BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
AGN BIELINSKIEN, LOC BOIZOU, ERIKA RIMKUT
Vy au o Didžiojo uni e si e as
LIETUVI LANGBOS MORFOLOGISKAI ET SINTAKSIKAI
ANOTUOTI TEKSTYNAI Il es à no e que le ex e de la p ésen e décision n'a pas é é modi ié.
ESMINIAI VOODŽIAI: ex eynas, au oma ique mo ologique analyse, au oma ique synaksique
analyse, echnologies du langage.
ĮVADAS
Depuis 25-ans l'uni e si é Vy au as le G and (VDU) Kompuu e inės ling is ikos cen e (KLC), c éés e
dé eloppés des echnologies de langue (U ka e k . 2017). VDU KLC p épa és des essou ces e des
1
ou ils de la langue li uaniennes son le ondemen , sans lesquels neapsieinama in o ma isan la
langue li uanienne e 2015 m. juille mois VDU KLC e VDU Facul é In o ma ique ensemble a ec des
p i aikan jai naujas echnologijas. 2015 m. p adžioje Lie u a apo isa eise CLARIN ERIC na e, o
pa enai es de Vilniaus uni e si é e Kaunas uni e si é de echnologie ondè en CLARIN-LT
conso cium e commencè en des essou ces e des in as uc u es echnologiques, ai en é
ykdy i p ojek ą „Lie u os na ys ė a p au inėje mokslinių y imų in as uk ū oje – Bend oji kalbos
ainsi dans le commun sys ème de echnologies des langues eu opéennes.
2
Šio s aipsnio ikslas – p is a y i du lie u ių kalbos iš eklius, ano uo us lie u ių kalbos
ex ynus, p ê us VDU KLC: mo ologiquemen ano uée ex yn MATAS e synaksiquemen ano uée ANNIS
eks yną ALKSNIS. Šie iš ekliai iešai p ieinami CLARIN-LT saugykloje, paiešką galima a lik i pe
sys ème (plačiau oi 3 chapi es), aussi bien pa sea chka au oma iquemen mo ologiquemen
3
ano uo ame echnologies. Compu é isan la langue, p épa an des ou ils in o ma iques, des inés à
eks yne galima s e ainėje h p://co pus. du.l
4
.
Ano uo i eks ynai – pag indiniai iš ekliai, a liekan ys s a bų aidmenį plė ojan kalbos
l'analyse au oma ique de la langue, essen ielle g ama ine analyse e s a is iques données su la langue.
Ainsi ex ynai, applé és g amma icales no es, es so e ma iè e p emiè e ul é ieu e au oma ique de
l'analyse du langage. Tokie ex yna son u ilisés pou d'au es essou ces e ou ils de la langue
na u elle cons ui e dans des domaines els que
1
P ieiga su in e ne : h p:// eks ynas. du.l .
2
Accès In e ne : h p://cla in-l .l /.
3
P ieige su in e ne : h p158.129.51.247:8080/annis-gui://4.4.-3.
4
C'es de 208 mln. mo s composé au oma iquemen mo phologiquemen ano ué ex eyn. Plus loin à son suje dans ce
a icle ne l'éc i . La plupa de l'a en ion es acco dée 1,6 mln. mo s d'habi eu e ué am mo ologiquemen
ano uo am ex e MATAS.
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 2
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
au oma ique sys ème de econnaissance de langue, machineinis app en issage, au oma isé ansla ion,
ex ac ion d'in o ma ions e e c.
Ci-ap ès a icle p ésen en sépa émen menés ex yna e données pu sui dans elles pa
sis emą. Teks ynais i jų duomenimis gali pasinaudo i y ėjai bei s uden ai, i ian ys lie u ių kalbos
ANNIS sys ème g amma ikos, des p o esseu s e des enseignan s, cons i uan des âches, e ous, qui s'in é essi langues
echnologijomis.
ANOTUOTI LIETUVI LEGBOS TEXTYNAI ET J SUDARYMO YPATUMAI
1. Mo ologiškai ano uo as eks ynas MATAS
Mo ologine analyse es la p emiè e é ape du ai emen du langage e sou en p épa e a ex e le
olesnei sin aksinei a seman inei analizei, odėl labai s a bu, kad mo ologiniai ano a o iai eik ų
plus p écisémen , ca le ni eau de mo phologie ai des e eu s empêche au oma ique d'au es
ni eaux de langage analyse.
Le p emie mo phologinis Li uanien langue ano a o ius c éé en i on il y a 25 ans. Son au eu Vy au as
Zinke ičius (plačiau oi Zinke ičius 2000). À l'heu e ac uelle, les langues li ou es publiquemen
accessibles deux mo ologiniai ano a o iai: men ionnée V. Zinke ičiaus p og amme, géné alemen
appelée Lemuokliu (nuo mo žio lema an aš inė o ma), e po ale Lie u ių kalbos sin aksinės i
5
seman inės analizės in o macinė sis ema (www seman ika.l ) accessible ano a o ius. Dans ce a icle
p épa é en u ilisan seman ika.l mo ologique ano a o ies. code. Seman ika.l ano a o ius es
6
dé eloppé Hunspell pla e o me comme un p og amme de code ou e ; ce anno ai e es mis à jou ,
p is a omas eks ynas MATAS ano uo as naudojan Lemuoklį, o sin aksiškai ano uo as eks ynas
complé é pa de nou eaux mo s (con ain cou e 171 000 lemes), gé ées ses ègles (plačiau
No s Lemuoklis eikia gana ge ai, be šios p og amos negalima a naujin i, nes ji y a užda o
Dadu ke ičius 2017). 2017 m. ayan e ec ué une é ude e é aluan la quali é des deux anna o ies, il a é é
é abli que plus p écisemen onc ionne seman ika.l anna o ius (Kapočiū ė-Dzikienė e k . 2017). Toliau
p ésen é ex eynas MATAS p épa é 20022014 m. Comme base p is 1 mln. mo s de ex eynas, compilé 2006
m., il complé é de nou eaux ex es, pe a ky as. Tou d'abo d MATO ex ai on é é ano ue
au oma iquemen mo ologiquemen , plus a d ils pa la eu pe žiū ė i e su a ky i.
5
Accès in e ne : h p:// eks ynas. du.l /page.xh ml?id=mo phological-anno a o ; ce p og amme ne seulemen
mo phologiquemen annocie le ex e, mais peu e syn hé ise , i. i. suggé e les o mes nécessai es; elle es adap ée e
aux plus anciens éc i s analyse .
6
P ieiga in e ne e: h p://seman ika.l /Syn a icAndSeman icAnalysis/Analysis.
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
eks ynai | 3
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
MAT cons i ue 1,6 million. ex es, cons i ue ai de documen s, g ožinės li e a ū as
mokslinių eks ų. Kaip i Daba inės lie u ių kalbos eks yne, didžiausią dalį (36 p oc.) suda o
kū inių, publicis ikos ex ai (ž . 1 pa eikslą).
1 PAV. Mo ologiquemen ano ué exyno MATAS sanda a (p ocen ais) MATAS es disponible
de plusieu s o ma s: au o ma s di e KLC, où son u ilisés quelques inhabi uelles pa ies
de langue e ca égo ies g amma icales ab é inemen s (ceu o ma ano ué e
h p://cla in-l .l / po alo saugykloje accessible ex eyns), exemple.: <wo d="Ta p"
lemma=" a p" ype="p ln">
<space>
<wo d=" ankiai" lemma=" ankiai" ype="p ks eig nelygin.l">
<space>
<wo d="suaugusių" lemma="suaug i(-ga,-go)" ype="dl eig nesng eik. ê e.ka .l neį a dž y .gim dgsk
K">
<space>
<wo d="medžių" lemma="medis" ype="dk y .gim dgsk K">
<space>
<wo d="ku ne ku " lemma="ku ne ku " ype="p ks eig nelygin.l">
<space>
<wo d=" is" lemma=" is" ype="p ks eig nelygin.l">
<space>
<wo d="pasima yda o" lemma="pasima y i(- o,- ė)" ype=" ksm eig sng simplemen .nuos ê e.d.l nsk
IIIasm">
<space>
<wo d="dangaus" lemma="dangus" ype="dk y .gim nsk K">
<space>
<wo d="lopinėlis" lemma="lopinėlis" ype="dk y .gim nsk V">
<sep='. ">
<p>
MATAS es aussi anno é au o ma in e na ional TEI P5. Il en les pa ies de langue e les
ca égo ies g amma icales ab é iées une aide ou nomb emeniu, exemple, a s d 3 signi ie espec i emen :
La
li é a u e académique
24%
Pe iodici é
36%
Adminis aciniai es
eks ai
21%
G ožinė
li e a u a
19%
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
eks ynai | 4
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
eiksmažodis, o me pe sonnaliséamoji, o me posi i e, sang ąžinis, di ec einė nuosaka, u asis
équninis emps, uneaskai a, oisième pe sonne. Voici donné le même ex ai de ex e o ma TEI P5:
<w lemma=" a p" ana="# ">Ta pw>
<pc> </pc>
<w lemma=" ankiai" ana="#p n"> ankiaiw>
<pc> </pc>
<w lemma="suaug i(-ga,-go)" ana="# d n kn dk">suaugusiųw>
<pc> </pc>
<w lemma="medis" ana="#db dk">medžiųw>
<pc> </pc>
<w lemma="ku ne ku " ana="#p n">ku ne ku w>
<pc> </pc>
<w lemma=" is" ana="#p n"> isw>
<pc> </pc>
<w lemma="pasima y i(- o,- ė)" ana="# a s d 3">pasima yda ow>
<pc> </pc>
<w lemma="dangus" ana="#db k">dangausw>
<pc> </pc>
<w lemma="lopinėlis" ana="#db ">lopinėlis</w>
<pc>.</pc>
Un au e o ma , auquel mo phologiquemen ano oi ex ai accessibles h p://co pus. du.l si e,
cons i ué basé su MULTEXT-Eas o ma exempleu. Selon ce o ma , chaque pa ie de la langue a
7
di é en nomb e de ca égo ies mo phologiques (nou 2 à 14), elles son no ées pa des
ab é ia ions, eg., en no imoie NcmpnnN signi ie daik a a dį, c commun inį daik a a dį, m y iškąją
giminę, p beaucoup nep iskai ą, n i ulininką, n nesang ąžinį daik a a dį, gale b ūkšnelis, que ce
mo am, ej., uni e sai, ne seiski ien aucune no imi seman inė.
8
Dans le oisième chapi e nous p ésen e ons paiešką an MATO qu'ALKSNIO ex yns u ilisan
ANNIS sys ème. Elle en u ilise un au e o ma de no emen s mo phologiques, il es composé selon
Leipcigo glosa imo pažymas (plačiau ž . 3 sky ių). D'au es sys èmes d'anno a ion ca ac é is iques
ne son pas seulemen des echnologies de la langue li uaniennes. Ce p oblème a encou agé la
c éa ion du ou il de con e sion Peppe (Zipse e k . 2010). Cela indique di e ses é apes de c éa ion
de essou ces e u ilisés des ou ils d'anno a ion. Comme on oi de p écédemmen donnés des
exemples, KLC u ilisées qua e sys èmes de connaissances mo phologiques. Quelques di é en s
o ma s d'anno a ion son appa us en aison du ai que mo phologiquemen ano ué ex eyns
p épa é long emps. Un emps du ou ne é aien appliquées aucune no mes d'anno a ion, simplemen
on é é u ilisés l'analyseu mo phologique c éé pa V. Zinke ičiaus des pa ies de langue e des
ca égo ies g amma icales. Ils son acilemen comp éhensibles pa les consomma eu s. Ap ès lequel
emps en aison de la coopé a ion in e na ionale mo phologiquemen anno ué ex eynas pe ano ué u ilisan
7
Accès à In e ne : h pnl.ijs.si/MEV/msd/h ml://index.h ml.
8
Plus loin su ce e connaissance oi h p://co pus. du.l /l /mo ph.
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 5
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
des s anda ds in e na ionaux. Comme men ionnée, seman ika.l (ce sys ème a é é le p incipal objec i
de c ée des se ices In e ne ) dans l'analyseu mo phologique u ilisen des ma ques MULTEXT-Eas
o ma . Les ai s son umps, mais aux humains di iciles à comp end e, elles con enamesse à
l'analyse in o ma ique.
MULTEXT-Eas o ma mo phologiquemen ano ué e syn ac ique ex eynas ALKSNIS. Teks ynų
paieškos į ankis ANNIS (ž . 3 sky ių) a ou ni la possibili é de combine ALKSNIO e MATO o ma s
d'anno a ion mo phologique. La p emiè e idée é ai d'u ilise Uni e sal Dependency (UD) no a ion, ca
ce es assez épandu sys ème d'anno a ion e elle es acilemen lisue (anglais langue). Cependan UD
ma queses son ès longues e ce a é élé gênan e ec uan paiešką pe ANNIS: chaque mo de
ma queses occupe beaucoup de place, donc, analysan le che chom wo d's con ex , il a allu slink i
window odyklę en une ou au e cô éę. En aison de ce e p obléma ique p a ique décidée d'adap e
Leipcigo glosa ion connaissance, ca elles acilemen lisen e assez umpos. Nonobs an ici déc i s
des no a ions de no a ion di e si o ès, souligne ina que des deux ex yns ANNIS sąsajoje es u ilisé
seulemen un seul (adap é Leipcigo glosa imo) sys ème, ce qui de ai ê e g and soulagemen pou les
consomma eu s. Rappelons que MATE n'insc i e pas de limi es sakinių, cela peu ê e ai apidemen
au oma iquemen , mais il au é i ie les ésul a s eçus. MATAS, comme e ci-ap ès discu ys
ex ynas ALKSNIS, accessible h p://cla in-l .l / po alo saugykloje. Il y peu e ec ue une eche che
9
en u ilisan le sys ème ANNIS (plus oi 3 chapi es).
10
2. Syn axquemen anno é ex eyn ALKSNIS
Le ex e de la langue Li uanienne anno é syn axiquemen ALKSNIS a é é p épa é en 2016. Son
élabo a ion a é é sou enue pa le Conso ium eu opéen d'in as uc u es de essou ces
linguis iques e echnologiques (CLARIN ERIC) (MTI-02/2015). Teks ynas accessible
publiquemen h p://cla in-l .l / po alo saugykloje. Commen l'u ilise , expliqué dans le
11
guide de l'u ilisa eu .
12
Teks ynas supplano comme Li u iškosios sin aksinės analizės é alon. Tokyo ca ac è e ex ynes
ca ac é is ique ce, qu'ils nedideli, op imalias gen e inès composi ion, a synaksinė analizė, bien e
e ec uée au oma iquemen , mais e uei ée e é igée kalbininkų. S'appuyan su l'analyse syn axique
é alon, il es possible de c ée un s a is iquemen ondé analysa eu syn axique (angl.
s a is ically-based pa se ) e de dé eloppe une au oma ique analyse syn axique (Bielinskienė e k . 2016).
9
Accessible su in e ne : h ps: cla in. du.l /xmlui/handle://20.500.11821/9.
10
Accès en ligne: h p158.129.51.247:8080/annis-gui://3.4.4.
11
Accessible su in e ne : h ps:cla in. du.l /xmlui/handle://20.500.11821/10.
12
P ieige su in e ne : h ps: h psyou u.be/PlE0PWu b4Y.

AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 6
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Puisqu'ALKSNIS es plus écen essou ces de la langue li uanienne que MATAS, moins
déc i s, donc dans ce a icle ALKSNIUI sépa e ons d'une plus g ande a en ion, aussi bien
abo de ons synaksiquemen ano uan les ques ions soule ées.
2.1. Tex yne Des Pa s
Teks yną ALKSNIS cons i ue 30 599 mo s, 2355 synaksiquemen ano uo i sakiniai. En compa aison
a ec les ex yns des langues des pays immédia s, ce ex yn es assez panašus e , peu -on di e, es
d'une aille su isan e: les ex yną de la langue la ienne cons i uen 3800 sakinių, 53 mille. mo s
13
(P edkalnina e k . 2016); langues es ues synaksiquemen ano uée ex e en PENN (JAV) cons i ue
14
– 1400 sakinių, 10 600 žodžių (Muischnek i k . 2014); lenkų kalbos
15
– 8227 sakinių. Pi mąjį
bon peu plus en i on 3 mln. mo s.
16
ALKSNIO eks ai apima ke u ias žan ines dalis (ž . 2 pa .). Bend osios bei specialiosios
les pa ies de pé iodiques e g ožine li é a u e son apylygées, e la pa ie des ex es adminis a i s
speci inė lie u ių kalba: sakiniai dažnai būna ilgi, juose gausu dokumen ų pa adinimų, nuo odų į
ki us dokumen us i pan. Tokių sakinių ano a imas nea skleis ų ipiškos sin aksinės s uk ū os.
la plus pe i e, ca c'es 2 PAV. Synaksiquemen ano uo o ex yno ALKSNIS sanda a ex es des gen és.
Teks ynui suda y i im i iš isi, nesu umpin i eks ai. Sakiniai a ink i iš kuo į ai esnių
G ožinės li e a ū os pa ie cons i ue sakiniai de Li uiniens au eu s de œu es. Sélec ion i sakiniai
p épa és in o ma ique analysee: é i ié ex e coda imas, é ein es abelles e imageslai.
13
Accès in e ne : h p://sin akse.ko puss.l index.h ml.
14
Accès su in e ne : h ps: me asha e.u .ee/4/ eposi o y/b owse
es onian eebank/eb86e5463411e2a6e4005056b400242c46832883754ad7bd89d07 69d6a0 c
15
P ieiga su in e ne : h p://zil.ipipan.waw.pl/Sk%C5%82adnica.
16
Accès en ligne: h psca alog.ldc.upenn.edu/ldc://99 42.
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 7
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
2.2. Des ou ils d'anno a ion e de isualisa ion de ex s y
Au oma ική синтаксическая анализэ epose su le p oje VDU KLC Lie u ių kalbos
sin aksinėsseman inės analizės sis ema eks ynui, lie u iškam in e ne and he public sec o
applica ions lo s p épa u un analyseu syn ac ique, qui a é é dé eloppé Haskell kalba. L'analysa eu se
17
base aux ègles d'analyse modules mo phologiquemen ano ués ichie s e comme ésul a à ou ni des
pag įs u (angl. ule-based) me odu. Šis į ankis skai o seman ika.l segmen a imo i mo ologinės
ph ases, dés di isy us en oles) e onc ions syn axines (Boizou e k . 2014: 69). Les se ices In e ne
dėmenis a sin agmas, gene uoja sin aksinius medžius, nu odo jų eminius aidmenis (angl. hema ic
génè e uniquemen des ichie s JSON, mais un au e ou il KLC con e i les ésul a s de l'analyse
syn axique au o ma PML (P ague Ma kup Language). Synaksiquemen ano uo am isualise e édi e
o ma PML des a b es d'appa enances en u ilisan P ahos Ka olio sakinių segmen a imą bei
eks ynui y a gene uojami p iklausomybių medžiai (angl. dependency ees). Šis o ma as leidžia
mo phologische analyse, au oma ique syn ac ique analyse ( aisonnée pa les ecykles
uni e si e o UFAL suku ą T ED edak o ių
18
(ž . 3 pa .). Visi au oma iškai suano uo i sakiniai
pa ik in i i iš aisy i kalbininkų. Taigi sin aksinė analizė apima is lygmenis: au oma inį žodžių i
me odu) i ankinį sakinių a kymą (plačiau ž . 2.4).
2.3. S uc u e des données ALKSNIO
Ap ès a oi ai une au oma ique syn axique analyse, les ph ases son p ésen ées
g aphiquemen du p incipe d'a b e (ž . 3 igu e.). Chaque somme de l'a b e co espond au
mo de la ph ase, au disc iminal ou à une au e uni é de la ph ase (symbolį, numé ique, e c.).
Les ela ions d'appendomi és en e les mo s son indiquées šakami ou b iaunami.
17
L'analyseu syn axique a é é dé eloppé VDU Kompuu e inės ling is ikos cen e L. Boizou e F. Zamble aʼos.
18
Accessible su In e ne : h ps://u al.m .cuni.cz/ ed/.
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 8
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
3 PAV. Synaksiquemen ano uo o appa enom de la sen ence médicali és T Ed édi eu
o ma P ès de ous les mo s elle o d e de o d e indique (ž . 3 igu e.): 1) conc e i
sen inie pa a o a o me du mo (p z., habi an s); 2) i an ine (žodyninė o ma) lema
(p z., habi an ); 3) des ma ques mo phologiques (p.ex., Ncmpnn-); 4) onc ion syn axée
(p z., Sub) (su umpinemen s explica ions oi ci-dessous).
2.4. Les ni eaux d'analyse
Mo ologines analysees ni eau. L'anno a ion mo phologique es la p emiè e é ape de l'analyse
au oma ique, donc es essen ielle au ni eau plus éle é syn ac ique ou de l'analyse de ph ase.
Mo ologine analyse a é é e ec uée en u ilisan seman ika.l ano a o ies (Dadu ke ičius 2017).
ALKSNYJE u ilisé les ma ques mo phologiques son compilées su base d'un modèle de o ma
MULTEXT-Eas (plus dé aillée en chapi e 1).
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
eks ynai | 9
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Sin aksinės analizės lygmuo. Sin aksinis analiza o ius apdo oja mo ologiškai ano uo us
ichie s e ou ni des ph ases, décomposy us en dėmenis ou syn agma, sugénè e des a b es
nu odo jų elemen ų sin aksines unkcijas. Analizė emiasi p iklausomybių g ama ikos modeliu
syn axiques, (angl. dependency g amma ). Il s'applique géné alemen à des langues ypologiquemen
similai es, auxquelles ca ac é ise des o mes de mo s cai yba e lib e o d e des mo s, exemple, aux
19
langues sla es (PDT, SynTagRus), aux langues la ies e . . Les dépendances syn ac iques
20
s'exp ésien selon hié a chie. Commence à pa i du p incipal sen ence dėmen a b e somme ūnès, à
laquelle se joignen d'au es sen ence dėmenes selon leu dépendance ( . y. synaksinius yšius).
Ab é ia ions de connaissances syn ac iques e in o ma ion su les syn axiques lišius ainsi que
dépendomibes sou eni cheků įdi biu (Hajič e k . 1999); ils seuls p emie s on dé eloppé l'analyse
syn axique pou un ype syn hé ique chèques. Ac uellemen ALKSNYJE es u ilisée 18 p incipaux
no emen s syn axinai es (sans comp e de leu s a ian es): Sub suje , P ed a inys (p edica ) Obj
obje e . . (ž . 1 ableelę). Pažymų a ian ų appa aî lo sque à un son mises en un d ejopos ou
double double signes, exemple., ma quan composi i a dažodinio ou eiksmažodinio ype a ínus
u ilisés d ejopos signes: espec i emen P edN e P edV; le ma quan composi e sen ence
la é alemen ma quan (a ibu inį) dėmenį, à la la é alemen sen ence dėmen na a ion ma quée
double no yma P ed_A ; a in de mon e la liaison (koo dina ion) à una ūši la sen ence dėmenų comme
double signe de la pa ie ma quée _Co, . i. à chacun des éc i s supplémen ai es lis és una ūši
Obomaj_Co e pan. D'ailleu s, composi ai es sen ences peu en appa aî e e igubes no ymų, pa
exemple, quand au ema que unea ūšius secondau inius sen ins: P ed_A _Co ce es secondau inis
pažyminio (a ibu inis) sen is. 1 LENTEL. Les onc ions syn axiques e leu s ma ques eks yne
Pažyma
Sin aksinė
onc ion
Suje P ed
P edika as (ou
[Sub] Il di Il é ai [P ed]; a
auxiliis mo )
P edV
é é [P ed] sa is ai Tu i
Pa yzdys
P edN
[P ed] A é é sa is ai [P edN] Laukiu
Veiksmažodinė
pa ie p edica o
[P ed] a silygin i [P edV]
Va dažodinė
p edika o pa ie Obj Objek as
gue s [Obj]; au ésoud e [Obj]
A ibu
(pažyminys)
Vidu inė [A ] école; pays memb e [A ]
Adjink
Aplybės
[Adj] Main enan décide a; Pa izanų ga ėje [Adj]
19
P ahos dépendomi és ees banque (P ague Dependency T eebank), plus a d z
h ps://u al.m .cuni.cz/pd 3.0.
20
Accessible su In e ne : h pwww. usco po a. u/en.
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 16
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
9 PAV. S'il y a plu iadémenis mixus se joignan , ce cons uc ionnisan le bou d'un es somme uné,
e de lui on ous les au es sansjoin uki l'esmes (cablelys a ec leu s lis es a ec mo s son au
même ni eau d'appa enance). D'au es dis ingua ions signes indiqués Aux (ž . Fig. 10).

AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 17
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
10 PAV. Miš iosios conjoignamosios cons uc ions d'anno a ion exemple (pa eiksle oi e
plus de conjoignamojo yšio cas)
Sujungian s sakinių i šūnė es sujungiamasis swi ch uks. Les joignables, qu'ils cons i uen
p é eiksmiai, į a džiai ou dalely ės (p z., p ie eiksmis odėl), dépenden du second p édica du
mo ceau e empli la onc ion en i onnemen s (Adj), e la joignemen Coo d onc ion empli
kablelis comme e sans dans les joignages sakiniuose ou sakiniuose a ec ka ojamaisiais jon ukais,
qui ici son considé és comme dalely ēs (ž . 12), comme e dans le cas de la joignance pa emen des a s (ž ., 11, 12.).
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 18
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
11 PAV. Sujugia i s sen ence a ec jungiamuoj mo sj exemple
d'anno a ion 12 PAV. Suje amosios cons uc ion anno a ion ex ynai | 19
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Sudė inga ano uo i skai ines iš aiškas, p z., alandas, me us. Jos ano uo os kaip aplinkybės
a ec pažyminiai ou comme pažyminiai (ž . 13, 14 ig.).
13 PAV. Da os ano a imas
14 PAV. Da és e au es exp essions numé ique anno a ion (pa eiksle p ésen é
seulemen agmen de ph ase anno é syn axalemen ) ex ynai | 20
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Ce n'es pas oujou s acile d'anno e des con es complexes. Dans un cas ils son anno és de la açon
comme e comp is dans les g ammai es de la langue li uanienne, c'es -à-di e comme a dažodinio e
eiksmažodinio ype a iniai (p z., es [P ed] simple [P edN]; peu [P ed] ê e [P edV]), e dans ce ains
cas le second d ême du con e es considé é comme obje (p z., ke inu [P ed] suk ies i [Obj]). Il a é é
complexe ano e des cons uc ions a ec pai es join ukais, ca les deux join s hie a chiquemen son
lygia e čiai. Dans ce cas, on a considé é que la plus hau e posi ion de hié a chie occupe 15 PAV.
pag indinio sakinio dėmens a inys, nuo jo p iklauso šalu inio sakinio dėmuo (ž . 15 pa .).
Composi és sakinių a ec po inai es jon ukais exemple d'anno a ion sujungiamojo yšio jon ukus
Galiausiai s a s y a dėl kai ku ių kalbos dalių s a uso. Pa yzdžiui, ka ojamuosius
décidée considé e dalely ėmis, ca leu onc ion appa enomé és dans la s uc u e de l'a b e
similai e à dalelyčių (ž . 12 igu e.).
En ano uan syn axquemen des mains a é é ésolue non a es p oblèmes, ici elles on é é en ées
seulemen quelques. Beaucoup de di icul és d'anno a ion ésolue en enan la adi ionnelle g ammai e
de l'app oche, seulemen concilian pou un ce ain mode d'anno a ion. Dans d'au es cas a dû s'adap e
ano a imo ypa umų i ano uojan nuosekliai laiky is susi a imo. Tikimasi iškilusias p oblemas
à le syn axique ésoud e en dé eloppan da an age une au oma ique syn axique analyse. sys ème.
Ki ame posky yje p is a oma duomenų paieška ano uo uose eks ynuose naudojan ANNIS
C'es l'un des dé is en u ilisan des ex es anno és, ca la eche che des données dans de els ex es,
où il y a beaucoupi é de no emen s e même quelques ni eaux d'anno a ion, doi ê e di e sesalypée.
Pou ce e aison a é é choisi l'ou il ANNIS dé eloppé pa des che cheu s de l'Uni e si é Humbold (Vokie ija).
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 21
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
3. Pa sea chka pa ANNIS sys ème
Naudo i ANNIS į ankį nė a labai sudė inga (plačiau ž . Zeldes 2016). Reikia pasi ink i
ano u ex yną (MATO ex eyno pa ie (ce ex eyns découplées en documen s, g ožinę li e a ū ą,
mokslinius eks us i pe iodiką) a ba ALKSNIO eks yną (jis į a dy as aip: Alksnis_paula_1.0) i
pa eik i закlausą. Užklausų s uc u e déc i e e 3.1 3.2 posky iuose. ANNIS ou ni les co espondan es
lignes de conco dance a ec les in o ma ions liées (ž . Fig. 16). La ligne de conco dance peu ê e é endue
de 5 à 25 mo s (įskaičiuojami e des signes de délimi a ion) aussi bien de la gauche que de la d oi e; il es
égalemen possible d'expo e les ésul a s. Dans les deux ex ins u ilisés des g amma icales pažymes,
composées selon Leipcigo glosa imo pažymas. Il exis e ajou ées quelques ma ques, don il n'y a dans les
men ionnées ma ques, pa exemple, ~COMP signi ie un plus hau deg é. A an els iden i iemen s éc i s
21
ildès signe. Les pa ies des langues son indiquées selon
Uni e sal Dependency o ma à.
16 PAV. Paieškos pe ANNIS į ankį ezul a ų agmen as
Dans la pa ie MATO documen s, eche chan l'o donnance lemas
21
Accès su in e ne : h ps:www.e a.mpg.de/lingua/ esou cesglossing- ules.php. Ki ues dans les ex es anno és
u ilisen sou en des Uni e sal Dependency (UD) ma ques (ž . h p://uni e saldependencies.o g/; aussi oi Fig. 18).
Comme éc i dans le p emie chapi e, UD son ma qués ès longs (p.x.: galininko linksnis, mo e iškoji giminė e
beaucoupiskai a indiquéoma ainsi: case=accusa i e|gende = eminine|numbe =plu al), elles occupen op beaucoup de
place ANNIS in e ace e pou ce incon énien de li e l'in o ma ion.

AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ex ynai | 22
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
17 PAV. Paie sea ch pa ANNIS ou il le agmen des ésul a s ALKSNIO eks yne
che chan lemos commandemen (pou que syn axiniai liens soien ma qués d'ailes, il
au p esse plius à deps)
3.1. Plaine pa sea chka
Un d'un signe pa sea chka es appelé simpleąja. Fou ni l'anno a ion (nommées de ca égo ies
g amma icales, u ilisées des g amma iques no es e e c.) dépend de chaque ex eyno s uc u e, e
non pas de ANNIS į ankio.
A k eipiame dėmesį, kad o muojan užklausą eikia ski i didžiąsias i mažąsias aides.
3.1.1. Tikslius mo s de o mus (symbols eilučių) pa sea chka
Pap as oji paieška ykdoma nu odan ka ego ijos pa adinimą, lygybės ženklą i ka ego ijos
aleu , éc i e en angloškose kabu ėse, pa exemple: 
lemma="kalba" ( okia užklausa signi ie que se che che lemos kalba);
 pos="ADJ" (ieškoma būd a džių);
 g am=".M.SG.GEN." (che chée de ce aines ca égo ies g amma icales, dans
ienaskai os y iškąja gimine kilmininko o ma pa a o ų žodžių).
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
ce cas ex ynai | 23
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
Lo s de la eche che d'une ce aine o me de mo dans le ex e, il au indique le nom de la
ca égo ie ok ou simplemen che che la o me à en egis e kabu ėse, exemple. :
 ok="pasakė" a ba "pasakė".
Dans les deux ex es anno és, il es possible de che che lemų, pa ies de langue, ca égo ies g amma icales,
konk ečių žodžių o mų, o ALKSNYJE da galima ieško i sin aksinių pažymų, p z.:
 sy un="A " (seškoma a ibu s).
ALKSNYJE il es aussi enco e possible de che che des ela ions d'appa enances
(deps), mais elles son che chées selon un au e p incipe (ž . 3.2.3).
3.1.2. S uc u es de symboles pa sea chka
ANNIS pe me de ai e une eche che en u ilisan des exp essions égulie ies (angl. egula
exp essions); elles son ma quées pa des symboles spéciaux. Paieška aux exp essions
kaip ikslių žodžių o mų paieškos užklausa, ik eikia angliškas kabu es pakeis i pas i aisiais
égulia iosiškomis en essence insc i e aussi bien b ūkšniais.
3.1.2.1. Be kokių simbolių paieška
Le plus impo an symbole spécialus es le poin , il emplaceça n'impo e quel un
symbole ( aidée, numé ique e pan.), exemple. :
 lemma=/pl. .s/ (ieškoma, pa exemple, pla us, la ge, pli us); p.sak.s/ ou
ok=/p.sak.s/ (ieškoma, pa exemple, pasakys, pasakos, pasakas, pasakęs, posakis
/);
 /201./ a ba ok=/201./ (ieškoma, p z., 2010, 2011, 2012…).
Puisque le poin peu emplace n'impo e quel signe, le p op e poin du symbole au che che en u ilisan
kombinaciją pas i asis kai inis b ūkšnys + aškas ( .), p z.:
 g am=/ .. .SG .GEN ./...). (ieškoma, pa exemple.,.M.SG.GEN.,.F.SG.GEN.,
3.1.2.2. Un des plusieu s symboles pau eka
Au lieu de symboles complè emen indé inis, une equê e de eche che peu indique
ieškomų simbolių. Jie ašomi lauž iniuose skliaus uose, p z.:
quelques conc è es  lemma=/pl[ao] .s/ (ieškoma, exemple, pla us, plo is, mais pas pli us);
 / [ei]lp./ a ba ok=/ [ei]lp./ (ieškoma, p z., elpa, ilpo, be ne alpa);
201[0124]/ ou ok=201./ (soiskoma 2010, 2011, 2012, 2014); ex ynai | 24
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
 g am=/ .[MFN] .SG .GEN ./
(ieškoma.M.SG.GEN.,.F.SG.GEN.,.N.SG.GEN.). Il es égalemen possible de modi ie le nom de l'o ganisme.
A i eons l'a en ion que ce e maniè e che chée selon un symbole de l'ensemble des
symboles indiqués:di b[aius]/ pe me che che i a aille, di bi, di bu, di bs, mais pas di bau ou a aillsi.
3.1.3. Ka ojimo opé a eu s
Il es possible ka o i (įp as us e spéciaux) symboles, exemple. :
 lemma=/.. aiguille / (ieškoma, exemple, nu aigue , qui e , a iguise , a i ez, ne
pas oyage );
di b[ao][m ]e/ ou ok=di b[ao][m ]e/ (ieško i di bame, di ba e, di bome, /
di bo e).
Ainsi che chom des nomb e de symboles son cons an s, e.g., deux symboles dans les
(a ba [ao][m ]), aigi pagal užklausą lemma=/.. ažiuo i/ negausi e ezul a ų su lema į ažiuo i.
exemples donnés Plus de possibili és son a ec des opé a eu s de épé i ion, leu s
signi ica ions elles: ? un ce ain symbole a é é u ilisé une ois ou pas une ois; + un
ce ain symbole es épé é au moins une ois (i.e. une, deux, ois, qua e e plus de ois);
 * un ce ain symbole pa cou u n ois (i. i. peu ê e du ou non pa cou u,
pa cou u une, deux e plus de ois) Ces opé a eu s aiden à che che des
symboles, allan ap ès eux ou de an eux, exemple. :
šild?o/ (ieškoma šilo ou šildo /);
Ma+u/ (ieškoma Mau, Maau, Maaau, Maaaau e . .);
oi*/ (ieškoma o, oi, oii, oiii e . .).
Anksčiau minė i opé a eu s son compa ibles a ec n'impo e quel ou l'un de plusieu s
symboles pa sea chka, exemple.: eks ynai | 25
 lemma=/.* ažiuo i/ (ieškoma, p z., ažiuo i, iš ažiuo i, į ažiuo i, nu ažiuo i,
p a ažiuo i, nep a ažiuo i);
 /šauk[aiu]*/ a ba ok=/šauk[aiu]*/ (ieškoma, p z., šauk, šauki, šaukia, šaukiu);
AGNĖ BIELINSKIENĖ, LOÏC BOIZOU, ERIKA RIMKUTĖ. Lie u ių kalbos mo ologiškai i sin aksiškai ano uo i
BENDRINĖ KALBA 90 (2017) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204
chauk[aiu]+/ ou ok=chauk[aiu]+/ (ieškoma, pa exemple, c iuki, c iuki, c iukiu,
mais pas c iuk/);
 g am=/.* .F .. * (ieškoma seka.F. en e n'impo e quels au es symboles sekų). Men ionnez-en
que de elles s uc u es, comme [aiu]* ou [aiu]+, n'a aucune in luence ieškomų symboles o d ekai.
En conséquence, son ou nis des ésul a s con enan a ou i, ou u + a; soi i, soi u + a; i, ou u... ou
Ainsi econnaissen és els combinaisons de symboles: aaa, i, uuuuu, uiua, uaa e . .
3.1.4. Al e na y ų pa sea chka
Ve ikalusis b ūkšnys (|) pe me che che des al e na i es, exemple. :
 lemma="nege as" | lemma="ge as";
d(au|ū)ž. * ou ok=/d(au|ū)ž. */ (ieškoma, exemple, daužo, dūž a, daužymas);
 g am=/.* .~(COMP|SUP) .. * (ieškoma.~COMP. i .~SUP. en e n'impo e quel
symbole sekų);
 " ik" | " ik ai" ou ok=" ik" | ok=" ik ai" (che ché seulemen e ik ai).
3.1.5. Demandes néga i emen o mées
Bien que ce e possibili é soi u ile pou combine des a ibu s dans des eche ches composées,
mais aussi des eche ches simples peu en indique ce qu'il au pas che che , pa exemple: 
pos!="NOUN" (sechoma de ous les mo s qui ne son pas des obje s e bes);  ok!=/. *[aąeęėiįyouųū]/
(seškoma de ou es les o mes de mo s, qui ne inissai balse). Si ne sélec e composée paie sea ch
equê e (j . 3.2), néga i emen o mé des equê es simples peu en cause des p oblèmes, su ou
si comp end beaucoup de mo s (comme le p emie cas daik a a džių), alo s ce e equê e au ê e
u ilisée a ec p udence.
3.2. Comė inė paieška
Sudė inė paieška se compose de plusieu s simples des paieškų. Il es enco e nécessai e une pa ie
supplémen ai e, qui déc i les ela ions en e les simples paieškų (no és pa posi ion). Chaque simple
eche che de la pa ie se conjoin ampe sendo (&) signe.