scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Būti ar nebūti „žingeidžiam“

Abstract

Straipsnyje aptariamas būdvardžio žingeidus, ‑i ir jo vedinių atitikimas bendrinės lietuvių kalbos normoms. Šis XIX a. atsiradęs žodis jau daugiau nei 120 metų taisomas dėl kilmės, morfologijos ir semantikos, laikomas lietuvių kalbos darybos taisyklių neatitinkančiu vertalu iš vokiečių, lenkų ar rusų kalbų. Vis dėlto žingeidus, ‑i tebevartojamas ir turi nemenką giminiškų žodžių būrį. Neretai jo nenormiškumas ginčijamas, daugiausia remiantis tuo, kad siūlomas pakaitas smalsus, ‑i nėra tapačios reikšmės. Įvertinus būdvardžio žingeidus, ‑imorfologiją, darybą ir semantiką, sinoniminius santykius, apžvelgus norminimo istoriją ir taisymo motyvus, patyrinėjus dabartinę ne tik paties būdvardžio, bet ir su juo darybiškai susijusių žodžių vartoseną, aiškėja, kad priežasčių įsileisti jį į norminę kalbą pakaktų. Tada žingeidus, ‑i bei dažniausiai vartojami jo vediniai žingeidžiai, žingeidumas turėtų atsirasti ir norminamajame Bendrinės lietuvių kalbos žodyne. Šių žodžių žodyniniuose straipsniuose turėtų atsispindėti jų semantinis santykis su būdvardžiu smalsus, ‑i ir pastarojo vediniais, jų reikšmės ir vartosenos skirtumai.

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Būti ar nebūti „žingeidžiam“

Author: Daiva Murmulaitytė
Year: 2025
DOI: 10.35321/bkalba.2025.98.07
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/2521/2506
Bend inė ala S anda d Language /
2025, No 98, p. 116
Re e ência de con eúdo Con en s link /
ISSN 2351-7204 (elec ônico online) /
Copy igh © 2025 Dai a Mu mulai y ė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open
Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s
un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e
c edi ed. // Issueido Li u ians idioma ins i u o. Es e a igo é de acesso abe o, dis ibuído sob e mos de
licença de C ea i e Commons a ibuição, pe mi indo ilimi adamen e usa , dis ibui e ep oduzi o con eúdo
em qualque supo e, indicando au o es e on e.
Recei ed: Gau a: 2025-09-09. / Accep ed: Adop ado: 2025-10-03. / 1
TO BE OR NON TO BE
JINGEIDŽIAM Žingeidus To Be O No To Be
DA MURMULAITYTIVA
Ins i u o das línguas Lie u ių
El. e-mail: dai a.mu mulai [email p o ec ed]
ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0003-3826-7272
O ien ações de pesquisas acadêmicas: pala as de doyba, leksicog a ia, leksikologia.
h ps://doi.o g/10.35321/bkalba.2025.98.07
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ANOTACIA
S aipsnyje abo da-se būdwa džio žingeidus, -i e seu edinių con o midade gene inês no mas da língua Li uãs. Es e
XIX a. su gido pala a já mais do que 120 anos co igido po causa o igem, mo ologia e semân ica, conside ado
adu o não co espondkančiu das eg as de da ybos da língua li uãs de okiečių, polkų ou usų kalbų. No en an o
žingeidus, -i ebe a ojamas e em nemenką kininiškų pala as de bū į. F equen emen e sua neno miškumas
con es ado, p incipalmen e baseado no a o de que p opos o subi as smalsus, -i não em apačios signi icâncias.
a aliando gênigeidus do a ibu o, -i mo ologia, da ybą e semân ica, sinoniminius elações, e isi ando no minimo
his ó ia e co eimo mo i us, expe iy inėjus a ual não só do p óp io a ibu o, mas e com ele da ybiquemen
elacionadas pala as a oseną, cla i ica-se, que azões ing essleis e ele em no miná lingua pakak ų. En ão
žingeidus, -i e mais equen emen e u ilizados seu ediniai žingeidžiai, zingeidumas de e ia apa ece e
no minamajame Bend inės lie u ių kalbos žodyje. Esses pala as em a igos diccioná ios de e ia e le i -se sua
elação semân ica com būd a džiu smalsus, -i e do úl imo ediniais, suas di e enças de signi icância e a osens.
ESMINIAI VOODŽIAI: žingeidus, bend inês no mas da língua, e inys, e alas, pala as de da yba, semân ica.
ABSTRACT
The a icle discusses he adjec i e žingeidus and i s de i a i es in ela ion o he no ms o s anda d Li huanian.
This wo d, which appea ed in he 19 h cen u y, has been co ec ed o mo e han 120 yea s due o i s o igin,
mo phology, and seman ics. I is conside ed a non-s anda d calque om Ge man, Polish, o Russian ha does no
comply wi h Li huanian wo d o ma ion ules. Ne e heless, žingeidus is s ill in use and has a conside able numbe o
cogna es. I s non-s anda d na u e is o en dispu ed because he p oposed eplacemen , smalsus, does no ha e he
same meaning.
Depois de a alia he mo phology, de i a ion, seman ics, and synonymic ela ionships o he adjec i e žingeidus,
e iewing he his o y o i s codi ica ion and he easons o i s co ec ion, and examinando he cu en usage o no
only he adjec i e i sel bu also i s de i a i es, o na-se cla o que he e são azões su icien es pa a incluí-lo in he
s anda d language. Then, žingeidus and i s mos commonly used de i a i es žingeidžiai and žingeidumas should also
appea in he Dic iona y o he S anda d Li huanian Language. The dic iona y en ies o hese wo ds should e lec
hei seman ic ela ionship wi h he adjec i e smalsus and i s de i a i es, as well as he di e ences in hei meanings
and usage.
KEYWORDS: žingeidus ‘inquisi i e, cu ious, s anda d language no ms, calque, wo d o ma ion,
seman ics.
2
ĮVADAS
Es adoybinės lie u ių kalbos komisijos (VLKK) Konsul acijų banke, espondendo à
pe gun a se a o inas a pala a žingeidus, esc e e-se:
Bend ines li uãos de língua diccione, Daba ines li uãs de linguagem diccione a pala a žingeidus, -i
nãoikiama (6-a Daba ines li uãs de linguagem diccione edição a pala a žingeidus, -i in e p e ado como
ne eik inas, cons i uído de ou os idiomas exempli iu, plg. us. neugie ig, ok. liubopy nyj). Quando se
que in oduzi homem, que udo o in e isi, udo que sabe , udo que sabe , em comun ininha albei
pode usa cu ialsus, -i ou conjun os aspi an es (-i) conhecimen os. Reikšme linkęs domė is pode se usado ad e bio domus, -i; signi icado
linęs pensa , pensa mąslus, -i.
1
Assim, p incipais no minamuosios em on es lexicog a ias a ibú dio žingeidus, -i não. Isso indica
que esse adje i o comum à língua não des ina-se, po que esses dias no minam os ocodinos
2
(BLKŽ, DLKŽ7, DLKŽ8) não o necem pala as nãoik ínas ou eng inas (plg. anks esnius DLKŽ
pe missões, pa a as quais ais pala as o am incluídas ma ca em n k. (= nãoik inas)). Eles não
são incluídos em an aš yna, não éliškinam e nãoilus uojam exemplos a osena,
independen emen e do a o de que a osena c i é ios de equência a ende iam. Mui as
3
a osena não pode se mo i o a pala a o na -se no mínio, se ele não a ende aos equisi os do
léxico no minês po exemplo, é ne aisyklicamen e ei o, malamen e išsi e s as ou k .
4
Visi amen e alguns já es ão a osenoe po á ias azões adqui ilėję, embo a desa o unadas
conside adas ou conside adas e alas ainda ainda susci a discussijų po causa no miškumo.
A i ma-se que sua daibá […]...> pode se explicada eg as de daibá pala as da língua li uânica, ou
seman iką sis ema signi ica i os de pala as da língua li uânica (pa yみに, […] būd a džio
žingeidus, -i) (Miliūnai ė 2022: 160). Sociedade iš in ka ka ėmis semp e subanguoja não
comp eendendo ou apesen indo-se, po que essa pala a não é acei a em comun inha linguagem.
Bemaž cada ocasião seu pasigenda esc i o a K is ina Sabaliauskai ė, 2019 m. esc e usi: Daugelio
didjiųjų kalbos klaidų e ne eik inų žodžių nunca nela a po e os, e simplesmen e gy ąja kalba
esc i o ou homem p óp io p óp io c i é io decide, quando e onde a consumi . Po an o e usa ei
a pala a žingeidus, an o quan o só me ag ada, po que ele me é in ini amen e bonžus e com ele
1
começa uikus Vy au o Mače nio eilė aš is Dis ancijos h ps:// lkk.l /konsul acijos/3948-zingeidus; žiu ada 2025-08-04.
2
Esc e endo es e a igo, BLKŽ ainda não es á inalizado, de modo que ainda es á nele não oda p e is a inclui
leksika. No en an o žide as pala as já p onunciadas, e zingeidus, -i en e elas não.
3
Na p imei a edição DLKŽ (1954) būd a džio žingeidus, -i a igo apsk i ai não. Na segunda edição (1972) essa pala a é
ap esen ada indicada em cu ialsus (a k eip ino a enção que o úl imo DLKŽ2 em duas signi icados, segunda leksema
desc údiano smagu is). Te cia edição em žingeidus, -i em conhecimen o n k. e e e ênciau só à p imei a
ca ac e ís ica do signi icado cu ialsus. A pa i da sé ima edição zingeidus, -i em DLKŽ no amen e não é incluído.
4
Plg. Daug quem usa a pala a žingeidus no luga smalsus. Mas nem na língua escondojoje das pessoas, nem nos
nossos esc i os mais an iquosos des a pala a não nos jan inkamos, ele apa ece só mais a de, exemplo.
Valančiaus esc i os. Esse adje i o do doiba é mui o não sendoinga à nossa linguagem. Es e se ia um homem que
"ansiosa de conhecimen o". Ele p o a elmen e se á cons i uído de aco do okiečių neugie ig ou usų
liubozna- el'nyj. Jão á a mui o maža. Nós não linkę susida inė i sudė inių būd a džių su galūne -us. (1970-05;
h ps:www.laiskailie u iams.l /index.php:// ol-21- 1970m/1970m-5-geguzis/3200-gim asis-zodis, žiū ė a 2025-08-07).
Aqui e con inua ci a os e au en icas a osenos exemplos de língua ne aisy a.
3
sen imen o. Ou as simplesmen e não en endem, po que ele užsispy usiai não des inina
5
consumi , ou i onicamen e ponde ei: <...> uma neg ada pala a ão i i ican e, que al ez já
6
os lingüis as de em se idudo ? <...> com aquele jingeidžiu não ainda es á aindabeko ada? já
mais de 100 anos; e ainda assim sua cheia <...>.
7
O obje i o do a igo e is a gênigeidus do a ibu o, -i co eimen o his ó ia e mo y ação e mais
uma ez a alia , se ele ealmen e e como es i a aisy inas. Pa a es e obje i o alcança analisada
o igem da pala a, seman inas e mo ologicas peculia idades, da yba, da ybiniai e seman inais
elações, a ualidade a osena. Resol endo es es p oblemas aplicados analí ico desc i omasis,
cálculo, seman inas e de pala as doybos análises mé odos.
Būd a dis žingeidus, -i é Mo iejaus Valančiaus (18011875) ino ada , esc i o a ojo e
abs ac ą žingeida ‘mokslo, žinių oškimas (Ska džius 1996 [1943]: 596;
8
Sabaliauskas 1990: 289). LKŽe a pala a ma cado como no ojai apa ecês a mėse, ap esen a-se
9
p imei a leksemos (‘smalsus) a osenos exemplos de de Plungės, Tilžės, Kai ių (Šiaulių .), edinių e
nou u Li uânia. Usoado esc i o es Vinco Kudi kos, Žemai ės, Ie os Simonai y ės. A pa i LKŽe e
U enos, iksuo a šio žodžio a osenos i Ylakiuose (Skuodo .), Žaga ėje (Joniškio .),
de á ios aisimen os e , que suas da ybos lizdo pala as usa am e Vaižgan as, K ė ė, Vincas
Pie a is, Lazdynų Pelėda, e o que já ala sob e a uais esc i o es, cujos a osenos LKŽe, baig inis
XVIXX a. leksikos šal inis, baig as 2002 m. e pe mi i no os ac os da linguagem deixam de
p eenújomas e não é eno ado, pa a ixsuo i nespėjo. Ne e ai usado e ainda é usado šnekamojoje
alboje, embo a consis en emen e ( iek abo daamasis būd a dis, iek seu ediniai), começando J.
10
Jablonskiu (Jablonskis: 56, 1959 154, 284, 306, 333 e k .), co eomos.
11
5
h ps://www.be na dinai.l -2019-02-18- asy oja-k-sabaliauskai e-ne u iu-ka je os/; žiu ada 2024-08-05. Mais a de a
esc i o a é aposicou e ainda pik ei: <...> pa a ok g ažųjį mače niškąjį žodį žingeidus e būsi pe seguiam, po que
kažkoks glušius e po i, e po Vy au ą Mače nį decidiu que a pala a žne eik inas i ne a o inas (2020-05-07;
h ps: www.15min.l .kul u a.naujiū a/li e a u a ži-k is ina-sabaliauskai e-p iesinkimescendi-kasdien-i
isada-2-586-14534; a/84-08-05); <...> mače niškasis žingeidus o na-se ne eik inu knyginiu naujada u <...> a mesma
ez esu is ė usi kalbos edak o ės ad hominem zagauliojimus de endendo seu di ei o usa g ažą lie u išką žodį
žingeidus eko nusiųs i jai Vy au o Mače nio engė aš į Dis ancijos jausmas... com a p imei a linhau e Kai kas be
in ini us.... No en an o, os kalinki e VKKKKKKone V. Mače nis joks au o i e as, e žodis žežingeidus žinas, pois, yi a
ci a um no o linea ginis. Em ez dele VLKK impyg inai suge e usa smalsus (deja, não o mesmo como žingeidus),
siekian is conhecimen os (g iozdiškas e bu oc a inis) e... seus nena ū alų naujada ą domus. (323-11-12; h ps:
www.l .l /naujienos/nuomones (2121491)
k is ina-sabaliauskai ekul u os-ka ai-i -paliaubos-lie u iu-kalbos-g esmes; žiū ė a (20-08-2024-05)
6
A une au
(h ps://www. acebook.com/kalbos edak o e.l pos s/a - a o inas-%C5%BEodis-%C5%BEingeidus-pagal-el-d-
aba in%C4%97s-lie u i%C5%B3-kalbos-%C5%BEodyn%C4%85- ilnius78693089855396?locale=l _? žiu ada 2024-05-05).
7
h ps:// i ginijusg.blogspo .com/2016/12/925-uzpa as e-cxx i-sis- as-is-1907-ais.h ml; žiu ada 2024-08-05.
8
Es e úl imo abs a o LKŽe de ine-se um pouco di e en e: 1 מ ngeida s . (1) NdŽ; M, L, R cu iosidade:
Skai yme aš ų š en ų densiai mumis obs audo nosso žingeida, ou cieka as is M. Valanč.
(h psekalba.l /paieska/de alioji/pai?eska=%C5%BEingeid*&p=1&d=50&i=a73a6910-d11b-4cd3-ab1c-084688b76c32; žiū ė a 2025-
08-05).
9
SŽ ele em conhecimen o li o., . i. li oginis, não pala a de língua i a
(h ps://ekalba.l /sinonimu-zodynas/domus?paieska=domus&i=5ac97e12-cb7 -4992-9ec0-dbc574c8eeed; žiū ė a 2025-08-10).
10
DLKT ma y i, kad žingeidus, -i da ybos lizdo žodžiai iksuo i i Romo Gudaičio, Eugenijaus Igna a ičiaus,
Vy enio Rožuko, Vik o o Ka iliaus, He kaus Kunčiaus, Jono Mikelinsko, Algi do Pociaus, Ais ės P akauskai ės e k .
esc i o es na c iação. O Ju ga I anauskai ė não só us a a būdwa dį žingeidus, -i, mas e c iou naujada ą žingeidėjas:
Ao seu mos eolyną Vai o ykš inio Meilenio Bu einę ėmė peliau i žingeidėjai de olimiausių Campilhões Himalaios
(Ju ga I anauskai ė, Sapnų nublokš i. Ty o alba, 2000;
h p:// eks ynas. du.l / eks ynas/ om_ able.sea ch?wo d=%C5%BEingeid%C4%97jai&hi sPe Page=300&co pus1=G o&size=50&op =s a s; žiū ė a 2025-
08-10).
11
En ep de mui os ou os s . Pupkis (1980: 109), Bui ydienė (1984: 1617), Pi očkinas (1990: 82), Ma ai y ė (1994: 22;
1995: 11; 1997: 14), Keinys (1995: 2), Klima ičius (1995: 12), P ibušauskai ė (1984: 14), Būda (1999). Num ou o caso
žingeidus, -i inadequadão no ma i a à linguagem con es ado, po exemplo, P ano Kniūkš os Žymusis
(1994: 13), Algi do Malakausko (1997: 12) e k .
4
no min ojas p imei a ez žingeidda ybos pama o pala as suk i ica o e eme ė 1904 m., mais de alhado
aisymų is o iją ž . Būda 1999: 56. No minei língua li auia žingeidus, -i a é ago a oi inadequado po ês
azões o igem (y a e s as), mo ologia e da ybos (sudu iniams būd a jiams nebūdingas galūnės) e
semân ica.
1. KILM
1.1. Žingeidus, -i línguas li uanas, ma y , su giu não simplesmen e espon aneamen e
sudū us co esponden e sudu inį pala a de conjunção conhecimen os geis i (geidė) ou
12
e c., p ecisando en namina algo, okš an į žino i, geidžian į žinių, e pasixi in em
ou as línguas semelhan es semân ica pala as, p incipalmen e dū inius, ou al ez a é
endo a in enção ou as pala as a aduzi .
13
A i a-se a a enção e em secundá ia sua signi icação ‘įdomus, LKŽe ixsuo oa não como i osos
a osenos ( a mių), e p ados (1885 m. Auš a, 1895 m. Va pas e k .) e Aleksand o Ku šaičio
Lie u iškai okiško žodyno (IIV, 19681973 m.) ak ą. P ak iškai leksema žingeidus, -i ‘įdomus ago a
14
não ojama, embo a às ezes būd a dis įdomus, -i seja suge ido como aisy ino žingeidus, -i
subs i u os (Jablonskis 1959: 154, Pi očkinas 1990: 82 e k .). Es a leksema não em al cla a
daibibina mo i ação e ligação com conhecimen os geidim, como se em si mesmo não luia,
15
seman iicamen e nãosi u ulioja de p imei a, di e a signi icação, mas é ca ac e ís ica
mencionados ou os idiomas lenkų, a si menim (plg. любопытный человек us ‘smalsus žmogus e
любопытный случай ‘įdomusikimas, любопытная история ‘įdomi; ciekawe dziecko ‘smalsus
dziecko e ciekawy ilm dla dzieci ‘įdomus ilm aikams). Isso ambém pode ia mos a , que ao
a ibudji žingeidus, -i (não a uma leksemai, p incipal signi icma, e oda a es u u a seman inei)
apa ece ajudou es animi a ibudjii.
16
No en an o ėmima-se de ou os idiomas de exemplos de dação de pala as em si não é uma má
coisa, impo an e que o no o da inhas co esponda de sua língua de dação modelos e
dėsningumus. de aco do com isso são a ibuídas alo es sis ema icamen e aos indigenios da inhos p i ampan es naujada ai e e alas
12
Sudu iniai a ibu os, como e sudu iniai daik a a džiai, baseia-se de duas pala as conjuniniu (Paulauskienė
1994: 196).
13
Plg. o muluo ę žingeidus é ne ykusiai o mado būd a dis e i ok. neugie ig, us. liubopy nyj ou lenk.
ciekawy <...> (KP 1939: 141), a si e lidinčią po eikį lie u iškai į a din i są oką, à qual ou as línguas já êm
minimos pala as.
14
Nesse signi icado žingeidus, -i a o as e mais a denê, não só Li uânia, mas e saídai na imp ensa, po exemplo:
Pascais ou i g ažių musų liaudies daineliu e muzikos, ambém escu a ão o que dedasi Makalų šeimynoje, cujo
nuola os buna žingeidžių momen ų; Zingeidoss No icias são ou idas po adio em oda Chicagoj, e ambém nas
seguin es colônias li uanas: A go, Au o a, Ba a ia <...> (1935-03-09, Naujienos The Li huanian Daily News 58, 5; h ps:
www.spauda.o gnaujienos/a chi e,1935-1935-09-NAUJIENOS.pd ; žiū ė a 2025-09-01); Con udo, é uma con issão mui o
zingeidus (1957-09-04, Lais ė The Li huanian Daily 171, 1;
h ps://www.spauda2.o g/lais ea chi e-01957/1957-09-04-LAISVE.pd ; žiū ė a 2025-09-01).
15
Sinonimicamen e uma ou a subs i ui pode apenas dessas a ibu adas o madas pela chamada be a dės giminês
zingeidu e in e essom, das quais como seman ikoje ni eliuojam o aspec o das peculia idades obje o e sujei o. Plg.
sakinį Žingeidu, delko niekam niš a nesakė J. Jablonskis 1914 m. aisė Įdomu (malonu bū ų žino i), delko niekam niš a
nesako (Jablonskis 1959: 154). No en an o, gêne o masculino e eminino da pala a-cha e zingeidus, zingeidi a giai
pode se subs i uída po co esponden es pala a-cha e in e essados, in e essan es o mas, quando con endo
na cabeça algumquo besidomin is sujei o. Įdomus em língua li uanas pode se só aquele ou aquilo que causa
in e esse (objec as), e não aquele que kažkuo domisi (subjec as; a menos que p ecisamen e nes e aspe o ele
susci e in e esse, mas nesse caso ele é o obje o de in e esse), plg. des e adje i o de ini į ‘kelian is domesį,
a akuan is, įs abus; ale a pena in e essa (LKŽe). O mesmo pode-se dize e sob e p e eiksmį žingeidžiai bem como
seu seman ínio sinoniminį elação com in igiai. E abs ac zingeidumas não signi ica ‘įdomumo, LKŽe es e
i ik a a dis ixado só como edinys de zingeidus, -i ‘smalsus. Assimi ca ac e ís icas denominações, ei as com o
p e ei o -umas, o ipo de ob ação é bas an e egula e ais denominações abs a as são po encialmen e possí eis bene de cada quali a i o g aduiá el a ibu o (DLKG 2006: 100).
16
Embo a J. Jablonskis sob e esses signi ica i os a elação esc e a de ou a nada keis a (i de a ms conhecida),
que é in e essan es as coisas e in e essan es o homem (Jablonskis 1959: 58), po ém do adje i o em ques ão
žingeidus, -i caso não de e iam expos os os olhos e a sua oposição do da ybos, a elação com a base do da ybos.
5
nekū ybiškai, pamo emiui desen e sa pala as, não co esponden es da língua em que elas
caem, pala as de da ybos dėsningumų e oda sis ema de linguagem em ge al (Miliūnai ė 2022:
17
158159).
Žingeidus, -i co igido po conside á-lo e alu (Pupkis 1980: 108109). Į odžius, que isso é
18
e inys, i. i. que seu da yba (mo ologija) nep ieš a auja língua li uanas sis ema, e s umo
aca no sen ido no ma não se ia i in impo an es ou o que demian is. Da s . 2.2 sk.
2. DYBA (MORFOLOGIA)
2.1. Taisan būd a dį žingeidus, -i a gumen a-se que mes ge almen e nãoinks ame suda inė i
compos os būd a džius com galūne -us (KP 1939: 141). No en an o, al acção não é o almen e
impossí el.
Sudu iniai a ibu os são ei os de duas sin aksialmen e e signi ica i amen e elacionadas
pala as e ge almen e em galūnę -is, -ė (plg. LKG 1965: 595; DLKG 2006: 228; PBLKG 2024: 439). No
en an o, an o em g amá icas, quan o em ou as desc ições de da yba de a ibu os, po
exemplo, Aldonos Paulauskienės (1983: 150, 2007: 50), S asio Keinio (1999: 81) e e c., esc e e-se que há
sudu inhos de a ibu os e com galões -as, -as (ke u pėsčias, keliups, pusiaus i as, išakas;
aki aizdus, akilandus, lygiakl e us), embo a es a seja uma a a exceção. No malmen e
esc e e-se sob e em ge al sudu inių būd a džių galūnes, e não sepa adamen e qualque
19
doybos ipo. Esses ipos de são á ias. Sudu inos adje i os, como e daik a o dzes, a eles se
classi icam segundo a pa e da linguagem de pala as básicas, p incipalmen e o ien ando-se
pa a o segundo dú inio sandá, aí a dažodį ou eiksmažodį (LKG 1965 440: 595603; DLKG 2006: 23
PKBLG 2024:443). Būd a džio žingeidus, -i caso ak ualus dū inių de daik a a džio (žinios) e
eiksmažodžio (geis i) ipas. Ele e a bas an e da os dados de es udos do meio c. XX (LKG 1965:
601). Žingeidus, -i a é co esponde ia a uma des e ipo a ca ac e ís icos daybos signi icados
20
‘ e chiasi pelo, az e gos a o que signi ica o p imei o sandas, que em, po exemplo, d uskamėgis
( y as), saulė engiai (augalai) e pan. Ve dade, g ama icos ilus eoja es e ipo dėsninginhais
dū iniais com galūnhas -is, -ė. No en an o, chama inas a enção em būd a dį akilandus, -i (i
21
segundo sua analogiją pada y ą aki aizdus, -i). LKG (1965: 600) eles neginčijamai conside am
dū iniais com an uoju būd a diniu sandu ( . y. akilandus < akys, landus, -i). DLKG (2006: 234) já
a i ma-se que es es sudu inius būd a džius o ma anços sandos signi icações elaçãois é
paki ęs, nebe yškus. Mas, būd a dį akilandus, -i ‘ku is lenda em olhos, landus mo i ando a
combinação de pala as em olhos lįs i (lend a, lindo), é possí el aqui insegui e eiksmažodinį
an ąjį sandą. Se sim, isso e zingeidus, -i ao lado bas an e se e. LKJ ap esen ada á ias
dezenas (ce ca de 55) sudu ines a ibu os de com galūne -us, -i. Dos eles apenas poucos podem
se pama ua daik a a džio e açõesmajo iais conjun i os, é a mencionéeji akilandus, -i,
aki aizdus, -i, ambém k augė us, -i ‘k auge iškas (?), k aulakus, -i ‘ku is okš a,
k auge iškas, aio us, -i mėgs an is aišin i, aišinan is, aišingas.
22
Fo malmen e olhando, pode su gi ques ões, se não pode iam žingeidus, -i, ambém e akilandus,
-i, sa imylus, -i, mėsėd us, -i, ne alus, -i e e c., se kildinami de ais p op iedades po si
ca ac e iminças de sujei os denominações akilanda, sa imyla, žingeida, mėsėd a, ne ala e e c. No en an o
17
Plg. e alą nãožilgo ( us. незадолго) e no minį e inį į aka (plg. us. влияние, lenk. in luen ia, ok. Ein luss,
angl. in luence, lo . in luen ia e k .).
18
J. Jablonskis es a pala a jun o com s au alia, s a alia, liggs a a chama a pala as kal iniais ou nem à
oa nem assim su gidos em nosso discu so (plg. Jablonskis 1959: 332333).
19
Plg. <...> das línguas li uanias sudu iniai a ibu os não u kamieno (II linksniuo ės), en ão essas pala as (žingeidus,
sa is o us, sa imylus, sa i aldus au . pas .) não só e s iniai, mas e iola a sis ema mo ologia (Pi očkinas
1986: 105).
20
Naujada ų, a é 2019 n. acumuladas L ie u ių kalbos naujažodžių duomenyne, es udo indica que isso é da iausias
sudu inių būd a džių com eiksmažodiniu an uoju dėmeniu ipas, po ém em ge al naujada ų com ele não ha
gausu (plg. Aleksai ė 2022: 154). PBLKG esc e e que dū inių com o segundo eiksmažodiniu sandu é mui o menos do
que com a dažodiniu (2024: 235).
21
Fo mulao ‘ e ciase pelo, az e gos a o que o signi ica a segunda sanda (DLKG 2006: 235), ob iamen e,
in usos um e o, po que o obje o da ação nes e caso eiškiamo não segundooi, e o p imei o sandu.
22
Também daik a a dinį e eiksmažodinį sandus con endo eidmainus, -i ‘būdingas eidmainiui, apsimes inis
al ez não haja sudu inis, e baseia būd a džiu ou daik a a džiu eidmainis, -ė.

6
obse ando espec i amen e es as pala as do signi icado do aze é ób io que a di ecção do
aze é a i kščia p ecisamen e de a ibu os é aze po eles nomes de de en o es de
ca ac e ís icas signi ica i os (akilandus, -i > akilanda) ou isso é a mesma pakopos do aze , ao
mesmo empo como base do aze besi emian ys da iniai, i. e. an o žingeidus, -i, an o žingeida ou
akilandus, -i e akilanda e e e-se às mesmas pala as geis i (geidė) ou akis lįs i. O mesmo pode
dize -se e sob e abs ac os žingeida ‘žingeidumas, sa imyla ‘sa imeilė e e c. (plg. daik a a džio
e eiksmažodžio dū inius akis a a, ši dgėla e k . (DLKG 2006: 162, 164)). 2.2. Assim, ol ando ao
zingeidus, -i aspec o de o igem, pasaky ina po an o (que daiba não é comple amen e impossí el)
zingeidus, -i, p esun amen e, conside y inas e iniu, não e alu. Jun o osses wissbegie ig,
neugie ig ainda chame a a enção em la ias pala as būd a džius ziņkā īgs, -a, ziņkā s, -a (i
bend ašaknius pala as ziņkā e, ziņkā ība, ziņkā īgums, ziņkā o ), especialmen e an ąjį,
pada y ą de daik a a džio ziņas ‘žinios, in o macija bei eiksmažodžio kā o ‘labai geis i
23
(no ė i), okš i (ko) (LLV), e comple amen e co esponden e ao lie u iško būd a džio da ybą.
Es as co espondências mais p óximas M. Valančiui e geog a icamen e. A sabe , que žingeidus,
-i ei o de aco do usų любознательный (Pi očkinas 1986: 105 (apie J. Jablonskio aisymus)),
desliza de akių, que dū inio sandai em línguas li uanas, compa ado com usų, sudė i a i kščiai,
com žiniomis elacionado ai p imei o (kaip okiečių a la ių k. a i ikmenų). Rusų liubopy nyj ou
lenkų ciekawy (plg. b us. цікаўны) é ulimesni e po causa dū inio sandų seman icos ( us.) ou da ybos būdo
(polkiński pala a não dū inys).
LKE ap esen am-se geniniški discu i o ad e bio pala as žingeidis, -ė, žingeidys, -ė ‘smalsuolis
são comuns da ybos, egula es daik a a džio e eiksmažodžio dū inhos (plg. ao mesmo ipo de
da ybos pe enusančius puodlaižis, -ė,da a kys, -ė e k . (DLKG 2006: 163)), po ém eles e
ma cados ou os c uzuku, como ne a o ini pala as em daba inėje kalboje. Vá-se, aqui o
obs áculo não a yba, e algo ou a.
3. SEMANTICA
3.1. Ob as undam semân ica
Būd a džio žingeidus, -i co eção his o ijoje em e mos semân ica obs auiu ambas sandas,
mais p ecisamen e ambas pama iniai pala as: an o daik a a dis žinios, an o eiksmažodis geis i (Būda 1999:
5–8).
3.1.1. Teig a, que conhecos ne a o inas ciência, pagamen o ou pan. signi icado. As p á icas da
linguagem conselhos (1985) aisy a: žinios alguns onde melho ciência, educacão, sabe mos,
pagamen o, ap endizás.... Na opinião Vy au o P anciškaus Būdo, nem em um ou o dicioná io
24
acon ece es a pala a anaip ol ainda não p o ou, que ele bom, no minis (1999: 7). No en an o,
conhecos nes e ou semelhan e signi icado é ap esen ado em odas as publicações DLKŽ, de inindo e
ilus ando a osenos exemplos assim como (čia e adian e luga es do ex o, a quais chama- en e
a enção, ci ando pab auk os au . pas .): ‘pazimen o, pagamen o, mokslas: Poli inių i Mokslinių
Žinių Skleidimo D augija (DLKŽ1); […] conhecimen o, ciência[…]: His o icas, eó icas ~ios. Espalh ~ias.
~ių desejo. Tek in i mokinių ~ias. Gilin i suas ~ias
23
Plg. ‘Tas (exemple, dados, ac i, skai ļi, zināšanu kopums) que e conhecido, uzzinā s (pa ko); in o mação ambém1
(‘ ai (pa yçons, dados, a os, núme os, conhecimen os odo), o que é conhecido, descob ida (apie o); in o mação);
‘Kompums de In o mações, o conhecimen o que pessoa iegu is expe iência, izziņas esul ado; ambém sis ema izē s
ziņu kopums (пример, kādā noza ē) (‘in o mação, que uma pessoa adqui iu como pa i ies, esul ado do conhecimen o;
ambém sis emiga o alidade de in o mação (pa y example, sob e ce a á ea)) (h ps:// ezau s.l /zi%C5%86a:1,
h ps:// ezau s.l zin%C4%81%C5%A1ana:1; žiū ė a 2025-08-10).
24
h ps://ekalba.l /kalbos-pa a imai/%C5%BEinios?paieska=%C5%BEinios&i=2e04dd98-dd7e-4462-b901-
00 da8c14 5; žiū ė a 2025-08-29.
7
(DLKŽ2); ‘mogimen o, educacão con eúdo, in o mação: Daug ~ių ap esen a-se conhecynhos,
enciclopedijās. His o ijas ž. Tu i ~ių, mas apnai mąs o (DLKŽ3 DLKŽ8). LKŽe es a leksema em
conhecimen o kng. (i. e. li oginis pala a) e de ine-se ‘caupiami ou acumul i scienza da i: […]...> Tu inčiam
menos especial das linguís icas conhecimen os pa icula men e di ícil possí el apanha zemaičių
a mių ki is LKV193. <...> Seu (A. Ba anausko) obje i o p á ico e a o na -se liaudies espei á el
25
d asiškiu, po ém ao lado disso ele pūnea lá conhecimen os e ciência geidimas LKXIX425. Da plg. pa eikimą
MLKŽ 2010: ‘mokėjimas: Mokinių žinios e inamos pažymiais. E VLEe mokslo o concei o in e p e a-se
usando daik a a dį žinios p ecisamen e naquela signi icação, à qual seman icamen e baseia o discu ido
a ibu ois žingeidus, -i, plg.: mókslas (la . scien ia conhecimen o, pagamen o), pessoas in elec ual
ac i i y, cuja obje i o é en ende e explica e dadei os enomenos e aplica às necessidades da
sociedade; es a a i idade acúmula conhecimen o sob e a ealidade um dos p incipais componen es da
cul u a; <...> Shiuolaikine sen ido a pala a ciência começou a usa só 19 secjiuje. A é ol o sis ema de
conhecimen os das ciências na u ais oi chamado de iloso ia da na u eza. <...> Sepa amen o do
conhecimen o da ciência de não ciência c i é io suge e iloso ia da ciência. […]...> Visando conhecimen os
obje i os sob e eal o és enômenos cien í icas baseiam-se acionais samp o a imais, obse ėjimos
e expe imen os. A me odologia da ciência mais impo an e aožas pe manen e já adqui idos
conhecimen os c í ica a aliação. De ido a odas no as ci cuns âncias e a gumen os a ciência acumula
conhecimen os são inexamios e i ais. <...> Xe clo acumulado conhecimen os classi icados
cons an emen e e guiando esqueičiančiais p incipais. <…>
26
Ma y , con udo ce os oi P anas Kniūkš a, 1994 m. escęs, que an o a ibwa dis žingeidus, -i,
eiškian is não simples a cu iosidade, e on ade sabe , an o ciência ou ac os signi icado usados
de conhecos issiko oio egzis ação di ei o (Kniūkš a 1994: 13). Da plg. menė ą VLKK consul ação
(ž . Į adą), onde ao in és žingeidus, -i xalia būd a džio smalsus, -i suge ido conjuninys de pala as
buscando conhecimen os.
3.1.2. Po causa do segundo sando pensado, que žingeidus, -i oi apoiado an ąja geis i signi icado
(Būda 1999: 7), plg.: ge s i, ~džia, ~dė 1. mui o no ė i, okš i, siek i, eikalau i: Valgo, ko ši dis ~džia.
~s inas coisa. A iną doado, ainda gaidžio ~džia ( s.). 2. se ab ang o ais os: Mo e s g. ∆ ~džiamóji
nuosaka (ling . pela qual eiškiamas desejo, desejado). ~d mas (2) (DLKŽ8) gei s i, gei džia, gei dė ksm.
1. (ko) mui o que e em; sin. o kš i: Ela s gei jžia ga bės [ ecepini mo, u ų]. C ianças mui o gei jžia shuniko [ e ė i
shuniką, kd pais ela ems nupúk ų shuniką]. | neig. (ko): Niekad ngei džiau s imo u o. 2. (ko) sen i isicamen e po aukį,
geidulį kam: Ji gei džia ši o. Ji gei džia i enas ki o. | neig. (ko): Negei sk s imo o [s e ims mó e s]. (BLKŽ)
Mas ób io, que na conjunção de pala as conhecimen os geis i ac uali p imei a ação do
e bo signi icado. Da plg. LKŽe (no qual geis i em apenas um signi icado ‘labai no ė i,
okš i; linkė i, siek i, eikalau i) ap esen ados exemplos a osenos, não endo nada a
e com paixão, geidulingumu ou pan. :
C iança eip auda, gedžia Sl. Ma y ė gedžia em Kėdainius iaja Pc. Teip geidė , o nedaug e algė
T gn. O que eu co ação anseia? B. Ten leis me ma inėlė..., onde geidžia meu co açãois RD116. Da ė
iš ą, da ė gaidį, o que u, žen ai, mais geidi? Pnd. Ma guže meu, jo emja meu, não eisk doce
sonjelio RD57. <...>
25
Li e a u a e ala, . IXXII. jo Vilniuje 19561995 m.
26
h ps://www. le.l /s aipsnis/mokslas/; žiu ada 2025-08-29.
8
3.2. Semân ica da inio
Siūlomas subs i uí smalsus, -i não exis e absoliu us būd a zio žingeidus, -i sinónimo, aigi, não
pode subs i uí-lo absoliučiai em odos os con ex os. LKŽe de inição ‘quil mui o udo o in e isi,
27
udo que sabe , pa ece, cabe p ecisamen e zingeidžiam. Essencialmen e o concei o de
in e essėjimosi aqui di e e uma sema um caso isso é simples, que seja e g ande, mas em nenhum
luga mais não le an e in e esse ( ão se ca ac e iza de nau osakos na u almen e cu iasa Zosė,
paskalų nešio ojai, landi ka ė e e c.), ou o in e essėjis com o obje i o de adqui i mais
conhecimen os, pa a que plės ųsi aki a is, osse c escido, melho ado, e não que aqui osse
esquecido, não mais pa įdomu (panquém c iança, alen oso e mo i ado es udan e, cien is a e
pan.).
28
Išnag inėjus 217 a osenos exemplos de ( i i odos giminiški būd a džio žingeidus, -i pala as, i.
i. odo o seu da ybos lizdas; mais sob e ele consul e 4 sk.) DLKT (36 pa a ojimai g ožinėje, 33
neg ožinėje li e a ū oje, 148 publicis ikoje; a osenos adminis a i amen e li e a ū oje i
saky inėje kalboje ne iksuo a), iš yškėjo 3 seman iniai a ejai. 3.2.1. Žingeidus, -i signi ica o
mesmo que o que cu alsus, -i (‘besidomin is, que in is descob i ).
Pa yzdžiai iš DLKT
29
:
Homem edasi mui o ameaçan e de apa ência shunį. Žingeidus passei is, que endo aquela cão pa a laza , pe gun a:
O seu cão encalha es anho homem?
Tas, cla o, se ia in e essan e e žingeidu descob i e amplniam eci y ojos a ui <...> Plg. naujesnę
a oseną nos ex os da in e ne : Naya (amū inio ig o pa elė au . pas .) ao ja dão zoologijos da Li uânia
a elia a há alguns dias, 14 anos pa elė kol kas ned ąsi. Quan o pa aikščiojusi ap a e eg essa em si segu o
luga , da qual udo obse a. Jauchiasi bas an e não malgai, žingeidi, y inėja e i ó io. <...>[…] (2024-10-09;
h ps://lnk.l /s aipsniai/lie u ojezoologijos-sode--i in-nyks an is-gy unas-:277183; žiū ė a 2025Įdomi
a osena, quando a di e ença signi ica i a en e smalsus e žingeidus é sen ida, mas endo em men e a
08-07).
cu iosidade (aklą, . y. nesusijusį com o pos e io conhecimen o, ins de expansão do es udo e pan. de
conse ação) usa-se o adje i o žingeidus, -i bea yė giminės o ma: impe inia qual o in e io es imula a
c iação de se es humanos. Isso não é cegal cu iosidade, quando mui o zingeidu, a sei , e quan o inha, com que
p epa as e, o que comeu, o que e e in a. Rapi mais con iscação, se aqueles an es de nós ealmen e
exis i am, e se assim o que nos diz seus deixados a e a os? (2024-05-26,
h ps://www.nemunas.p ess/s aipsniai/pa eldas-i -a sisakymas/; žiū ė a 2025-08-10). 3.2.2. Žingeidus, -i
signi ica mais do que simplesmen e cu iosos, -i, não exa amen e o mesmo, o que cu iosos (a i upando e suas
comuns aizniai pala as). Esses casos são mais abundan es. P. Kniūkš a a i mou que žingeidus signi ica não
simples cu iosidade, e que e em sabe (1994: 13), a isso V. P. Būda eplica o
27
Embo a e co igido, žingeidus, -i é mui o gajus, po que seu signi icado di e e da pala a smalsus, -i signi icâncias
(Bū ėnas 1975: 185, ci . de Sabaliauskas 1990: 289). Būd a dis žingeidus DŽ3 ambém em conhecimen o n k. (=
cu alsus). A i jingeidus e cu lsus são sinônimos? não coinciden es e pedagógicos e mos cu iosidade e
zingeidumas, que in oduzem-se em pala as di e en es ambém e em ingles, us Jukuskas 1997: okiečių <...> (Malakauskas 1997: 12).
28
Na língua li u iana a pala a zingeidumas é equen emen e usada em á ios con ex os, po exemplo, desc e endo
a cu iosidade dos ilhos na escola, dos cien is as p ocu aį de descob i no os assun os ou simples pessoas on ade
de descob i mais sob e eles odeando mundo. Es e e mo pode se usado an o em sen ido posi i o como
nega i o, dependendo do con ex o. (h ps://zingeidumas.lie u iskai.l /; žiu ada 2025-08-30. A on e léxicog á ica e
cien i icamen e du idosa, a in o mação nele semelhan e a suge ido DI, po ém no caso conside ado quei a chama a
a enção à nele mencionada busca de acha semą.)
29
Aqui e pos e io men e nes e capí ulo, são ap esen adas exemplos a osena DLKT y inė i 2024-09.
9
ou indo [B]e a gi cu ialsus, cu iosidade não signi ica no o sabe ? (Būda 1999: 7). De a o,
p esumi elmen e, cu iosidade e zingeidumo seman ínio di e ença é de e minada o que
zingeidus, -i em adicional semą isso não só simplesmen e cu ioso, mas aspi ando adqui i mais conhecimen os a im de melho a .
Pa yzdžiai iš DLKT:
[…] emos não poucos ag icul o es, educados, okš an es cada ez mais sabe e žingeidžių, ismanančių,
sup an ančių, que sem ciência conhecimen os oli nenueisi […]...> Ela conheceu sem im žingeidžius, educados e
abalbanços de ocação p o esso es e expe imen ou que seus conhecidos p o esso es e am se
sac i icando à sua p o issão e alunos. Requie e pensa -se que žingeidesni es udan es en ão o am
incen i ados a in e essa se cien í icine a i idades, p ocu a e expe imen a descobe a aleg iazsmą.
Qual o ça empu a homem em abalho cien í ico? Me pa ece, a única jingeiduma. Não cu iosidade, como
dizem os lingüis as, mas zingeidumas. An e io men e zingeidumą as pessoas enkina cada como ismanė, e
ago a es e espi i ual oškulį enkina sociedadeé a a és de uma ce a o ganizuo a sis ema. <...> Ca je os
s úmoklis. G ande on ade i pa a a en e e zingeidu a. "Buhal e é de e es não me sa is ingiam, en ão eu
cons an emen e me in e essa a e po ou os assun os bancá ios, en ei sabe e ap ende o mais possí el
<...> O que mo i ou a esc e e ? De onde al g ande zingeiduma, ão amplo aki a is, g ande acumulada ma é ia
abundância? <...> Todo o empo amiga a com o li o de insc ições.
Plg. mais no a a oseną na in e ne : Žinių ele inha oda a sua ca ie ą, žingeidus oi semp e <...> Tiesiog
seu ca ac e is: žingeidumas, desejo melho a ė i, pa ikimumas. (2025-08-04;
h ps://www.k epsinis.ne /naujiena/2-me us-be-da bo-p aleidesd-kai ys-apie-klaidas-u enoje-didziausia-i-
ndeli- y ui-i -sunkumussug iz i/343987?u m_sou ce=copy&u m_medium= x &u m_campaign=copy- x ;
žiū ė a 2025-08-
07)
O jo em p o esso ecomenda ao se esponsá el, pa ió ico e zingeidžiu, en a izando: Dominação mundiu
pode subs i ui e o p esen e, e o u u o, e ísica, e a saúde psíquica, e e os mo i os se i u i
ka iuomenėje. 25-07-25; h ps://www.snaujienos.l /s eika os-kodas
(49328-lsu-p o eso ius a nyba-ka iuomeneje-ge ina-si dies-k epa imo-sis emos-i - aumenu-is e me;
žiū ė a 2025-08-07) V. S. (19041992) uka io en e o d ama a o e d auge bale o šokėjas (mais assis en e de
bale inhas), di e o . Sme oniškų laikų scenų bei salionų ž aigždė i d auge e ichiškos, ydūniškos d asinės
s uk ū os asmenybė, žingeidi, obulinan i hemsel es, be o, aš inga. (2022-05-30;
h ps://li e a u ai menas.l / ea as?page=14; žiū ė a 2025-08-16) D ąsus, žingeidus jo ens! A cu iosidade, o
desejo de descob i , en ende , pe segui seus sonhos, se líde es é uma aleg ia! 2025-04-24-19; h ps:
www. acebook.com/1000761944015/-d %C4%85sus-
%C5%BEingeidus-jaunimas-dom%C4%97jimasis-no as-su%C5%BE s aino i-sup as i-siek i-sa os ajo
(440750662836377); žiū ė a (20-17) Žingeidus e esponsá el dou o ado, que a inge a máxima a aliação da ciência
e do esul ado link do ge en e (h ps:
www.dokedincom-08pos s_k%C994%s u is-bal akys/154184_C%C5%BEingeidus-i - aaking- o an as-is-ac i i-
y 05-2098314940412482-Pg)
Mykolo Rome io Uni e si á io (MRU) alumnas A. S., VSAT P o eção F on ei iça sele inha Seção de con ole
de F on ei a, execu ando sele inha che e do ice de unções, ambém ac edi a, que no se iço
especialmen e espe am-se zingeidūs jo ens. Žingeiduma é mui o impo an e. A pessoa de e se cu iosa
isso, o que ele ai aze ou em que ambien e ai abalha . Têm de se abe os à comunhão e pasiximê a
pensamen o analí ico. O conhecimen o, adqui ido du an e os es udos, nos ealmen e sal ėja no dia a dia de
abalho, diz A. S. (2025-05-13;
h ps://www.ku s o i.l s/15276/ eikalingi-zingeidus- echnologijoms-imlus-sienu-se ge ojai; žiū ė a
2025-08-17)
16
examinando he cu en usage o no only he adjec i e i sel bu also i s de i a i es, i becomes clea
ha he e a e su icien easons o include i in he s anda d language. Fi s o all, žingeidus should
appa en ly be conside ed a s anda d calque, i.e., a wo d ha sys ema ically i s in wi h indigenous
de i a i es, e en hough i was c ea ed based on examples om o he languages. The e a e adjec i es
composed o nouns and e bs (e.g., saulė engis, d uskamėgis, e c.) in he Li huanian language. The
de i a ional meaning o žingeidus would e en co espond o one o he de i a ional meanings
cha ac e is ic o his ype o compounds ‘engages in, does and likes wha he i s pa o he wo d
means. Secondly, al hough a e, he e a e compound adjec i es in he Li huanian language wi h o he
endings, no jus -is, o example: akilandus, ke u pėsčias.
In e ms o seman ics, de e se no ado que he noun žinios wi h he a o emen ioned ill- i ing
meaning is ound in all edi ions o he Dic iona y o he Mode n Li huanian Language, he academic
Dic iona y o he Li huanian Language, and he Educa ional Dic iona y o he Li huanian Language.
This lexeme is used no only in spoken language, bu also in edi ed ex s ( o example, in he
Uni e sal Li huanian Encyclopedia). As o geis i, i should be no ed ha žingeidus is based no on
he second meaning men ioned abo e, bu on he i s meaning o he base e b, ‘ o wan e y
much, o desi e. Thus, he e seems o be no seman ic obs acles o he adjec i e žingeidus
o igina ing om he ph ase žinių geis i (geidė). I is also impo an o no e he conside able numbe
o wo ds de i ed om žingeidus, o , mo e p ecisely, wo ds ela ed o his adjec i e, no
necessa ily di ec ly de i ed om i (žingeidžiai, žingeidumas, žingeidau i, žingeida imas,
pažingeidau i, žingeiduolis, žingeida1 ‘cu iosi y, žingeida2 ‘cu ious pe son, e c.). Some o hem,
al hough co ec ed, a e used no only occasionally. This shows ha wo ds de i ed om žingeida e
ele an and emain in use. This is mos likely because he p oposed eplacemen smalsus is no a
comple ely accu a e equi alen (pe haps his is he mos impo an eason o change he
e alua ion o he adjec i e žingeidus). These adjec i es di e in one signi ican seme: žingeidus is
no jus cu ious, bu seeking, e en desi ing, o lea n mo e o sel -educa ion. Ha ing decided ha
žingeidus and i s mos commonly used cogna es co espond o he cu en no ms o he s anda d
Li huanian language, hey should also appea in he no ma i e Dic iona y o he S anda d
Li huanian Language. The dic iona y en ies o žingeidus, žingeidžiai, and žingeidumas should
e lec he seman ic ela ionship o hese wo ds o he adjec i e smalsus and i s de i a i es,
e ealing hei synonymy, di e ences in meaning, and di e ences in usage.