202
Lengbos Kul u _ 84
STEFANO M. LANZA es el
Uni e sidad Vy au as el G ande
Mo FOLOGIN I alIZM
aAdP aCIJA li u i KalboJE
Palab as esminías: adap ación de
los skolinių, mo ologinis į o minimas, i alizmai.
ĮVaDas dicciona ios de palab as in e nacionales p esen an es a su de inición:
Žodis i alizmas lie u ių kalbo y oje – nedažnas e minas. Pag indiniuose
palab a o posakis, omado del i aliano del idioma1. Į ai ūs es os aspec os
p oblemá icos de la de inición au o us ya discu ius (lanza 2010a: 24 .), y en
es e a ículo i alizmais en el sen ido más amplio se conside an odas aquellas
palab as, cuyo uen eín i alų kalba, no impo a, si ellos en lie u ių kalbą
en a on di ec amen e, o a a és kalbas a pininkes. de po sí
comp ensible, cuan o más la ges ue el camino de la palab a, an o más
complicado acla a su elación con la uen e: la elación en e la o iginal y
pascolin a o mas de la palab a es el esul ado de odos los in e ac i os
in e mediones. los iejos p és amos, ya p igijés en la lexicología de lenguas
li uanas, iene incluso zymios cambios de es uc u a one inas y
mo ologicas. sepa as bo inima ion p oceso pa icipan e sis emas
mo ología de lenguas análisis compa a i oja a menudo pe mi e acla a i, si
es os cambii imai dėsningi, ambién ayuda de e mina , cuáles lenguas son
pa eikusios uno o o o collinio. es o es muy impo an e desde el pun o de is a
de la his o ia y e imología del idioma. Po o a pa e, con el in en o ma
nue os p es ados, no malmen e cayendosos a la lengua li uanas
di ec amen e, i ales y li uanas sis emas de mo ología compa a i a análisisé
puede ene , especialmen e lengua no min ojams, no pocas signi icanzas
p ác icas. Ghana de allamen e adap a i ímono mo ológico de los p és amos
es desg asiusi adelė Valeckienė (1967). Kalbininkė ap lamen e no ó que o os
idiomas palab as de o igen suelen adap a se a los li uanos lengua
mo ologicas sis ema: daik a a džių su ampancias galūnés quedadas,
li uáneas lenguas nebūdingas galūnés desechadas, y en luga de ellos
añadiéndose más las co espondien es lie u iškos. [...] al idioma li uanos o os lenguajes de o igen daik a a džiai ob ienen s ip iųjų aleg nia imų galūnes, gene almen e y . g. -as, -is (kilm. -io), mo . g. -a, -ė (1967: 128).
1 Así, palab a en palab a, explica i alizmo y ŽŽ 2008, y VV ŽŽ.
s. M. laNZa. Mo ologική i alizmų adap ación de li uanos en lengua 203 I alų
kalbos palab as le ca ac e ís icas ocales galūnės, ellas suelen neki čiuo os2.
Muchasñas a dažodžių unaskai os galūnés son -a y -o, esc iedėjusios de la
lengua la ynas p ime as y segundas pe sonasuo ės, las cuales mues an
espec i amen e ma e iškąją y y iškąją kinines (p z.: lo . osa(m) ‘ ožę > i .
osa; lo . lupu(m) ‘ ilką > i . lupo3). D igubai más a menudo pasan es galūnė -e
ca ac e ís ica de ambas pa ien es palab as (p.ej.: mad e ‘ma ina; pad e
‘ ė as). Galūnės -i y -u muy a as, ellas no indican ni gimines, ni núme oas y son
con más ecuencia ca ac e ís icas skoliniams. P incipales galūne as
plu ali as son -e (iš ns. -a) y -i (iš ns. -o, -e, algunas y -a).
adelan e skolin inė leksika de i alų kalbos abo da se según i ališkas galūnes, con
el obje i o e ela skolinių en e ingimo en lie u ių kalbą e apos, pa yškin i
dėsningus mo ologinius ki imus, escoge i bei s a s y i kelis p obleminius
a ejus. cie os casos de o ma de giminas o núme o de disc epancia se
desc iben po sepa ado. Aunque la mayo pa e de i alizmos cons i uye
daik a a džiai, sin emba go p es in asi y de o os kai omas pa es de la
lengua. Jü mo ológica adap ación ambién se abo da po sepa ado. Da os
omados de Li uanian Language i alizmų są ado ( oliau lKIs), que cons a de 936
i alizmų (plačiau sob e su sudė į, speci iką, mé odos de o mación é. lanza 2010a: 105 .).
I alŲ Kalbos DaIK aVa DŽIŲ
su GalūNE -A aDaP aVIMas
en el lenguaje a pininkėje i aliano la palab a ne enka galūnės -a y gale se dice kie asis
p iebalsis4, li u izado no malmen e él gauna galūnę -as (plg. Valeckienė 1967: 11 ejemplo.:
banca o a > bank o as ( ok. Bank o ), po cellana > po celianas ( ok. Po zellan), spacca a >
špaga as ( ok. Spaga ), cupola > on olas ( us. kupol), a ana > on anas ( us. on an),
a an ola > a an ula ( us. a an ul), o o as ( o a), bancos > banca ( us. kai. 2 elemen os
que componen el a ículo: (p. ej.: se icios, un, un, un, un, un, un, un, un e c.)), . spo s ( . l.) y
ilm.
3 Más ecuen emen e i alių lengua o ma de palab a se basa al co espondien e la ynų
lengua palab a galininku. 4 los concep os kie asis p iebalsis y minkš asis p iebalsis ap a
hablando de Li uanies, polkų, usų leng as. po ales lenguas como i alių (y de pa e ancūzų,
ingles y okiečių) es e a iculiacicinis señas noūdungo (po cie o, a. Valeckienė sob e es o
nada neužmenena). I alų p iebalsiai no hubūna minkš inami: ellos a iculiuojando, la lengua is
del odo no lle a an e gomu io. Nežimus subida de la lengua es ca ac e ís ico sólo de los
onemomsl/, habla y, po lo que sólo ellas ealizuojando se ía posible y es o aún condicionalmen e sob e los i alianos lengua sukš uosius p iebalsius.
Leng os
Kul ū a | 84 204
banco, ok. Bank, lenk. bank), polizza > polisas (p . police), isali a > izali as ( ok.
Risali , lenk. yzali ), spine a > spine as ( ok. Spine , lenk. szpine ). Cuando en
habla a pininkėje i ališkas palab a ne enka galūnės -a, y gale se dice minkš asis
p iebalsis, en lenguas li uanas él gauna o y . g. galūnę -is (plg. Valeckienė 1967:
115), ej., medaglia > medalis (p . médaille, lenk. medal), o mo . g. galūnę -ė, ej.:
ca a ella > ka a elė (p . ca a elle), ca magnė > ka manjol (p . ca magnole).
e dad, i alianos palab as galūnė -a mucho donde pudo i s i -ė debido a la lengua
okiecha (plg. Valeckienė 1967: 121), ej.: a ie a > a ije ė ( ok. A ie e), ba ca ola
> ba ka olė ( ok. Ba ka ole), ughe a > uge ė ( ok. Fuge e), baga ella >
baga elė ( ok. Baga elle), be e a > be e ė ( ok. Be e e), uma ola >
uma olė5 ( ok. Fuma ole), no ella > no el ( ok. No elle), ope e a > ope e ė ( ok.
sa dina > Sa dine), ci adella > Zi ella ( ok. o s a e a > es a e ė ob enido pe
p ancūzų es a e e. polkų lengua no malmen e galūnę -a man iene, po lo que
neleng a decidi , si la palab a ue ecibida pe ella, o di ec amen e. ales
palab as no pocas, ej.: aqua in a > ak a in a (lenk. akwa in a), b a u a >
b a u a (lenk. b awu a), campagna > campaña (lenk. kampania), i ma > i ma
(lenk. i ma), gua dia > g a dija (lenk. gwa dija), loggia > lodžija (lenk. lodżia),
mala ia > malia ija (lenk.
mala ia), so ana > su ana (lenk. su anna), a a > a a (lenk. a a) y . .6 O a a és polkų
lengua se ob u o la palab a kalia opė (lenk. kala epa, de i . ca olo apa) a oas de o as
lenguas comple amen e a sie o galūnės escogimo ejemplos. La palab a adap ada según
analogía: neaiškus dėmuo kalapalik as (plg. kala io as, i . ca ol io e om ca olo io e), y
dėmuo (z)epa (ese es opė, i . apa) simplemen e iz e s as lie u išku a i ikmeniu (ž .
F aenkel 1962 sub oce). Cuando la palab a ue ecibida di ec amen e (muchas eces a a és
esc i ina lengua), como pa icula men e a menudo ocu e con ecien emen e acaecien es
colonos, galūnė -a man enida, ej.: g apa (i . g appa), ma ija (i . ma ia), moca ela (i .
mozza ella), pica (i . pizza). Cuando la palab a deno a pe sona de géne o eme iškosios,
no malmen e galūnė -a pe manece (plg.: balle ina > bale ina, di a > di a, madonna > madona,
p imadonna > p imadona, signo a > sinjo a, signo ina > sinjo ina); - pasė aiko ečiau (plg.:
doga essa > doga esė, a o i a > a o i ė, co igiana > ku izanė7; éase ambién más
adelan e). 5 Ž 1936 y Ž 1951 p opo cionado uma olas. 6 polkų kalbos a pininka imą puede
emi i ki čio nukėlimas en el segundo desde galo skiemenį, p z., i . góndola > lenk. gondola > lie .
ns. kilm. gondòlos. 7 Fo ma a o i ė aiškin ina oposición con y . gim. a o i as (iš i .
a o i o), ku izanė o os idiomas í aka (plg. p . cou isane, ok. Ku isane).
s. M. laNZa. Mo ologica i alizm 205 adap acion de los li uanos i ališki
palab as con ambas cognines ma cincio in e nacional baigmeniu -is a (ish
lo . -is a(m), que es de g . -ιστης) en li uanos al habla sin excepciones
pe ima baigmenį -is as (mo . g. -is ė), ej.: ascis a > ašis as, -ė, no ellis a
> no elis as, -ė, solis a > solis as, -ė8, o ien -is ė, cuando el palab a ma ca
solo una pe sona de sexo emenino, ej.: came is a > kame is ė.
I alŲ Kalbos DaIK aVa DŽIŲ
con GalūNMIs -E, -O aDaP aVIMas
Ex endedi as no as sob e galūnę -a puede ambién ayuda desdeaiškin i i alianos palab as
galūnės -e (y de pa e -o) adap a imo peculia idades. Kai nume us i ališko palab a galūnę queda
kie asis p iebalsis, en lenguas li uanas skolinys gauna galūnę -as, ejemplo.: (iš i . -e) alla me >
alia mas (lenk. ala m), a senale > a senalas (lenk. a senał, us. a senál), balcone > balkonas
(lenk. balkon, us. balcon), co nice > ka nizas (. ka niz), inale > inalas ( us. inal), maggio e >
meno o (p . majeu ), ma zapane > ma cipanas (p . ma zipan), pallone, a m. ballone > balionas
(p . ballon, lenk. balon), eno e > eno as (lenk. eno ); (ish i . -o) acco do > aco das ( ok. Akko d,
lenk. ako d), ba occo > ba okas ( ok. Ba ock), ca dano > ka danas (lenk. ka dan), due o >
due as (lenk. due , us. due ), colo i o > kolo i as (lenk. kolo y ), lib e o > lib e as ( us.
lib e o), qua e o > cua e as ( ok. Qua e , lenk. kwa e ), sone o > sone as ( ok.
Sone , lenk. sone , us. сонет), sop ano ( ok. sop an, lenk. sop an, us. sop ano)9. Cuando
nume us galūnę i ališko palab a del kamieno gale se dice minkš asis p iebalsis, lengües li uanas
skolinys gauna o y . g. galūnę -is, p z.: (iš i . -e) bemolle > bemolis (p . bémol); (del i . -o) modello >
modelis (lenk. model), p o ilo > p o ilis (p . pe il), zoccolo > cokolis ( us. цоколь), o mo . g. galūnę
-ė, ej.: acqua ello > ac a elė (p . acqua elle, ok. Ak a ell, us. акварель), pas ello > pas elė (p .
pas el, us. пастель), illo > elė ( . трель), ioloncello > iolončelė ( us. виолончель). 8 Jun o
a es os (si su lKIs no hay) menė inas ba is as -ė ( eikšme ‘maes o de la p epa ación del ca é,
aunque i ališkai es simplemen e ba men), muy ecien emen e incluido en la Lis a de
co espondimenos S e imžodžių, ap obada po la Nacional de Li uania Comisión de la Lengua (
VlKK) 2011-04-07 PN P o ocolo n.
9 Algunos de es os i alizmás, especialmen e é minos de música, pod ían se y di ec iniai skoliniai (plg.
Valeckienė 1967: 114).
206 Kalbos Kul ū a | 84 Palab as con baigmenimis de o igen la yniškos -a io, -ie e (abu de
ėly osios lo . -a ius) y - o e (iš lo . p iesagos galin. - o e(m)) pačių galūnių -o y -e nunca
nošlaiko. ales palab as se añaden adicionalmen e espec i amen e galūnės -ijus y -ius (-ė),
ej.: imp esa io > imp esa ijus, scena io > scena iijus, ca alie e > ka alie ius,
accompagna o e > akompania o ius, imp o isa o e > imp oiza o ius, in es i o e >
in es i o ius, egis a o e > egis a o ius, s i a o e > s i a o ius. lie . ku je is
alejamien o de la uen e (i . co ie e) explicin inas p ancūzų o más bien polkų kalbos
a pininka imu (plg. p . cou ie , lenk. ku ie ). A eces desis emadamen e -ie e i s a -je as,
ej.: be saglie e > be salje as, gondolie e > gondolje as10. en pa ieniais casos i . y . g. galūnė
-o sus i uida lie . -a, ej.: con abbando > kon abanda, mandolino > mandolina, mosaico >
mozaika (neabejo inai aquí se á pa eikusi alguna clase de sla ia, plg. lenk. kon abanda,
mandolina, mozaika, us. con abanda, mandolina), da ečiau lie . -ė, ej., (g upo de o as
one icas seka inga: i joh g oup > p . g oup. g oup [g u:p] > g oup [g upo] > g oup. Kiek
ečiau i . galūnė -e se aduciama lie . -ė. según mencionados dėsningumais y da os lKI, puede
a i ma se que es o es p incipalmen e ca ac e ís ico de p és amos ecien emen e
ob enidos, que en la lengua li uanas pudie on en a di ec amen e, especialmen e a a és de
lengua esc i a. Excep uando las palab as dučė (i . duce), čiče onė (i . cice one) y sal omo alė
(i . sal o mo ale), o os i alizmas, donde galūnė -ė se aduce de -e, comenza consumi o
зафиксировать en palab as11 bas an e ecien emen e, ej.: bienalė < i . biennale, k ad ienalė <
i . quad iennale, ienalė < i . iennale, la ė < i . la e, maska ponė < i . masca pone,
p o olonė < i . p o olone. Va dininko galūnė -o Li uáneos habbai noūdinga. Dado que ella
incompa ible con el sis ema aleg niamien o, los p és amos con o iginalu -o deben se
pa o ecidos aleg niuojamais, adėjus lie u išką galūnę -as (plg. KP G: 64). Dalis econocídos
(kodi ikuo os) eximcios son p ecisamen e skoliniai de i alų kalbos (plg. Pake ys 1991), ales
como ažio (i . aggio), belkan o (i . bel can o), b u o (i . b u o), iasko (i . iasco), anko (i .
anco), incaso (i . incasso), kap ičo (i . cap iccio), maes o (i . maes o), mo o (i . mo o),
saldo (i . ne o), saldo (i . ne o), sal o (i . sal o), sol (i . sol eggio), s o no (i . ed). en la
li e a u a eó ica no pudo encon a a gumen os, po qué es as palab as no debe ían pasa
a aleg niuoja10 bu gon alonie e > gon alonie as ( ŽŽ 2008). 11 Algunos de ellos sumamen e
a os a osenos. P z., kampanilė (i . campanile) sólo una ez зафиксированный литовского
языка текстyne, a kasonė (i . cassone), kolašonė (i . colascione) nė ka o.
s. M. laNZa. Mo ologinė i alizmų adap ación li uáneos en habla 207 mųjų palab as
clase. Y de hecho cap ichas, maes as y duldas a osenoje pasa aico, lacas y
imp esa ijus, que aún Ž 1951 nelinksniuojami (lãco, imp esã io), aho a
mo ológicamen e į o midi. Noinksni icada, al pa ece , algunas donde po a idad
(ažio, anko, inkaso, s o no), algunas donde po ieja adición de consumo
(b u o, iasko, mo o, ne o, sal o) o po azones seman íneas (kap ičo, sol edžio
pe maneca nelinksniuojami12, como y mayo ía muzikos e minų).
I alŲ Kalbos DaIK aVa DŽIŲ
con KI oMIs GalūNMIs aDaP aVIMas
En dialec os i alianos galūnė -i gene almen e es de ambos géne os plu iskai os galūnė, cuando
ns. -o, -e. La palab a plu al puede se p es inasi, cuando designa as es gen e g upo ó cosas que
a a ez es án paja íos. De los p ime os menė inas g upos socialines, poli inas y pan. g upo ės
(čompiai, gibelinai, g el ai, ladza oniai, popolanai) y monjes o dinai (celes inai, kamalduliai,
o a o ionai, pasionis ai); de las cosas menė inos unos nomb es de maca onos ( a ioliai, spagečiai),
a ios ipos de esc i os (k edencialai, po olanai) y aún una o a palab a (g a i ai13, pocolanai).
Como se e de ejemplos, kamiengalio espec o p iebalsio calidad neiš yškėja ningúnio dėsningumo
pa enkan lie u išką galūnę (i . lazza oni gauna minkš ąjį n; i . popolani kie ąjį n; i . a ioli gauna
minkš ąjį l; i . c edenziali kie ąjį l). I ališka galūnė -i man enikoma sana . y. lie u iškai nesuda o
d ibalsio sólo en la palab a con e i (plg. con e i)14. A eces adap a i ismo se basa en la o ma
plu al o iginal, pe o ella se in e p e a como unisci os, ej.: b occoli (i . ns. b occolo) b okolis,
salami (i . ns. salame) saliamis y, po lo is o, papa azzi (i . ns. papa azzo) papa acis15. Galūnės
-is escogimien o aquí dėsningas, ja na u almen e se sus i uye galinis neki čiuo as -i (plg.
Valeckienė 1967: 115). I ališkų palab as de con unaaskai os galūne -i nedaug. skoliniai gene almen e
ecien emen e ob ene , y, excep o uno o o (kian is < chian i, papa ačis < pappa aci), odos
ma ca los p oduc os, cuyos i ališki nomb inimi ob iene galinio -i de ga12 e dad, a eces
a osenoje pasi aiko o ma sol edis, išsi es a según analogiją con -ia kamieno palab as,
in e p e a us sol edžio como ns. kilm. (sol edžio < sol edis como á bol < á bol). 13c
ecomenda o io S e imžodžių a i ikmenų są aše, ap obadoame VlKK 2011-04-07 p o okoliniu
nu a imu PN N -4, se p opone la o ma mul iskai os g a ičiai. Red. no a. 14 DiKG4 (p. 82)
p opo ciona como no minį y algunos kalbininkų o ou epa omą spage i. 15 Fo mų papa acis y
papa acas konku encingumą es á examinada po l. Vaicekauskienė (2007:
178–179).
Las lenguas Cul u a | 208 84 min ojo pa a dés, plg.: buga is < Buga i, e a is <
Fe a i, kampa is < Campa i, lambo ginis < Lambo ghini, ma inis < Ma ini16.
I . ns. bu a uo i ‘scenos empleado, ea o o denkos supe iso jas al idioma
li uanos (bu a o ija) en ó pe us. bu a o ía. en el signi icado ‘especi icios
de apes ación de la escena i alialmen e él no ne a ojamos. Galūnė -u (pp . -ù)
muy a a y de i alų, y de Li uania en el habla. El único i alismo egis ado con
galín -u es ne e s inas nomb e dese o i amisù17.
Pa ienis y p e ixį al inal de la palab a con la palab a ia de la ac ónimo FIa
(Fabb ica I aliana Au omobili To ino u ino i alias áb ica de au omó il). I .
mo . g. ia p ime o se con i ió en ma ca egis ada, despues
me onimiamen e comenzó ma ca ė i cualquie cual au omį de es a ma ca18.
po que lie . ia as ecibió galūnę -as, se puede acla i di e sasi ía. Ausen e
aiškios o iginalalo mo . g. galūnės, -as unciona y como nežymė oji galūnė, y
como būdingiausia lie u ių kalbos y . g. galūnė (plg. Valeckienė 1967: 128).
po kie ojo p iebalsio. Galiausiai, ia as susijęs su hipe onimu au omobilis,
además, oné icamen e -as es dėsninga galūnė que ambién es a iškosios
giminės (plg. Vaicekauskienė 2007: 170 .).
o IGINalo I sKolINIo Fo M
GIMINs I sKaIČIaus NEa I IKIMo a VEJaI Como mencionada, pe iman una palab a, galūnės
g ama inė signi icación puede cis i po di e sas azones. besiskolinan en lengua una o o a
galūné puede no exis ua , se a a o ene o ookió signi icado g ama ico. Po ejemplo,
polkų, okiečių, usų lenguas en p iebalsinės galūnės ca ac e ís icas a iškajai y
nieka aja giminėms, po lo que i ališka balsinė galūnė a menudo ome ema como nesis emiga.
Po o a pa e, cuando delolinio giminė es mo i uada, besiskolinancej 16 I alų pa a dės con
galūne -i son ecunos, es simplemen e o ma plu ali as. P.ej., Fe a i desde i .
a m. e a o ‘kal is.
17 al nomb e sup as inas pe kel ine signi icado ‘pakelk mano moo aiką, ‘padėk a sigau i y e c.
sob e es o ambién plg. lanza 2010b. ecomendciniame S e imžodžių a i ikmenų są aše,
ap obadoame VlKK 2011-04-07 p o okoliniu nu a imu PN N .-4, se o ecen co espondimenys
i amsas 2, i amisù. Red. no a.
18 A es a me onimialmen e us ojamų ik inių a dų ca ego ía de llamado se ía posible suge i
naujažodį ženkla a dis. Yuo se ía ma cado egis ado ma ca egis ada, i minis nomb e,
encon ėjo pa a dė o panašus palab a, apés comúniniu. Šią ipología de p és amos p ime o
desc ibió el kalbinis a i aliano b. Miglio ini (1927).
s. M. laNZa. Mo ologinė i alizmų adap ación de li uáneos en 209 diálogo galūnė puede adqui i
e ότερη signi icación g ama ical, ej., lie . B igela, dučė, kazano a, podes a y Pulčinela, odos
ma cin ys a iškosios géne o pe sonas, neabejo inai y son a iškosios giminės. Cuando
i alizmo noadap ado, giminés a ibución p incipios en lenguas li uanas bas an e cla os. Galūnė -a
en endida como eme iškosios giminės, -o, -i, -u como y iškosios19. Cuando skolinys ob enido
indi ec amen e, Li u iškai él mo ológicamen e adap ado no obs an e au en iškos o iginalalo
aiškos. po lo an o giminés ca ego ía incong uencia casos explicin ini en e las o mas, plg. i .
mo . g. o a > us. y . g. o > lie . y . g. o as, i . y . g. ioloncello > us. mo . g. iolončel >
lie . mo . g. iolončelė, i . y . g. mosaico > lenk. mo . g. mozaika > lie . mo . g. mozaika, i . mo . g.
pala i a > lenk. y . g. pala i > lie . y . g. pala i as, i . y . g. b igan ino > p . mo . g. b igan ine >
lie . mo . g. b igan ina, i . mo . g. po cellana > ok. niek. g. Po zellan > lie . y . g. po celiano.
Cuando el p és amo p obablemen e haya ob enido di ec amen e, gene almen e a a és
esc i ina lengua, i alique as p incipales y . y mo . g. galūnės -a y -o p o iguan a los
co espondien es lie u iškosi -a y -as, plg. ma ia > ma ija, mozza ella > moca ela, cappuccino >
kapučinas, esp esso > esp esas y . 20 sólo e iendo i alias de los dos gimiones galūnė -e
lie u iška -ė, que es ca ac e ís ica de la mo e iška giminai, su ge del giminė. Aquí ya codi icado
sū io nomb e maska poné apa en emen e basado i ališka esc i u a (plg. masca pone), aunque
i ališkas palab a es a iškosios giminės, y kamiengalio kie asis sonido (čia [n]) mejo a i ik ų
galūnę -as, además, o ma maska ponas (i ambién p o olonas, de i . p o olone, y kolašonas, kes
ombones) debido al é mino -one ku kas mejo ambién en é minos de sis ema y inka a los ya
exis en es balconas (< i . balcone), on onas (< i . ombone), ca ones (< i . ca one),
ombones (< i . ombone).21. Toda ía más dudas plan ea i . 19 p és amos de o os idiomas,
donde balsinas galúnes nedajnos, los p incipios de asignación giminés complejie nos (plg.
Vaicekauskienė 2007: 170 .). 20 es o aplica ambién a los nomb es simbólicos, plg. . Vaskelai ės
no a: malima obse a se polinkį con aquellos nomb es simbolís icos, cuyo baigmuo ecena
mo e iškosios giminės daik a a džių galūnę, a o i mo e iškosios giminės būd a džius. [...]
es os ejemplos ya cie amen e mues an cie o sin ác ico giminés de obje os simbólicos: [...]
Mi é boss de la ma ia T.B., p ime a sukés nuga ą liūdnai paga sėjusiai Sicilía Cosa nos a e
papasakojęs legalugossa ó ganosams su sec e o 2000 12 29 (Vaskelai ė 2003: 47). 21 Maska ponas
sis emingueu y eniendo en cuen a a las palab as da ybos dėsnius. baigmuo -one en los i alos de
e dad es augmen a y inė (didinamoji) apesaga. así como i . ca one (del ca a ‘popie ius + -one)
es ‘digeles, g uas papie ius, i . ombone (del omba ‘ imi as + -one) es ‘didelis imi as e i .
asone (del aso ‘ aza + -one) es ‘dodisela aza, j masca pone ( o ma ieja: masche pone, que
de masche pa as a iskes sū is + -one) signi ica s ambus,
iebus masche pa sū is“.
210 Kalbos Kul ū a | 84 y . g. la e ‘pienas adap a imas la ė. pe o la cues ión aquí no es si
co ec amen e se eligió galūnė, sino si de odo al p es inio al idioma Li uano necesi a22. casos de no
coincidencia de núme o de ca ego ía a os. sin menciona ales skolinos, como b okolis, donde i alų k.
muchasiskai a es la base de los li uanos k. unaiskai os o ma (p e ellos aún se puede añadi lie .
omido as > sen. i . dgs. pomi do o ‘auksiniai obuoliai), el núme o no coincidencia indica sólo gan a a la
palab a ma emai (iš i . ns. mo . g. ma emma ‘pelkė as k aš as i ėnų jū os pak an ėje)23. KI Delbos
DalI Mo FoloGINIs aDaP aVIMas Dado que los p és amos su gen p incipalmen e de po eikio į a di i
nue a ealiją, ísico daik ą y e c., de o as pa es del lenguaje i alizmos poco pasabaiko. lKIs da os,
loik a o džiai cons i uyen 84,4 po cien o. de odos i alizmų lie u ių habla en, y o as kai omieji
palab as apenas ace ca de 2 po cien o.24. De los úl imos más impo an es son dos nume a dji ce o (iš
i . nulla ‘nulinis dydis pe ok. Null) y millón (iš i . milione ‘didelis ūks an is, ik iausiai pe ok. Million).
Como is o, ellos dėsningamen e ue on adap ados: a su es o kamiengalio l añadída galūnė -is, a du o n
galūnė -as (plg. lo an e io men e dicho sob e daik a a džius). p es i i adje i os ambién son a os.
sólo encon ó g andiozinis o g andioziškas (plg. i . g andioso), maka oniškas (plg. i . macche onesco,
macche onico), me can ilinis (plg. i . me can ile), pas ozinis o pas oziškas (plg. i . pas oso).
ca ac e a džių p eesagos -inis, -iškas en lenguas Li uáneas da iausios (plg. DlKG4 207210), po lo que
es e mo ologico į o minimas dėsningas. Noa mes ina, que la misma p ensaga -iškas pudie a se
giminiška i . -esco i -ico (plg. ska džius 1943: §96). Veiksmažodžių en lKIs incluida doce25. an o posibles
au onomiški lie u iški ediniai de skolinių (p.ej.: inkaso > inkasuo i, konce as > konce uo i, a a >
a uo i), como e dade os skoliniai gauna p iesagą -uo i26. De hecho ienin22 Es a bebida de leche y ca é
i aliicamen e llamase ca ela e ( aip pa ca ella e ó ca è e la e), no la e. es simplemen e ca é
con leche, o leche con ca é (pas a aso al ez la más exac a a ian e, po que a su composición le
en ena más que el ca é). hay que c ee que lie . la ė (inicialmen e a o o y aún algunos donde pasaciko
mo ológicamen e neį o min as, one iškai nepag įs as denominación la è) ebu o ca è e la e
umpinys, po que una palab a la e signi ica pieną, y no leche y ca é bebida. 23 Ma emai ue egis ada
po p ime a ez de usas lengua e ame ŽŽ 1969 ikslesnė ue ŽŽ
1936 pa eik a ma ema.
24 likę ap oximadamen e 14 po cien o. son p ie eiksmiai ( as a 120) y jaus ukai ( as a 6).
Didelį p ie eiksmių núme o lemia e minías de música skolinių, eiškiančių desempeño
e e odas, gausa. 25 sob e keblumus kildinan y clasi icando eiksmažodžius é. lanza 2010a:
84. 26 pa ece que -ou i es la más ecuen e de odos los skolinių eiksmažodžių p ésaga (plg. Vaicekauskienė
2007: 196).