281
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
UZUM BARGIDAN QURUQ EKSTRAKTNI OLISH, TARKIBIDAGI TEMIR
MIQDORINI ANIQLASH
A.K.Said alie
M.M.Mi zae a
Toshken Fa ma se ika Ins i u i, Toshken shah i, O’zbekis on Respublikasi
e-mail: [email p o ec ed]
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17334377
Dolza bligi. So’nggi yilla da yosh bolala da, ayniqsa xomilado ayolla da, o ganizmda emi
moddasi ye ishmasligi na ijasida kamqonlik kasalligi ko’payib bo moqda. Bu kasallikla da xozi gi
kunda emi (II) uzla i qo’shilgan xa xil nomla dagi do i osi ala i ma jud bo’lib, bemo la
omonidan qabul qilinib kelinmoqda.
Shuni ay ish mumkinki, xozi gi kunda emi saqlo chi o’simlikla deya li o’ ganilmagan.
Uzum-(Vi is ini e ab) ka a ba gla i ko’p yillik o’simlik bo’lib,15-20 sm a undan o iq
bo’lishi mumkin. Uzumdoshla oilasiga mansub bo’lib, muylo chala i bilan chi mashib o’sadi. Yosh
no dala i bi oz jiga ang, qa i no dala i po’s log’i хаm jiga angda bo’ladi. Asosan no dala i
yo damida ko’pay i iladi. Me ala i u li angda bo’lishi mumkin. Ay im u la ida u ug’la i,
ay imla ida u ug’i yo’q. Uzumla qu a be u chi xususiya iga ega.
Kimyo iy a kibida la anoidla 20%, qandla 10-33% (glyukoza, uk oza, olma, ino, limon,
yan a , sha el, glyuku on, gall, sali sil kislo ala ) uch ashi mumkin.
Tadqiqo olib bo ishda uzum na la idan Rizama o a a qo a shaxzoda uzumla ini ba gla i
yig’ib olinib, axlil olib bo ildi.
Tadqiqo ninig maqsadi. O ganik bi ikkan emi saqlo chi o’simlikla ni o’ ganib, ula dan
qu uq eks ak olib, axlil usulini ishlab chiqish, mine aliza siya usulla ini o’ ganib, emi ni %
miqdo ini aniqlash adqiqo ning maqsadi xisoblanadi.
Usul a uslubla . 1) Sul a kislo a a kaliy pe mangana bilan mine aliza siya qilish.
0,025 g eks ak olib, 250 ml xajmli konussimon kolbaga solib,5 ml konsen langan sul a
kislo a qo’shib, qaynab u gan su xammomida 10 daqiqa da omida isi ib, us iga 10 ml 0,1 M kaliy
pe mangana e i masidan qo’shildi , su xammomida 10 daqiqa da omida isi ildi, so’ng a 10 ml
su ,10 ml 16% sul a kislo a e i masi, 2-3 ml k axmal,1 ml 10% kaliy yod e i masidan qo’shib, aj alib
chiqqan yodni 0,01 M na iy iosul a e i masi bilan e i mani angi o’chgunicha i landi.1 ml na iy
iosul a 0,0005585 g yodni o’ziga bi ik i adi. Uzum ba gidan olingan qu uq eks ak a kibidagi
emi miqdo ini quyidagi xisoblash o mulasi bo’yicha xisoblab opiladi:
%= 𝑉∗𝐾∗𝑇∗100
𝑎
a-olingan o ma, g
V-sa bo’lgan na iy iosul a xajmi, ml
K- uza ish koe i sien i
T-yodni i i
Taxlil na ijala i shuni ko’ sa diki, sul a kislo a a kaliy pe mangana bilan mine aliza siya
qilinganda, emi miqdo i 4,2% bo’lishi aniqlandi.
2) Esk ak ni konsen langan ni a kislo a yo damida mine aliza siya qilinganda, emi
miqdo i 4,0 % gacha bo’lishi aniqlandi.
282
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
Na ijala . Uzum ba gidan qu uq eks ak olishda qu uq xom-ashyoni su yo damida qaynab
u gan su xammomida 1 soa da omida isi ilib, so’ng a pax a o qali il lab, chinni kosachaga
o’ kazilib, bug’la ilib, eks ak olindi.Olingan qu uq eks ak yig’indisi 30% ni ashkil qildi.
Xulosala . Uzum ba gidan qu uq eks ak olindi. Xozi da ushbu adqiqo ishla i da om
e moqda.
