SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 9 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Ok yab , 2025
92
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17305160
UO‘T 635.64
QISHKI ISSIQXONALARDA TURLI YETISHTIRISH MUDDATLARIDA
POMIDORNING O‘SISHI VA RIVOJLANISHI
Xudoybe die B.O
SamDU Ag obio exnologiyala a oziq-o qa xa sizligi ins i u i dok o an i
E dem Halil
Toka Gaziosmanpasha uni e si e i do sen i
Bekmu ado a X.K
SamDVMChBU, ka a o‘qi u chi
Kosimo a Sh
SamDVMChBU, q.x. . .d. (PhD)
ANNOTATSIYA
Sabza o la – qimma li oziq-o qa mahsulo i bo‘lib hisoblanadi. Sabza o la ning
oziqlanishdagi ahamiya i, ula ananing no mal ishlashi uchun za u bo'lgan
ugle odla , i aminla , mine al uzla , i on sidla , e i moyla i a boshqa
elemen la ni asosiy ye kazib be u chi ekanligi bilan belgilanadi. Qishgi ma sumla da
xam aholini yangi sabza o la bilan a’minlash yopiq g un zimmasiga ushadi. Tu li
ye ish i ish exnologiyala idan oydalanib, issiqxonada pomido ni o‘sishi,
i ojlanishi, hosildo ligi a iq isodiy sama ado ligini o‘ ganish muxim. Olib
bo ilayo gan aj ibala da aynan u li ye ish i ish exnologiyala ini qo‘llab
e ish i ganda, bu exnologiyala ning pomido du agayla ining o‘sishi, i ojlanishi,
mahsulo si a i a hosildo ligiga a’si ini o‘ ganish maqsad qilingan.
Kali so‘zla . Sabza o chilik, yopiq g un , pomido , du agay, ekish sxemasi, ekish
mudda i, hosildo lik.
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 9 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Ok yab , 2025
93
АННОТАЦИЯ
Овощи являются ценнейшим продуктом питания. Незаменимость овощей
в питании определяется тем, что они являются основными поставщиками
углеводов, витаминов, минеральных солей, фитонцидов, эфирных масел и других
элементов, необходимых для нормального функционирования организма.
Применение различных технологий выращивания и исследование их влияния на
рост и развитие сортов помидоров, а также на урожайность, экономические
показатели и другие важные параметры имеет большое значение. В
экспериментах ставилась цель изучить влияние различных технологий
выращивания на рост, развитие, качество продукции и урожайность сортов
помидоров.
Ключевые слова. Овощеводство, закрытый грунт, помидор, гибрид, схема
посадки, срок посадки, урожайность.
ABSTRACT
Vege ables a e he mos aluable ood p oduc . The indispensabili y o ege ables
in nu i ion is de e mined by he ac ha hey a e he main supplie s o ca bohyd a es,
i amins, mine al sal s, phy oncides, essen ial oils, and o he elemen s necessa y o
he no mal unc ioning o he body. The use o a ious cul i a ion echnologies and he
s udy o hei impac on he g ow h and de elopmen o oma o a ie ies, as well as on
yield, economic indica o s, and o he impo an pa ame e s, is o g ea impo ance.
The expe imen s aimed o s udy he impac o a ious cul i a ion echnologies on he
g ow h, de elopmen , quali y o p oduc s, and yield o oma o a ie ies.
Keywo ds. Ho icul u e, con olled en i onmen , oma o, a ie y, plan ing
scheme, plan ing ime, yield.
Ki ish. Respublika axolisini oziq – o qa balansida sabza o la asosiy o‘ inla dan
bi ini egallaydi. Axolini qishki mudda la da yangi a maxsulo si a i alabga ja ob
be adigan sabza o la bilan a’minlash uchun issiqxonala dan oydalaniladi.
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 9 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Ok yab , 2025
94
Issiqxona ishlab chiqa ishning asosiy azi ala idan bi i sabza o ekinla i
hosildo ligini oshi ish, mahsulo si a ini yaxshilash a sabza o ishlab chiqa ish
xa aja la ini kamay i ishni a'minlaydigan e ish i ish exnologiyasini
akomillash i ishdi .
Bizning espublikamizda xam yopiq g un da sabza o ekinla ini ye ish i ishning
xamma ma sumla da oʻziga ya asha qiyinchilikla i ma jud. Bunday qiyinchilikla
qa o iga ye ish i ish sha oi i bilan bogʻliq qiyinchilikla ki adi.
Himoyalangan g un mik oiqlimining oʻziga hosligi (xa o a up oq namligining
oshib ke ishi, xa o a ning keskin oʻzga ishi a x.k.) kasallikla ning koʻpayishi a
a qalishi uchun qulay muxi ni ya a adi. Bu esa, o‘z na ba ida hosildo lik a mahsulo
si a ining pasayishiga olib keladi. Bundan ashqa i, issiqxonada pomido
ye ish i ganda (du agayga bog‘liq xolda) oʻsimlikni ege asiya da ining qaysi
azasida qanday oziq elemen iga alabchanligi kuchli ekanligini bilish muxim. Shu
sababdan, issiqxonada ye ish i ish uchun na la ni o‘g‘ i anlash, ekish mudda la i a
ub qalinligini maqbullash i ish, o‘g‘i la a sug ‘o ish izimidan sama ali
oydalanishni exnologiyala ini o‘ ganish za u .
Tadqiqo la ning maqsad a azi ala i. Tadqiqo la da o‘ ganilayo gan pomido
du agayla ining ekish mudda la i, ub qalinligi, ko‘cha ning yoshi, issiqxona
mik oiqlimining du agayga mos a ishda za u qimma li xo‘jalik biologik
ko‘ sa kichla i - ezpisha ligi, me a si a i, o‘su da i da omiyligiga, me aning
shakllanishiga, biome ik ko‘ sa kichla i, kasallikla bilan kasallanish da ajasi,
mahsuldo lik ko‘ sa kichla i, hosildo ligi, hosil o‘plash dinamikasi a iq isodiy
sama ado ligi ko‘ sa kichla iga a’si ini o‘ ganish o qali yopiq g un da ye ish i ish
uchun maqbul ye ish i ish exnologiyala ini aniqlash a ishlab chiqa ishga adbiq qilish
maqsad qilingan.
Tadqiqo la ni o‘ kazish uslubi. Ekinla dan yuqo i hosil olishda o‘ ganilayo gan
du agayla ning xususiya la ini hisobga olish aloxida axamiya kasb e adi. Du agayning
o‘sish a i ojlanish xususiya iga yaqin bo'lgan exnologik pa ame la ni (ekish
mudda i, ko'cha la ning yoshi, ekish cxemasi, ub qalinligi, mik oiqlim ejimla i,
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 9 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Ok yab , 2025
95
oziqlanish) o' ganish a op imal pa ame la ni anlash ekinla dan yuqo i a si a i hosil
olishga a ye ish i ish xa aja la ini sezila li da ajada kamay i ishga imkon be adi.
Taj ibala da Nide landaiyaning Riyk-Z an seleksion u ug‘chilik kompaniyasida
ya a ilgan, 2016 yil Respublikamizda yopiq g un da ye ish i ish uchun Da la ees iga
ki i ilgan inde e minan pomido ning Alamina F1 ge e ozis du agayi a Iz ailning
Xaze a seleksion u ug‘chilik kompaniyasida ya a ilgan, 2013 yil Respublikamizda
yopiq g un da ye ish i ish uchun Da la ees iga ki i ilgan inde e minan pomido ning
Lamiya F1 ge e ozis du agayla ining u li ekish sxemala ida, u li ekish mudda la ida,
issiqxona u li o‘s i ish sha oi ida o‘sishi, i ojlanishi, kasallanish a za a lanish
da ajasi a hosildo ligi o‘ ganiladi.
Olingan na ijala a ula ning axlili. O‘ ganish uchun olingan pomido
du agayla ining u ug‘la i 8 a gus kuni ko‘cha uchun ekildi. 6 sen yab kuni 30 kunlik
ko‘cha la , 16 sen yab kuni 40 kunlik ko‘cha la a 26 sen yab kuni 50 kunlik
ko‘cha la issiqxonaga ko‘chi ib o‘ kazildi. Taj ibala u li ekish sxemala ida, yani 80
x 30, 80 x 40, 80 x 50 a 80 x 60 sxemala ida, u li ub qalinligida yani 3,5; 3,1; 2,5 a
2,1 qalinlikda ekildi.
Ekish mudda la i, ko‘cha yoshi a ekish sxemala ining pomido
du agayla ining biome ik ko‘ sa kichla iga a’si i (80x40 ekish sxemasida).
№
Ekish mudda la i
Ko‘cha
yoshi, kun
O‘simlik
bo‘yi, sm
Ba g soni,
dona
Ba g
yuzasi,sm2
Alamina F1
1
6 sen yab
30
26,3
5,8
430
2
16 sen yab
40
31,2
8,1
880
3
26 sen yab
50
44,7
11,2
1600
Lamiya F1
1
6 sen yab
30
25,4
5,1
416
2
16 sen yab
40
29,9
7,6
810
3
26 sen yab
50
42,8
10,8
1520
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 9 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Ok yab , 2025
96
O‘ ganilayo gan Alamina F1 du agayida 30 kunlik ko‘cha la da o‘simlik bo‘yi
26,3 smni, ba g soni 5,8 donani a ba g assimilya siya yuzasi 430 sm² ashkil qildi.
Xuddi shu ko‘ sa kichla Lamiya F1 du agayida nisba an, o‘simlik bo‘yi 25,4 cm, ba g
soni 5,1 dona, ba g yuzasi 416 cm² ni ashkil e ganligi kuza ildi. Bu ko‘ sa kichla
Alamina F1 du agayida 50 kunlik ko‘cha la da o‘simlik bo‘yi 44,7 smni, ba g soni 11,2
donani a ba g assimilya siya yuzasi 1600 sm² ashkil qildi. Nisba an bu ko‘ sa kich
Lamiya F1 du agayida 26,3 smni, 5,8 donani a 430 sm² ashkil qildi. Ha ikkala na da
ham eng ka a nisbiy o‘sish ba g yuzasida kuza iladi. Bunda bu ko‘ sa kich Alamina
F1 du agayida 272% ni, Lamiya F1 du agayida 265% ni ashkil e ganligi kuza ildi.
Taj ibala da xa ikkala du agay bo‘yicha ko‘ sa kichla solish i ilganda
kel i ilgan ba cha ekish mudda la ida xam ko‘ sa kichla ning (o‘simlik bo‘yi, ba g soni
a ba g yuzasi) yuqo iligi Alamina F1 du agayida kuza ildi. Bu du agayda, xa uch
sha oi bo‘yicha o‘ acha o‘simlik bo‘yi 34,07 sm ni, ba g soni 8,37 donani a ba g
yuzasi o‘ acha 970 sm² ni ashkil e di. Xuddi shu ko‘ sa kich bo‘yicha Lamiya F1
du agayida xa uch sha oi bo‘yicha o‘ acha o‘simlik bo‘yi 32,70 sm ni, ba g soni 7,83
donani a ba g yuzasi 915,33 sm² ni ashkil e di.
Taj ibala da du agay o‘simlikla ining ba g yuzasi na aqa ba g soni oshishi bilan,
balki ha bi o‘simlik bo‘yining o‘sishi bilan ham oshganligi kuza iladi.
Xulosa a akli la . Taj ibala da o‘ ganilayo gan xa ikkala du agayda xam 26
sen yab da 50 kunlik ko‘cha ini ekish o‘simlik bo‘yi, ba g soni a umumiy ba g
yuzasining yuqo i bo‘lishini ko‘ sa adi.
Qishki issiqxonala da u li ye ish i ish usulla ining pomido ning o‘sishi a
i ojlanishi a hosildo ligiga a’si ini o‘ ganish bo‘yicha aj ibala da om e i ilmoqda.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. С.Ф. Гавриш, И.С.Гавриш. Современные гибриды томата для
защищенного грунта. Овощи России, 2015, №1 (28) с.15 -18.
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 9 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Ok yab , 2025
97
2. Бекмурадова, Х. K., & Исмоилов, А. И. Самарканд, Узбекистан Sama kand
Ins i u e o e e ina y medicine, Sama kand, Uzbekis an The scien i ic esea ch
ins i u e o ege able g oups and po a o s udies in Sama kand scien i ic-expe imen al
s a ion, Sama kand, Uzbekis an. ББК 65.2 С56, 58.
3. Бекмурадова, Х. К., Исмоилов, А. И., & Ахмадалиев, Б. Ж. (2019).
ОЦЕНКА ИСХОДНОГО МАТЕРИАЛА ДЛЯ СОЗДАНИЕ НОВЫХ
УСТОЙЧИВЫХ К ВИРУСНОЙ МОЗАИКЕ СОРТОВ ТОМАТА. Актуальные
проблемы современной науки, (3), 170-173.
4. Bekmu ado a X. K., E gashe I. T. HIMOYALANGAN GRUNTDA
BODRING DURAGAYLARINING HOSILDORLIGIGA TURLI EKISH
MUDDATLARINING TA’SIRI //SCHOLAR. – 2024. – Т. 2. – №. 5. – С. 70-76.
5. Xudaybe diye B., E dem H., Bekmu ado a X. Qishki issiqxonala da
pomido ning o‘sishi, i ojlanishi a hosildo ligiga ye ish i ish exnologiyala ining
a’si i. Ag oilm. 3 (110)., 91-93 b.2025.
6. Bekmu ado a X. Issiqxonada bod ing du agayla ining hosildo ligiga
ye ish i ish exnologiyasining aʼsi i. Zamona iy dunyoda inno a sion adqiqo la .
Naza iya a amaliyo . Inno a i e academy. 78-81b. 2025
7. Bekmu ado a, Xu shida Ka imo na, and Ib agim Tashken o ich E gashe .
"Himoyalangan g un da bod ing du agayla ining hosildo ligiga u li ekish
mudda la ining a’si i." SCHOLAR 2.5 (2024): 70-76.
8. www.ogo od. u
9. h ps://o eplicah.com
