ACTUAL
TYRINEJIMAS
V.
Schmid ,
Die
S eck o men
des deu schen
S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men de deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men des deu schen S eck o men de deu schen S eck o men de deu schen S eck o men de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen S ecken de deu schen
Ve bums.
Subs an i isch- e bale
Wo e bindungen
in
publizis ischen
Tex en
de
Jah e bis
1948
1967,
Halle
(Saale),
1968,
144
p.
Alemaniaiy
kalbininkés
Ve onikos
Smid es udio
sob e
eiksmazodziy
compues os
eiksmazZodiniais
su
daik a a dziais
(pa yzdiiui,
Vo ag hal en|
Mi eilung
machen,
En scheid(ung)
e en,
lie u iy
espec i ame-
n e hace
p anesima,
acep a
nu a ima)
délsio
Klausimo
p oblemiscumo
puede a auk i
li uanis y
i
démesj.
Cómo
Zinoma,
J.
Jablonskis,
aunque él
mismo
a ojo da
conseja,
ob ene
pak ie img,
ne u é i
pasi ikéjimo,
Siaip ya
panaSius
compuños
aisé!, Kai
que okiam
aisymui
nep i a é
ales
compuños
gyné.
i
Panasiai
pasielgé y
J.
Jablonskio
Rink iniy
a u
suda y ojas
J.
Palionis?,
‘Ta¢iau
aún
i
aho a
Sios o mas
se alo an
di e en em-
en e, se
o
u ilizan aún
ski ingiau.
Todél,
nep e enduodami
j
isamia ecenzija,
no é ume iSkel i
una o a eo ine
Sio
abajo
min i,
quien
galé u
bi i
ac uali
i
lie u iy
kalbai.
Su
abajoui
au o é
ecinko
más que
mediod lik-
o
iks angio
ejemziu
i§
20
me y
(1948
—
1967)
pe íodo
okieciy
publicis ikos.
Si
u ininga lib o
cons a cons a
j ado, ijy
sep iu
i§
g ama inés
sin aksinés
analizés,
—
s ilis inés
i
analizés gausiy
s a is iniy
duomeny
desc end inim-
i
o, is adu y
apedy d iejy
egis y:
eiksmaZodiniy
daik a a dziy
eiksmazodziy
—
i
(con
daZnumo
indicación).
VeiksmaZodziy
i
eiksmaZodiniy
daik a a dziy
junginiais*
V.
Smid llama
analí icos
azeologicos
compuños,
cons i uídos
daik a a dinio
abs ac o
i§
eikmiskai
isblésusio
i
eiksmazZodzio,
a liekan io
s uk i inio
cen o uZda inj,
exis uojan ius
pa alag eéiai
sin e inémis
eiksmazodzio
i
o momis,
seman iskai
su
apy ik iai
ek i alen i$komis.
Ju
apa iadima
au o é aiSkina
eiksmazodzio
subs an y ac-
ión, que
sua dan i
sakinj neliega
con enido,
En onces
—
ayuda a eings
o o
eiksmaZodis,
i
que ampas
jung imi.
Tik eiké y pensa
que
daik a a déjimas
ocu e sen inio
iby, sen inyje
subs an yyuo as
uZ
o mas, Sics
eiksmazodzio
o
ans o macione-
s, u ilizadas ya
lis as.
VeiksmazZodine
jung imi da?
menudo a
poliseminiai
eiksmaZodZiai,
po que
ju eikSmiy
ki imas yk as
konk e iy
eikSmés
elemen y
silpnéjimo
abs akéy
o aléjimo
i
di ii imi uo
pa iu
o aléjas
(0
abs ak-
F .
J,
Jablonski,
Rink iniai
aS ai,
.
I,
Vilnius,
1959,
p.
515.
*
Z .
allí
mismo,
p.
532.
*
VokiSkai
S eck o men,
pazodziui bii y
es inés
o mas.
Se puede
sólo
pasigé é i
Sio
nejman aus
é mino
( ambién
analisko
juo
su
S eck e b)
con eniumu
i
deplo es au -
i, que
noso os al
umpo no
enemos.
223
umasine en
i
la leksiné
neces8méje-
).
Jie, o,
be
son muy
junglis
(daugia elen-
Giai),
odél
i
anali iniy
junginiy
cons i u-
ye mucho.
Esas uniones daZ
suelen
denomina se
semiauxilia es
ac umazodias*.
Alemaniaiy
kalboje es á
jy
bas an e
mucho,
igualamen e
como en ella
es á
s ip esné
ayudbiniy y
modaliniy
i
eiksmazodziy
ca ego ía.
Dél os
p iezas ia, que
eiksmaZodinés
unión de eikSmé
es
suabs ak éjusi,
iSblésusi,
compuinio
eik$mé né a
komponen y
eikSmiy suma.
jo
Cia
pasi ei8kia
un cie o
idioma i8k-
umas,
eikSmiu
isoliación.
O
es esan i
una
p ieZas iy,
iS
que
Sios anali inés
o mas su
eiksmémis
né a isiskai
equi alen iSkos
sin e inéms.
PanaSiai
pa ican
i
o os
au o es.
Sin e iné
o ma es
pas o i,
acciones
bend esnés,
—
pla esnés
eiksmés.
O
en el compuñado
acción
de alizuado
conc e izuado,
i
semán ica
máximamen e
es eu a anal®.
Cia enemos
ealmen e idomy
eiSkinj:
suabs ak éjusio
acciónma-
Zodzio
i
eiksmazodinio
abs ac o
compuinys
duoda
conc e e esn-
e, es eu esne
eikSme, negu
sin e inés
o mas
eik8mé.
V.
Amb azas
ició.
que dicho
compues o
p espone
solo acacia,
ne
pe o
i
jo
obje o
a
esul ado®.
Toliau au o é
mues a, como
más maziau
modi icada
analí ico
a
compues o
eikSmé,
cambii us allí.
compa a-
su
ndo
sin ine
o ma, accionlui
(ing esi ,
du a i ,
eg esi ,
inchoa i ,
con inua i ,
esul a i ,
cauza i )
ambién a
o os
g ama inéms
(ac i o,
pasi o,
e lexi o)
i
sin aksinéms
(pe soninio
a
inpe sonio
ase
cons uccia)
ca ego ías.
Veiksly
cambio en
los
analí icos
i8
conjun os
ik yjy
p opo ciona
naujy
a ian iniy galimybiy.
Es o
mues a
i
lie u iy
lengua
ejemzdzia-
i, plg.:
ko o ii
p adé i
ko a,
isi auk ij
ko a
es iko a,
—
es i ko a
baig i
ko q,
nu auk i
ko q.
V.
Smid es o
conside a
el más
impo an e
g ama ical
i
sin ác ico
analí ico
mo i o de
elección de
o ma.
Subs i ución
(pago e) en
ales casos
no.
eikSmingas
ak ualus es
i
au o és
obse é as
muy
pazyminio
papel, plg.
p anes i
i
hace
idomy
p anesimq,
nu a i
i
acep a
s a by
nu a ima.
Subs i u-
ción
Siais
casos
son
isiskai
no.
Au o és
es adís i-
cas
mues a
que paZyminiy
(a ki y
iSplé iniy,
ej.: hace
p anesimq
sob e...)
puede
ene é i
sob e
70
po cen -
ay caso.
Es iliaus campo,
analí icas
sin é icas
i
o mas a ada
como
acul a i as,
apy ik iai
equi alen eiska-
s, Smid i8kelia
V.
Siuos
eiksmaZodZiy
junginiy
su
eiksmazodinia-
is
daik a a dZiais
mo i os de
consumo:
p aneSimo
o icialumas,
iSkilmingumas,
ieSumas,
ak ualumas k .
i
Au o é
señala
que, al
e alua
Sias o mas,
cada ez más
enuncioma
bea odai isko,
pa i su inisko
sme kimo,
nepag is y
kal inimy.
Siu junginiy
gauséjimas esas
elaciones o as
endencias de la
lengua
subs an y ación,
su
nominalización k .
—
i
La ciencia,
écnicas,
‘educa
i
cul i os
desa olla-
más heikias
i
mas ymo
p oceso, y
po
ji
i
kalbq.
Cada ez más
o aléja
moksliSkumo,
abs ac oum-
o,
sa okiskumo
endencias.
* Dado que ellos a
menudo bina
simplemen e
deseman iza , se
con ie e como
cuan os
g ama izuados
o man es,
cuando ku iy
i
y iné ojy son
llamados
uS iaisiais
eiksmazZodZiais
(plg.
M.
A.
Tlek.aep,
AnaauTH3M
H
HAWOMAaTH3M
coyeTaHHil
c,nycTbiMH
aa onamn,,.
]po6embl
eKCHKONO HH
pamma uku,
H
pe m, Il, Munck,
1967,
p.
137.
5
Z .
B.
MW.
Augpycenxo, sonpocy
K
cunodopmun
o
anH BocTHAMCTHYeCKOM
(0
Xapak-
Tepe
CHHOHHMHYeCKHX
OTHOMeHHTi
M@KAY
ia osiomM
H
Tla OJIbHO-H
MCHHBIM
cmopocoueTaHHeM),
Pyccxuii
#3bik,
e o
u3yuenne
B
BBIcuiell
H cpequei
uKone,
Ac paxanb,
p. 22.
1970,
Z . ® V.
Amb aza-
s,
Daba in-
és
lie u iy
lengua
sin aks-
és
cues ion-
es,,Lie u-
iy habla
adybinia-
is me ais.
Vilnius,
1967, p.
132.
224
Siekiama
kalbiniy
o mas
s abilum-
o. Y esa
es abilu-
ma como
jus y
laiduoja
junginiai
con
paso iu
daik a a-
diniu
b anduol-
iu. Es o
con i ma
no solo
las
nue as
lenguas.
An ai
H.
Jakobis
(H.
Jacobi)
panaSy
eiSkinj
da
1903
m.
es
obse éjes
sansk i o
en el es ilo
cien í ico,
donde él,
ano
H.
Jakobio, ue
iSauges
has a
ex ao din-
s a,
di íamos,
gasdinan io
g ado. En el
habla
ambién
o aléjas
anali iskum.
VeiksmaZod-
ziy y
eiksmazod-
iniy
daik a a d-
ziy junginiai
o ecenqg
más
posibilybiy
nue oam
con eniniui
eiks i,
po que keliy
eikSminiy
elemen y
sujunción
suku ias
más a i
a iy, a los
cuales né a
sin e iniym-
eny. Zinoma,
Sis p oceso
u js y
a i kS¢iq-
ja pa e.
Au o é
sakosi e usi
k i iSko
acen o,
Ta iau ella
is dél o
paziem, que
es y ipes iy
y pa ojy.
Gauséjan
anali Siyiniy
junginiy,
o aléjan-
i endencia
a byi i
dominandoj
s uk inj
eiksmazod-
zio aidmeni
sakinyje,
didéjas
eik8minis
su
iSblésimas.
Exis e
noag js o
caso de
consumo. A
eces es
di ícil deci ,
si
eiksmaZod-
zio y
eiksmazod-
inio
daik a a d-
zio
compuinys
es
samoningai
s ilis i$kai
elegido, o se
u iliza sólo
i$ analogías.
Es ese
e dade o
pelig o al
lenguaje.
Pe
augancia
abs acakc-
ija galis bi i
pe dido
imagdumas y
aiskumas.
Taéiau
au o é
conside a,
que el
desa ollo
de la lengua
se puede
in lui , y él
más e icaz,
cuan o
kul i inges-
né
sociedadé.
Tals
pensamien -
os dudaoniy
no su gen.
No s
p ak iSkai
lie u iy
kalboje y
con inua
ac uali liks
s ilis Siyiné
o my
a osena,
bi y muy ú il
y eó ico Sio
eiSkinio
pa y inéji-
mas. V.
Smid
abajo Gia
bi y didelé
paspi is y
no
cani¢iamas
Sal inis
mic o ipolo-
giniams
g e inimam-
s, iS ku iy se
puede
ob ene
impo an iy
iS ady
sob e kalby
p oximuma y
leksinj
sa i uma.
Pa yZiui,
semia
auxilibiniy
eiks naZo-
dZiy
okieciy en
el idioma es
incluso
ce ca 300.
Taiau sólo
une o jy
lie u iSki
co espond-
imenas al
nea silik y
daznumu y
junglumu
(geben
duo i,
machen
da y i,
haben
u é i y k .).
Oi y
jungluma
mucho
maZe io o
incluso nulo,
ej. : Vo si z
iih en
pi mininkau-
i,
Un e suchu-
ng iih en
a dy i
(no s Kamp
iih en
ko o i es i
ko q);
Ve zich
leis en
a sisaki i;
So ge
agen
ipin is,
Ve an wo -
ung agen
a saky i,
bi i
a sakingam;
Op e
b ingen
pasiauko i,
in O dnung
b ingen
su a ky i,
zu Ausd uck
b ingen
is eiks i y
pan. Jungéiy
lie u iy
kalboje
maziau es
dél de lo que
que joje i8
odo maZiau
abs acak¢-
iy
eiksmazod-
Ziy. Hadici,
lie u iy
calboje es
daznesnés
sin e inés
o mas. Ta
sin e i8ku-
ma como an
y o alece
lie u iy
lengua
eiksmazod-
zio
semán ica
conc e um.
En o os
casos,
aunque se
u ilizan
anali iniai
compuiniai,
pe o jy
eiksmaZod-
iniai
componen -
es son
neadek a ii-
s, ej. :
Beweis
iih en
pa eik i
i odyma;
Ge ah
b ingen
(su)kel i
ge äh y,
Hil e
b ingen
(su) eik i
hilbq; F age,
s ellenkel i
klausima,
uzda inj;
Klage
e heben
paduo i
skundq.
Pana iai
es á y en
o as
lenguas.
Pa yZiui,
usy
Oe2ame
analís icos
compues os
co espon-
de okie iu
machen, un,
geben,
ziehen,
eiben,
wi ken,
e eilen,
b ingen y k .
i8 o al
ace ca de 60
eiksmaZod-
ziy?. Rusy
oKa3weam-
eo (6ausHue,
aibesHocme,
nomo {o,
npednomen-
ue)
co espond-
einie uk aiy
poOumu
(6uaue,
aacky),
nodasamu
(donomozy),
eiddaéea mu
(nepeeazy).
Veiksmazod-
iniy
komponen y
neadek a u-
mas
(igualmen e
como y jy
cambii iamu-
mas, plg. ej.:
hace a lik i
es udios)
con i ma
min j sob e
ju /
7 Z . M. A.
Tlexaep,
min. eik.,
p. 138.
8 Z . JI. H.
Wmewés,
Ockopan-
ie
mpouecc-
h!
BKCHKE
COBPEM-
CHHLIX
BOCTOU-
HOCMAB-
AHCKHX
ASbIKOB,
CaBAHC-
KOe
A3bIKO3H-
aHHe, Ae
Mocksa, 1966, p. 403.
225
uS uma,
deseman ización,
al menos pa ine
g ama ización.
Ca u
es o es
impo an-
eis
ac o by
peculia i-
dad.
O as cosa
eiksmaZodiniai
daik a a diiai.
V.
Amb azas
a i ma que
lie u iy
kalboje
a osenos
ju
s e a es
ge okai
siau esné®,
abejo,
dideliy
Be
ski umu
as u-
me
i
en e
apéndice
-imas
abs acc -
i8
y, unas
pusés, ki y
i
p iesagy,
especial
o
galiniy
ediniy,
o as.
i$
Los úl imos
ienen
conc e e e-
sne eikSme.
O
ik
sukonk e éjes
abs ac o
puede
con e i se
obje o de
acción, lo que
es bi ina
analinio
compuño
salyga.
Dél lo que
que
apéndices
-
edimasini-
ai, ejemZiui,
sédéjimas,
éjimas,
ac uación,
Sokimas,
mul iplicina-
ción,
sudéjimas,
b ézimas,
son
abs ac a-
men e,
incapin ys
con e i -
se en
obje os de
acción, no
decoma,
ejemziui,
lle a
sédéjimq;
ealiza
éjima,
eikima,
Sokima,
mul iplicini-
ma,
sudéjima: hace b ézima.
Pe o
isiskai
imanoma
deci
u é i
posédj;
ene
da ,
ealiza
acción,.
Soki,
muchosy-
bq,
sudé j;
b ézinj,
nes hace
Si en los
conjun os
eiksmazodiniai
daik a~
a dziai son
conc e e esn-
és eikSmés.
AnaSí se puede
deci de
compuños
ealiza iajes,
debe es; lle a
séjq; u é i
kosulj,
s ajone,
iipes i, pé doli;
hace
p iekais q,
manks q,
o ma
paliaubas,
san uokq,
sandé j; da
pas abq,
pazadq; padu i
complaq;
ayuda bq;
alcanza
pe gale pan. O si
se dice hace
p anexima, es
i
Cia
apéndices
- edimasinys
p anesimas es
an o
sukonk e éjes,
que, digamos,
p aneSima
pame us, di ícil
bi y hace .
a
ji
Be
dudaonés,
Sis
alo ingas
Ve onikos
Smid abajo
en el u u o
susilauks
de alesnio
es udiijamien-
o de
i
e aluación,
o
lie u iy habla
iSsamaus
—
eiksmazodziy
eiksmazodin-
i
iy junginiy
y inéjimo.
Jo
eque ingum-
as es
aik aizdus.
.
J.
Klima igius-
* Z . V.
Amb aza-
s, min.
eik., p,
137.
226