351
PEDAGOGIK TA’LIMDA AXBOROT VA RAQAMLI
TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASHNING AHAMIYATI
Xu amo a E’zoza Mu odullaye na
Qa shi xalqa o inno a sion uni e si e i magis an i
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17667376
Anno a siya: Ushbu maqolada zamona iy pedagogik a’lim ja ayonida axbo o -
kommunika siya exnologiyala i (AKT) a aqamli esu sla dan oydalanishning dolza bligi,
ula ning o‘qu ja ayonini ans o ma siya qilishdagi oli, shuningdek, pedagogla ning aqamli
kompe ensiyala ini i ojlan i ish za u a i ahlil e iladi. Raqamli osi ala a’lim si a ini oshi ish,
indi idual o‘qu yo‘lla ini ya a ish, pedagogik moni o ingni akomillash i ish a alabala ning
bilish aoliya ini aollash i ishga xizma qilishi ilmiy asosda yo i ilgan.
Kali so‘zla : Raqamli exnologiyala , axbo o -kommunika siya exnologiyala i, pedagogik
a’lim, aqamli kompe ensiya, inno a sion me odla , maso a iy a’lim, elek on a’lim, LMS,
moni o ing, o‘qi ishning in e ak i usulla i.
XXI as da globallashu a aqamlash i ish ja ayonla i a‘lim izimining ba cha
bo‗g‗inla iga jadal ki ib kelmoqda. Pedagogik a‘limning mazmuni, shakl a
me odla i mode niza siya qilinib, o‗qi u chi shaxsiga qo‗yilayo gan alabla obo a
o ib bo moqda. Axbo o a aqamli exnologiyala a‘lim ja ayonini yengillash i ish,
izimli boshqa ish, o‗qu esu sla ini di e si ika siya qilish, hamko likda o‗ ganish
imkoniya la ini kengay i ish kabi ko‗plab us unlikla ga ega. Bugungi globallashu a
aqamlash i ish da ida a‘lim izimi jamiya a aqqiyo ining bosh omilla idan bi i
si a ida doimiy o‗zga ish ja ayonida. Axbo o -kommunika siya exnologiyala i
(AKT) pedagogik aoliya ning ba cha bosqichla iga chuqu ki ib kelgani sababli,
zamona iy o‗qi u chi na aqa bilim be u chi, balki aqamli ja ayonla ni
boshqa u chi shaxsga aylanishi za u . Ta‘limda aqamli exnologiyala ni qo‗llash —
da sning sama ado ligini oshi ish, o‗qu chila da mus aqil ik lashni shakllan i ish a
malakala ni chuqu lash i ishda muhim omildi .
Raqamli exnologiyala a‘lim ja ayonida yangi imkoniya la ya a adi.
O‗qu chila uchun maso a iy a‘lim, elek on da slikla , in e ak i pla o mala ,
sun‘iy in ellek asosidagi o‗qu das u la i — bula ning ba chasi o‗qi ish ja ayonini
yengillash i ib, sama ado likni oshi adi. Shu bilan bi ga:
– bilim olish ja ayoni ezlashadi;
– o‗qu chila o‗zlash i ish da ajasiga qa ab mus aqil ishlash imkoniya iga ega
bo‗ladi;
– o‗qi u chi o‗qu ja ayonini ahlil qilish a nazo a qilishni aniq oq amalga
oshi adi;
352
– ko‗ gazmalilik kuchayadi.
Pedagogik ja ayonda axbo o exnologiyala ining a zallikla i
AKTning o‗qi ish ja ayonidagi asosiy us unlikla i quyidagila dan ibo a :
• In e ak i a‘lim muhi i ya a iladi.
• Elek on es la o qali nazo a ez a aniq amalga oshadi.
• Vi ual labo a o iyala yo damida mu akkab ja ayonla ni oson ushun i ish
mumkin bo‗ladi.
• O‗qu chila ning mus aqil ishlashi, qiziqishi a aolligi o adi.
• Da s aq ida aq ejaladi a mazmun zichlashadi.
Raqamli exnologiyala ning o‗qu chi aoliya iga a‘si i
Bugungi o‗qu chi aqamli dunyo akili bo‗lgani uchun, an‘ana iy usulla unga
ha doim sama ali bo‗la e maydi. Raqamli osi ala :
– o‗qu chini aol ik lashga undaydi;
– o‗z us ida ishlashni osonlash i adi;
– bilimni ko‗ gazmali a zda o‗zlash i ishga yo dam be adi;
– jamoada ishlash a kommunika i kompe ensiyala ni i ojlan i adi.
4. O‗qi u chining aqamli kompe ensiyasi
Zamona iy pedagog quyidagi aqamli ko‗nikmala ga ega bo‗lishi ke ak:
• kompyu e a in e ne dan sama ali oydalanish;
• a‘lim pla o mala ida ishlash (Moodle, Google Class oom, ZiyoNET a
boshqala );
• elek on da slik ya a ish;
• sun‘iy in ellek osi ala idan oydalanish;
• mul imedia osi ala idan da s ja ayonida o‗g‗ i oydalanish.
Raqamli exnologiyala ni a‘limda qo‗llashning dolza b yo‗nalishla i
Pedagogik a‘limda AKTni jo iy e ishning asosiy yo‗nalishla i quyidagila dan
ibo a :
– maso a iy a‘lim izimini i ojlan i ish;
– elek on ku ubxonala ni kengay i ish;
– mul imedia da slikla ya a ish;
– kasbiy a‘limda i ual aj iba a simulya o la dan oydalanish;
– o‗qi u chila ni AKT bo‗yicha mun azam qay a ayyo lash.
Pedagogik a‘limda axbo o a aqamli exnologiyala ning o‗ ni obo a o ib
bo moqda. Ula ni o‗g‗ i qo‗llash na aqa da s si a ini oshi adi, balki o‗qu chila ni
kelajak kasbla iga ayyo lashda ham muhim ahamiya ga ega. Raqamli exnologiyala
353
a‘limni zamona iylash i ish, pedagogik ja ayonni akomillash i ish a inno a sion
yondashu la ni jo iy e ishda asosiy omil bo‗lib qolmoqda.
Foydalanilgan adabiyo la :
1. O‗zbekis on Respublikasi P eziden ining ―Raqamli O‗zbekis on – 2030‖ s a egiyasi.
2. O‗zbekis on Respublikasi ―Ta‘lim o‗g‗ isida‖gi Qonuni.
3. Xoshimo O., To‗x asino A. ―Pedagogik exnologiyala a pedagogik maho a ‖. – T.: 2020.
4. Ande son J., Dex e S. "School Technology Leade ship: Theo y o P ac ice." Educa ional
Adminis a ion Qua e ly, 2019.
5. UNESCO. ―ICT Compe ency F amewo k o Teache s‖, 2018.
6. Mish a P., Koehle M. J. ―Technological Pedagogical Con en Knowledge (TPACK)
F amewo k‖, 2006.
7. Ba es A.W. ―Teaching in a Digi al Age‖. Vancou e : 2015
8. ―Raqamli iq isodiyo asosla i‖. O‗qu qo‗llanma. – T.: 2021.
