scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

„Terminas“ kontekste (žodžių junginio lygmuo)

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

„Terminas“ kontekste (žodžių junginio lygmuo)

Author: Asta Mitkevičienė
Year: 2016
Source: https://journals.lki.lt/terminologija/article/download/504/594
73Te minología | 2016 | 23
Te mo en con ex o
(žodžių compuño ni el)
ASTA MITKEVIČIENĖ
Lie u ių kalbos ins i u as
ESMINIAI WORDŽIAI: e minos, con ex o, palab as de conjuninys, eks ynas, mokslo kalba,
seman iniai san ykiai ĮVADINS PASTABOS
El é mino es no sólo el p incipal é mino de e minología, sino ambién la
unidad me akalba. Si e miná conside amos un é mino lingüo y os, su
usoim en lengua o as ciencias puede en ende se como me akalbinį
comen ą1. ¿Qué más se dis ingue el é mino é mino a osena?
El obje o de es e a ículo e minologías e minos e minos con ex o.
Con exs á puede pe cibi se a iadamen e, más es echamen e o más
ampliamen e. Po ejemplo, el con ex o de una palab a (en es e caso
é mino) puede se palab as conjuninys y ases (Vaskelienė 2007: 89).
S aipsnyje in es igada é mino a osena de palab as compuinio
ni eleniu, . y. examinados é mino sin agminiai elaciones. Analizándose
palab as de conjun i os con é mino e mas semán ica. Ni elan conjun os,
a los cuales en a en juego es e é mino, seman iniai ipos, p incipales su
a osenos modelos. Des a mane a se acla an, que concep os e minas signos y peculia idades con ex o son eksplici iniai. Ese es el obje i o de es e a ículo.
P incipal uen e
Medziaga es udiimui ecogida de Li u ias ciencia del ex o2 (Co pus Academicum Li huanicum Co ALi ,
acceso po in e ne h p://co ali . l ), suda y o Vilniaus uni e si e e. Es e especialis sinc oninis
ašy inės lie u ių mokslo lengua ex ynas. El ex o aba ca odos los ámbi os humanidades, sociales,
ísicas, biomédicas y ecnologías cien í icas ex os 1 Me aling is iniai iene ai analiza se en de alle
en la monog a ía Kazimie o Župe kos (2012). K. Župe ka kalbo y os e minus a ibuye a me akalbinių
dicodyno unidades. 2 Desde una a ian e online públicamen e accesible.
7 As a Mi ke ičienė | Te minus kon eks e (žodžių junginio lygmuo) ( engėjų
ski s y a ado aujan is Mokslo s ičių klasi ika o iumi, ap obado Minis o de
Educación y Ciencia de la República de Li uania el 18 de diciemb e 2007 d. o den No.
ISAK-2418). Como a i man eks yno o ganizado es, aho a lo componen ce ca de 9
millonesas palab as. Teks yno si io web indica es a lis a de ipos de ex os
acumulados: monog a ía, manual, lib o de ap endizaje, he amien a me odís ica;
a ículo; e isión; e isión; esis del in o me; c onicos; p a a mė (žu nalo p /
conjun o); in o mación p o esional; in o me cien í ico; esumen de dise ación
do o o (pa ece más amplia lis a dada po Usonienė e al. 2008: 106). En onces se
puede pensa que la lengua de la ciencia eks yne ep esen a di e sas ipos de
ex ai (plačiau sob e Lie u ių mokslo kalbos eks yną ž . h p://co ali .l ;
Usonienė e al. 2008). El es udio elegido ex oyn del lenguaje cien í ico debido a que
ealioji e minos a osena se in es iga p ecisamen e en ex os cien í icos (qué
o o, si el obje o del es udio ue a e minos de e minologización)3. En es e
a ículo desc ibe el é mino e minología e minos a osena en ex os de
ciencia. Teks ynas e leja la ac ual lengua de la ciencia li uanas lo cons i uye
19992009 m. publicados ex ai.
Selección de ma e iales y cu so del es udio
Visų pi ma eks yne halla odos el é mino de la palab a pa a ojimo casos.
Luego, e isando con ex o, de e minados el é mino de la palab a signi icados
y echazadas aquellas líneas de conco dancia en las que el é mino se u iliza en
o as a es e es udio no ele an es signi icados4. Cabe deci que el é mino
ūpima en signi icado es udiado en el ex o de lengua cien í ica es más
ecuen e (447 lemos pa a ojimas; cons i uye 87 p oc. de odos los casos). En
es e signi icado él se u iliza en odos los cinco mencionados es udios de di ecciones ex os.
Respec o Reikšmės el es udio adecuadas conco danza eilu és g upadas según lo, en qué conjun os
(subje i os, obje i os, a ibu inos, en o noybinos, p edica i os) é mino en é. Los ipos seman ís icos de
compuños se dis inguen según Vi o Labucio Li u ians kalbos sin aksėje (1998) p esen ada palab as de
compuños clasi icación5. El é mino en la misma línea en a menudo pe enece no 3 Kalbo y os e minos,
incluyendo y é mino é mino, a oseną publicis ikoje es y ęs K. Župe ka (ž . Župe ka 2000). Él de e minó
que el é mino publicis ikoje se u iliza ikslia e minine eikšme (Župe ka
2000: 177).
4 ejemplo: Con ac an es no u ie on que ejecu a con a o después de su es ablecido e mi no, si debido
al cumplimien o a dío no pudo alcanza se el obje i o po el cual el con a o ue concluído. ; Uzduo ies
con ex o se pueden a ibui escena ios, ėmus, schemas, a ea o mula imą posi i os y nega i os e mi
nai s y . .. 5 Sujungiamuoju yšiu susie os o mas de palab as, basado V. Labučiu (1998), conjuniniais nelaikomos.
7Te minología | 2016 | 23 a un solo compues o, po ejemplo, al mismo iempo
en a no solo en los obje i os, sino ambién en los compues os a ibu i os6.
Esama sakinių, en los que é mino pa o ado no una ez. Debido a es o los
mismos sakiniai ( oma po uno sakinį de cada conco danso eilu é, aunque
ecopilando da os elegida la mayo posible conco danso eilu é olumen s 300
p udos signos) clasi icacina s a sidu ia en a ios luga es. Con a a los
da os ayudó MS Excel calculúoklés abla. Se ha elegido sólo quali inis, y no
quan i inis é mino é mino a osenos es udio.
De inmedia o puede en a iza se que en in es igaciones semán icas es di ícil
e i a la subje i idad. Junginos con é mino é mino po signi icado ambién
se puede clasi ica desiguodai. Kai qué aquí a ada y dispues a un poco
di e en e de lo habi ual en es udios g ama icos. Po ejemplo, en con ex o de
e minología ales g ama icamen e di e en es junginiai como angliškas
e minas (nusakomasis junginys) y ingles idiomas e minas (p iklausymo
junginys) según signi icado a sidu ia en la misma g upe a. Reikšmę ayuda
es ablece ans o mación y sus i ución mé odos.
An es de comenza a habla sob e e miną e minas eks yne,
целесообразно b e emen e discu i es e palab a a osenos ejemplos en lexicog a ía.
El é mino de la palab a a osenos ejemplos en unaakalbėje leksikog a ijoje El é mino de la palab a según
Li u ians language dicciona y (LKŽe) iene es signi icados: 1. p ecisamen e alguna ciencia, écnica,
concep o a ís ico la deno i ica palab a o compuinys; 2. elemen o de p esunción silogismo; 3. Tiempo
es ablecido. Ac ualmen e de las lenguas li uanas dicodyne (DŽ6) el p ime signi icado iene conocimien o ling .
y es á p esagiada cuan o más ampliamen e cla amen e alguna ciencia, écnica, a e, eligión o o a á ea
concepción7. Las palab as dadas signi icados ilus uojan es sakiniai son conside adas mic ocon ex o (ž .
Vaskelienė 2007: 81). Desde LKŽe é mino (čia y pos e io men e u ima omenyje sólo p ime a de su
signi icado, . y. e minologías e mas) a osenos 6 Sudė iniai palab as junginiai y palab as junginių
chaininės (yas concep as habo y oje dejadas nuošaly), donde posible seman i icamen e, skaidomi en ien is
conjuninius. Explegs iniai pos poziciniai pažyminiai, según a ibuu inių junginių y ėjos Laimu ės Bučienės
(Bune ičiū ės) abajos, no se conside an pa e de la palab a de conjunción uno de los más impo an es
ca ac e es de la palab a de conjunción es su, como unidad sin agminio, unidad, y ex ės inių pos pozicinių
pažyminių caso in onacija esa unidad padalija (Bučienė 1998: 31). 7 Kalbo y os é mino de inición é mino en
dicciona ios y lingüís ica así e minologizada li e a u a es á esumida po Regina K ašy ė (ž . K ašy ė
2013).
7 As a Mi ke ičienė | Te minus kon eks e (žodžių junginio lygmuo)
pa yzdžių i LKŽe papildymų ka o ekos (ž . LKIIS, ambién aš ija.l )
obse a que el é mino pe enece:
1) a los a ibu os conjun os;
2) a las conexiones obje i as;
3) a los conjun os subje i os.
1) En a ibu os conjun i os el é mino es ya sea p incipal dėmeno (a) o
dependensis (b). En el p ime caso a ibu o ing esijama dalykinė s i is o ema
écnica e minos, lenguaje é minos de ciencia, kininys ės é minos;
e mininai de c is ianismo, é minos de amilia, pasakomas é mino nomb e […]
e ikos e mos; bal os e mis, humanismo e mis, con acción elacionada
peculia idad (ka u y au o iaus e e encia, alo ación o luga ) su c ea
[palbos ciencia] e mininai, de o os idiomas p es i i e mininai, sa o iškai
susiku i e mininai, iempo nue os e minai, luga in e p au iniai, o
in e nacionaliniai, e minai (ž . 1.1.10), con signi icado elacionada es a
signi ica especialidad [humanismo] e minai. Apibend in ai es o se puede
desimula : (a) SRITIS TEMA é mino, NARDAS é mino8, VEIKSMAS (+ AUTORIUS,
VERTINIMAS, VIETA) é mino, LAIKAS é mino, VIE-
TA é mino, REIKŠM é mino.
(b) En ales conjunciones como e minos dicynas, é mino Bal a usia y k .
é mino es dependomasis dėmuo. El dicciona io puede concebi se como
anpyklą (ž . 1.2.4).
Des acase LKŽ suplemen os ka o ekos ko elėse desc i os ejemplos junginiai e minus Bal a usia,
e minus Vilniaus k aš as (šal inis 1993 m. Zigmo Zinke ičiaus monog a ija Ry ų Lie u a pasado y aho a),
de los cuales se mues a, que e minis son conside omi y luga o a džiai. Apibend in ai al a osená se
puede pa aizdui como é mino VIETOVARDIS. Kyla cues ión, si aquí el é mino se u iliza
de e minologizuada, o p aplės a signi icado. El é mino es el nomb e del concep o, y adicionalmen e
lingüo y ea li uanos se c ee que luga eso a zii no signi ica concep os (ž . é mino oponimai s aipsnį
LKE). Como ilus a i amen e a i ma Kazimie as Gai enis, de e minización e minos e imas en palab as
simples se ca ac e iza en que de e miniza ęsis é mino no desapa ece, pe o sólo expulsa una nue a
a žalá (p oc as ina palab a) en o o campo de usosena (Gai enis 2014: 242). K. Gai enis allí pa mini d i
de e minologizacije 8 Modelių VARDAS e minos y SRITIS TEMA e minas junginių aiška puede coincidi ,
ales compues os ca ac e ís ico ne iena eikšmiškumas, plg. e ikos e mas * e minas es e ika,
* e minas pe ene e ikai.
7Te minología | 2016 | 23 condiciones: 1) el é mino debe se ampliamen e
di undido y conocido no solo a los especialis as; 2) algunas é mino y
de e minologizuo o palab a semos iene que coincidi . Ambas condiciones
e minologías é mino é mino y é mino como nomb e de luga o ío
co esponden. Ambem a osenos casos ap a apibend inamien o é mino
VARDAS. Sin emba go o a p egun a su ge si el é mino en conjunción con el
nomb e del luga o iz ealmen e es una simple palab a, o si de odos modos
pe manece el é mino (sólo o as signi icanzas). Po cie o, e i icías
palab as en los es ánda es ISO de e minología se conside an obje os de
abajo de e minología como una de las ma casiklių especies. Ellos se
de inen como e bales ma cado es de concep os uni a ios, a ibuyen de
é minos como comunes de concep os nomb inimien os (ž . ISO 1087-1:2000)9. 2)
En Objek iniuose junginiuose e minus es el obje o: pa a ojo e miną,
daugelis e minų, dauguma e minų; encon amos é minos de, é mino a
išpopulia ino (2 ejemplos). Así é minos pueden se consumidos, encon ados, expopulia inami, ambién cons i uye una cie a can idad.
3) Subjek iniuose junginiuose é mino es suje o: los é minos a íaja y son
ėlesnės kilmės; e mininos lo hace ex emadamen e di ícilmen e accesible al
au o es, cons i uye más an igua a la lengua li uanas Sla ismos capoksnį
e mininai. TERMINAS LIETUVI SOCSLO KALBOS TEXTYNE
1. Te minus en a ibu a ios compues os
El é mino en el ma e ial in es igadoja a menudo o ma a ibu inos compues os
con conc e os é minos, y en esos compues os él es o p incipal dėmen o (a), o
dependiomasis (b), ej. : a) é mino de sepa ación, e akuación é mino, p ime ía
ma e ia é mino, o ino akų in ekcijos é mino (apibend in ai X é mino); b)
é mino colección, é mino g upo de p esión, é mino e cinė izomelija, é mino
ishe y (apibend in ai é mino X) y k . En los ejemplos del p ime g upo (a) el
é mino se desc ibe po a dą (X), y en los ejemplos del segundo g upo el é mino
es an aeilis conc e o é mino (X) nomb amien o. En ambos casos X es
conc e us e mas, apibend in ai nomb eas (a) VARDAS e mas, b) e minas
VARDAS. La pe enencia del p ime g upo de conjun os dėmuo p onunciado na do
kilmininku, p z. :
9 Toda ía puede eco da se que Jonas Klima ičius es esc ís que lie u iškai e minus žodžio en signi icado
se encuen a sólo como e o de aducción (Klima ičius 2002: 132).

8 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (žodžių jungino ni el) (1) In eg a ci ci
su s e mi na s exp esa lo posible ijopą pe cepción de es e p oceso:
in eg ación como p epa ación, como be a piškas unijimosi p oceso nu-
galin kliū is i siekian ikslų i in eg acija kaip am ik as pasiek as bū is
(Taljūnai ė 2005).“
(2) En la es adís ica ma emá ica en luga de popu liaciones e mino 10 a
menudo se u iliza el é mino gene alinés de odo, y miemb os de la población a
eces se llaman obje os o elemen os.
(3) Vía log is ikos e mi na s usado en di e sos ámbi os de ac i idad, sin
emba go más ecuen emen e gue a y anspo e.
(4) Pas a aisiais casos el concep o de eseis iškumo se u iliza p osilenciendo con las
con enciones del géne o, po lo que en es e a ículo, que habla sólo de eseis inio
pensamien o ap aškas, se á usados es ei za ci jo s y es ei zm o e minai. An osios
g upo (b) junginiai son los llamados a ibu inos junginiai del nomb e an aeilio
(plačiau ž . Bune ičiū ė-Bučienė 2001). El é mino en ellos es apozicia (en el ni el del
enunciado es el apéndice), y semán ica elación de ales compuños desc ipción según
loik o claseę11. Tales casos dicen que conc e us unidad lingüís ica es e mas, . y.
pe ene e minos clasei. El é mino puede echaza odo el compues o. Como
sos iene L. Bučienė, apozicia su sin aksine unción dubliuoja pažymimąjį dėmenį, pe o
leksinės eikšmės a ž ilgiu es á pajun a al pažymimajam dėmeni, po que emkelia su
cie a požymį (Bune ičiū ė-Bučienė 2001: 10). Mi ando p agmá icamen e, a ibu o
é mino se añade debido a que así es más ácil a ex o inclui nomb amien o de
concep os conc e os, ej.: (5) En es e a ículo de las ciencias de la in o mación sob e
la base de un ju ado analizando ju ídico eguliación sis eminan es de las elaciones
in o má icas públicas se u iliza el é mino de la iden idad de la in o mación. (6) Taigi
e mi na s į ai zd is en la li e a u a cien í ica se u iliza a iados sen ido.
(7) Kadangi noso os examinamos his ó icas e idencias nop a á y sis ema, e
minai į odmai, į odymų especies, į odymų sis ema, į odymų h ie a chija se
u ilizan u in omenyje p ecisamen e o mas de p uebas
( uen es, medios de p ueba).
10 Texs yne cu si no hay. En el a ículo ejemplos ambién se p esen an sin cu sy o, po que no se puede deci
exac amen e, si en el ex o o iginal e mininai ue po él dis ingui . Pes ebė as e co ek u as e o es
co igidos. Toda o a como ex yne.
11 Li u ias sin axe simila ús junginiai in e p e ados no siemp e homogene. En los abajos más an iguos
LKG III, Vy au o Si au o y Česio G endos ado ėlyje e i icia los nomb es y su a iniai, simboliniai
pa adinimai en conjunción con su claseę nusakančiu daik a a džiu se conside an p iedėliais (LKG III 430;
Si au as, G enda 1988: 103). DLKG, V. Labu is, L. Bučienė ales nomb es o denominaciones en la unión a an
no como pažyminius, y como pažymimuosius dėmenis, po que ellos son esą pi maeiliai, esmenamen e (Labu is
1998: 332333; Bune ičiū ė-Bučienė 2001: 1314, e más. Mikulskas 2009: 109).
7Te minología | 2016 | 23
Tokia aiška pasi elia especialmen e cuando en el ex o hay que deci cie a no
lengua li uanas e má, po ejemplo: (8) In e nacionales ma inas y de pesca
o ganizaciones, en las cuales o icial da binė lengua es inglés, hablando de pesca
en el sen ido más amplio, es á u ilizado e minas ishe y.
(9) TS ue desc i a po p ime a ez en 1862 Von Reklinghauzene (Von Reck
linghausen), a e miną scle os e ub e oze po p ime a ez pa a ió el
cien í ico ancūzés Bu ne ilis (Bou ne ille) [1-3] (10) Algunos au o es los
conside an, como y e m in ą sel , sinónimos (By ne, 1996; Ha ie and Ma sh,
1996), o os a i man que el au og aba es un componen e alo ado de
au opo p esen ación (Saigal e al., 2002) <...>. Noį a a, cuando no e minos de
lengua li uanos (o algún é mino de oda la lengua li uanas noadap ado) se u iliza
an es e miną. En el ma e ial in es igado ocu ió solo un al caso: (11)
A chajiškiausi juego de piezas son las llamadas babkės ( ambién se u ilizan a li
(lo .), knucklebones (angl.) a ?12 ( us.) e mi na i). En el ma e ial in es igado
gene almen e se habla no sob e é minos como ales en gene al (nekalbininkos
(o ne e minologos) gene almen e noúpi la misma concepción e minas), y sob e
conc e os o conc e čius e minus. Tad aeilio nomb e a ibu inos conjuniniai
( e minas ajonas), puede conside a se, según paski į ex o co esponde
a ibu inos conjuninius con el nomb e kilmininku ( ajono e mas). Apozición
puede eemplaza señalimąjį palab a, po lo que en es e a ículo en aquellos
casos en que el é mino a de conc e o é mino X p e iélio, p ecisamen e el
é mino se conside a ep esen an e del compues o del nomb e secund aeilio y
in es igando más amplio con ex o de al compues o se habla de compues os con
é mino, y no de compues os con X ( e mín jun o con X se conside a un
dėmeniu). Po ejemplo, basado en el ejemplo 6u aquí se a i ma que el é mino se
u iliza (no į aizdis se u iliza). Tokí decisión debió y el obje o del a ículo. Ya solo
alguno de las unidades lingüís icas (konk e aus pa yzdžio) desc ibimien o
é mino indica, que esa unidad es asignada a la ca ego ía de e minos (plg.
e mas į aizdis y la palab a į aizdis). El é mino en al con ex o es comen a io
me akalbinis.
Desde es e g upo de jungines se dis ingue junginiai e mis Lie u a
Mažoji Lie u a Vidu io Lie u a, pa a o i humani a inių mokslų
eks ose, p z.: 12 Kai ku eks yne son nea pažin ų simbolių.
8 0 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (žodžių junginio ni el) (12) Rėzos
a o as e mina s Lie u a con ex os con empo aniės lie u ių
is o iog a ijos co esponde e miną Mažoji Lie u a, pe o en ese momen o
él no es aba u ilizado.
Así LKŽ suplemen os ka o ekoe зафиксисованную такую термис
a oseną ( e minas VIETOVARDIS) con i ma y in es igado ex oynas
lenguaje de ciencia. 1.1. Te minio p incipal a ibu ín de los compues os
dėmen o. 1.1.1. O os se ido es ce can a compuños con el é mino g upo
ales indicomio de la desc ipción a ibu inia compuiniai13 como es e ese
al é mino (apibend in ai NUORODA e mas /). En ellas conc e us
e minus es cambiado subs i u 14, plg. es e ese al é mino ← X → X
e minas, é mino X /.
Subs i u os de é minos en ales conjunciones son pa odomiejos
(apib ėjiamieji) ad e bios, y conc e os é minos son indica en ex o an es o
ellos se dicen en la misma ase (el p ime caso más ecuen e), ej.: (13) Tai que la
esponsabilidad penal y la misma ley penal no puede se e ec i a aplicando po
hecho deli o mins amas sanciones, usando es e e miną ma e ializando en
sen ido más amplio, de la cual la exp esión es k iminalinė bajmus, es
ch oma es inė iesa.
Pa icula men e mucho a ención a la e ó ica de los aldinikos ha dedicado
Theodo eas R. Weeks, quien obse ó que e a habi ual habla de k aš o
usinimą e as e mi na s ne a o as en onces, cuando se hablaba de
conc e os g upos nacionales. (14)
Ne él mismo g an kunigaikš is Li uano Gediminas, como numanome leyendo sus
laiškus, e a sumanus in e nacionales de las elaciones públicas especialis a,
aunque al e mina s Li uania apa eció sólo después de a ios cen enios. (15)
O as combinaciones a ibu i as de la indicanomedeco ación o man el é mino
con inde inėjinaisiais į a džiais: o o é mino, algunos é minos, po ejemplo:
Además, en aquellos casos en que se ha hablado de la nau inę polí ica con
espec o a de e minada g upo é nica no dominanciado a, ne ečiau ni el é mino
us y o os e m in ai sua inimas, suliejimas, asimiliacia. (16) En Ti iamoje
ma e ial suelen ellos no son los únicos a ibu os de la palab a señalimojo
e mas .
13 A ibu inos de la desc ipción no odomojo conjuniniai junginiai, con los cuales desc end in ai,
nekonk ečiai indicando mencionima daik o peculia idad (Bučienė 2012: 26). 14 Subs i u as, sus i u o elemen o
de la palab a, sus i uyendo o o co espondien e elemen o sin in luencia al con enido. Subs i u os se
conside an, po ejemplo, p e ichos, que pueden eemplaza en el ex o daik a a džius o būd a džius (KTŽ).
8 1Te minología | 2016 | 23
1.1.2. Te minologijoje a i ma que no hay e minos en gene al, hay conc e os
emas de ámbi os e mininos. Po consiguien e, en sí mismo en iende que a los
é minos ex o se indique conc e os é mino a osenos s i is, ciencia aka,
eo ía, concepción, ema ica, a osenos en o noka o simila es emas. Señimis
de Te minos pe enencia suje inea es e a, eksplici iamen e ex yne
ex eyškiamas pe enimien o a ibu iniais conjun i os con é mino.
P iklausomuoju dėmeniu a daik a a džio, que ambién iene p iklausomųjų
dėmenų, kilmininkas (a), o būd a dis (b), p z. : a) Pa s o ado puede no da se
cuen a de qué me á o as concep uales hacen in luencia á su p oceso de
pensamien o, sin emba go, el análisis de los con os me apó icos en los ex os
o ado puede e ela el mundo de o ado (o, kogni y iosios kalbo y os e mina
is, concep ualiza imu del mundo o ado ). (17)
Apa en emen e, con el iempo se desa ollando la doc ina ju ídica y con
a anzas más leales no mas legales sis ema izaií y codi ika imai, los
de echos e minai se ol e á p ecisles (Meškauskai ė, 2004, (18) p. 21). b) (19)
Va ojan es adini us e minus guiu asi V. Čekana ičiaus y G. Mu ausko
Taikomosios s a is ikos manualėly dada la e minología.
(20) Pues y se u iliza el mismo eisinis e minas, en dis in os Es ados puede se aplicado a dis in os g upos de
pe sonas. Mi ando a ales conjun os aiška en cuan o a la no mi icación, puede eco da se que S asys Keinys
aún m. esc ibió, que idiniai bend inės lie u ių kalbos dėsningumai y polinkiai deciden, que las á eas de e minología,
esos ámbi os é minos así como e minų mismos ocodinos debe ían se į a dijami daik a a džio kilmininko
žodžių junginiais (Keinys 2005: 362). De qué sólo dijé an ejemplos se e, que al lingüino sis emismo no siemp e
paisoma. Hablamos pe enecimien o a ibu inos compuños se pueden ans o ma 15: SRITIES e mos e mos
pe enecen SRIČIAI o SRITIS iene e mą, po ejemplo, kogni y iosios kalbo y os e mos * e minos pe enecen
kogni y iajai kalbo y ai o *kogni y ioji kalbo y a iene e miną. Tas poseso ius16 (SRITIS) son abs ac os, se
puede islumb a y el signi icado del luga : ans o ma e mis es SRITYJE (* e mis es kogni y iojoje
kalbo y oje)17. Po consiguien e, 15 P iklausimo a ibu inia conjuniniai se conside an iz es iniais;
ans o mándose una de o a di ec amen e neiš es os cons ucciones (An ano emp esa → An anas iene
emp esa → An anui pe enece emp esa) (Bučienė 2004: 13). 16 Sob e el concep o posesi idad y ipo, poseso ius
de e minación, éase Vaičiuly ė-Semėnienė 2006. 17 Plg. o o ejemplo desde ex yno: š ioj e s i y je e minai no
nusis o ėję. S i is nuscoma luga en o noybe.
8 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (jodžių junginio ni el) (50) Cada
capí ulo o posky is de la publicación comienza po una b e e in oducción
eó ica, en la que se indican las p incipales ecuaciones a los p oblemas a
esol e , explican algunos de los momen os esenciales, impo an es e mina
i, modos de esolución de los p oblemas.
Sólo en pa e la alo ación ca ac e ís ica se puede islumb a en la unión
nomenkla ū inis e mis e minas, elacionadas con nomenkla ū a. 1.1.10.
VIETA é mino (X). Ras a a ibu inių junginių, en los que é mino desc ibido
po luga . Ese luga esul a an o abs ac o, ej.: local in e nacional
é mino, an o conc e esnė elacionada con el ex o, como an ai, análisisés
é mino, ej.: /. :
(51) Pe nelyg a menudo au o es li uanos, esc iendo sob e la ieja eks ilé, se
aduciasi liaudyje papli usiais, suelen sólo ie inia is e mina is, o a palab a,
el ja gón local.
(52) Ke inis p esen an análisis e mina s es nacionalidad iden idad. Como
dicho, algunos de la desc ipcion accionino a ibu ines compuños
dependiomaisiais dėmenimis enananan es pa icipan es ambién ienen
luga en o noybę é mino desc üdo po luga , ej.: dicodyne suge idos
é minos, lide ėlyje abajo usados é minos y k .
De ales pe enimien o a ibu a ios compuños como análisisés é mino se e,
que el é mino pe enece espec i amen e a luga . Ese luga es
conc e e esnė, en compa ación con el é mino a osenos e d e á ea o
lengua, en la cual él consumido. 1.1.11. KIEKYB é mino. Quan i a i o
desc ibimien o a ibu iniais compuinais22 pasakomas é mino señimis según
elaciónis con núme o. P iklausomasis ales conjun os dėmuo es
būd a diškasis ci a dis. A es e g upo de conjun os aquí condicionalmen e
se asignan y ales conjun os, cuyos pe eneomaisiais dėmenim a kiekybės
semą u in ys a ibu džiai (p z., único). Algunos ejemplos:
(53) Pagal la Con ención Mundial del Pa imonio Cul u al y Na u al y las Guías
Ope a i ones de aplicación de es a Con ención desde 1972 en eo ía y p ác ica
he eldosaugos in e nacional y nacionalmen e ni elados u ilizados du e m in ai:
pa imonio cul u al y pa imonio na u al. (54) Kadangi conside ado p oceso ab ió
di e en es ca ego ías de pe sonas (ga o e ugiados, económicos emig an es,
polkus kolonis us, habi an es locales, amilias mix ias, e c.), es di ícil desc ibi
el enómeno analizábam ie -
nu e minu.“
22 Apie kiekybinio apibūdinimo a ibu inius junginius plačiau ž . Bučienė 2012.

8Te minología | 2016 | 23
Cuando a ibu o a kelin iniai nume e dji, unción de conjun os es
indicomoji, ej. :
(55) „Te minas „educ i e“ kilęs iš lo yniško „educe e“ i eikš ų „gebėjimą su-
as i p asmę painia oje“, o an as is e m in as ski as ap ašy i gebėjimą
ecupe a la in o mación adqui ida (Ra en, 2000). Junginys ales casos es
conc e os é mino subs i u as. 1.2. Te minio dependomasis a ibu ines
compuños dėmuo. 1.2.1. Junginiai con obje i o e lec i23. El é mino como
dependiomasis dėmuo se u iliza con daik a a džiais consumo y a osena,
mención, ac a imas, in e p e a imas, sup a imas y samp a a,
(pa)aškinimas, e imas, painia a24, disc edi acia, ekspe izė, en oque (į),
p anašumas (p ieš) y k . El é mino de ales compuños en p o undidad es el
p incipal compues o dėmeniu eiškiamo acción o es adoas obje o (apie e mą
kaip objek ą ž .
2 capí ulos), ej.:
(56) En es e momen o mucho se habla sob e ciencia e minas a oj im ą. (57)
No s el concep o con ex as se a a de di e sas mane as, más ecuen emen e
en psicología es e e m in o concep o se basa en una cla a sepa ación de
es ímulo y en o no (Da ies, 1988; Locha , 1988; Thomson, 1988). (58) His o iog a ía
bas an e a menudo se da que uno o o ook la yniško o o ookio e m ino e
imas lemb a di e en es in e p e aciones. Cuo p incipal compues o dėmen el
signi icado es conc e e esnė (plg. samp a a, e imas), an o b iskesn elación
de pe enencia (plg. * e min iene samp a ą, e imą).
1.2.2. P iklausymo a ibu iniai junginiai. De ales compuños ex yne se e
que el é mino iene de iniciones (apib ėžčių), sinónimos,
co espondimenos (ek i alen ų), de pa e y aspec os. El é mino
ambién es o alidad, con ini de los cons i uyen es pa es. Tos pa es es con enido, signi icado, signi icado, semán ica.
Algunos ejemplos:
(59) Mocslininkai, con el in de e ela e mi no į aizd is u in į i
p incipales as pe k us, p esen an es os e m in o ap ib ė ži us:
Į aizdis común la opinión de muchas pe sonas a algo (P anulis, 1998, p.
114).
23 Veiksmažodinių daik a a džių junginių in e p e acijos lie u ių kalbo y oje apž algą ž . Pake ys 2006. 24
Junginyje con usión de é minos se puede islumb a y e lejo subje i o (* e minai con iniojasi).
9 0 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (žodžių junginio ni el) (60) Są okos
žinyne susie as elaciones, según las cuales se pueden encon a e minų
a i ikm en is ki a kalba, sinonimos, apibend inančias concep os. (61) En ende se que
p ác icamen e di ícilmen e sea posible en odos los casos encon a la adecuada
co espondencia li uana o delinea con p ecisión e mi no signi icado (aún más que
muchos de ellos especialmen e de di e sas unidades de medidas el signi icado de
o o o en gene al no ha sido uni icado).
1.2.3. Junginiai con subjec i o e leal iu. Teks yne encon a é mino
e minos (X) conjuniniai con daik a a džiais apa ición, o maciónis, kilmė,
kai a, ins umen alumas, ski umai, į ai o ė į e miną pe mi e mi a se
como en subjek ą (apie e miną como subjek ą plačiau ž . 3 capí ulos), ej.:
(62) Te mino e o izmas apa ición y o ma imosi p oceso has a šiol no es á
cla o. /
(63) L. Meškauskai ė, in es igando de echo de in o mación pública en Li uania,
obse a que, beseku iando nue as amas de de echo y pošakias, neiš i iama
e minos į ai o ė.
No espe ado apa eció conjuninys (šio) é mino ins umen alumas,
o ien ando a e miną como ins umen o:
(64) Teniendo a conside ación la noción discu ida más desc ibi iendo á un
modelo apy ik iu ( ekiau a pine hypo hese), el au o de es e a ículo al
menos en es e ex o hubie a inclinado el is en discusión po es e e m in o
ins u me n al um o a s an la e olución ci ilizaciones a oda la escala de la humanidad <...>.
1.2.4. Medías signi ica i as compues os ce canimi a ibu inie conjiniai
(SRITIS) e minos ocynėlis y e minos sis ema. Los é minos son
componen es de la pa e (plg. ans o mas * e minai cons i uye dicciona io,
sis ema). El dicodyną se puede pe cibi como alpyklą (plg. *įdė i į žodyną), y
sis ema ė a abs akcija, la cual cons i uye e mininai. Algunos ejemplos de
con ex o: (65) Finansų e minų žodyn e bu bulo eo ija de iniéndose como
c eencia de que los p ecios de alo es de alo se ele an e ka čiais bonokai
po encima de sus undamen ales alo es, has a en cie o pun o el pun o
bu bulas es alla y p ecio ápidamen e cae.
(66) Con el in de que se man u ie a el sis ema e mi nų de oponymicas
Li uanas, en es e a ículo je a del é mino in e nacional o onmai se u iliza el
co espondien e lie u iškas kaln nomb es.
Signi icado del ma e ial se puede islumb a en la compues a me a ó ica
(SRITIS) e minos džiunglės (plg. * e minai o man džiungles). Me a o a
p obablemen e quie a deci , que e minos son muchos y ellos painús.
9 1Te minología | 2016 | 23
1.2.5. Junginiai con en o noybiniu e leal iu. Desde el ma e ial ex ual se e
que el é mino es causa de discusiones: (67) Di sk us ij a po el más ap opiado
e mino aún pod ían con inua , y noso os en es e momen o esilience
llama emos a sp umu: es e é mino es á su ez, aunque un poco inexaclus.
Apibend inan debe ía sub aya se que algunos a ados en a ículo a ibu inos
compuiniai son compues os e minologías, po ejemplo, é mino compues o,
é mino sudu ino, é mino in e nacional; con enido de é mino, dicciona io de
é minos y k . Es os é minos compues os es án incluidos en R. K ašy ės
Mokomąjį e minologijos žodynėlį (plačiau sob e e minų su šaknimi
e minmik osis emą ž . K ašy ė 2013).
2. Te minio en obje os unidos
2.1. Te minus obje o de consumo. Una ecuen ias conjun os obje i os
g upo usa usa aplica el e minó. / ya es apé habi ual que los é minos,
como y o as unidades de la lengua, son consumidos. Es o con i ma y
in es igado ma e ial […] é mino gene almen e p ijungiéndose a
accionmajo i i o consumi y sus o mas, ej. :
(68) Dėl insu icien emen e desa olladas e minías Li uania (como y o os
países del no e) es udiinė oja el é mino ėly asis paleoli as usaba desc ibi
an o an es de 453510 mile s. años habido un pe íodo, an o a Li uania
a apables inalinio paleoli o adiniams. (69) En es e a ículo no se habla de la
oma de ida a una pe sona desespe iamen e en e mancim, y se u iliza el
é mino ayudas ssuicida .
(70) Ca as eces incluso se puede deci que es os e m in ai a o i
sinónimicamen e. Según exyno ma e ialá los é minos se u ilizan y aplican,
po ejemplo: (71) G e a úl imojo da nau do jamas e in e nacional e mina s
luidas (nuo lo . luidus ekan is). (72) Šiuolaikinėje concep aje e niškumo e
minas se aplica an o a las mayo ías como a los mino i a ios y mig an es
no inmig an es g upos y comunidades, i.e. di e sos g upos de población. /
Sob e e minos ne a ojimien o en ma e ial de ex o ambién se habla,
pe o iau, plg. :
(73) Šis e mina s ne a o ja ma s y en nues o es a al en sis ema de
con abilidad de al ybių del pa imonio.
9 2 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (jodžių jungino ni el) 2.2 Tipiškas
é mino a osenos obje i os conjun os modelis e mas como ins umen o
(ins umen as) amplia sen encia25 é mino es į a dijama, llama, apibūdinama,
nusakoma, e minis se puede deci , a i, kalbė i. Te minas en ales casos es
ing eso y medio de habla, ej.: (74) Fo malmen e simila sa ianalizé, ing esia ma
sa i e leksijos e m inu, se uel e pa icula men e ac ual y pos mode niame
ea o, cuando el ea o concen aosasi en sí mismo, conscien emen e
e lexa su uncionamien o mechanismos. (75) A is o elio e m inu poe ik a hoy
adin am a li e a u a ciencia ama, examinando o mas de c ea i idad poe inas
y medios es ilis ines. (76) Užsienio au o ių mokslo da buose es o api bū di na ma
e m inu
o e s ag ing es adios aumen amien o.
(77) Ne e ai li e a u a en e ybių e minu nusa komos humano
mo i acional disposiciones (in e eses, pe seguiai).
Be menė ų eiksmažodžių, e mis eks yne se u iliza jun o con
eiksmažodžių (iš) eikš i, o mula , desc ibi o mas. Yim ing esnamijama
con aiška elacionadas acciones, adi iniasi, é mino pe cepokiam como
aiškos p iemonė, ej. :
(78) La capacidad de sodio y po asio neu aliza g upos hid oxilo (OH-), y clo o
iones hid ógeno (H+), exp esa es el é mino miliek i alen ai (mEq), que
incluyen el elemen o a ómica o molecula masa jun o con el co espondien e
alen ingum o ca ga. (79) Realus pasaulis puede b ū i desc i o solo modelio
e m in ai s, que desc iben la concepción y p ocedimien os, eque ido ealam
mundou ansmi idos á geoduomenis, bū inus sis emai.
Jung con accionesmajodžiu žymė i o ien a a e miną como ženklą, ej.: (80)
Ka u hay que ene omenyje, que en los uen es esos mismos e mina is
ne e ai žymimi ganė inai di e en es eiškinia. Desde exyno ma e ial se e,
que é mino puede apibend ina , ac ua , él de ine y incluso legi ima. Es o
no es el habi ual é mino a osena, ej. :
(81) Ka olio Klimka en su a ículo analiza esisé que las ensiones polí icas
sie inos con un cie o exceden e ene gé ico, que puede educi p i aciendo
geismo plo mėje, po lo que los e ec os polí icos a k uo i ni ene gías
economías e minais.
25 Aquí ins umen o (ins umen as) no con undi se con ins umen o seman ine unción (seman iniu
aidmeniu). En es e a ículo se abandonó la idea de disocia conjun os de palab as según unciones seman inas
( olos seman inos), po que, según V. Labučio nė a cla amen e su o mulados c i e ios, según los cuales se
de e minan y a ibuyen olos seman íneos y sus co espondien es g upos de conjun os de palab as seman inas (Labu is 1998: 79).
9 3Te minología | 2016 | 23
(82) Pasak A. D. Smi ho, la idea de la nación es cul u al y social en su esencia,
independien emen e de si la nación se ha o mado e i o ialmen e o
é nicamen e: ella de ine y leg i imuoja polí icas cul u ales e mina is, po que
la nación es comunidad polí ica solo en la medida en que ella enca na la cul u a
gene al y la olun ad gene al de la sociedad (Smi h 1999: 232).
2.3. El é mino es un obje o, del cual se busca, que se encuen a, se oma, se
da, que se in oduce en cie a espacio y se saca de ella, y paia misma espacio
algo con él se hace o ocu e. Visų pi ma é mino es buscoma, ej.: (83) K i ika,
ie škodama e minų i žodžių šiam scenos meno eiškiniui nusaki i, p akalbo
sob e nue a ea o es e iką, la cual inspi ó no en sí misma d ama iška
ma e ia sob e el kunigo poe a An ano S azdo ida, y mane a, median e el
d ama u go y di ecisie ius p esen an esa ma e ial. De los obje os de
conjunciones con accionesmaodžiais loca a , (su) as i e , que el é mino
puede se encon ado, ej.: (84) Lie u oje za ibio klasės e miną ga li ma
loca a R. G igo abajos <...>.
Si é mino hay, él puede se imamas. Es o indican conjun os con
accionesmaodžiais im i, pe im i, p z. :
(85) Šį e miną omamos de ca na alo como enómeno his ó ico. Cuando
el é mino se oma de o a s i a, se en en a con al enómeno como
ans e minologización.
El é mino ambién es obje o de dación. da imien o pe mi e habla
conjun os con accionesmažodžiais (pa)siūly i, p esen a , p opo ciona ,
p opo ciona , Sob e des inados. Tokie compuiniai, y especialmen e con
accionesmaodžiais incluidos, in oduci , elacionados con di ec imi o ien a a
ensayamien o įkiš i é mino á alguna que sea espacio, ej.: (86) Ško ų químico y
ísico Dž. Blėkas (J. Black), al que se puede conside a el p ecu so de
calo ime ía, sukons uyo (1759 a.) p ime ąjį ledo kalo ime ą (shį e mi nă
p opusé más a de esa apa a os pa obulina á los encomiados cien í icos
ansūzų A. La uazjė (A. La oisie ) y P. Laplasas (P. Laplace)). (87) El abajo
de Go don es clásico en que con e ikė discu sio académico has a šiol
us ojamus asimiliación de los cons i uedamios pa es e minus, pe o es o no es e dade a eo ía.
(88) Él in odujo el é mino p omedio (s a is inis) homb e (angl. a e age
man), sin emba go el é mino de biome ía ue mencionado po p ime a
ez sólo en 1889 po Ča lzo Da in el p imo de F ancis Gal on (F ancis Gal on, 1822
1911) <...>.“

9 As a Mi ke ičienė | Te minus con ex o (jodžių junginio lygmuo) Kon aingą polių
a spindė ų junginiai con eiksmajodžiais a sisaky i, išgui i, išs um i, pakeis i,
que indican que el é mino puede se kieno aunque pakana ais, chemodek omomis,
lin as iš e d ės. Keli pa yzdžiai:
(89) „No s minė i kaklo i gal os na ikai is o iškai adinami „glomus umo-
es as e as se p opone enuncia y, según 2005 m. PSAO (WHO) ecomendaciones,
llama los pa agangliomami, indicando ana ominę na iko ( agalin pa aganglioma,
ka o idinio pa aganglioma y . .) [5, 6]. (90) Ben ya en Eu opa úl imamen e el
é mino o esigh ing ha eemplazado sus ancialmen e la go la iempo a o os
es udios de u u os o u u ologías e minus. Higienici, la posición del é mino
espa emen e no hay s a iška, él puede an o en ella en a (pe o no él mismo),
an o se de ella eliminado. También en la misma espacio algo con él se hace o
ocu e. De las combinaciones obje i as in es igadas se e que un é mino puede
se p opagado, popula izado, ins i ucionalizado, con undido, a él acos umb ado o
él simplemen e dejado o incluso de su nipaisana, ambién se le aduci, emiamasi,
ej.: (91) 1972 m. En la con e encia gene al Mundial adop ada la con ención del
pa imonio cul u al y na u al globoscia UNESCO po p ime a ez a escala
in e nacional ins igó los concep os de pa imonio cul u al y na u al y e mi nus.
(92) Vidu amžių medicina g andes p og esos nopadea é, odo su mé i o, que ella
conse ó las ins ucciones de los an icinius médicos, dejó algunos e mi nus. (93)
Ne pa is an Es ados us ojamų e mi nų, el comi é opina, odas las pe sonas que
abajan en el sec o público y en la adminis ación pública, deben se aplicadas
con ención ILO No 87. Te minos en el espacio pueden se cambiados es o is o de
conjun os con accionmajodžiais e isci in, pako eguia , expandi , de in i y k .
Apibend in ai puede a i ma se que los é minos a komi é mino es el obje o de
manejab, ej.: (94) Siekien es yškin i gene a i į melodikos eiksnį daugiabalsėje
muzikoje, ue ex endido an e io men e e minai linea inis kon apunk as,
linea inė poli onija uo pab ėžian a o i linea inį poli oninės muzikos e d ės
o macijos p incipą. (95) Además, en es e pe íodo lle ando a cabo in es igaciones
de pe iodis as li uanos, p epa ando Li u iškąją Žu nalis ikos enciklopediją, bu o
p ako egui algunos pe iodis ikos e m in ai, concep os y de iniciones, e isados
da os his ó icos, esg škin i nue os hechos. Po cie o, no siemp e es á cla o, si
de e as se habla de é minos, o de ellos in ábliese el concep o, po que pasa a se
que é minos y concep os pa o ojanse como con ex ual synonymimai, plg. :
(96) J. Habe maso p opues o e mi na s o e n lickei (a i umas, iešumas)
más a de ue ampliado en espacias públicas (public sphe e) concep oká.
9Te minología | 2016 | 23
2.4. El é mino, como se e de ejemplos an e io es, es el obje o de ac i idad
in elec ual (men alinesa). Objek iniai junginiai con eiksmažodžiais de ini i,
(ne)paaiškin i indican que el é mino es y el obje o de la lingübinés
ac i idades. De ales compuños se e que el cen o de a ención es el
signi icado del é mino que se p e ende mos a ( ūkumas nepa ody i),
ej.: (97) T umpai ap ib ė žk im e da be u ilizados e minus. (98) El é mino
ae o o og a iné nuo auka en el acla amaje e minos dicciona io
(Vainauskas 2000) no pa ai šk in a s, y dicciona io de e minos geodezías de
Li u ias usas lenguas (Kazake ičius 1993) p esen ado en el sen ido de
ca og a ía.
Con kalbine ac i idades ambién elacionadas é mino conjuniniai con
accionesmajodžiais habla (apie), discu i i, comen a , menciona i, ej.: (99)
Ka lban sob e e minus, ale señala se, que pilig imys ės, pilg imo
é minos y concep o es mucho más an igua que u ismo y u is o sup a im.
(100) No s mencioneėjus é mino in o macinė echnologija (IT) suelen u ima
en mención echnologyja, de una u o a mane a basada en compu ado ine
in anga, pe o di e sas ecnologíasi p ocesa la in o mación exis an ya
desde los iempos de pi mykš ės bend uomenės. Apa i y comen a es
posible no sólo signi icado del é mino, sino ambién o mą, a oseną y pan.
No se ha acos umb ado apa eció un é mino compuño con accionma odiju
su o mula : (101) El p oyec o del 5o P og ama Gene al ENIRDGne [3] en el
in o me su o muluo i es di e en es e mina i, a o ini a la p oducción
dis ibuida de elec icidad desc ibi : p oducción dis ibuida, capacidades
dis ibuidas y ecu sos dis ibuidos de ene gía. Tokia é mino a osena
nea odo iksli é mino en al caso se conside a be o miu dalyku, plg. DŽ6
o mula glaus ai y p ecisamen e eikš i (pa y example, men į, conclusadas).
Pueden daik as, que en es e compues o é mino cumple la unción esul ado del
ac o.
El é mino no solo se habla, es á y se oye, po ejemplo: (102) Ace ca
pascu inio cada ez con más ecuencia hay ka izg i s i e mi ną
e gonomika, y p oduc os que cumplen los equisi os de higiene y
con o , a menudo se llaman e gonomicos.
Sin abejo, insc i o é mino puede se isible, pe o conjun os con eiksmažodžiu
is o y sus sinónimos in es igamame eks yne no a. Con ma ymu cuán
asocijuojasi ya discu i obje iniai é mino junginiai con eiksmajodžiais
encon a , ap ik i.
9 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (žodžių jungino ni el) 2.5. El é mino
obje o de pe cepción. Te minos como obje o de pe cepción is o de
conjunciones con accionesmajodžiais en ende , pe cibi , ambién y
in e p e a , ac ua . In e p e a imas, ac a im ambién
p obablemen e son insepa ables del lingübinés ac i idad. An e es a g upo
p isišlie ų y junginiai con eiksmažodžiu sie i. Unos ejemplos: (103) Pasaulyje
el é mino cul u a del lib o en endido bas an e ampličiai. (104)
In as uc u as e minas suelen p e p e ui se como imp escindible
ma e ialus base, in anga, se icios al país, comunidad o o ganización pa a
unciona y c ece . (105) Jo a i mación, e mi ną nužu dy ma s sociedad asocia
más a menudo con ac os de ca ác e iolen o, des inados a p o oca mue e,
an o en aquellos casos en los que es os ac os son ončinamen e, como
ambién cuando nea sa ūs. 2.6. Te minus des ina a io. De conjun os con
accionesmajodžiais p opo ciona y (p i)ski i, en los cuales é mino se u iliza
o ma del bene icia io, se e que é mino como obje o puede se
des ina a io. Recibe ales dis in as abs acc os emas como signi icado,
sen ido y a ención, po ejemplo: (106) No s eu opeizacijos e m inui su ei ki
am os di e sas signi icanzas, sin emba go, como señala C. Hilson, él más
ecuen emen e se u iliza en el de echo y poli slu enseñanzas pa a desc ibi
la in luencia de las leyes y polí icas eu opeas a los sis emas nacionales.
(107) En Es a guíaėly se p es a g an a ención sk y i a los é minos
bioquímicos li auís.
2.7. Te minus esul ado. Junginiai con accionmajodžiu c ea indican que el
é mino es el esul ado de la c eación kū inys, ej.: (108) Dellas Hymesas c eó
e miną komunikacinė kompe encija (ci . de Mes h ie, Swann, Deume , Leap
2003, 5), desc údiendo la habilidad de las pe sonas consumi una lengua
di e en e bajo ci cums ancias ski ing. Aquí se puede aco da algunos
mencionados a ibu inos compuños, po ejemplo, é mino compues o,
sudu ino é mino, cuyo a ibu o desc ibe el é mino según acciones, cuyo
esul ado y es é mino. Es os eiksmajodžiai y eiksmajodiniai a ibudžiai
nusako el é mino kilmę ( e mino se c ea, sudedamos, sudu iamos).
Un ejemplo ex ino mues a que el é mino es conside ado el esul ado
de la inse ción:
(109) Desde el pun o de is a lingüís ico menė i e m in ai į a di jami ienodai e o .
9Te minología | 2016 | 23
Po o o lado, e miną en la conjunción in én ibil e mín puede in e p e a se
como obje o de la ac i idad lingüiba, sin emba go es o no se ía habi ual
in én ibas concep os, y no é minos ( e minus, como mencionado, es un medio de
in én ibil en un sen ido más amplio). 2.8. Te minus undamen o de alineación26.
Te minus ambién es al obje o, con el cual algo se je ina. Us ojami
conjunciones con accionesmaodžiais (ne)a i ik i, de in i (su), asocijuo is (su),
apa in i [su], būd a džiu panašus (į), ej.: (110) Pynimo būdas eglu ė
ecuen emen e mencionado y de o os a queologos, asocijuojasi s u pap as ai u e min e min u ilizado e minu
ompido užel.
(111) C eación de Glossa io de é minos de Bioquímica, po lo que los é minos
u ilizados en manualėly han sido combinados con el dicciona io con los é minos
p opues os. Pas ebė a (ž . 110 exemplí) que con el é mino se adje an no sólo
o os é minos o palab as, sino ambién no e bbinas cosas:
(1 Są o ka ko po a i zm as (Co po a ism angl.) su o igenme es pa naši
in o senesnį e mi ną ko po a y i zm as (Co po a i ism angl.) 12) 2.9.
Te mino con enido quan i a i o. Te minos cumple la unción del
con enido de can idad en compues os con palab as que señan can idad
diezim is, cuan as, pa e, gausu, ej. :
Que endo que los pe iódicos noesk aipy ų opo a des y a queologicos de adin
nomb es (dalis e minų ue on nue os, neįp as i), co ec amen e mencionados
ch onologiją, J. Puzinas p epa šía a ios o a ios decenas mašinėle esc iby ų
su in o me ejemplio ios y izdilacía sp ada ep esen an es. (11 (114) Nežinia, si
odos naujada ai p igis, pe o k el e as e de los p incipales minos pa ece
i iybingi, isualgi y deci ini no mas de lenguaje. 2.10. El é mino pa e del odo.
Es o indican compuiniai con el in oduci ju uno, ej.: (115) Unas ales e minas es
y usinación ( us. ob usenie), su ęs del ad e bi usin i (ob usi ).
Los úl imos ipos de conjunciones (2.92.10) a es e es udio in o mi ús sólo an o que mues a que los é minos
son cálculo obje o y cons i uye el odo. B ade con ex o (ž . 113114 ejemplos) da į in e esan es in o mación
sob e e minos ( e minos suelen nue os, neįp as i, gy ybingi, pic ingi, e c.). 26 Es o co esponde ía a la
unción semán ica compa a i o (Sližienė 1994: 23), ambién llamada la unción aspek o (Jakai ienė 1988: 63).
104 As a Mi ke ičienė | Te minas con ex o (jodžių jungino ni el)
TERMINAS IN CONTEXT (THE LEVEL OF WORD PHRASES) The a icle analyzes usage o he main
e m o e minology e mas ‘ e m in academic Li huanian. The ma e ial o he esea ch
has been ex ac ed om he Co pus o Academic Li huanian (a ailable a h p://co ali .l /).
The a icle deals wi h he usage o he e m e minas a he le el o wo d ph ases,
syn agma ic ela ions o e ms a e in es iga ed. Seman ic ypes o ph ases wi h e minas
and he main usage models o e minas a e iden i ied. The aim is o cla i y wha
cha ac e is ics and ea u es o he concep ‘ e m a e explici in he con ex . In he
Co pus o Academic Li huanian e mas is used mos equen ly in i s i s lexicog aphical
meaning as a e m o e minology (and linguis ics). When he e m e minas is used in
e e ence o a pa icula e m, i shows he es ima ion ha pa icula uni belongs o he
ca ego y o e ms. Conside ing he usage o e ms in academic ex s o di e en sciences,
e m can be ea ed bo h as a uni o me alanguage and a gene al e m o science.
In he ex s o humani ies e mas is used in de e minologiza ed o expanded meaning as he
seconda y name o oponyms ( e minas Lie u a ‘ e m Li huania). In academic Li huanian
he e m e minas has a ibu es, is an a ibu e i sel , i is used as objec , subjec , and
less o en as a p edica i e o ad e bial modi ie . Te minas in a ibu i e ph ases wi h
pa icula e ms is ei he a name possesso o a seconda y name. The a ibu es o
e minas show ha e m belongs o pa icula space (domain e c.), objec , language (o
na ion), au ho (bo h indi idual and collec i e), e c. Te m in a ibu i e ph ases is modi ied
by a language i o igina es om, ac ion whose objec o subjec i is, ime and place. Te ms
a ibu es exp ess i s e alua ion, ea u es ega ding meaning, e c. as well. Te m as a
possesso has de ini ions, synonyms, equi alen s e c. and i s componen s a e con en ,
meaning, sense, seman ics. Te ms a e componen s hemsel es (o dic iona y, sys em). In
deep s uc u e e m as an a ibu e is bo h an objec and a subjec o ac ion o s a e as
well as a cause o discussions. El análisis o objec i e ph ases shows ha e m is he
objec o usage and he ins umen (o nomina ion, speaking, exp ession, ma king e c.), i is
being sough , ound, aken, gi en, b ough in o some space and elimina ed om i , and in
space some hing is being done o happens wi h i .
Te m is an objec o linguis ic ac i i ies and pe cep ion, also a ecei e , a esul , base
o compa ison, con en o quan i y and pa o a whole. Te m as a subjec exis s o
no , means and ma ks, also pe o ms p ocesses ela ed o linguis ic ac i i ies, mo es
in some di ec ion, akes pa icula place in space. I has some hing (o no ), co e s,
i s, as well as unde goes a ious o he s a es, is some hing o o some so .
Recibió 2016-08-31
As a Mi ke ičienė
Lie u ių kalbos ins i u as
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E. poš as as a.mi ke[email p o ec ed]