HIGIEZIN MERKATUAREN
ERALDAKETA ETA
INBERTSIO-FUNTSEK IZANDAKO
ERAGINA
Enp esen Adminis azio e a Zuzenda i zako G adua
2024/2025 Ikas u ea
Egilea: LIBE MORÉ IRUSTA
Zuzenda ia: LEIRE SAN JOSÉ RUIZ DE AGUIRRE
Labu pena
Lan honek az e zen du inbe sio- un s handiek Espainiako e xebizi za-me ka uan izan du en
e agina, be eziki 2008ko k isia en ondo en azele a u den inan za izazio-p ozesua en
es uingu uan. E xebizi za, oina izko eskubidea izan beha ean, ge o e a gehiago bihu u da
me ka u-logika en menpeko ak ibo espekula ibo. Badi udi inbe sio- un s handiek bilakae a
hone an pape esangu a sua izan du ela, e a lan honek, hain zuzen e e, enomeno ho en dimen sioa
az e zea e a haien ja dunak izan di uen e aginak a gi zea du helbu u. Ho e a ako, ikuspegi
in eg a ua e abiliz, az e ke a eo ikoa, da u enpi ikoak e a he i a en i i ziak uz a u di a. Azkenik,
e xebizi za ako eskubidea be ma zeko gomendioak au kez en di a ikuspegi k i iko e a e aiki zaile
ba e ik.
Hi z gakoak: e xebizi za, inbe sio- un sak, inan za izazioa, espekulazioa, me ka u-logika,
poli ika publikoak, esku aga i asuna, SOCIMI, Blacks one, alokai uen p ezioa, gen i ikazioa
Eka pena: Lan honek ba egi en du Ga apen Jasanga i ako Helbu uekin (GJH), be eziki 10. e a
11. helbu uekin: “Desbe din asunak mu iz ea” e a “Hi i e a komuni a e jasanga iak”. Ike ke a
honek e xebizi za duina eskubide gisa ai o zen du en poli ika publiko a du a suak e a jus uagoak
sus a zea en beha a azale a zen du, giza e-desbe din asunak mu iz eko e a hi i-ingu une
jasanga iagoak lo zeko bidean eka pena eginez.
Resumen
Es e abajo analiza el impac o de los g andes ondos de in e sión en el me cado de la i ienda en
España, en el con ex o del p oceso de inancia ización que se ha in ensi icado especialmen e as
la c isis de 2008. La i ienda, en endida como un de echo undamen al, se ha ans o mado
p og esi amen e en un ac i o some ido a la lógica del me cado y la especulación. Los ondos de
in e sión han jugado un papel cla e en es a e olución, y es e abajo iene como obje i o
p ecisamen e analiza la dimensión de es e enómeno y los e ec os que sus ac uaciones han
gene ado. Pa a ello, se ha empleado un en oque in eg al que combina análisis eó ico, da os
empí icos y pe cepciones ciudadanas. Finalmen e, se p esen an ecomendaciones o ien adas a
ga an iza el de echo a una i ienda digna desde una pe spec i a c í ica y cons uc i a.
Palab as cla e: i ienda, ondos de in e sión, inancia ización, especulación, lógica de me cado,
polí icas públicas, accesibilidad, SOCIMI, Blacks one, p ecios del alquile , gen i icación
Con ibución: Es e abajo se alinea con los Obje i os de Desa ollo Sos enible (ODS), en
pa icula con los obje i os 10 y 11: “Reducción de las desigualdades” y “Ciudades y comunidades
sos enibles”. La in es igación pone de elie e la necesidad de p omo e polí icas públicas
esponsables y más jus as que econozcan la i ienda digna como un de echo, con ibuyendo así
a educi las desigualdades sociales y a anza hacia en o nos u banos más sos enibles.
Abs ac
This hesis examines he impac o la ge in es men unds on he Spanish housing ma ke , wi hin
he b oade con ex o he inancializa ion p ocess ha accele a ed a e he 2008 c isis. Housing,
a he han being ea ed as a undamen al igh , has inc easingly become a specula i e asse
go e ned by ma ke logic. La ge in es men unds appea o play a signi ican ole in his
ans o ma ion, and his s udy aims p ecisely o analyze he scale o he phenomenon and he
e ec s o hei ac ions. Th ough an in eg a ed app oach combining heo e ical analysis, empi ical
da a, and public opinion, he esea ch explo es how hese dynamics a ec housing accessibili y
and social cohesion. The wo k concludes wi h cons uc i e policy ecommenda ions o sa egua d
he igh o adequa e housing.
Keywo ds: housing, in es men unds, inancializa ion, specula ion, ma ke logic, public policy,
accessibili y, SOCIMI, Blacks one, en al p ices, gen i ica ion
Con ibu ion: This wo k aligns wi h he Sus ainable De elopmen Goals (SDGs), pa icula ly wi h
Goals 10 and 11: “Reduced Inequali ies” and “Sus ainable Ci ies and Communi ies.” The esea ch
highligh s he need o p omo e esponsible and ai public policies ha ecognize decen housing
as a igh , he eby con ibu ing o he educ ion o social inequali ies and he c ea ion o mo e
sus ainable u ban en i onmen s.
Au kibidea
1. Sa e a ......................................................................................................................................... 1
1.1 Mo ibazioa e a A azoa .......................................................................................................... 1
1.2. Helbu uak ............................................................................................................................. 1
1.3 Me odologia .......................................................................................................................... 2
1.4 Egi u a ................................................................................................................................... 4
2. E xebizi za: ezauga iak, bilakae a e a egungo egoe a ............................................................... 5
2.1 E xebizi za eskubidea e a oina izko beha a ....................................................................... 5
2.2 E xebizi za-me ka ua en bilakae a his o ikoa Espainian ...................................................... 5
2.3 Nazioa eko e eduak e a Espainia en be ezi asunak ............................................................. 6
3. Inbe sio- un sak: ezauga iak, bilakae a, es a egiak e a egungo egoe a .................................. 7
3.1 Ja o ia e a ga apen his o ikoa .............................................................................................. 7
3.2 Mo a nagusiak ....................................................................................................................... 8
3.3 Lege-espa ua e a poli ika publikoak .................................................................................... 9
3.4 Ja due a-es a egia nagusiak ............................................................................................... 10
3.5 Espainian izandako hedapena ............................................................................................. 12
• SOCIMIen go akada ..................................................................................................... 12
• Kon zen azioa zenbaki an ............................................................................................ 13
Inbe sio logika: ROI azka a e a e en aga i asun idaga ia ............................................. 13
4. Inbe sio- un sen e agina e xebizi za-me ka uan ...................................................................... 14
4.1 P ezioen igoe a e a esku aga i asuna en mu izke a ......................................................... 14
4.2 Jabe za en kon zen azioa e a monopolioa ......................................................................... 14
4.3 E xegabe zeak e a hipo eka-exekuzioak ............................................................................. 15
4.4 Gen i ikazioa e a hi i-e aldake a ....................................................................................... 15
4.5 Tu ismo-alokai ua en go akada .......................................................................................... 15
4.6 He i a en e eakzioak e a mugimendu sozialak ............................................................... 16
4.7 Ondo ioak ........................................................................................................................... 16
5. Inbe sio un sen e agina e xebizi ze an: Analisi p ak ikoa .................................................. 17
5.1 Solda ak e a alokai uen p ezioak p opo zio be ean alda u di a azken u ee an? ............... 18
• Alokai ua en bilakae a espainian .................................................................................. 18
• Solda en bilakae a espainian ......................................................................................... 18
• Ahalegin ekonomikoa: solda en po zen ajea alokai u a .............................................. 19
• Deso eka be eziki la ia: solda ak s. alokai uak (2022) .............................................. 19
• Eskualde a eko alde naba menak ................................................................................. 20
5.2. Alokai uen igoe a e a inbe sio- un sen i abazien igoe a p opo zionalak izan di a? ....... 20
• Higiezin-inbe sio un sen hazkundea: SOCIMI e a a ze iko un sak (2013–2024) ... 21
5.3. Zein da jabe za en egoe a e a no zuk di a jabe nagusiak? ................................................ 22
• E xebizi zen pilake a eskala handian ............................................................................ 22
• No zuk di a jabe handienak? ....................................................................................... 23
• Lu alde-banake a en desbe din asunak ....................................................................... 23
• Ondo ioak e a kezkak ................................................................................................... 24
5.4. Nola lo u du e inbe sio- un sek Espainian nagusi asuna? Blacks one en kasua ............. 24
• Blacks onek Espainian egindako ja due a nagusiak ..................................................... 24
• Blacks one en hazkundea e a dibe si ikazioa .............................................................. 25
• E agin sozial e a ju idikoa ............................................................................................ 26
5.5. Kon zien e al di a he i a ak inbe sio- un sen e aginaz? ................................................. 27
• Ezagu za-maila e a in o mazioa en ga den asuna: elka elika zen di en bi ak o e ..... 28
• Inpak ua alokai uen p ezioe an ..................................................................................... 29
• Inpak ua e xebizi za-eskain zan .................................................................................... 30
• Inbe sio- un sen e agin o oko a en balo azioa: kal ega ia edo onu aga ia? ........... 31
• Gobe nua en ola e a e egulazioa en beha a .............................................................. 32
• Inbe sio- un sen e a he i a en a eko ha emana: dis an zia e a ezagu za al a en a eko
konbinazioa ........................................................................................................................... 33
• Fun s espekula iboak: konponbidea en pa e edo a azoa en i u bu u? ......................... 34
• Inkes a en ondo ioak ..................................................................................................... 35
6. Gomendioak .......................................................................................................................... 36
7. Ondo ioak ............................................................................................................................. 37
7.1. E o kizuneko ike ke a ako auke ak ................................................................................... 39
8. Bibliog a ia ........................................................................................................................... 40
1
1. Sa e a
1.1 Mo ibazioa e a A azoa
E xebizi za duin e a egokia esku a zea giza e mode noan e onka ga an zi suene ako ba bihu u
da. Espainian, milaka amilia e a gaz ek zail asun la iak di uz e e xebizi za ba esku a zeko
o duan, nahiz e a lege sis emak e xebizi za oina izko eskubide za ai o zen duen. Izan e e,
Espainiako Kons i uzioko 47. a ikuluak honakoa xeda zen du:
“Espainiako he i a guz iek e xebizi za duina e a egokia iza eko eskubidea du e.
E akunde publikoek eskubide ho i e eal bihu zeko beha ezko baldin zak sus a uko
di uz e e a a au egokiak eza iko di uz e, lu a en e abile a in e es o oko ekin ba
e o iz, espekulazioa saihes eko. Komuni a eak pa e ha uko du en i a e publikoen
ja due a u banis ikoak so zen di uen plusbalie an.” (Espainiako Kons i uzioa, 1978,
47. a .)
Hala e a guz iz e e, e eali a eak a gi e akus en du e xebizi za-eskubide ho i ez dela
be ma zen. Azken hama kade an e xebizi za en me ka uak e aldake a sakona jasan du:
adizionalki bizileku e a giza e-ongiza e ako esna iza e ik, inan za-ak ibo bilaka u da,
e ekin ekonomiko handiak lo zeko bide bihu uz. E xebizi za espekulazioa en logika en
menpe ge a u da, e a joe a ho ek naba men u undu du e xebizi za duine ako eskubidea
e eali a e ik.
Bes alde, lan honen helbu u nagusie ako ba giza ea a azo hone az kon zien zia zea da. Hau ez da
soilik da u ekonomikoen edo es a is iken ingu uko az e ke a ba ; e xebizi za eskubidea en
ingu uan giza e-hausna ke a sus a u nahi da. Biz anle ia en e a e akunde publikoen a e a piz ea
da asmoa, e xebizi za bezalako oina izko eskubide ba me ka ua en e a espekulazio
inan za ioa en logika en menpe ge a zen a i dela e akus eko.
1.2. Helbu uak
Lan honen helbu u nagusia Espainiako e xebizi za-me ka uan ge a zen a i den inan za izazio-
p ozesua az e zea da. Zehazki, inbe sio- un s handiek bilakae a hone an izan du en e agina e a
ho ek e xebizi za en esku aga i asunean zein giza ea en kohesioan izan di uen ondo ioak a gi u
nahi di a.
Ho ez gain, ike ke ak biga en mailako helbu u ba zuk e e jaso zen di u, enomenoa en dimen sio
osoa ule zeko:
2
• E xebizi za en ga an zi soziala e a ju idikoa es uingu uan koka zea.
• Inbe sio- un s mo a nagusiak, haien es a egiak e a Espainian izan du en go akada
azal zea.
• E xebizi za-me ka uan p ezioen bilakae a e a jabe za en kon zen azioa az e zea.
• Inbe sio- un sen ja dunek solda en bilakae a ekin e a alokai uen p ezioekin du en
ha emana az e zea.
• Blacks one bezalako un sen ja dun zeha zak e a kasu pa adigma ikoak az e zea.
• He i a en pe zepzioa e a kon zien zia-maila neu zea.
• Azkenik, e xebizi za-eskubidea en de en san oina i u ako hausna ke a k i ikoa e a
gomendioak plan ea zea.
1.3 Me odologia
Ike ke a hone an me odologia mis oa e abili da, ikuspegi kuan i a iboak e a kuali a iboak uz a uz.
Ho i eske , enomenoa en alde di zenbako ak ez ezik, in e p e azio sozial e a es uk u alagoak
e e jaso ahal izan di a. Ike ke a p ozesua hainba ase an an ola u da: lehenik, a azoa en de inizioa
e a helbu uen zehaz apena egin di a; ondo en, in o mazioa bildu e a az e u da; e a azkenik,
emai zak in e p e a u e a ondo ioak o mula u di a.
Lan hone an e abili ako me odologia u a s ezbe dine an labu bil zen da 1. i udian:
I udia 1. Ike ke a hone an e abili ako me odologia: u a sez u a s. Egilea en elabo azioa.
3
Aipa u dugun bezala, me odologia mis oa en bai an, bi ikuspegi uz a u di a elka en osaga i gisa.
Alde ba e ik, da u kuan i a iboak bildu e a az e u di a: es a is ika o izialak, e akunde publikoen
xos en ekonomikoak e a komunikabide espezializa ue an a gi a a u ako in o mazioa balia uz,
e xebizi za-me ka ua en joe a nagusiak iden i ika zeko. Da u ho iek aula e a g a ikoe an egi u a u
di a, eboluzioak e a joe ak modu a gian i udika zeko.
Bes e ik, da u kuali a iboak e e kon uan ha u di a: li e a u a akademikoa en e a lege- es uen
az e ke a egin da. Fenomenoa en kausak e a ondo io sozialak hobe o ule zeko, alde ba e ik, da u
kuali a ibo hauen az e ke a sakona egin da; e a, bes e ik, he i a en pe zepzioa e e az e u da.
Edukiak az e ze akoan, bi in o mazio mo a e abili di a: i u i akademikoak e a o ganismo
publikoenak, alde ba e ik — idaga iak, baina asko an a ze a uagoak—, e a in o mazio g isa
dei u ikoa, bes e ik —hau da, komunikabidee ako a ikuluak, webgune espezializa uak edo
giza ean oiha zun handia du en ikuspegi a inagoak—.
E a be ean, ike ke an biga en mailako in o mazioa e a lehen mailakoa e abili di a. Biga en
mailakoa kanpoko i u ie a ik lo u akoa da —a ikulu akademikoak, xos en p o esionalak, da u
es a is ikoak—, e a lehen mailakoa, be iz, egileak be ak egindako inkes a ba en bidez bildu da,
he i a en ikuspegia modu zuzenean ezagu zeko.
Me odologia ho i eske , ikuspegi in eg ala lo u nahi izan da: da u kuan i a iboek e eali a ea en
amaina e a joe ak neu zen di uz e, e a da u kuali a iboek ho ien a zean dauden mekanismo e a
espe ien zia sozialak a gi zen lagun zen du e. Bi ikuspegiak uz a u a, lanak dimen sio
desk ip iboa e a in e p e a iboa ba e a zen di u.
Ike ke a en be ezi asun nagusie ako ba da bi ike ke a-a lo uz a zen di ela: ba e ik, e xebizi za-
me ka ua en bilakae a e a e onkak; e a, bes e ik, inbe sio- un s handien pa e-ha zea p ozesu
ho e an. Bi dimen sio ho iek elka ekin az e zeak ikuspegi in eg ala eskain zen du, e a lan honen
eka pen nagusie ako ba da hain zuzen e e: higiezinen inan za izazioa en enomenoa ule zeko
ikuspegi ba e a ua eskain zea.
Hala e e, badi a zenbai muga. Ba e ik, da uen esku aga i asun muga ua: inan za izazio-
p ozesua i bu uzko in o mazio askok ga den asun al a du, e a inbe sio- un sen ja due a asko ez
di a publiko egi en, edo in o mazio ho i oso zail dago esku a zeko. Ho ek zail asunak so zen di u
in o mazio zeha z e a egune a ua esku a zeko. Bes e ik, ezin da enomenoa ak o e baka ba e a
muga u: inbe sio- un sen e agina naba mena bada e e, bes e ak o e askok e e (e xebizi za-
poli ikak, u ismoa en go akada, egoe a ekonomiko o oko a...) e agina du e e xebizi za-
me ka ua en gau egungo egoe an.
Be az, me odologia honekin ikuspegi zabala e a o eka ua eskaini nahi da, baina be ie e emai zen
in e p e azioan zuhu asunez joka uz, kausali a e zuzenik ez baiez a zeko.
4
1.4 Egi u a
Lanak zo zi a al nagusi di u. Lehen a alean (Sa e a), ike ke a en es uingu ua, a azoa e a lana en
mo ibazioa au kez en di a, bai a e abili ako me odologia e a egi u a o oko a e e.
Biga en a alean (E xebizi za), e xebizi za en ga an zi sozial e a ju idikoa az e zen da, oina izko
beha izan gisa e a Espainiako Kons i uzioko 47. a ikulua en a abe a jaso ako eskubide gisa.
Ho ez gain, Espainian e xebizi zak izan duen bilakae a his o ikoa az e zen da, e a nazioa eko
e eduekin konpa ake a labu ba egi en da.
Hi uga en a alean (Inbe sio- un sak), e xebizi za-me ka uan esku ha zen du en un s ho ien
enomenoa jo a zen da. Haien ja o ia, mo a nagusiak (hala nola SOCIMI, REIT edo pu e- un s
espekula iboak), haiek sus a zen di uen lege-espa ua e a e xebizi za inan za-ak ibo bihu zeko
e abil zen di uz en es a egia nagusiak az e zen di a. A al ho en amaie an, Espainian izan du en
hedapena e a gau egungo p esen zia zehaz en da.
Lauga en a alean (Inbe sio- un sen e agina), un s ho iek e xebizi za-me ka uan e a giza ean
e agindako ondo ioak az e zen di a: p ezioen igoe a, eskain za u ia, jabe za kon zen azioa,
e xegabe ze e a gen i ikazio-p ozesuak, u ismo alokai ua en go akada e a mugimendu sozialak
bes eak bes e.
Bosga en a alean (Az e ke a p ak ikoa), a al eo ikoan jo a u ako gaiak sakon zen di a, galde a
gida ien bidez egi u a u ako analisi ba en bi a ez. Galde a ho iei e an zuna ema eko, da u
enpi ikoak bildu e a az e u di a. Lehenik, alokai uen e a solda en a eko bilakae a az e u da;
biga enik, alokai u p ezioen igoe ak e a inbe sio- un sen i abazien a eko ha emana az e u di a;
hi uga enik, jabe za kon zen azioa no k duen e a nola alda u den az e u da; lauga enik,
Blacks one en kasu pa adigma ikoa landu da, inan za izazioa en e agina e akus eko; e a azkenik,
inkes a ba egin da, giza ea en pe zepzioa e a i i ziak jaso zeko.
Seiga en a alean (Gomendioak), az e ke a ik e a o i ako p oposamen p ak ikoak bil zen di a.
Poli ika publikoak, he i a en eskubideen de en sa e a un sen ja due a sozialki a du a sua
uz a zen di uz en gomendioak plan ea zen di a.
Zazpiga en a alean (Ondo ioak), lan osoa en sin esia egi en da: gako nagusiak azpima a zen di a,
ike ke a en mugak ai o zen di a e a azken hausna ke a ba eskain zen da, e agile publiko zein
p iba uek e xebizi za-eskubidea be ma zeko ha u beha eko no abide posibleak az e uz.
Azkenik, zo ziga en a alean (Bibliog a ia), e abili ako i u i guz iak jaso zen di a, APA 7 a auen
a abe a egi u a u a.
11
1. Ak iboen e oske a masiboa p ezio baxue an: Finan za- un s handiek kapi al izuga iak
mugia az en di uz e aldi be ean higiezin asko e os eko, ba ez e e k isi ga aie an edo eska ia
ahula den es uingu ue an. P ezio baxuak ap obe xa uz, e xebizi zak edo hipo eka-zo ak
esku a zen di uz e kos u me kean, e o kizunean saldu edo aloka zeko asmoz. Espainian,
adibidez, e xebizi za okupa uak me ke esku a zea ohiko p ak ika bihu u da, maiz e ak
ba uan di uz ela. P ak ika ho ek i abazi naba menak so zen di u: SER Ca alunya en
a abe a, zenbai kasu an e xebizi za okupa uak e osiz %25eko mozkinak lo u di uz e
(Vale o Palla ès, 2025). Aldi be ean higiezin uga i e osi a, eskala-ekonomiak e a
negoziazio-ahalmen handiagoa lo zen di uz e me ka uan.
2. E ebalo izazioan e a alokai ua en igoe an oina i u ako espekulazioa: Ak iboak
esku a u ondo en, inbe sio- un sek balioa handi zeko es a egia aplika zen du e. Bi
bide a ik lo zen du e e xebizi zen e ebalo izazioa: alde ba e ik, denbo a ekin me ka u
osoan e xebizi zen p ezioak igo zea espe o du e (e a un sek eu ak e agi en du e igoe a ho i
e oske a masiboekin e a eskain za mu iz uz); bes e ik, zuzenean alokai u-p ezioak igo zen
di uz e haien p opie a ee an, e ekinak be ehala handi zeko. Ho e a ako, ohikoa da
kapi ala en zi kulazio azka a: ak iboak denbo a gu xian bi sal zen di uz e (house lipping,
behe ago azalduko den bezala), edo alokai u-kon a u be ie an p ezio al uagoak eza zen
di uz e. Azken inean, helbu ua da epe labu -e ainean e en aga i asun handia lo zea.
3. E ehabili azioa e a bi sal zea (house lipping): Fun s uga ik “sal zeko e os ea”
es a egia i hel zen dio e, ingelesez house lipping dei u ikoa i. Ho ek esan nahi du egoe a
kaska ean dauden e xebizi zak me ke esku a zen di uz ela, be ikun za lanak egi en
di uz ela e a ondo en p ezio handiagoan sal zen di uz ela, epe labu ean (Alhalabi, 2024).
Adibide ba aipa zea en, E. Sanzek (2023) jaso zen duenez, Mad ilgo Salamanca auzoan
badaude e xebizi zak 10.000 €/m²-an e osi a e a 16.500 €/m²-an saldu di enak 18
hilabe e an. P ak ika ho ek gen i ikazioa bizko u du, ba ez e e Mad ilgo e a
Ba zelonako e digunee an, non bizilagunak kanpo a u e a e aikin zaha ak luxuz be i u
di en a ze iko inbe i zaileen za .
4. Palanka-e ek ua e a inan za-egi u a konplexuak: Inbe sio- un s askok
apalankamendu inan za ioa e abil zen du e: hau da, zo a balia zen du e hasie ako kapi al
xikiagoa ekin ak ibo gehiago esku a zeko. Mailegu handiak lo zen di uz e in e es- asa
baxue an, e a ho i eske , inbe sio xiki ba ekin e xebizi za asko e osi e a
e en aga i asuna bide ka zea lo zen du e. Molina Ga cía-k (2014, 121. o .) adie azi
duenez, “ho i izan da higiezinen inbe sio- un s e a -sozie a eak so zeko a azoi
nagusie ako ba , azken u eo an Espainian inka u bai i a inbe sio-al e na iba gisa.”
Alegia, zo pe ze-maila handiei eske , un s ba ek askoz jabe za gehiago esku a u e a i abazi
handiagoak lo di zake, baldin e a me ka ua en joe ek balio ho iek igo zen badi uz e.
Maside-San iz e a lankideek (2015, 152. o .) azpima a zen du e “e en aga i asunean
emandako igoe a ho i zuzenean lo u a dagoela kudea zailea en gai asuna ekin: jabe za
mo ak e a/edo me ka u geog a ikoak egoki hau a zeko, jabe za bakoi za noiz e osi e a noiz
saldu e abaki zeko, e a inan za-apalankamendua e abil zeko gai asuna ekin, hain
12
zuzen”. Ho i dela e a, a gi dago inbe sio- un s a akas a suenek es a egikoki konbina zen
di uz ela e oske a-une egokiak, ak iboen kudeake a hobe ua e a inan za-es a egia
zo o zak, e ekinak maximiza zeko.
5. Ak iboen dibe si ikazioa: Azkenik, inbe sio- un s askok dibe si ikazioa e abil zen du e
a iskuak bana zeko. Higiezinen sek o ea en ba nean, eu en inbe sioak dibe si ika zen
di uz e: adibidez, e xebizi zaz gain, bulego-e aikinak, me ka a i za-guneak, logis ikako
nabeak edo a ho elak e e e os en di uz e. E a be ean, lu alde mailan e e dibe si ika zen
du e: Espainiako hi i handie an inbe i zeaz gain, baz e uago dauden me ka ue a a e e
heda zen di a (adibidez, Medi e aneoko kos aldeko biga en e xebizi ze an, edo u ismo
handiko gunee an, e ab.). Dibe si ikazio ho i eske , me ka u-segmen u ba ek hu s eginez
ge o, bes ee an izandako i abaziek o eka man endu diezaioke e un sa i. Bes alde,
dibe si ikazioak auke a ema en die un s handiei negozio-auke ak konbina zeko: adibidez,
e xebizi za u is ikoen sek o ean inbe i zen badu e, aldi be ean ho el-ka ee an edo os a u
digi ale an e e inbe i u dezake e, e ab., higiezin-sek o e osoan p esen zia in eg a ua
iza eko (Alhalabi, 2024).
3.5 Espainian izandako hedapena
Azaldu di en es a egia e a lege-espa uek lagundu a, inbe sio- un sen p esen zia naba men
handi u da Espainiako higiezinen me ka uan 2013 ik au e a. Bai SOCIMI e edua balia uz, bai
zuzeneko inbe sioen bidez, kapi al handiak ge o e a p o agonismo handiagoa ha u du e. Ho en
ondo ioz, ak ibo higiezinen pilake a a eago u da, e a me ka ua en egi u ak aldake a sakonak izan
di u, e en aga i asuna lehenes en du en logiken mesede an.
Hedapen-p ozesua, o dea, ez da soilik me ka u-dinamika en ondo ioa izan; Espainiako Es a uko
poli ika e a lege-neu iak e e un sezkoak izan di a. Gil Ga cía e a Ma ínez Lópezek (2021) azaldu
du enez, 2008ko k isia en os ean Gobe nuak hainba neu i ha u zi uen sek o ea sus a zeko:
bes eak bes e, SOCIMIen zako ze gak ken zea, alokai u-a audia malgu zea e a e xebizi za
sozialak salmen a-me ka uan sa zea. Poli ika ho iek nazioa eko inbe i zaileen e o e a sus a u
zu en e a me ka uan du en pisua a eago u zu en.
• SOCIMIen go akada
2009an so u zen a en, SOCIMI igu a ez zen zabal zen hasi 2013 a a e, Espainiako Gobe nuak
haien zako ze ga-e egimen be ezia ona u zuenean. Neu i ho en ondo ioz, inbe sio- un s
handiek Espainia auke a e aka ga i za jo zu en, e a SOCIMI asko so u edo e osi zi uz en bu san
ko iza zeko e a e en aga i asun iskala lo zeko. 2019 u e amaie an, 80 SOCIMI ko iza zen zi en
Espainiako bu san, guz i a 26.000 milioi eu o ik go ako kapi alizazioa ekin, e a haien esku
zeuden ak iboen balio me a ua 52.200 milioi eu o ingu ukoa zen (PwC, 2020). 2023 amaie a ako,
100 baino gehiago zi en Espainian ak ibo zeuden SOCIMIak, e aku siz igu a ho en hedapen
ja ai ua.
13
Gaine a, asko an SOCIMI ho ien a zean a ze iko un s handiak ego en di a: Tes a Residencial
bezalako SOCIMI handia en a zean Blacks one dago, edo Témpo e P ope ies-en kasuan,
Ce be us (G an Tho n on & ASOCIMI, 2024). Ho ela, un s e aldoiek ja du en du e sozialki
ona u ako egi u a ba en bidez, be en ja due a ga den asunez e a a auzko ma ko ba ean koka u a
dagoela i udika zeko. Hala e e, haien azken helbu ua e en aga i asun ekonomiko handiena
lo zea iza en ja ai zen du.Inbe sio zuzena e a jabe za en kon zen azioa
SOCIMIez ha ago, a ze iko un s handiek inbe sio zuzenez e e p esen zia zabala ha u du e
Espainian. Be eziki 2008ko k isia en ondo en, bankuek e a adminis azioek ak ibo oxikoak saldu
beha izan zi uz en, e a ho ek auke a pa egabea eskaini zien un s espekula iboei.
A ena o Jou nalism in Eu ope ekimena en da uen a abe a, Gaba e de Susek (2021) adie azi
zuenez, inbe sio- un sek gu xienez 400.000 e xebizi za e osi zi uz en Espainian helbu u
opo unis ekin. Hala e e, zenbakia gu xieneko za ha u beha da, Sa ebek egindako salmen en
ga den asun al aga ik.
E oske a masibo ho ien p o agonis a nagusiak Blacks one, Ce be us e a Lone S a izan zi en,
hi u ak AEBe ako un s e aldoiak. Gaba ek be ak adie az en duenez, “e oske a handienak egin
zi uz en un s opo unis ak Blacks one, Ce be us e a Lone S a izan zi en, hi u ak Es a u Ba ue a ik
e o iak” (Gaba e de Sus, 2021). Blacks one, adibidez, 2013 ik au e a Espainian sa u zen e a
hainba ilialen bidez (Fide e, Tes a, e ab.) pa e ha u du e xebizi za-kopu u handien pilake an,
Espainiako jabe p iba u handiene ako ba bihu uz. Fun s honen kasua sakonago az e uko da lan
honen a al p ak ikoan, non be e es a egiak e a ondo ioak xeheki au kez uko di en.
• Kon zen azioa zenbaki an
A al p ak ikoan xeheki azalduko den bezala, Espainian 27.000 “jabe handi” ingu uk (no banako
zein enp esa) kon ola zen di uz e jada milioi ba e xebizi za baino gehiago. Ho ek esan nahi du
e xebizi za-pa kea en %4-5 ingu u jabe handi ho ien esku dagoela (Sánchez, Oli e es, Ja a &
No iega, 2024). Hazkunde azka ho i 2010eko hama kadan eman da gehienba , a ze iko kapi al
be ia en e o e a ekin.
Inbe sio logika: ROI azka a e a e en aga i asun idaga ia
Es a egia ho ien a zean dagoen logika ekonomikoa a gia da: Espainiako higiezin me ka uak
inbe i zaileen za e ekin-i zulkina (ROI) azka a e a segu ua eskain zen du. P ezioek e a
alokai uek e engabe go a egin du e azken u eo an, e a ho ek e en aga i asuna be ma zen die
un s handiei. Eskain za kon ola u a e a me ka ua en libe alizazioa ekin, e xebizi zen p ezioa
be aiek igo dezake e: e oske a masiboek p ezioen puz uak e agi en di uz e, e a ho ek zuzeneko
e agina du haien mozkine an.
14
SOCIMIek u e o bana zen di uz en dibidendu al uak, e a a ze iko un sen Espainia ako inbe sio
e engabea, logika ho en adie azle ga biak di a. Finean, Espainia bihu u da “e en is en pa adisu”
kapi al handia en za ; e xebizi za, bizi zeko un sezko baliabide iza e ik, gu xi ba zuen eskue an
pila u ako ondasun e en aga i bihu u da.
4. Inbe sio- un sen e agina e xebizi za-me ka uan
Inbe sio- un s handien age penak naba men alda u du Espainiako e xebizi za-me ka ua en
dinamika, e xebizi za esku a zeko auke a mu iz uz. Ondo io nagusiak asko a ikoak izan di a, e a
a al hone an ho iek modu sis ema ikoan az e uko di a. Hona hemen e agin nagusien labu pena:
❖ P ezioen igoe a e a esku aga i asuna en mu izke a
❖ Jabe za en kon zen azioa e a monopolioa
❖ E xegabe zeak e a hipo eka-exekuzioak
❖ Gen i ikazioa e a hi i-e aldake a
❖ Tu ismo-alokai ua en go akada
❖ He i a en e eakzioak e a mugimendu sozialak
Lehenik e a behin, e xebizi za sale oske an nahiz alokai u me ka ue an sa u den espekulazio-
kapi al masiboak p ezioen go akada bizia e agin du. Fun s hauek higiezinak modu masiboan e a
p ezio baxue an e os en di uz e, me ka ua en eska ia-eskain za o eka i e aginez; ondo en,
e xebizi zak balio e an si handiagoz sal zen edo aloka zen di uz e, e en aga i asuna
maximiza zeko helbu uz. Ja due a ho ek okian- okiko p ezioak igoa az en di u zuzenean
(Ramón, 2024), e xebizi za ondasun hu s espekula ibo bihu ze aino.
4.1 P ezioen igoe a e a esku aga i asuna en mu izke a
Emai za bezala, me ka u-balioak go a egi en du, baina aldi be ean e xebizi za esku aga ia en
kan i a ea gu xi zen da. Sek o ean likidezia handia sa u a en, un sen logika espekula iboak
eskain za e abilga i adizionala mu iz en du e a p ezioen in lazioa a eago zen du, be eziki
baz e ke a-a iskuan dauden sek o een kal e an. Adibide gisa, Idealis a en xos en ba ek adie azi
du, 2024ko u a ilean Espainian alokai uen ba ez bes eko p ezioa 12,4 eu o/m² izan zela,
his o ikoki e egis a u ako maila ik al uena e a u ean %10,8ko igoe a izan zuela (Idealis a, 2024).
4.2 Jabe za en kon zen azioa e a monopolioa
Inbe sio- un sek me ka ua en za i ge o e a handiagoa be egana zen du en heinean, jabe xiki e a
e ain askok p o agonismoa gal zen du e. Ho ek konpe en zia mu iz en du e a espekulazioa
sus a zen du, e xebizi zen gaineko kon ola agen e ekonomiko bo e e suen esku u zi a. Pilake a
masibo ho ek hi i handie an ez ezik, udale i e ain e a xikie an e e e agina du, non jabe handiek
p ezioak e a alokai ua en baldin zak baldin za zen di uz en. Ondo ioz, me ka u-e edu espekula ibo
15
ba sendo zen da, non e xebizi za esku a zea zail zen den e a pe sona asko desaban ailan ge a zen
di en.
4.3 E xegabe zeak e a hipo eka-exekuzioak
Inbe sio- un sen p esen ziak e xebizi za-me ka uan ez du soilik p ezioen igoe a e a jabe za en
kon zen azioa e agin, baizik e a e xegabe zeen e a hipo eka-exekuzioen enomenoa e e la iago u
du, be eziki 2008ko inan za-k isia en ondo en. K isi ho ek bankuak ak ibo oxikoz be e a u zi
zi uen e a zo a ki a zeko beha a so u zuen, e a inbe sio- un sek auke a pa egabea izan zu en
p ezio baxue an higiezinak e os eko. P ozesu hone an, maiz e ak e a jabe xikiak babesik gabe
ge a u zi en.
Pa eño Cas ellano e a lankideek (2019) azpima a u du enez, e xebizi za-gale a ho iek
(kanpo a zeak e a hipo eka-exekuzioak) ez di a banakako ez-o dain ze kasu isola uak, baizik e a
higiezinen espekulazioan e a zo pe ze o oko uan oina i u ako e edu ekonomikoa en ondo io
sis emikoak. Inbe sio- un sek, espekulazioa ekin ba eginez, jabe za esku a zea e az en du en
p ozesu ho ie an pa e ha u du e, e en aga i asuna lehene siz e a amilien babes ju idikoa
gu xie siz.
Ho en ondo ioz, milaka amilia be en e xee a ik kanpo a uak izan di a Espainian, e a higiezinak
inbe sio- un sen esku ge a u di a. Pa eño Cas ellano e a lankideek (2019) e aku si du en bezala,
e xegabe zeek kal e handiagoa e agin du e zenbai auzo an, be eziki e en a baxuko bizilagunak
di uz en hi i e emue an, non e xebizi za-eskubidea espekulazioa en menpe ge a u den.
4.4 Gen i ikazioa e a hi i-e aldake a
Bes alde, inbe sio- un s handiek jabe za me a zea en ondo ioz, hi i-e aldake a sakonak ge a u
di a Espainiako e emu es a egiko ba zue an, be eziki Mad il, Ba zelona, Valen zia e a Malaga
bezalako hi ie ako e digunee ako auzoe an. E aikinen e oske a masiboek pixkanaka kanpo a u
di uz e e en a e ain e a baxuko bizilagunak haien auzoe a ik, giza e-osae a alda uz e a auzo
ho ien aniz asun sozioekonomikoa mu iz uz. Fenomeno hau, gen i ikazio izenez ezaguna, hi i-
ehuna e alda zen du: ja o izko bizilagunak kanpo a u e a auzoak e abe i zen di a, e osahalmen
handiagoko maiz e ak e aka zeko helbu ua ekin (Ramón, 2024). P ozesu ho ek okiko
ekonomian e e e agina du: auzo ho ie ako denda xiki e a adizional uga i desage u egi en di a,
e a haien o dez u is a zein kon sumi zaile p ibilegia uen zako negozio be iak age zen di a.
Ho ek auzoko sa e soziala e a ekonomikoa ahul zen du, komuni a ea en kohesioa mu iz uz e a
be ako bizilagun ohien bizimodua kal e uz.
4.5 Tu ismo-alokai ua en go akada
Egoe a ho i a e gehiago la i u da u ismo-alokai ua en go akada en ondo ioz, adminis azioek
enomeno ho i beha bezala a au u ez du elako. E xebizi za u is iko e a aldi ba e akoen e abile a
16
masiboak bizi egi-e abile a ako e xebizi za eskain za desbide a u du e en aga i asun
handiagoko segmen ue a a, epe luze ako alokai uen me ka ua i kal e eginez. Ondo ioz, maiz e
asko babesgabeago ge a u di a, alokai u eskain za u i u e a ga es i u ba ean. Sindika u ba en
hi ze an, “E xebizi za hu sen, u is ikoen edo sasoikoen e abile a a au u e a muga uko du en lege
sendoak beha di ugu, egungo a audiak ho ien hazkundea bul za zen bai u” (Blancha , 2025).
Nahiz e a inbe sio- un sek ez du en zuzenean Ai bnb bezalako pla a o ma u is ikoak kudea zen,
pla a o ma hauek me ka uan du en e aginaz balia zen di a e ekina a e a zeko. E xejabe askok ge o
e a joe a handiagoa du e e xebizi zak alokai u u is iko bilaka zeko, e abile a ho ek
e en aga i asun handiagoa ema en duelako. Ho ek epe luze ako alokai u-eskain za mu iz en du
e a, ondo ioz, p ezioak gehiago ga es i zen di a; modu ho e an, ohiko alokai u-me ka uan
e xebizi za-zo o handiak kon ola zen di uz en un s handiek onu a a e a zen du e egoe a ho e az.
Ike ke a ba ek oga u duenez, “Ai bnb en eskain za %1ean handi zeak alokai uen ba ez bes eko
asak %0,018an igoa az en di u, e a e xebizi zen salmen a-p ezioak %0,026an a eago zen di u”
(Ba on, Kung & P ose pio, 2017). Ho ek a gi e akus en du e abile a u is iko ako aldake ek
e agin zuzena du ela e xebizi za-me ka uan: ba e ik, okiko biz anleen za esku aga i dauden
e xebizi zen kopu ua mu iz en da, e a, bes e ik, p ezio o oko ak go an z bul za zen di a.
4.6 He i a en e eakzioak e a mugimendu sozialak
Emai za hauen au ean, azken u eo an he i a en mobilizazioak naba men uga i u di a,
e xebizi za duin ba e ako eskubidea de enda zeko e a un s handien ja dun espekula iboei au e
egi eko. Pla a o ma e a elka e uga ik ekin za uga i bu u u di uz e Espainian, be eziki kal e uenak
di en hi ie an.
Esa e ako, Hipo ekek Kal e u akoen Pla a o ma (PAH) bezalako kolek iboek e a maiz e en
sindika uek e esis en zia-es a egia ani z ga a u di uz e. Ho ien a ean daude, bes eak bes e,
e xegabe zeak geldia az eko blokeoak, bankuen esku dauden e xebizi za hu sen okupazioak,
hipo eka-zo ak bi negozia zea edo a Blacks one e a Bankia bezalako jabe handien au kako
ekin za legal e a komunika iboak (Ma ínez e a Gil, 2022).
Bo oka hauek komuni a een ahaldun zea e a a azoa en ikusga i asuna lo u du e, nahiz e a
o aindik e onka handiak egon me ka ua en no abidea alda zeko.
4.7 Ondo ioak
Labu bilduz, inbe sio- un sen hedapenak ez du soilik e xebizi za ga es i zea e agin, baizik e a
hi i-paisaia e a e abile ak e alda u di u, kapi ala en me ake a lehene siz un zio soziala en gaine ik.
P ozesu honek ondo io sozial sakonak izan di u: okiko komuni a een desegi u ake a,
gen i ikazioa en a eago zea e a amilien babes ju idikoa en ahul zea, bes eak bes e.
17
Halabe , gaz een e xebizi za-esku aga i asuna e e naba men zaildu da, e a ho ek eman zipazioa
a ze a u du. Ma e o-k (2023) adie azi duenez, 34 u e ik behe akoen %60a gu asoekin bizi zen
ja ai zen du Espainian, e xebizi za duin e a esku aga i ik opa u ezinik.
Azken ba ean, e xebizi za, oina izko eskubide sozial gisa ule ua izan beha ean, ge o e a gehiago
bilaka u da ak ibo inan za io e a espekula ibo, e a inbe sio- un sek p ozesu ho e an naba men
lagundu du e, me ka uan du en pisu handia en bidez.
5. Inbe sio un sen e agina e xebizi ze an: Analisi p ak ikoa
Teo ia a alean desk iba u ako joe ak e a ondo ioak, neu i handi ba ean, da u enpi ikoekin
be es en di a. A al p ak iko hone an, Espainiako e xebizi za-me ka uan inbe sio- un s handien
ja dunek izan du en e agina az e uko da, da u objek iboen e a kasu zeha zen bidez.
Az e ke a ako, bos galde a edo a ike ke a-ildo nagusi de ini u di a, bakoi za ikuspegi osaga i
ba e ik gaia i hel zeko helbu ua ekin. Hu engo i udian (I udia 2) ikus dai eke az e ke a en egi u a
o oko a e a az e kagai bakoi ze ik a e a ako emai zen labu pena.
I udia 2. Az e ke a p ak ikoa en egi u a: az e gai nagusiak e a a e a ako emai zen labu pena. Egilea en elabo azioa.
18
5.1 Solda ak e a alokai uen p ezioak p opo zio be ean alda u di a azken u ee an?
Azken u ee an Espainiako e xebizi za-me ka uan en sio ekonomiko naba mena ge a u da:
alokai uen p ezioak e engabe igo di a, baina solda ek ez du e hazkunde pa alelo ik izan. Ho ek
zuzenean e agi en die amilien ekonomiei, gau egun e xebizi za a bide a u beha eko di u-
kopu ua askoz handiagoa bai a.
• Alokai ua en bilakae a espainian
2008ko k isia en ondoko u ee an,
alokai uen me ka uak ase kon aja iak
izan di u. 2010 ingu uan, Espainian ba ez
bes eko alokai ua en p ezioa ~8 €/m² zen.
Ondo en, k isia en e agin be ean, p ezioek
behe a egin zu en pixka ba , e a 2014an ~6,9
€/m² iza e a i i si zen. Hala e e, 2014 ik
au e a joe a e aba alda u da: alokai uek
e engabe egin du e go a u ez u e. 2024.
u e ako, ba ez bes eko alokai ua ~12,3
€/m²-koa zen es a u mailan, hau da, %78ko
igoe a hama u ean (2014 ik 2024 a
bi a ean).
Go akada ho en ondo io p ak iko a gi ba ondokoa da: 2014an 80 m²-ko e xebizi za ba
aloka zeak ba ez bes e ~553 € kos a zen zuen hilean; 2024an, e xe be a en alokai ua ~984 € iza e a
igo da (Eu opa P ess, 2024). Aipa u ako p ezioen bilakae a ho i ondoko g a ikoan ikusi dai eke
(I udia 3).
• Solda en bilakae a espainian
Solda a nominalei dagokienez, 2014 ik
2022 a bi a ean Espainiako ba ez bes eko
solda a go dinak go anzko joe a man endu
du, baina hazkunde ho i oso mode a ua izan
da. 2014an u eko ba ez bes eko solda a
22.858 eu o ingu ukoa zen, e a 2022an
26.949 eu o a igo zen, hau da, %17,9ko
hazkundea zo zi u e an (INE, 2024).
Hu engo g a ikoan ikus dai eke bilakae a
ho i modu bisualean (I udia 4).
6
7
8
9
10
11
12
13
€/m²
U ea
Alokai ua en p ezioa en bilakae a 2010-2024
I udia 3. Alokai ua en p ezioa en bilakae a Espainian (2010–2024).
Egilea en elabo azioa, Eu opa P ess (2024) oina i u a.
22.000,00
23.000,00
24.000,00
25.000,00
26.000,00
27.000,00
28.000,00
2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Solda a nominala (€)
U ea
Espainiako solda a nominala en bilakae a (2014-
2022)
I udia 4. Espainiako solda a nominala en bilakae a (2014–2022).
Egilea en elabo azioa INE (2024) da ue an oina i u a.
19
Hala e e, da u hauek nominalak di a, e a ho az ez du e in lazioa en e agina kon uan ha zen;
ho ek esan nahi du solda a "e ealek" (e osahalmena kon uan ha u a) ez du ela igoe a be a izan.
Hazkunde muga u ho ek ez du inolaz e e alokai uen p ezioen go akada es al zen. Honek
e akus en du deso eka a eago u dela: alokai uak azka ago ga es i u di a solda ak baino, e a ho ek
e xebizi za esku a zeko ahalegin handiagoa eska zen du he i a gehienen za .
Hu engo a alean az e uko dugu solda en zein po zen aje bide a zen den alokai u a e a nola joe a
ho i la i u den azken u ee an.
• Ahalegin ekonomikoa: solda en po zen ajea alokai u a
2012–2014 a ean, espainia ba ek be e
solda a go dina en %28–30 ingu u
bide a zen zuen alokai u a. Hu engo
u ee an, joe a ho ek go a egin zuen,
e a 2022 ako po zen aje ho i %43 a
i i si zen. Da u ho iek e akus en du e
alokai uak ge o e a za i handiagoa
ha zen duela amiliek di uz en
baliabide ekonomikoe a ik, e a
gaindi zen duela nazioa ean
gomenda u ako %30eko langa
(Rebelión, 2024; Fo ocasa-In oJobs,
2023). Joe a ho en bilakae a 5. I udian
ikus dai eke.
• Deso eka be eziki la ia: solda ak s. alokai uak (2022)
Deso eka ho en la i asuna ondo isla zen da 2022 u eko
da u zeha ze an: u e ho e an, solda ek ba ez bes e %0,7
egin zu en behe a Espainian (in lazioa en e aginaga ik e a
pandemia en ondo engo egoe a enga ik), baina alokai uek
%7,4 egin zu en go a u e be ean (Fo ocasa & In oJobs,
2023). Alegia, solda a e ealek galdu egin zu en balioa, e a
alokai uek, aldiz, izuga i igo; bien a eko a ea inoiz baino
handiagoa izanda. Egoe a ho ek e en a xikieneko
kolek iboei be eziki zaildu zien e xebizi za duin ba
esku a zea. Solda en e a alokai uen a eko deso eka ho i
modu g a ikoan ikus dai eke 6. I udian.
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
%
U ea
Ahalegin ekonomikoa en bilakae a (2012-2022)
I udia 5. Ahalegin ekonomikoa en bilakae a: alokai u a bide a u ako
solda a en po zen ajea Espainian (2012–2022). Egilea en elabo azioa
Fo ocasa-In oJobs (2023) da ue an oina i u a.
-0,7
7,4
-1
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Solda ak Alokai uak
% aldake a
Solda en e a alokai ua en
bilakae a (2022)
I udia 6. Solda en e a alokai uen a eko u eko
aldake a en deso eka Espainian (2022).
Egilea en elabo azioa, Fo ocasa & In oJobs
(2023) da ue an oina i u a.
20
• Eskualde a eko alde naba menak
Egoe a be eziki la ia da au onomia e kidego
ba zue an: Ka alunian e a Balea e an, adibidez,
solda a en %58 ingu u bide a zen da alokai u a;
Ex emadu an edo Gaz ela-Man xan, be iz, %25
baino ez. Ho ek e akus en du a azoa en lu alde-
dimen sioa, e a hi i u is ikoek p esio handiagoa
jasa en du ela (Fo ocasa & In oJobs, 2023). Lu alde-
mailako deso eka ho iek hobe o ule zeko, 7. i udian
ikus dai eke au onomia e kidego bakoi zean
solda a en zein ehuneko bide a zen den alokai u a.
Igoe a ho ien a zean, azken u ee an emandako
alokai uen p ezioen go akada azka a dago, au e ik
aipa ua izan dena. Egoe a kezkaga ia da be eziki
Mad il, Ka alunia, Balea ak edo Kana ia
Uha ee an, non azken hama u ee an alokai uek %100e ik go ako igoe ak izan di uz en.
Adibidez, Balea e an, e xebizi za ba en ba az bes eko alokai ua 2014an 560 € bazen, 2024an
1.450 € da. Hi igune e ain asko an e e joe a an zekoa izan da: Es epona (%190), Gandia (%185)
edo Palma (%155) kasu. Ai zi ik, eska i xikiagoko eskualdee an, igoe a apalagoa izan da (%46
adibidez Gaz ela-Man xan), baina hala e e solda en hazkundea baino handiagoa (Eu opa P ess,
2024).
Honek a gi e akus en du Espainiako e xebizi za-me ka uan dagoen deso eka ekonomikoa, non
alokai uen p ezioek e engabe haz en di en, baina solda en hazkundea oso muga ua den. Egoe a
ho ek amilien egune oko bizi zan e agin handia du, ba ez e e e en a xikieneko amilien za .
Ho ez gain, he ialdeko au onomia e kidegoen a ean desbe din asunak handi zen a i di a, e a
e xebizi za-me ka ua en e o kizunak e engabeko kezka so zen du.
5.2. Alokai uen igoe a e a inbe sio- un sen i abazien igoe a p opo zionalak izan di a?
Ikusi dugu alokai uen p ezioak %78 ingu u igo di ela 2014-2024 aldian. O ain, igoe a ho ek
inbe sio- un sek lo u ako i abazi ekonomikoekin nolako lo u a duen az e u nahi dugu. Bes e e a
ba e a esanda: un s handien i abaziak alokai uen ga es i zea en p opo zioan handi u di a?
Alokai uen p ezioen bilakae a au eko a alean az e u dugunez, a al hone an inbe sio- un sen
i abazien eboluzioa izango dugu az e gai.
I udia 7. E xebizi za ba en alokai u a bide a u ako
ba ez bes eko solda a-po zen ajea au onomia
e kidegoka (2022). I u ia: Fo ocasa & In oJobs
(2023).
27
sindika uak, e ab.) publikoki sala u du e un sa, alokai uen “bu buila” sus a zea e a
e xebizi za-eskubidea u a zea ego zi a.
2018an, PAHk salake a penal ba au kez u zuen Audien zia Nazionalean, alokai uen
p ezioen igoe a e a e xegabe zeen ha i a. Salake an, un sa i egoz en zi zaion Espainiako
Zigo Kodea en 281. a ikulua u a u izana; zeinak ho ela dio: “Me ka ua i lehengaiak
edo lehen beha izanezko p oduk uak kendu e a ho ela sek o e jakin ba ho nikun za gabe
uz eko, p ezioen al e azio ba e agi eko edo kon sumi zaileei kal e la iak e agi eko asmoa
duenak, u ebe e ik bos u e a bi a eko ka zela-zigo a e a hamabi e a hogei a lau
hilabe e a eko isuna jasoko di u.” (EFE, 2018; BOE, 2024, a . 281).
Salake a ho i ez zen ekimen isola ua izan; PAHk e a bes e giza e-mugimendu ba zuek
p o es a-kanpaina ba hasi zu en #Blacks oneC iminal lelopean. Kanpaina hau Espainia
oso a heda u zen, bes eak bes e, Ba zelona, Valen zia, Alme ia e a Malaga a. Kalee an,
panka ak age u zi en mezu a giekin: “Fue a bui es de nues as casas” edo “No
pe mi imos ni un desahucio más” (EFE, 2018). Mobilizazio ho iek Blacks one en ja dunen
au kako hase e kolek iboa e a maiz e ek pai a zen zu en egoe a la za age ian u zi zu en.
Labu bilduz, Blacks one en kasuak isla zen du inbe sio- un s handi ba ek Espainiako e xebizi za-
me ka uan izan dezakeen e agin naba mena: ak iboak me ke esku a uz, eskala handiko ope azioak
eginez e a higiezinen me ka ua kon ola uz. Fun sak me ka uan duen p esen zia zabala e a bo e ea
balia u di u e en ak igo zeko e a maiz e en baldin zak gogo zeko, ho ek ondo io sozial e a
ju idiko la iak e aginez. Ja due a ho iek, alde ba e ik, e en aga i asun handiak eka i dizkio e,
baina bes e ik, giza e-e eakzioak e a p o es a sozialak piz u di uz e, e aku siz inan za izazio-
p ozesuak nola kal e zen di uen e xebizi za-eskubidea e a biz anle ia en ongiza ea. Blacks onek
sinboliza zen du e xebizi za en inan za izazioa en mu u eko e edua: ja o ian publikoak zi en
e xebizi zak me ka u lib eko ak ibo bihu zea, maiz e en za a isku suak di en logiken menpe.
Kasu honek age ian uz en du e akunde publikoek e a un s p iba uek haien a ean du en ha eman
ga azka sua, e a nola poli ika publikoen hu suneek espekulazio ako a eak zabaldu di uz en.
5.5. Kon zien e al di a he i a ak inbe sio- un sen e aginaz?
Az e ke a p ak iko honen azken a alean, inkes a ba egi ea e abaki da, un s inbe i zaileek
Espainiako e xebizi za-me ka uan du en e agina i bu uz he i a en pe zepzioa ezagu zeko
helbu ua ekin. Galde ak adie azle uga i en bidez osa u di a: ezagu za-maila, in o mazioa en
ga den asuna, inbe sio- un sen ja due a en inpak ua alokai ue an e a eskain zan, balo azio
o oko ak, gobe nua en ola en ingu uko i i ziak e a he i a en ha eman pe sonala un s
ho iekin. Helbu ua izan da jaki ea ea he i a ek kon zien eki hau ema en du en un s hauen
e agina, e a ze i i zi du en haien ja due a en ingu uan.
Ondo en, jaso ako e an zunak e a ho ien in e p e azioa au kez uko di a, hausna ke a o oko
ba ekin ba e a.
28
• Ezagu za-maila e a in o mazioa en ga den asuna: elka elika zen di en bi ak o e
Inkes a he i a en ezagu za-maila
neu uz hasi da, inbe sio- un sek
Espainiako e xebizi za-me ka uan
du en ja due a i bu uz ze
in o mazio du en jaki eko.
E an zunen a abe a, pa e-
ha zaileen gehiengoak ezagu za-
maila baxua ai o u du: %70 ingu uk
1 edo 2 maila hau a u du e
(ezjakin asun handia edo a nuloa),
e a gu xi go abehe a %7ak soilik
adie azi du e maila al uko ezagu za
(4-5 maila). E an zunak xehe asunez
10. I udian ikusi dai ezke.
Ezagu za eskas ho i gaia en konplexu asuna ekin e a in o mazio publiko e a ule ga ia en
eskasiaga ik azal li eke. Komunikabidee an ez da maiz jo a zen modu sis ema ikoan gai hau, e a
age zen denean e e, sa i an e mino eknikoe an e a e eali a e ik u un azal zen da. Ho ela,
he i a askok ez du e un s hauen ja duna en dimen sioaz e a e agin sozialaz jabe zeko auke a ik.
Ildo ho e a ik, hu engo galde ak
zeha ka baiez a zen du au ekoa en
emai za: pa e-ha zaileei galde u
zi zaien ea ze i i zi du en gai honi
bu uz esku aga i dagoen
in o mazioa en ga den asunaz. E a
emai zak naba menak di a: %86ak
adie azi du in o mazioa ez dela a gia
edo a ule gai za dela, e a ez da egon
pe sona ba bez esan duenak un s
hauen in o mazioa oso a gia dela
(I udia 11).
Ho az, ga den asun al ak, au e ik
a al eo ikoan aipa ua izan dena,
zuzenean e agi en du ezjakin asun-maila al uan. Izan e e, inbe sio- un sen ja due a i bu uzko da u
asko ez di a publikoki esku aga iak edo modu zabal e a a gian komunika uak. Da u idaga iak
lo zeko zail asunak, zaildu egi en du i i zi publiko in o ma ua osa zea, e a, ondo ioz, he i a ek
ez du e baliabide nahiko ik ja due a ho ien au ean modu k i iko e a in o ma uan e an zu eko.
31,40%
39,20%
22,50%
5,90%
1,00%
0,00%
5,00%
10,00%
15,00%
20,00%
25,00%
30,00%
35,00%
40,00%
45,00%
1 Eze ez 2 3 4 5 Asko
Zenba dakizu Espainiako e xebizi za-me ka uan
inbe sio- un sek du en ja due az?
Ezagu za maila
I udia 10. Espainiako e xebizi za-me ka uan inbe sio- un sek du en ja due a i
bu uz pa e-ha zaileek du en ezagu za-maila. Egilea en elabo azioa, Google
Fo ms bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
43,10% 43,10%
11,80%
2,00% 0,00%
0,00%
5,00%
10,00%
15,00%
20,00%
25,00%
30,00%
35,00%
40,00%
45,00%
50,00%
1 Ez da ba e e
a gia
2 3 4 5 Oso a gia
Nola balo a uko zenuke gai honi bu uz esku aga i
dagoen in o mazioa en ga den asuna?
Ga den asun maila
I udia 11. Gaia i bu uz esku aga i dagoen in o mazioa zenba e aino den
a gia pa e-ha zaileen us ez. Egilea en elabo azioa, Google Fo ms bidezko
inkes a en emai ze an oina i u a.
29
• Inpak ua alokai uen p ezioe an
Hi uga en galde a en bidez az e u
da ea he i a ek us e du en
inbe sio- un sek e xebizi zen
alokai uen p ezioen igoe an e agin
zuzena izan du en.
E an zunen a abe a, pa e-
ha zaileen %63 ingu uk us e du e
un s ho ien ja due ek alokai uak
ga es i u di uz ela; bes e %22 ba ek
e agin e aina adie azi du, e a
gu xiengo ba ek soilik (%15
ingu uk) ez duela inolako e aginik
ikus en (I udia 12).
He i a en e an zun ho iek ba da oz lan hone an az e u ako hainba joe a ekin (ba ez e e analisi
p ak ikoan landu di enak. Azken hama kadan, alokai ua en ba ez bes eko p ezioa naba men igo
da Espainian (%78 ingu u), e a aldi be ean, inbe sio- un s nagusien e ekin ekonomikoek e e go a
egin du e (p opo zio handiago ba ean); bes e gauza ba zuen a ean, e xebizi za gehiago pila u e a
alokai uan ja i di uz elako, me ka uan du en p esen zia e a alokai uen p ezioen gaineko kon ola
a eago uz. Hala e e, ezin da zuzenean ondo ioz a u alokai ua en igoe a ho iek soilik un sen
ja due a en ondo io di ela; izan e e, bes elako ak o e askok e e (eskain za mu iz ua, eska ia en
go akada, u ismoa en e agina, poli ika publikoen e aginko asunik eza…) e agin zuzena du e
p ezioen bilakae an.
Ho az, inkes an jaso ako i i ziek a gi e akus en du e he i a en gehiengoak baduela in uizio edo
espe ien zia zuzen ba un s handien ja due ak p ezioe an duen e aginaz, baina kon uan ha u beha
da lo u a ho i ez dela au oma ikoki kausali a ea. Ho elako ha emanak egoki ule zeko,
beha ezkoa da enomenoa ikuspegi zabal e a konplexu ba e ik az e zea.
4,90%
9,80%
21,60%
35,30%
28,40%
0,00%
5,00%
10,00%
15,00%
20,00%
25,00%
30,00%
35,00%
40,00%
1 Ba e e ados 2 3 4 5 Guz iz ados
“Inbe sio- un sek e agin zuzena du e e xebizi zen
alokai uen p ezioen igoe an.” adie azpena ekiko
ados asuna
Ados asun maila
I udia 12. Inbe sio- un sek e xebizi zen alokai uen p ezioen igoe an du en
e agina i bu uzko ados asun-maila. Egilea en elabo azioa, Google Fo ms
bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
30
• Inpak ua e xebizi za-eskain zan
Bes e galde a ba ek pa e-ha zaileen i i zia jaso du inbe sio- un sen e agina i bu uz, baina
o aingoan eskain za alde ik begi a u a: ea us e du en eskain za handi u edo mu iz u egi en du en.
Emai zak oso
he e ogeneoak izan
di a: %43ak us e du
un sen e aginak
eskain za handi zen
duela (pixka ba edo
naba men), e a %28
ingu uk be iz,
eskain za gu xi zen
du ela us e du.
Gaine ako %28ak ez
du a gi ikus en e agin
ho i (I udia 13).
Be az, ez dago ados asunik e a ikuspegi kon aja iak age i di a.
Bali eke i i zi ho ien aniz asuna bi a azoi ekin lo u a ego ea. Lehenik e a behin, he i a en
ezagu za-maila ezbe dina da: au eko galde e an ikusi den bezala, pa e-ha zaile askok ez du e
in o mazio zeha zik inbe sio- un sen un zionamendua i bu uz. Ho ek esan nahi du zenbai
e an zun au ei i zie an edo in o mazio pa zialean oina i u a eman di ela, e a ez be i da ue an edo
espe ien zia zuzene an.
Bes e ik, inbe sio- un sen ja due ak ez di a homogeneoak, e a ho ien ondo ioak es uingu ua en
a abe a alda u dai ezke. Fun s ba zuek e xebizi zak alokai uan ja zen di uz e e en aga i asuna
lo zeko, e a ho ek eskain za handi zen du. Baina bes e ba zuek, aldiz, e xebizi zak me ka uan ez
a e a zea e abaki zen du e, helbu u espekula iboekin: ba zue an, u ismo ako e abile a in en siboa
ema en die e, e a bes e ba zue an, s ocka go de zen du e me ka uan e xebizi za gu xiago ego ea en
ondo ioz p ezioak igo zeko. Ho elako jokabideek eskain za e eala en mu izke a e agi en du e.
Ondo ioz, emai za hauek e akus en du e he i a en a ean ez dagoela ikuspegi ba e a u ik gai
honen ingu uan. Hala e e, in e esga ia da gehiengo ba ek us e iza ea un sen p esen ziak
nolabai eko e agina duela eskain zan, zuzenean edo zeha ka. Ho ek e akus en du he i a ak
gaia en ingu uan kezka u a daudela, nahiz e a ez du en be i esna edo in o mazio ik nahikoa
in e p e azio a giak egi eko.
19,60%
23,50%
28,40%
13,70%
14,70%
Us e duzu inbe sio- un sen ja due ak e xebizi za-eskain za handi zen
duela ala mu iz en duela?
Alokai u-eskain za naba men handi zen da. Eskain za pixka ba handi zen da.
Ez du eskain zan e agin a gi ik. Eskain za pixka ba mu iz en da.
Eskain za naba men mu iz en da.
I udia 13. Inbe sio- un sen ja dunak e xebizi za-eskain zan duen e agina. Egilea en elabo azioa,
Google Fo ms bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
31
• Inbe sio- un sen e agin o oko a en balo azioa: kal ega ia edo onu aga ia?
Lauga en galde a en bidez, pa e-ha zaileei galde u zi zaien balo azio o oko ba egi eko: ea
inbe sio- un sen p esen zia he i a en za onu aga ia edo kal ega ia i udi zen zaien.
Emai zek ja e a k i ikoa e akus en
du e nagusiki: e an zunen %65
ingu u “kal ega ia” edo “oso
kal ega ia” (1 edo 2 maila)
auke en alde age u da. Bes alde,
%10–15 ingu uk us e du un s
ho ien e agina “onu aga ia” dela
(4 edo 5 maila), e a gaine ako
%20–25 ingu uk “e diko”
balo azio ba eman du (3 maila).
Emai z hauek 14. I udian ikusi
dai ezke.
Bali eke he i a en i i zi nega ibo
ho en a zean au e ik azaldu ako
ondo io sozial e a ekonomikoak ego ea. Izan e e, lan honen lauga en a alean jaso zen denez,
inbe sio- un sen p esen ziak hainba ondo io izan di u e xebizi za-me ka uan: p ezioen igoe a
esangu a sua, e xegabe zeak, gen i ikazioa edo u ismo-alokai uen hedapena. Tes uingu u
ho e an, ez da ha i zekoa he i a en gehiengo ba ek ja due a ho iek kal ega i za ha zea.
25,50%
37,30%
29,40%
5,90%
2,00%
0,00%
5,00%
10,00%
15,00%
20,00%
25,00%
30,00%
35,00%
40,00%
1 Oso kal ega ia 2 3 4 5 Oso onu aga ia
O oko ean Espainiako e xebizi za-me ka uan inbe sio-
un sen p esen zia he i a en za onu aga ia ala
kal ega ia dela i udi zen zaizu?
I udia 14. Inbe sio- un sen p esen ziak Espainiako e xebizi za-me ka uan
he i a engan duen e agina en balo azioa. Egilea en elabo azioa, Google
Fo ms bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
32
• Gobe nua en ola e a e egulazioa en beha a
Bos ga en galde an, pa e-ha zaileei galde u zi zaien ea ados zeuden honako adie azpena ekin:
“Gobe nuak gehiago a au u beha ko luke inbe sio- un sen ja due a e xebizi za-me ka uan.”
Galde a honen helbu ua zen neu zea he i a ek ze i i zi du en es a ua en esku-ha ze maila i
bu uz, e a ea us e du en kon ol publikoa handi u beha ko li za ekeen.
Emai zen a abe a, pa e-
ha zaileen gehiengo zabal ba ek
ja e a oso a gia e aku si du: %62
ingu u ados edo oso ados age u
da (4 edo 5 mailak). Bes alde,
%18,7k soilik e aku si du
baiez apen honekiko
desados asuna (1 edo 2 mailak),
e a gaine ako %19,6k balo azio
neu oa eman du (3 maila).
Emai z hauek 15. I udian daude
ikusga i.
Da u ho iek e akus en du e
he i a en a ean dagoela
sen sazio zabala kon ol ins i uzionala ez dela nahikoa, e a beha ezkoa dela a audi zo o zagoa
eza zea. Inkes a en lehen galde e an jaso ako ezagu za-maila baxua e a in o mazioa en
ga den asun al a en au ean, a e naba menagoa bihu zen da gobe nua en esku-ha zea en
beha a. Gaine a, au eko galde e an ikusi denez, gehienek us e du e un sen ja due ak p ezioe an
e agin nega iboa izan duela, e a ja due a ho i o oko ean kal ega ia dela he i a en za . Ondo ioz,
ule ga ia da i i zi k i iko ho ek e egulazioa en beha a naba men zea.
11,80%
6,90%
19,60%
23,50%
38,20%
0,00%
5,00%
10,00%
15,00%
20,00%
25,00%
30,00%
35,00%
40,00%
45,00%
1 Ba e e ados 2 3 4 5 Guz iz ados
“Gobe nuak gehiago a au u beha ko luke inbe sio- un sen
ja due a e xebizi za-me ka uan.” adie azpena ekiko
ados asuna
Ados asun maila
I udia 15. Pa e-ha zaileen i i zia e xebizi za-me ka uan inbe sio- un sen
ja due a a au zeko beha a en ingu uan. Egilea en elabo azioa, Google Fo ms
bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
33
• Inbe sio- un sen e a he i a en a eko ha emana: dis an zia e a ezagu za al a en
a eko konbinazioa
Seiga en galde an, pa e-ha zaileei
galde u zi zaien ea nolako
ha emana du en higiezinen
inbe sio- un sekin. Emai zek
e akus en du e gehiengo zabal ba ek
ez duela ha eman zuzenik un s
ho iekin. Pa e-ha zaileen %74,5ek
adie azi du ez duela inbe i u e a ez
duela asmo ik inbe i zeko.
%22,5ek ez du inbe i u, baina
e o kizunean auke a ho i kon uan
ha lezake; e a %3 ingu uk soilik
adie azi du jadanik inbe i u duela
(I udia 16).
Emai za ho iek hainba in e p e azio posible uz en di uz e. Alde ba e ik, bali eke jende askok ez
inbe i zea gaia en ingu uko in o mazio al a edo ule men eskasaga ik; izan e e, Ho ek inbe sio-
munduan pa e ha zeko auke ak muga u di zake, ez jakin asunaga ik edo kon ian za al aga ik.
Bes e ik, emai zek isla zen du en dis an zia ho ek lo u a izan dezake au eko galde a ba zue an
jaso ako i i zi k i ikoekin e e. Izan e e, pa e-ha zaile gehienek un s ho iek kal ega i za jo zen
di uz e e a es a ua en esku-ha ze handiagoa eska zen du e. Tes uingu u ho e an, logikoa izan
dai eke ja e a pe sonala e e dis an ziakoa iza ea, e a ez iza ea inolako in e esik inbe i zeko.
Logikoki pen sa li eke inbe sio- un sen bidez inbe i u du en edo e o kizunean inbe i zeko
in e esa du en pe sonek ezagu za-maila handiagoa du ela, e a, be az, e abaki a azoi uagoak
ha zen di uz ela. Hala e e, inkes a en da uek e akus en du e ho i ez dela be i ho ela. Izan e e,
inbe i u du ela adie azi du en pa e-ha zaileen ezagu za-mailak ez di a be eziki al uak izan e a
emai za nahiko he e ogeneoak daude; e a e o kizunean inbe i zeko in e esa du en pe sonen a ean
e e, gehienek 1 e a 3 a eko ezagu za-mailak adie azi di uz e. Ho az, ezagu za-maila u ia e a
ga den asun al a ez di a soilik i i zi publiko o oko a i e agi en dio en ak o eak, bai a e e
inbe i zaile po en zialei edo jadanik inbe i u du enei.
Ondo ioz, ez da egokia gene alizazio es en sibo ik egi ea: ezin da esan inbe i zaile guz iak
ezagu za handikoak di enik, baina ez a guz iek in o mazio ik gabe joka zen du enik e e. Izan e e,
posible da kasu ba zue an bes elako mo ibazio ekonomiko edo pe sonalek —hala nola au ezkiak
e en aga i bihu zeko nahia, inan za-plangin za pe sonala edo e xebizi za ba e os eko asmoa—
e agina iza ea inbe sioa en aldeko e abakian. Ho ega ik, ezinbes ekoa da ikuspegi o oko zaileak
74,50%
22,50%
2,90%
Nolako ha emana duzu higiezinen inbe sio- un sekin?
Ez du inbe i u/asmo ik ez
Ez du inbe i u baina bali eke e o kizunean
Jadanik inbe i u du
I udia 16. Pa e-ha zaileek higiezinen inbe sio- un sekin du en ha eman
mo a en banake a. Egilea en elabo azioa, Google Fo ms bidezko inkes a en
emai ze an oina i u a.
34
saihes ea e a kon uan ha zea pa e-ha zaileen espe ien zia e a ikuspegiak asko a ikoak izan
dai ezkeela, e a haien e abakiak es uingu u pe sonal e a soziale an koka zen di ela.
• Fun s espekula iboak: konponbidea en pa e edo a azoa en i u bu u?
Inkes ako azken bi galde en bidez, he i a en i i zia az e u da inbe sio- un s espekula iboek
e xebizi za-k isia a in zen lagun zen du en ala, kon a a, e xebizi za esku a zeko oz opo ba di en.
Lehen galde an, pa e-ha zaileei
galde u zi zaien ea ados zeuden
honako baiez apena ekin: “Inbe sio-
un s espekula iboek modu posi iboan
lagun zen du e Espainiako e xebizi za-
k isia konpon zen.”
E an zunek kon ian za al a en i udi
ga bia ema en du e: %66,7k
desados asuna adie azi du e, %26,5ek
i i zi neu oa eman du e, e a %7ak
soilik baiez apena ekin ba egin du
(I udia 17).
Biga en galde ak an zeko kon ua
jo a u du: ea un s ho iek oz opo
di en e xebizi za esku a zeko o duan.
E an zunak oso a giga iak di a: pa e-
ha zaileen %70 ingu uk us e du e,
neu i handiagoan (%35,3k) edo
xikiagoan (%34,3k), un s ho iek
oz opo di ela e xebizi za esku a zeko.
Bes alde, %15,7k adie azi du e ez
du ela un s ho iek oz opo za jo zen,
e a %12,7k ez du e i i zi a gi ik eman.
Emai z hauen banake a 18. I udian
ikusi dai eke.
Emai za hauek kohe en eak di a
au eko galde en joe ekin: gehiengo
ba ek us e du un s ho ien e agina
kal ega ia dela, e a gobe nuak ja due a ho i gehiago a au u beha ko lukeela. Ho en ha i ik,
ule ga ia da he i a askok un s ho iek ez i enbide, baizik e a a azoa en pa e gisa ikus ea.
37,30%
29,40% 26,50%
5,90%
1,00%
0,00%
5,00%
10,00%
15,00%
20,00%
25,00%
30,00%
35,00%
40,00%
1 Ba e e ados 2 3 4 5 Guz iz ados
“Inbe sio- un s espekula iboek modu posi iboan
lagun zen du e Espainiako e xebizi za-k isia
konpon zen” adie azpena ekiko ados asuna
Ados asun maila
I udia 17. Pa e-ha zaileek e xebizi za-k isia konpon zeko un s
espekula iboek du en us ezko eka pen posi iboa i bu uz du en ados asun-
maila en banake a. Egilea en elabo azioa, Google Fo ms bidezko inkes a en
emai ze an oina i u a.
35,30%
34,30%
16,70%
12,70% 1,00%
Inbe sio- un s espekula iboak e xebizi za esku a zeko
oz opo ba di a?
Bai, a gi e a ga bi Neu i ba eaan bai Ez du ze an izan
Ez du i i zi a gi ik Bes elakoak
I udia 18. Inbe sio- un s espekula iboek e xebizi za esku aga i asunean
du en e agina i bu uzko pa e-ha zaileen i i zia. Egilea en elabo azioa,
Google Fo ms bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
35
• Inkes a en ondo ioak
Inkes a en emai zen labu pen bisual ba ikus dai eke 19. i udian, galde a nagusien ingu uko joe a
o oko ak labu bilduz e a he i a en pe zepzio ba e a ua isla uz.
Inkes a en emai zek e akus en du e he i a en gehiengoak ja e a k i ikoa duela inbe sio- un s
espekula iboen au ean, ba ez e e e xebizi za-me ka uan du en e agina en ingu uan. Ezagu za
o oko a u ia bada e e, in uizioak e a espe ien zia pe sonalek —e a, neu i ba ean, e eali a e
sozial ba ek— e agi en du e pe zepzio nega ibo ho i: gehienek us e du e un s ho iek p ezioen
igoe a e a e xebizi za-esku aga i asuna en zail asunen e agile di ela.
Ho ez gain, in o mazioa en ga den asun al ak ezagu za-maila baxua elika zen du, e a ho ek a e
gehiago zail zen du i i zi publiko in o ma ua e aiki zea. Pa adoxa modu a, ikusi da inbe i zen
du en edo inbe i zeko in e esa du en pe sonen a ean e e, ezagu za-mailak ez di ela al uak. Honek
e akus en du ezagu za al a o oko a dela, bai a inbe sioa en ingu uan mugi zen di en pe sonen
a ean e e.
Inkes ako galde e an jaso ako e an zunek age ian uz en du e he i a en gehiengoak ez duela un s
ho iek e xebizi za-k isia en konponbide gisa ikus en, baizik e a neu i handi ba ean a azoa en pa e
gisa. Ho i dela e a, ule ga ia da askok gobe nua en esku-ha ze sendoagoa e a ja due a ho ien
ingu uko kon ol handiagoa eska u izana.
Labu bilduz, inkes a honek a gi e akus en du un s espekula iboen ingu uan hausna ke a sozial e a
poli iko sakona egi eko beha a dagoela. Ja due a ho iek e en aga i asuna en logikapean
un ziona zen du e, e a asko an u un ge a zen di a e xebizi za duin e a esku aga i ako eskubidea
be ma zeko helbu u ik.
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Ezagu za maila baxua
In o mazioa en ga den asun al a
Alokai uen p ezioe an e agin nega iboa
E xebizi za-eskain za en mu izke an e agina
E agin o oko kal ega ia
Gobe nua en in e ben zioa en alde
Fun s espekula iboekin ha emanik ez
E xebizi za-k isian e agin nega iboa
Oz opo di a e xebizi za ako sa bidean
Emai zen ikuspegi o oko a
Ja e a o oko a Neu oa Ja e a osaga ia
I udia 19. Inkes ako galde en e an zunen joe a nagusiak labu bil zen di a, ja e a o oko a, neu oa e a osaga ia be eizi a.
Egilea en elabo azioa, Google Fo ms bidezko inkes a en emai ze an oina i u a.
36
6. Gomendioak
Ho ela, lan hone an ikusi akoa en ondo ioz, a gi ge a u da e xebizi za-me ka ua en bilakae a e a
inbe sio- un sen ja duna giza e osoa en zako ondo io ga an zi suak di uen enomenoa dela.
Ho en au ean, beha ezkoa da ikuspegi in eg al e a a du a su ba e ik hausna zea, e a e agile
ezbe dinek (adminis azio publikoek, un s p iba uek e a he i a ek) neu i zeha zak ha zea
egoe a i au e egi eko. Hu engo gomendioek, hain zuzen e e, ildo ho e an koka zen di a:
i enbide posibleak p oposa zen di uz e, ikuspegi p ak iko e a e aiki zaile ba e ik.
1. E xebizi za-eskubidea lehen le oan ja zea: Adminis azio publikoek e xebizi za duina e a
esku aga ia be ma zeko poli ikak inda u beha di uz e: e xebizi za soziala sus a u, alokai u
asa uak ga a u e a e xebizi za hu sen e abile a ak iba u, eskubide ho i biz anle guz ien za e eala
izan dadin.
2. E egulazio ga denagoa e a kon ol publikoa: Inbe sio- un sen ja due a ga denagoa izan
dadin e a e agin soziala neu zeko auke a egon dadin, da u publikoak a gi a a zea e a kon ol
adminis a ibo zo o zagoa eza zea beha ezkoa da. Ho en bidez, ga den asuna handi u e a
biz anle ia en kon ian za be esku a dai eke.
3. A au sendoak espekulazioa en au ka: E xebizi za en p ezioak neu iz igo zea e a e en a ien
eskubideak babes ea be ma uko du en lege ia sendoak beha di a. Kale a ze abusiboak saihes eko
p o okoloak e a alokai ua en muga legalak un sezko esnak di a ho e a ako.
4. Eskubideen ezagu za e a e an zun gai asuna inda zea: He i a ek be en eskubideak
ezagu zeko e a de enda zeko esnak izan beha di uz e: alokai u-kon a uen baldin zak,
e eklamazio bideak edo babes publikoko baliabideak modu e aginko ean e abil zea ahalbide u
beha da, in o mazio a gi e a ule e aza eskainiz.
5. E xebizi za-e edu al e na iboen ga apena: Me ka u espekula ibo ik kanpo dauden
e xebizi za-e eduak (koope a ibak, e abile a-lagapenak, p oiek u komuni a ioak...) bul za u e a
babes u beha di a, elka ekiko lagun zan oina i u ako al e na iba jasanga i gisa.
6. Giza e-e an zukizuna inbe sio- un se an: Fun s handiek be en ja due a i izpide e iko e a
sozialekin ba e a u beha ko luke e. E en aga i asuna lo zeaz gain, bizilagunen ongiza ea,
alokai ua en a azoizko p ezioak e a e xebizi zen man enua a da z izan beha ko li a eke be en
es a egie an.
7. Lankide za publiko-p iba ua ga a zea: Adminis azioek e a inbe sio- un sek elka ekin
ja dun dezake e e xebizi za duina sus a zeko. Babes o izialeko e xebizi zak ga a zeko edo alokai u
asa uak eskain zeko elka lan e edu be iak az e u beha di a.
43
Idealis a. (2018, i ailak 4). Blacks one, ‘ ey’ del lad illo al ges iona 20.000 millones de ac i os en España.
Idealis a News. h ps://www.idealis a.com/news/inmobilia io/emp esas/2018/09/03/767868-
blacks one- ey-del-lad illo-al-ges iona -20-000-millones-de-ac i os-en-espana
Idealis a. (2022, o sailak 24). El bene icio de Me lin se dispa a un 800 %: gana 512 millones en 2021 po
la e alo ización de sus ac i os. Idealis a News.
h ps://www.idealis a.com/news/inmobilia io/emp esas/2022/02/24/795066-me lin-mul iplica-
po -9-su-bene icio-en-2021-has a-512-millones-de-eu os-po -un-mayo - alo -de-sus
Ins i u o Nacional de Es adís ica (INE). (2024, i ailak 23). Encues a de Es uc u a Sala ial (EES). Año
2022. Da os De ini i os.
h ps://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/ope acion.h m?c=Es adis ica_C&cid=1254736177025&m
enu=ul iDa os&idp=1254735976596
Ma e o, D. (2023, aza oak 1). La OCDE ecomienda a España más alquile social y menos impues os y
egulación de en as. Idealis a.
h ps://www.idealis a.com/news/inmobilia io/ i ienda/2023/11/01/808950-la-ocde- ecomienda-
a-espana-mas-alquile -social-y-menos-impues os-y- egulacion-de
Ma ínez, M. A., e a Gil, J. (2022, o sailak 4). G ass oo s s uggles challenging housing inancializa ion
in Spain. Housing S udies, 39(6), 1516–1536.
h ps://www. and online.com/doi/ ull/10.1080/02673037.2022.2036328
Maside-San iz, J. M., Iglesias-Casal, A., López-Penabad, M. C., & López-Andión, C. (2015, maia zak
27). E iciencia y pe sis encia de los ondos de in e sión inmobilia ia en España. Cuade nos de
Ges ión, 16(2), 147–166. h ps://doi.o g/10.5295/cdg.140497ml
Molina Ga cía, A. (2014, abenduak 22). Análisis de la en abilidad del me cado inmobilia io como
al e na i a de in e sión en España h ps:// iune .up .es/en i ies/publica ion/ 4ea82b-435 -4 1-
b324-dd62253c3636
Pa eja, C. (2024, i ailak 25). España le debe mucho a Blacks one po es os 20 años. Idealis a.
h ps://www.idealis a.com/news/inmobilia io/ i ienda/2024/09/25/820032-juan- elayos-espana-
le-debe-mucho-a-blacks one-po -es os-20-anos
Pa eño Cas ellano, J. M., Domínguez Mujica, J., A mengol Ma ín, M. T., Boldú He nández, J., & Pé ez
Ga cía, T. (2019, ma xoak 13). Real es a e dispossession and e ic ions in Spain: a heo e ical
geog aphical app oach. Bole ín de la Asociación de Geóg a os Españoles, (80), 1–25
h ps://doi.o g/10.21138/bage.2602
44
PwC España. (2025, uz aila). Las SOCIMI en el me cado inmobilia io español.
h ps://www.pwc.es/es/publicaciones/cons uccion-inmobilia io/asse s/socimis-me cado-
inmobilia io-espanol.pd
Ramón, J. (2024, aza oak 14). Fondos de in e sión en el me cado de la i ienda: economía ampí ica
global. El Sal o Dia io. h ps://www.elsal odia io.com/opinion/ ondos-in e sion-me cado-
i ienda-economia- ampi ica-global
Rebelión. (2024, maia zak 15). Los españoles des ina on el 43% de su sala io a paga el alquile de la
i ienda en 2023, dos pun os más que en 2022. Rebelión. h ps:// ebelion.o g/los-espanoles-
des ina on-el-43-de-su-sala io-a-paga -el-alquile -de-la- i ienda-en-2023-dos-pun os-mas-que-
en-2022/
Reu e s. (2014, aza oak 13). Colonial gana 563 mlns eu os a sep iemb e po la en a de Asen ia. Reu e s.
h ps://www. eu e s.com/a icle/idUSL6N0T368C/
Reu e s. (2015, o sailak 27). Me lin gana 49,7 millones de eu os en 2014. Reu e s.
h ps://www. eu e s.com/a icle/me lin- esul ados-idESL5N0W12EP20150227/
Reu e s. (2017, uz ailak 31). Blacks one pac a comp a el 51% del lad illo óxico de Banco Popula -
p ensa. Reu e s. h ps://www. eu e s.com/a icle/san ande -popula -ac i os-idESL5N1KM12Z/
Rod íguez, C., & Bus illo, R. (2010). Modelling o eign eal es a e in es men : The Spanish case. The
Jou nal o Real Es a e Finance and Economics, 41(3), 354–367. h ps://doi.o g/10.1007/s11146-
008-9164-9
Sánchez, R., Oli e es, V., Ja a, Y., & No iega, D. (2024, aza oak 24). Más de un millón de i iendas en
España es án en manos de g andes p opie a ios: emp esas, ondos o adminis aciones públicas.
elDia io.es. h ps://www.eldia io.es/economia/espana-millon- i iendas-manos-g andes-
p opie a ios_1_11844846.h ml
Sanz, E. (2023, aza oak 8). Locu a en el lujo de segunda mano: comp a a 10.000 €/m² y ende a 16.500.
El Con idencial. h ps://www.elcon idencial.com/inmobilia io/ esidencial/2023-11-08/casas-lujo-
ba io-p ime-salamanca-me cado-inmobilia io_3767406/
Susanna, J. (2023, ekainak 6). Ma ía y o as 40 amilias a las que planea desahucia Blacks one ya no
ienen opción de negocia . El Español.
h ps://www.elespanol.com/mad id/sociedad/20230606/ma ia- amilias-planea-desahucia -
blacks one-opcion-negocia /769173472_0.h ml
45
Unicaja Banco. (n.d.). Fondos de in e sión inmobilia ios: qué son y cómo uncionan. Unicaja Banco.
h ps://www.unicajabanco.es/es/ aqs/ ondos/ ondos-in e sion-inmobilia ios
Vale o Palla ès, P. (2025, ma xoak 30). El negocio de comp a un piso ocupado: "Tienes un 25 % de
bene icio". SER Ca alunya. h ps://cadenase .com/ca aluna/2025/03/30/el-negocio-de-comp a -
un-piso-ocupado- ienes-un-25-de-bene icio-se ca /
Delgadillo, V. (2021, aza oa). Financia ización de la i ienda y de la ( e)p oducción del espacio u bano.
Re is a INVI, 36(103), 1–18. h ps://doi.o g/10.4067/S0718-83582021000300001
