GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
4
DOI: h ps://10.5281/zenodo.17663829
OMMAVIY AXBOROT VOSITALARI VA DEMOKRATIYANING O‘ZARO
BOG‘LIQLIGI
Ibadullaye a Ma una Ilhomboy qizi
OʻzMPU Ij imoiy-gumani a anla ni oʻqi ish me odikasi(huquq a’limi)
1-ku s magis an i
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada omma iy axbo o osi ala i a demok a iya haqida so‘z
yu i iladi. Omma iy axbo o osi ala ining mamlaka demok a ik hola i, inson
huquqla ini a’minlashdagi o‘ ni haqida ham o‘x alib o‘ iladi.
Kali so‘zla : Omma iy axbo o osi ala i(OAV), demok a iya, kons i u siya,
axbo o lashgan jamiya , o‘ inchi hokimiya , ju nalis ika.
Bugungi jadallik bilan i ojlanib bo ayo gan axbo o as ini ij imoiy, iq isodiy,
madaniy a siyosiy aoliya a ja ayonla da ish i ok e ish, aniq maqsad hamda
yo‘nalishla ga ega bo‘lishni axbo o siz yoki omma iy axbo o osi ala isiz asa u
e ib bo‘lmaydi. OAV o qali a alo insonla siyosiy, ij imoiy, iq isodiy, madaniy
hayo da hamda dunyo hamjamiya i, da la la a o munosaba la da sodi bo‘layo gan
o‘zga ishla dan xaba do bo‘ladi. Uni id ok e adi. Munosaba bildi adi, qabul qilishi
hamda siyosiy ja ayonla ning ish i okchisiga aylanishi yoki aksincha, xolisona u ishi
ham mumkin. Lekin, nima bo‘lganda ham bugungi hayo imizni OAVsiz asa u
e olmaymiz. ‘‘Axbo o lashgan jamiya " o‘g‘ isidagi qa ashla ning negizi ham
dunyoda axbo o ko‘lamining o ib ke ganligi bilan bog‘liq. Axbo o mamlaka la a
dunyo xalqla ida bo‘layo gan oqea a hodisala o‘g‘ isida xaba ni ye kazish bilan
xa ak e lanadi. Omma iy axbo o esa uning ko‘lamini a keng jamoa chilikka
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
5
yo‘nal i ilganligini, qam o ini bildi adi. Dunyoda ba cha mamlaka la da omma iy
axbo o osi ala i ye akchi o‘ in u adi. Mamlaka ij imoiy-siyosiy hayo ida ye akchi
ol o‘ynaganligi uchun ham ula ga o‘ inchi hokimya usini be ish ommalashgan.
Shuning uchun ham O‘zbekis on Respublikasi Kons i u siyasinimg 81-moddasida:
"Omma iy axbo o osi ala i e kindi a qonunga mu o iq ishlaydi. Ula axbo o ning
o‘g‘ iligi uchun belgilangan a ibda ja obga di . Senzu aga yo‘l qo‘yilmaydi."
deyiladi. Hozi gi kunda da la imizda omma iy axbo o osi ala i a ula da xizma
qilayo gan ijodko la ning e kin, keng qam o li, oshko a aoliya ko‘ sa ishla i uchun
ba cha sha oi la ya a ilgan. Oliy Majlis omonidan bi qa o qonunla qabul qilindiki,
ula ha bi omma iy axbo o osi asi a ha bi ju nalis uchun das u ilamaldi , o‘ziga
xos huquq a bu ch osi asidi .
Biz yashayo gan da -axbo o as i ekanligi a O‘zbekis onning xalqa o miqyosda
o‘zining munosib o‘ ni bo ligini inoba ga olinib, yu imizda malakali ju nalis la ni
ye ish i ib chiqa ish, jahon aj ibasini o‘ gangan holda xalqa o maydonda o‘z so‘zini
ay a oladigan muxbi kad la ni ayyo lash maqsadida, “Ju nalis ika a omma iy
kommunika siya osi ala i uni e si e i”ning ashkil e ilishi muhim ahamiya ga ega.
Ba chamizga ma’lumki, omma iy axbo o osi ala i insonla ni mamlaka ij imoiy
siyosiy hayo i bilan uz iy bog‘laydi hamda ula ning bu ja ayonla ga ish i ok e ishiga
u ki be adi. Axbo o ning “xolis”, “ishonchli” a “aniq” bo‘lishi muhim. Noxolis
dalilla yoki yolg‘on axbo o la inson hayo iga, shuningdek, uning ko‘lami, axbo o
qam o i da ajasiga qa ab xalqla , da la la o‘ asidagi munosaba la ga salbiy a’si
ko‘ sa adi. Omma iy axbo o osi ala ini haqiqiy “ o‘ inchi hokimya ”ga aylan i ish
ja ayoni hamma joyda ham ancha mu akkab kechayo ganligi kuza ilmoqda. Xususan,
axbo o ahlilida eskicha ik yu i ish o‘z a’si ini saqlab u ibdi. Eski sa qi la dan judo
bo‘lish esa dunyoqa ash, psixologiya, u li da la o‘ asidagi ko‘zga ko‘ inmaydigan
ku ashla bilan bi ga bo moqda. Insonla ega bo‘layo gan axbo o ning xa ak e i a
a qa ish usulla i ash iqo ko‘ inishla iga ham a’si e adi a uni belgilab be adi.
Axbo o ning kundalik bo‘layo gan oqea a hodisala bilan mos kelishi siyosiy
munosaba la da shaxs aolligini oshi adi. Fuqa ola ning mus aqilligini, e kin ik ini
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
6
yanada mus ahkamlaydi. Hozi gi zamonda axbo o a qa ish exnikala i qisqa
mudda da keng audi o iyani qam ab olish imkoniya iga ega. U ko‘p oq chega a
bilmaydigan omilga aylanib qoldi. Bugun insonla dunyo axbo o i maydoni bilan bi ga
yashayap i. Siyosa , siyosiy ja ayonla a munosaba la ning axbo o bilan bog‘liqligi
esa oshib bo moqda. Bu uni xisobga olishni aqozo e adi . Bu aziya da milliy
demok a ik qad iya la dan che lashishga olib kelishi mumkinligini hech kim inko
e olmaydi.
Xulosa o‘ nida shuni a’kidlash lozimki, omma iy axbo o osi ala i " o‘ inchi
hokimya " si a ida insonla ongi, qalbi , dunyoqa ashiga, xohish- i odasiga a’si
e ishning muhim omilidi . U mamlaka la , xalqla hayo ida ma jud siyosiy
ja ayonla ning shakllanishi a qa o opishida, kishila i odasini yo‘nal i ishga o‘ziga
xos hokimya ga, a’si ko‘ sa ish qu a iga ega ekanligi bilan xa ak e lanadi. OAV
insonla ning hokimya ga nisba an munosaba ini shakllan i adi, ula ni siyosiy
ja ayonla ni amalga oshi ishning muhim sub’yek iga aylanishiga xizma qiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI: (REFERENCES)
1.Отамуратов, С. (2015). ЕШЛАР СИЕСИИ МАДАНИЯТИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ ОМИЛЛАРИ. 15. Отамуратов, С. С. (2000).
2.Национальное самосознание социально активной части молодежи и его
функционирование в условиях независимости Узбекистана (социологический
анализ).
3. O‘zbekis on Respublikasi kons i u siyasi- inson qad ini ulug‘lash, e kin a a o on
hayo imiz ka ola i-TDTU kon e ensiyasi
