língua? –
Na i a ala 45, 412.
H o l o e a. 2003: Sin aksinių yšių y imai. Red. axel Hol oe , a ū as Jud žen
is. Vilnius: ins i u o da língua li uanas, 2003. Jablonskis J. (Rygiškių Jonas) 1911:
Li ujų kalbos sin aksė. seinai: laukaičio, d a anausko, na jausko e b ės sp.
P ieiga po in e ne : <h p://www.
epa eldas.l / bspi/biDe ails.do?biReco dId=28082> ( isualizado 2012 09 20). kanckP
2007: Kancelia inês conselhos de linguagem. sud. P anas kniūkš a. Vilnius:
ins i u o das línguas li uanas, publicação online. P ieiga po in e ne : <h p://
lkz.mch.mii.l /Kancelia inis> ( isualizado 2012 09 20). Conselhos de p á ica de
linguagem. o mou aldonas Pupkis. Vilnius: Mokslas, 1985. kP s1: Kalbos pa a imai.
kn. 2. Sin ase: 1. Linksnių consumoim. sud. Ri a Miliūnai ė, ex o au . Vi as
labu is, aldonas Pupkis e Jonas Šukys, y . ed. aldonas Pupkis. Vilnius: Mokslo e
enciklopedijų leidybos ins i u o, 2003. kP s2: Kalbos pa a imai. kn. 2. Sin ase: 2.
P ielinksnių e polinksnių consumo. sud. Ri a Miliūnai ė, ex o au . aldonas Pupkis
e Jonas Šukys, y . ed. aldonas Pupkis. Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos
ins i u as, 2003. kP s3: Kalbos pa a imai. kn. 2. Sin ase: 3. Į ai ūs coisas. sud. Ri a
Miliūnai ė, ex o au . Vi as labu is e aldonas Pupkis, y . ed. aldonas Pupkis.
Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 2003. labu is V. 1985: sin aksės
eiškiniai i jų kodi ikacijos speci ika. Nossa língua 3, 914.
lkG 1976: G ama ica da língua Li uânica 3: Sin aksė. Vy . ed. kazys Ul ydas.
Vilnius: Mokslas.
Masai ienė J. 1999: no os es es da língua li uanas. Diálogo, 29 de ou ub o.