scieee Science in your language
[lt] (orig) [de] [fr] [it] [es] [pt]

Morfologinė italizmų adaptacija lietuvių kalboje

Read accessible full text
Machine-translated document

This is a machine-generated translation of the original document and may contain errors, omissions, or changes in meaning. Do not rely on this translation for quotations, citations, or authoritative references. Please consult and cite the original document.

Morfologinė italizmų adaptacija lietuvių kalboje

Author: Stefano M. Lanza
Year: 2011
Source: https://journals.lki.lt/bendrinekalba/article/download/258/323
202
Lengbos Kul u _ 84
STEFANO M. LANZA es el
Uni e sidad Vy au as el G ande
Mo FOLOGIN I alIZM
aAdP aCIJA li u i KalboJE
Palab as esminías: adap ación de
los skolinių, mo ologinis į o minimas, i alizmai.
ĮVaDas dicciona ios de palab as in e nacionales p esen an es a su de inición:
Žodis i alizmas lie u ių kalbo y oje – nedažnas e minas. Pag indiniuose
palab a o posakis, omado del i aliano del idioma1. Į ai ūs es os aspec os
p oblemá icos de la de inición au o us ya discu ius (lanza 2010a: 24 .), y en
es e a ículo i alizmais en el sen ido más amplio se conside an odas aquellas
palab as, cuyo uen eín i alų kalba, no impo a, si ellos en lie u ių kalbą
en a on di ec amen e, o a a és kalbas a pininkes. de po sí
comp ensible, cuan o más la ges ue el camino de la palab a, an o más
complicado acla a su elación con la uen e: la elación en e la o iginal y
pascolin a o mas de la palab a es el esul ado de odos los in e ac i os
in e mediones. los iejos p és amos, ya p igijés en la lexicología de lenguas
li uanas, iene incluso zymios cambios de es uc u a one inas y
mo ologicas. sepa as bo inima ion p oceso pa icipan e sis emas
mo ología de lenguas análisis compa a i oja a menudo pe mi e acla a i, si
es os cambii imai dėsningi, ambién ayuda de e mina , cuáles lenguas son
pa eikusios uno o o o collinio. es o es muy impo an e desde el pun o de is a
de la his o ia y e imología del idioma. Po o a pa e, con el in en o ma
nue os p es ados, no malmen e cayendosos a la lengua li uanas
di ec amen e, i ales y li uanas sis emas de mo ología compa a i a análisisé
puede ene , especialmen e lengua no min ojams, no pocas signi icanzas
p ác icas. Ghana de allamen e adap a i ímono mo ológico de los p és amos
es desg asiusi adelė Valeckienė (1967). Kalbininkė ap lamen e no ó que o os
idiomas palab as de o igen suelen adap a se a los li uanos lengua
mo ologicas sis ema: daik a a džių su ampancias galūnés quedadas,
li uáneas lenguas nebūdingas galūnés desechadas, y en luga de ellos
añadiéndose más las co espondien es lie u iškos. [...] al idioma li uanos o os lenguajes de o igen daik a a džiai ob ienen s ip iųjų aleg nia imų galūnes, gene almen e y . g. -as, -is (kilm. -io), mo . g. -a, -ė (1967: 128).
1 Así, palab a en palab a, explica i alizmo y ŽŽ 2008, y VV ŽŽ.
s. M. laNZa. Mo ologική i alizmų adap ación de li uanos en lengua 203 I alų
kalbos palab as le ca ac e ís icas ocales galūnės, ellas suelen neki čiuo os2.
Muchasñas a dažodžių unaskai os galūnés son -a y -o, esc iedėjusios de la
lengua la ynas p ime as y segundas pe sonasuo ės, las cuales mues an
espec i amen e ma e iškąją y y iškąją kinines (p z.: lo . osa(m) ‘ ožę > i .
osa; lo . lupu(m) ‘ ilką > i . lupo3). D igubai más a menudo pasan es galūnė -e
ca ac e ís ica de ambas pa ien es palab as (p.ej.: mad e ‘ma ina; pad e
‘ ė as). Galūnės -i y -u muy a as, ellas no indican ni gimines, ni núme oas y son
con más ecuencia ca ac e ís icas skoliniams. P incipales galūne as
plu ali as son -e (iš ns. -a) y -i (iš ns. -o, -e, algunas y -a).
adelan e skolin inė leksika de i alų kalbos abo da se según i ališkas galūnes, con
el obje i o e ela skolinių en e ingimo en lie u ių kalbą e apos, pa yškin i
dėsningus mo ologinius ki imus, escoge i bei s a s y i kelis p obleminius
a ejus. cie os casos de o ma de giminas o núme o de disc epancia se
desc iben po sepa ado. Aunque la mayo pa e de i alizmos cons i uye
daik a a džiai, sin emba go p es in asi y de o os kai omas pa es de la
lengua. Jü mo ológica adap ación ambién se abo da po sepa ado. Da os
omados de Li uanian Language i alizmų są ado ( oliau lKIs), que cons a de 936
i alizmų (plačiau sob e su sudė į, speci iką, mé odos de o mación é. lanza 2010a: 105 .).
I alŲ Kalbos DaIK aVa DŽIŲ
su GalūNE -A aDaP aVIMas
en el lenguaje a pininkėje i aliano la palab a ne enka galūnės -a y gale se dice kie asis
p iebalsis4, li u izado no malmen e él gauna galūnę -as (plg. Valeckienė 1967: 11 ejemplo.:
banca o a > bank o as ( ok. Bank o ), po cellana > po celianas ( ok. Po zellan), spacca a >
špaga as ( ok. Spaga ), cupola > on olas ( us. kupol), a ana > on anas ( us. on an),
a an ola > a an ula ( us. a an ul), o o as ( o a), bancos > banca ( us. kai. 2 elemen os
que componen el a ículo: (p. ej.: se icios, un, un, un, un, un, un, un, un e c.)), . spo s ( . l.) y
ilm.
3 Más ecuen emen e i alių lengua o ma de palab a se basa al co espondien e la ynų
lengua palab a galininku. 4 los concep os kie asis p iebalsis y minkš asis p iebalsis ap a
hablando de Li uanies, polkų, usų leng as. po ales lenguas como i alių (y de pa e ancūzų,
ingles y okiečių) es e a iculiacicinis señas noūdungo (po cie o, a. Valeckienė sob e es o
nada neužmenena). I alų p iebalsiai no hubūna minkš inami: ellos a iculiuojando, la lengua is
del odo no lle a an e gomu io. Nežimus subida de la lengua es ca ac e ís ico sólo de los
onemomsl/, habla y, po lo que sólo ellas ealizuojando se ía posible y es o aún condicionalmen e sob e los i alianos lengua sukš uosius p iebalsius.
Leng os
Kul ū a | 84 204
banco, ok. Bank, lenk. bank), polizza > polisas (p . police), isali a > izali as ( ok.
Risali , lenk. yzali ), spine a > spine as ( ok. Spine , lenk. szpine ). Cuando en
habla a pininkėje i ališkas palab a ne enka galūnės -a, y gale se dice minkš asis
p iebalsis, en lenguas li uanas él gauna o y . g. galūnę -is (plg. Valeckienė 1967:
115), ej., medaglia > medalis (p . médaille, lenk. medal), o mo . g. galūnę -ė, ej.:
ca a ella > ka a elė (p . ca a elle), ca magnė > ka manjol (p . ca magnole).
e dad, i alianos palab as galūnė -a mucho donde pudo i s i -ė debido a la lengua
okiecha (plg. Valeckienė 1967: 121), ej.: a ie a > a ije ė ( ok. A ie e), ba ca ola
> ba ka olė ( ok. Ba ka ole), ughe a > uge ė ( ok. Fuge e), baga ella >
baga elė ( ok. Baga elle), be e a > be e ė ( ok. Be e e), uma ola >
uma olė5 ( ok. Fuma ole), no ella > no el ( ok. No elle), ope e a > ope e ė ( ok.
sa dina > Sa dine), ci adella > Zi ella ( ok. o s a e a > es a e ė ob enido pe
p ancūzų es a e e. polkų lengua no malmen e galūnę -a man iene, po lo que
neleng a decidi , si la palab a ue ecibida pe ella, o di ec amen e. ales
palab as no pocas, ej.: aqua in a > ak a in a (lenk. akwa in a), b a u a >
b a u a (lenk. b awu a), campagna > campaña (lenk. kampania), i ma > i ma
(lenk. i ma), gua dia > g a dija (lenk. gwa dija), loggia > lodžija (lenk. lodżia),
mala ia > malia ija (lenk.
mala ia), so ana > su ana (lenk. su anna), a a > a a (lenk. a a) y . .6 O a a és polkų
lengua se ob u o la palab a kalia opė (lenk. kala epa, de i . ca olo apa) a oas de o as
lenguas comple amen e a sie o galūnės escogimo ejemplos. La palab a adap ada según
analogía: neaiškus dėmuo kalapalik as (plg. kala io as, i . ca ol io e om ca olo io e), y
dėmuo (z)epa (ese es opė, i . apa) simplemen e iz e s as lie u išku a i ikmeniu (ž .
F aenkel 1962 sub oce). Cuando la palab a ue ecibida di ec amen e (muchas eces a a és
esc i ina lengua), como pa icula men e a menudo ocu e con ecien emen e acaecien es
colonos, galūnė -a man enida, ej.: g apa (i . g appa), ma ija (i . ma ia), moca ela (i .
mozza ella), pica (i . pizza). Cuando la palab a deno a pe sona de géne o eme iškosios,
no malmen e galūnė -a pe manece (plg.: balle ina > bale ina, di a > di a, madonna > madona,
p imadonna > p imadona, signo a > sinjo a, signo ina > sinjo ina); - pasė aiko ečiau (plg.:
doga essa > doga esė, a o i a > a o i ė, co igiana > ku izanė7; éase ambién más
adelan e). 5 Ž 1936 y Ž 1951 p opo cionado uma olas. 6 polkų kalbos a pininka imą puede
emi i ki čio nukėlimas en el segundo desde galo skiemenį, p z., i . góndola > lenk. gondola > lie .
ns. kilm. gondòlos. 7 Fo ma a o i ė aiškin ina oposición con y . gim. a o i as (iš i .
a o i o), ku izanė o os idiomas í aka (plg. p . cou isane, ok. Ku isane).
s. M. laNZa. Mo ologica i alizm 205 adap acion de los li uanos i ališki
palab as con ambas cognines ma cincio in e nacional baigmeniu -is a (ish
lo . -is a(m), que es de g . -ιστης) en li uanos al habla sin excepciones
pe ima baigmenį -is as (mo . g. -is ė), ej.: ascis a > ašis as, -ė, no ellis a
> no elis as, -ė, solis a > solis as, -ė8, o ien -is ė, cuando el palab a ma ca
solo una pe sona de sexo emenino, ej.: came is a > kame is ė.
I alŲ Kalbos DaIK aVa DŽIŲ
con GalūNMIs -E, -O aDaP aVIMas
Ex endedi as no as sob e galūnę -a puede ambién ayuda desdeaiškin i i alianos palab as
galūnės -e (y de pa e -o) adap a imo peculia idades. Kai nume us i ališko palab a galūnę queda
kie asis p iebalsis, en lenguas li uanas skolinys gauna galūnę -as, ejemplo.: (iš i . -e) alla me >
alia mas (lenk. ala m), a senale > a senalas (lenk. a senał, us. a senál), balcone > balkonas
(lenk. balkon, us. balcon), co nice > ka nizas (. ka niz), inale > inalas ( us. inal), maggio e >
meno o (p . majeu ), ma zapane > ma cipanas (p . ma zipan), pallone, a m. ballone > balionas
(p . ballon, lenk. balon), eno e > eno as (lenk. eno ); (ish i . -o) acco do > aco das ( ok. Akko d,
lenk. ako d), ba occo > ba okas ( ok. Ba ock), ca dano > ka danas (lenk. ka dan), due o >
due as (lenk. due , us. due ), colo i o > kolo i as (lenk. kolo y ), lib e o > lib e as ( us.
lib e o), qua e o > cua e as ( ok. Qua e , lenk. kwa e ), sone o > sone as ( ok.
Sone , lenk. sone , us. сонет), sop ano ( ok. sop an, lenk. sop an, us. sop ano)9. Cuando
nume us galūnę i ališko palab a del kamieno gale se dice minkš asis p iebalsis, lengües li uanas
skolinys gauna o y . g. galūnę -is, p z.: (iš i . -e) bemolle > bemolis (p . bémol); (del i . -o) modello >
modelis (lenk. model), p o ilo > p o ilis (p . pe il), zoccolo > cokolis ( us. цоколь), o mo . g. galūnę
-ė, ej.: acqua ello > ac a elė (p . acqua elle, ok. Ak a ell, us. акварель), pas ello > pas elė (p .
pas el, us. пастель), illo > elė ( . трель), ioloncello > iolončelė ( us. виолончель). 8 Jun o
a es os (si su lKIs no hay) menė inas ba is as -ė ( eikšme ‘maes o de la p epa ación del ca é,
aunque i ališkai es simplemen e ba men), muy ecien emen e incluido en la Lis a de
co espondimenos S e imžodžių, ap obada po la Nacional de Li uania Comisión de la Lengua (
VlKK) 2011-04-07 PN P o ocolo n.
9 Algunos de es os i alizmás, especialmen e é minos de música, pod ían se y di ec iniai skoliniai (plg.
Valeckienė 1967: 114).
206 Kalbos Kul ū a | 84 Palab as con baigmenimis de o igen la yniškos -a io, -ie e (abu de
ėly osios lo . -a ius) y - o e (iš lo . p iesagos galin. - o e(m)) pačių galūnių -o y -e nunca
nošlaiko. ales palab as se añaden adicionalmen e espec i amen e galūnės -ijus y -ius (-ė),
ej.: imp esa io > imp esa ijus, scena io > scena iijus, ca alie e > ka alie ius,
accompagna o e > akompania o ius, imp o isa o e > imp oiza o ius, in es i o e >
in es i o ius, egis a o e > egis a o ius, s i a o e > s i a o ius. lie . ku je is
alejamien o de la uen e (i . co ie e) explicin inas p ancūzų o más bien polkų kalbos
a pininka imu (plg. p . cou ie , lenk. ku ie ). A eces desis emadamen e -ie e i s a -je as,
ej.: be saglie e > be salje as, gondolie e > gondolje as10. en pa ieniais casos i . y . g. galūnė
-o sus i uida lie . -a, ej.: con abbando > kon abanda, mandolino > mandolina, mosaico >
mozaika (neabejo inai aquí se á pa eikusi alguna clase de sla ia, plg. lenk. kon abanda,
mandolina, mozaika, us. con abanda, mandolina), da ečiau lie . -ė, ej., (g upo de o as
one icas seka inga: i joh g oup > p . g oup. g oup [g u:p] > g oup [g upo] > g oup. Kiek
ečiau i . galūnė -e se aduciama lie . -ė. según mencionados dėsningumais y da os lKI, puede
a i ma se que es o es p incipalmen e ca ac e ís ico de p és amos ecien emen e
ob enidos, que en la lengua li uanas pudie on en a di ec amen e, especialmen e a a és de
lengua esc i a. Excep uando las palab as dučė (i . duce), čiče onė (i . cice one) y sal omo alė
(i . sal o mo ale), o os i alizmas, donde galūnė -ė se aduce de -e, comenza consumi o
зафиксировать en palab as11 bas an e ecien emen e, ej.: bienalė < i . biennale, k ad ienalė <
i . quad iennale, ienalė < i . iennale, la ė < i . la e, maska ponė < i . masca pone,
p o olonė < i . p o olone. Va dininko galūnė -o Li uáneos habbai noūdinga. Dado que ella
incompa ible con el sis ema aleg niamien o, los p és amos con o iginalu -o deben se
pa o ecidos aleg niuojamais, adėjus lie u išką galūnę -as (plg. KP G: 64). Dalis econocídos
(kodi ikuo os) eximcios son p ecisamen e skoliniai de i alų kalbos (plg. Pake ys 1991), ales
como ažio (i . aggio), belkan o (i . bel can o), b u o (i . b u o), iasko (i . iasco), anko (i .
anco), incaso (i . incasso), kap ičo (i . cap iccio), maes o (i . maes o), mo o (i . mo o),
saldo (i . ne o), saldo (i . ne o), sal o (i . sal o), sol (i . sol eggio), s o no (i . ed). en la
li e a u a eó ica no pudo encon a a gumen os, po qué es as palab as no debe ían pasa
a aleg niuoja10 bu gon alonie e > gon alonie as ( ŽŽ 2008). 11 Algunos de ellos sumamen e
a os a osenos. P z., kampanilė (i . campanile) sólo una ez зафиксированный литовского
языка текстyne, a kasonė (i . cassone), kolašonė (i . colascione) nė ka o.

s. M. laNZa. Mo ologinė i alizmų adap ación li uáneos en habla 207 mųjų palab as
clase. Y de hecho cap ichas, maes as y duldas a osenoje pasa aico, lacas y
imp esa ijus, que aún Ž 1951 nelinksniuojami (lãco, imp esã io), aho a
mo ológicamen e į o midi. Noinksni icada, al pa ece , algunas donde po a idad
(ažio, anko, inkaso, s o no), algunas donde po ieja adición de consumo
(b u o, iasko, mo o, ne o, sal o) o po azones seman íneas (kap ičo, sol edžio
pe maneca nelinksniuojami12, como y mayo ía muzikos e minų).
I alŲ Kalbos DaIK aVa DŽIŲ
con KI oMIs GalūNMIs aDaP aVIMas
En dialec os i alianos galūnė -i gene almen e es de ambos géne os plu iskai os galūnė, cuando
ns. -o, -e. La palab a plu al puede se p es inasi, cuando designa as es gen e g upo ó cosas que
a a ez es án paja íos. De los p ime os menė inas g upos socialines, poli inas y pan. g upo ės
(čompiai, gibelinai, g el ai, ladza oniai, popolanai) y monjes o dinai (celes inai, kamalduliai,
o a o ionai, pasionis ai); de las cosas menė inos unos nomb es de maca onos ( a ioliai, spagečiai),
a ios ipos de esc i os (k edencialai, po olanai) y aún una o a palab a (g a i ai13, pocolanai).
Como se e de ejemplos, kamiengalio espec o p iebalsio calidad neiš yškėja ningúnio dėsningumo
pa enkan lie u išką galūnę (i . lazza oni gauna minkš ąjį n; i . popolani kie ąjį n; i . a ioli gauna
minkš ąjį l; i . c edenziali kie ąjį l). I ališka galūnė -i man enikoma sana . y. lie u iškai nesuda o
d ibalsio sólo en la palab a con e i (plg. con e i)14. A eces adap a i ismo se basa en la o ma
plu al o iginal, pe o ella se in e p e a como unisci os, ej.: b occoli (i . ns. b occolo) b okolis,
salami (i . ns. salame) saliamis y, po lo is o, papa azzi (i . ns. papa azzo) papa acis15. Galūnės
-is escogimien o aquí dėsningas, ja na u almen e se sus i uye galinis neki čiuo as -i (plg.
Valeckienė 1967: 115). I ališkų palab as de con unaaskai os galūne -i nedaug. skoliniai gene almen e
ecien emen e ob ene , y, excep o uno o o (kian is < chian i, papa ačis < pappa aci), odos
ma ca los p oduc os, cuyos i ališki nomb inimi ob iene galinio -i de ga12 e dad, a eces
a osenoje pasi aiko o ma sol edis, išsi es a según analogiją con -ia kamieno palab as,
in e p e a us sol edžio como ns. kilm. (sol edžio < sol edis como á bol < á bol). 13c
ecomenda o io S e imžodžių a i ikmenų są aše, ap obadoame VlKK 2011-04-07 p o okoliniu
nu a imu PN N -4, se p opone la o ma mul iskai os g a ičiai. Red. no a. 14 DiKG4 (p. 82)
p opo ciona como no minį y algunos kalbininkų o ou epa omą spage i. 15 Fo mų papa acis y
papa acas konku encingumą es á examinada po l. Vaicekauskienė (2007:
178–179).
Las lenguas Cul u a | 208 84 min ojo pa a dés, plg.: buga is < Buga i, e a is <
Fe a i, kampa is < Campa i, lambo ginis < Lambo ghini, ma inis < Ma ini16.
I . ns. bu a uo i ‘scenos empleado, ea o o denkos supe iso jas al idioma
li uanos (bu a o ija) en ó pe us. bu a o ía. en el signi icado ‘especi icios
de apes ación de la escena i alialmen e él no ne a ojamos. Galūnė -u (pp . -ù)
muy a a y de i alų, y de Li uania en el habla. El único i alismo egis ado con
galín -u es ne e s inas nomb e dese o i amisù17.
Pa ienis y p e ixį al inal de la palab a con la palab a ia de la ac ónimo FIa
(Fabb ica I aliana Au omobili To ino u ino i alias áb ica de au omó il). I .
mo . g. ia p ime o se con i ió en ma ca egis ada, despues
me onimiamen e comenzó ma ca ė i cualquie cual au omį de es a ma ca18.
po que lie . ia as ecibió galūnę -as, se puede acla i di e sasi ía. Ausen e
aiškios o iginalalo mo . g. galūnės, -as unciona y como nežymė oji galūnė, y
como būdingiausia lie u ių kalbos y . g. galūnė (plg. Valeckienė 1967: 128).
po kie ojo p iebalsio. Galiausiai, ia as susijęs su hipe onimu au omobilis,
además, oné icamen e -as es dėsninga galūnė que ambién es a iškosios
giminės (plg. Vaicekauskienė 2007: 170 .).
o IGINalo I sKolINIo Fo M
GIMINs I sKaIČIaus NEa I IKIMo a VEJaI Como mencionada, pe iman una palab a, galūnės
g ama inė signi icación puede cis i po di e sas azones. besiskolinan en lengua una o o a
galūné puede no exis ua , se a a o ene o ookió signi icado g ama ico. Po ejemplo,
polkų, okiečių, usų lenguas en p iebalsinės galūnės ca ac e ís icas a iškajai y
nieka aja giminėms, po lo que i ališka balsinė galūnė a menudo ome ema como nesis emiga.
Po o a pa e, cuando delolinio giminė es mo i uada, besiskolinancej 16 I alų pa a dės con
galūne -i son ecunos, es simplemen e o ma plu ali as. P.ej., Fe a i desde i .
a m. e a o ‘kal is.
17 al nomb e sup as inas pe kel ine signi icado ‘pakelk mano moo aiką, ‘padėk a sigau i y e c.
sob e es o ambién plg. lanza 2010b. ecomendciniame S e imžodžių a i ikmenų są aše,
ap obadoame VlKK 2011-04-07 p o okoliniu nu a imu PN N .-4, se o ecen co espondimenys
i amsas 2, i amisù. Red. no a.
18 A es a me onimialmen e us ojamų ik inių a dų ca ego ía de llamado se ía posible suge i
naujažodį ženkla a dis. Yuo se ía ma cado egis ado ma ca egis ada, i minis nomb e,
encon ėjo pa a dė o panašus palab a, apés comúniniu. Šią ipología de p és amos p ime o
desc ibió el kalbinis a i aliano b. Miglio ini (1927).
s. M. laNZa. Mo ologinė i alizmų adap ación de li uáneos en 209 diálogo galūnė puede adqui i
e ότερη signi icación g ama ical, ej., lie . B igela, dučė, kazano a, podes a y Pulčinela, odos
ma cin ys a iškosios géne o pe sonas, neabejo inai y son a iškosios giminės. Cuando
i alizmo noadap ado, giminés a ibución p incipios en lenguas li uanas bas an e cla os. Galūnė -a
en endida como eme iškosios giminės, -o, -i, -u como y iškosios19. Cuando skolinys ob enido
indi ec amen e, Li u iškai él mo ológicamen e adap ado no obs an e au en iškos o iginalalo
aiškos. po lo an o giminés ca ego ía incong uencia casos explicin ini en e las o mas, plg. i .
mo . g. o a > us. y . g. o > lie . y . g. o as, i . y . g. ioloncello > us. mo . g. iolončel >
lie . mo . g. iolončelė, i . y . g. mosaico > lenk. mo . g. mozaika > lie . mo . g. mozaika, i . mo . g.
pala i a > lenk. y . g. pala i > lie . y . g. pala i as, i . y . g. b igan ino > p . mo . g. b igan ine >
lie . mo . g. b igan ina, i . mo . g. po cellana > ok. niek. g. Po zellan > lie . y . g. po celiano.
Cuando el p és amo p obablemen e haya ob enido di ec amen e, gene almen e a a és
esc i ina lengua, i alique as p incipales y . y mo . g. galūnės -a y -o p o iguan a los
co espondien es lie u iškosi -a y -as, plg. ma ia > ma ija, mozza ella > moca ela, cappuccino >
kapučinas, esp esso > esp esas y . 20 sólo e iendo i alias de los dos gimiones galūnė -e
lie u iška -ė, que es ca ac e ís ica de la mo e iška giminai, su ge del giminė. Aquí ya codi icado
sū io nomb e maska poné apa en emen e basado i ališka esc i u a (plg. masca pone), aunque
i ališkas palab a es a iškosios giminės, y kamiengalio kie asis sonido (čia [n]) mejo a i ik ų
galūnę -as, además, o ma maska ponas (i ambién p o olonas, de i . p o olone, y kolašonas, kes
ombones) debido al é mino -one ku kas mejo ambién en é minos de sis ema y inka a los ya
exis en es balconas (< i . balcone), on onas (< i . ombone), ca ones (< i . ca one),
ombones (< i . ombone).21. Toda ía más dudas plan ea i . 19 p és amos de o os idiomas,
donde balsinas galúnes nedajnos, los p incipios de asignación giminés complejie nos (plg.
Vaicekauskienė 2007: 170 .). 20 es o aplica ambién a los nomb es simbólicos, plg. . Vaskelai ės
no a: malima obse a se polinkį con aquellos nomb es simbolís icos, cuyo baigmuo ecena
mo e iškosios giminės daik a a džių galūnę, a o i mo e iškosios giminės būd a džius. [...]
es os ejemplos ya cie amen e mues an cie o sin ác ico giminés de obje os simbólicos: [...]
Mi é boss de la ma ia T.B., p ime a sukés nuga ą liūdnai paga sėjusiai Sicilía Cosa nos a e
papasakojęs legalugossa ó ganosams su sec e o 2000 12 29 (Vaskelai ė 2003: 47). 21 Maska ponas
sis emingueu y eniendo en cuen a a las palab as da ybos dėsnius. baigmuo -one en los i alos de
e dad es augmen a y inė (didinamoji) apesaga. así como i . ca one (del ca a ‘popie ius + -one)
es ‘digeles, g uas papie ius, i . ombone (del omba ‘ imi as + -one) es ‘didelis imi as e i .
asone (del aso ‘ aza + -one) es ‘dodisela aza, j masca pone ( o ma ieja: masche pone, que
de masche pa as a iskes sū is + -one) signi ica s ambus,
iebus masche pa sū is“.
210 Kalbos Kul ū a | 84 y . g. la e ‘pienas adap a imas la ė. pe o la cues ión aquí no es si
co ec amen e se eligió galūnė, sino si de odo al p es inio al idioma Li uano necesi a22. casos de no
coincidencia de núme o de ca ego ía a os. sin menciona ales skolinos, como b okolis, donde i alų k.
muchasiskai a es la base de los li uanos k. unaiskai os o ma (p e ellos aún se puede añadi lie .
omido as > sen. i . dgs. pomi do o ‘auksiniai obuoliai), el núme o no coincidencia indica sólo gan a a la
palab a ma emai (iš i . ns. mo . g. ma emma ‘pelkė as k aš as i ėnų jū os pak an ėje)23. KI Delbos
DalI Mo FoloGINIs aDaP aVIMas Dado que los p és amos su gen p incipalmen e de po eikio į a di i
nue a ealiją, ísico daik ą y e c., de o as pa es del lenguaje i alizmos poco pasabaiko. lKIs da os,
loik a o džiai cons i uyen 84,4 po cien o. de odos i alizmų lie u ių habla en, y o as kai omieji
palab as apenas ace ca de 2 po cien o.24. De los úl imos más impo an es son dos nume a dji ce o (iš
i . nulla ‘nulinis dydis pe ok. Null) y millón (iš i . milione ‘didelis ūks an is, ik iausiai pe ok. Million).
Como is o, ellos dėsningamen e ue on adap ados: a su es o kamiengalio l añadída galūnė -is, a du o n
galūnė -as (plg. lo an e io men e dicho sob e daik a a džius). p es i i adje i os ambién son a os.
sólo encon ó g andiozinis o g andioziškas (plg. i . g andioso), maka oniškas (plg. i . macche onesco,
macche onico), me can ilinis (plg. i . me can ile), pas ozinis o pas oziškas (plg. i . pas oso).
ca ac e a džių p eesagos -inis, -iškas en lenguas Li uáneas da iausios (plg. DlKG4 207210), po lo que
es e mo ologico į o minimas dėsningas. Noa mes ina, que la misma p ensaga -iškas pudie a se
giminiška i . -esco i -ico (plg. ska džius 1943: §96). Veiksmažodžių en lKIs incluida doce25. an o posibles
au onomiški lie u iški ediniai de skolinių (p.ej.: inkaso > inkasuo i, konce as > konce uo i, a a >
a uo i), como e dade os skoliniai gauna p iesagą -uo i26. De hecho ienin22 Es a bebida de leche y ca é
i aliicamen e llamase ca ela e ( aip pa ca ella e ó ca è e la e), no la e. es simplemen e ca é
con leche, o leche con ca é (pas a aso al ez la más exac a a ian e, po que a su composición le
en ena más que el ca é). hay que c ee que lie . la ė (inicialmen e a o o y aún algunos donde pasaciko
mo ológicamen e neį o min as, one iškai nepag įs as denominación la è) ebu o ca è e la e
umpinys, po que una palab a la e signi ica pieną, y no leche y ca é bebida. 23 Ma emai ue egis ada
po p ime a ez de usas lengua e ame ŽŽ 1969 ikslesnė ue ŽŽ
1936 pa eik a ma ema.
24 likę ap oximadamen e 14 po cien o. son p ie eiksmiai ( as a 120) y jaus ukai ( as a 6).
Didelį p ie eiksmių núme o lemia e minías de música skolinių, eiškiančių desempeño
e e odas, gausa. 25 sob e keblumus kildinan y clasi icando eiksmažodžius é. lanza 2010a:
84. 26 pa ece que -ou i es la más ecuen e de odos los skolinių eiksmažodžių p ésaga (plg. Vaicekauskienė
2007: 196).