INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
293
O‘ZBEKISTONDA TIBBIYOT MUASSASALARI VA OTMLAR
YORDAMIDA TA‘LIM TURIZMINI RIVOJLANTIRISHNING
ISTIQBOLLARI
Хошимов Шохрух Гуломович
Ведущий специалист Научно-исследовательского института
развития туризма при Комитете по туризму Республики Узбекистан
ORCID: h ps://o cid.o g/0009-0004-1645-7379
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17667564
Аnno a siya. Maqolada O‘zbekis onda a’lim u izmini, ayniqsa ibbiy yo‘nalishdagi
a’limni i ojlan i ish is iqbolla i oliy a’lim muassasala i a ibbiyo ins i u la i imkoniya la i
asosida ahli qilinadi. Tadqiqo da espublikada a’lim u izmining hozi gi hola i, jumladan,
xo ijiy alabala ni jalb qilish ko‘ sa kichla i, ag‘ba lan i ish izimi a amaldagi me’yo iy-
huquqiy hujja la ahlil qilingan. Ayniqsa, mamlaka ning ye akchi ibbiyo uni e si e la i a
klinikala ining xalqa o aj ibasi, shuningdek, che el alabala i uchun akli e ilayo gan
das u la (qisqa mudda li klinik s aji o kala , o dina u a, magis a u a a ilmiy loyihala )
o‘ ganilgan. Tadqiqo da O‘zbekis onning noyob a ixiy-ma’na iy me osi a abiiy
landsha la ini a’lim u izmi das u la iga in eg a siyalash imkoniya la i o‘ ganilgan.
Shuningdek, so‘nggi yilla da amalga oshi ilayo gan “O‘zbekis on – a’lim u izmi ma kazi”
konsepsiyasining us u o yo‘nalishla i ahli qilingan. O‘ kazilgan adqiqo asosida
O‘zbekis onda ibbiy yo‘nalishdagi a’lim u izmini i ojlan i ishning dolza b muammola i a
is iqbolla i aniqlangan.
Kali so‘zla : Ta’lim u izmi, O‘zbekis on, ibbiyo muassasala i, oliy a’lim muassasala i
(OTM), xalqa o alabala , ibbiy a’lim, klinik s aji o ka, iq isodiy i ojlanish, madaniy
almashinu , ibbiy s aji o ka, klinik o dina u a, aqoba ba doshlik, a’lim ekspo i, akademik
mobillik, a’lim xizma la i, ibbiyo uni e si e la i, i ojlanish is iqbolla i, In a uzilma, da la
siyosa i.
Аннотация. В статье рассматриваются перспективы развития
образовательного туризма в Узбекистане через призму потенциала медицинских
учреждений и высших учебных заведений. В работе проанализированы современное
состояние образовательного туризма в республике, включая показатели привлечения
иностранных студентов, нормативно-правовую базу и систему стимулирования. Особое
внимание уделено изучению международного опыта ведущих медицинских университетов
и клиник страны, а также предлагаемых ими образовательных программ для
зарубежных студентов (краткосрочные клинические стажировки, ординатура,
магистратура и научные проекты).
Исследование охватывает возможности интеграции уникального историко-
культурного наследия и природных ландшафтов Узбекистана в программы
образовательного туризма. Кроме того, в статье представлен анализ приоритетных
направлений концепции "Узбекистан - центр образовательного туризма", реализуемой в
последние годы. На основе проведенного исследования определены актуальные проблемы
и перспективы развития образовательного туризма медицинской направленности в
Узбекистане.
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
294
Ключевые слова: образовательный туризм, Узбекистан, медицинские учреждения,
высшие учебные заведения (ВУЗы), иностранные студенты, медицинское образование,
клиническая стажировка, экономическое развитие, культурный обмен, клиническая
ординатура, конкурентоспособность, экспорт образования, академическая мобильность,
образовательные услуги, медицинские университеты, перспективы развития,
инфраструктура, государственная политика.
Abs ac . This a icle examines he p ospec s o de eloping educa ional ou ism in
Uzbekis an h ough he po en ial o medical ins i u ions and highe educa ion es ablishmen s.
The s udy analyzes he cu en s a e o educa ional ou ism in he epublic, including indica o s
o in e na ional s uden ec ui men , egula o y amewo k, and incen i e sys ems. Pa icula
a en ion is paid o examining he in e na ional expe ience o leading medical uni e si ies and
clinics in he coun y, as well as he educa ional p og ams hey o e o o eign s uden s (sho -
e m clinical in e nships, esidency, mas e 's deg ees, and esea ch p ojec s). The esea ch
explo es oppo uni ies o in eg a ing Uzbekis an's unique his o ical and cul u al he i age and
na u al landscapes in o educa ional ou ism p og ams. Fu he mo e, he a icle p esen s an
analysis o he p io i y di ec ions o he "Uzbekis an - Cen e o Educa ional Tou ism" concep
implemen ed in ecen yea s. Based on he conduc ed esea ch, cu en challenges and
de elopmen p ospec s o medically-o ien ed educa ional ou ism in Uzbekis an a e iden i ied.
Keywo ds: educa ional ou ism, Uzbekis an, medical ins i u ions, highe educa ion
ins i u ions (HEIs), in e na ional s uden s, medical educa ion, clinical in e nship, economic
de elopmen , cul u al exchange, clinical esidency, compe i i eness, educa ion expo , academic
mobili y, educa ional se ices, medical uni e si ies, de elopmen p ospec s, in as uc u e, s a e
policy.
Ki ish. O‘zbekis on Mus aqilligiga e ishgandan so‘ng a’lim a u izm sohala ini
i ojlan i ish bo‘yicha keng qam o li isloho la ni amalga oshi moqda. So‘nggi yilla da ko‘plab
mamlaka la da xalqa o a’lim ( a’lim u izmi) iq isodiyo ning yangi a is iqbolli a mog‘i si a ida
shakllanmoqda. Ushbu maqolaning maqsadi O‘zbekis onning ibbiyo muassasala i a oliy
a’lim muassasala ining (OTM) imkoniya la idan oydalangan holda mamlaka da a’lim
u izmini, ayniqsa ibbiy yo‘nalishdagi a’limni i ojlan i ishning zamona iy endensiyala i,
muammola i a is iqbolla ini o‘ ganishdan ibo a . Tadqiqo ja ayonida O‘zbekis ondagi a’lim
u izmi hola i, jumladan, xo ijiy alabala ni jalb qilish ko‘ sa kichla i, amaldagi qonun hujja la i
a ag‘ba lan i ish izimi ahlil qilingan. Maqolada mamlaka ning ye akchi ibbiyo
uni e si e la i a klinikala ining xalqa o hamko likdagi aj ibala i, ula ning che el alabala i
uchun aqdim e ayo gan das u la (qisqa mudda li klinik s aji o kala , o dina u a, magis a u a
a ilmiy loyihala ) o‘ ganilgan. Shuningdek, O‘zbekis onning noyob a ixiy me osi, abiiy
landsha la i a madaniy boyligi a’lim u izmi bilan uyg‘unlash i ish imkoniya la i yo i ilgan.
So‘nggi yilla da amalga oshi ilayo gan “O‘zbekis on – a’lim u izmi ma kazi” konsepsiyasining
us u o yo‘nalishla i ahlil qilingan.
Oʻzbekis onda ibbiyo yoʻnalishi boʻyicha aʼlim be u chi oliy aʼlim muassasala i
quyidagila :
Ula dan ibbiyo ga ix isoslash i ilgan OTMla :
1. Toshken da la ibbiyo uni e si e i - mamlaka dagi eng yi ik ibbiyo oliygohi.
2. Sama qand da la ibbiyo uni e si e i - a ixiy jiha dan muhim ibbiyo ma kazi.
3. Buxo o da la ibbiyo ins i u i - iloya da ibbiy aʼlimning asosiy ma kazi.
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
295
4. Andijon da la ibbiyo ins i u i - Fa gʻona odiysidagi ye akchi ibbiyo oliygohi.
5. U ganch da la ibbiyo ins i u i - Xo azm iloya i a shimoli-gʻa biy qismida ibbiyo
aʼlimi.
6. Fa gʻona da la jamoa saloma ligi ins i u i - Fa gʻona odiysida ibbiyo aʼlimini
i ojlan i ayo gan ma kaz.
7. Qo aqalpog‘is on ibbiyo ins i u i – G‘a biy O‘zbekis onda qoʻshimcha imkoniya .
8. Toshken da la ibbiyo uni e si e ining Te miz iliali – Janubiy O‘zbekis on
9. Toshken da la ibbiyo uni e si e ining Chi chiq iliali – Toshken iloya i
Fa ma se ika a ibbiyo exnologiyala i:
1. Toshken Fa ma se ika Ins i u i - a ma se ika sohasidagi yagona ix isoslash i ilgan
oliygoh.
Tibbiyo ga ix isoslash i ilgan xususiy OTMla :
1.Ak a (Cen al Asian Uni e si y)
2.Kimyo xalqa o uni e si e i
3.Ye opa ibbiyo uni e si e i
4.Al aganus uni e si e i
5.Fa ma se ika a’lim a adqiqo ins i u e
6.Impuls ibbiyo ins i u i
7.Tu on Za med uni e si e i
8.Buxo o inno a sion ibbiyo ins i u i
9.Osiyo xalqa o uni e si e i
10.Ma kaziy Osiyo xalqa o ibbiyo uni e si e i
11.Xalqa o No dik Uni e si e i
Tibbiyo akul e la i boʻlgan boshqa uni e si e la :
1. Oʻzbekis on Milliy Uni e si e i - Biologiya a Tibbiyo biologiyasi kabi
yoʻnalishla .
2. Nizomiy nomidagi Toshken Da la Pedagogika Uni e si e i - Biologiya a
sogʻliqni saqlash aʼlimi.
3. Sama qand Da la Uni e si e i - Biologiya a Tibbiyo biologiyasi yoʻnalishla i.
4. Qo aqalpogʻis on Da la Uni e si e i - Biologiya a sogʻliqni saqlash sohasidagi
yoʻnalishla .
Ba cha ibbiyo OTMla i Oʻzbekis on Respublikasi Sogʻliqni saqlash azi ligi a
Oʻzbekis on Respublikasi Oliy aʼlim, an a inno a siyala azi ligi omonidan
akk edi a siyadan oʻ gan. Bakala ( ibbiyo hamshi asi, eldshe , a ma se ) a magis a u a
( ibbiyo mu axassisla i) da ajala i boʻyicha aʼlim be iladi. Oʻqu das u la i Oʻzbekis on a
xalqa o s anda la ga moslash i ilgan.
O‘zbekis on sog’liqni saqlash sohasida SSSR da la la i o asida nechanchi o‘ inni
egallagan? Bu sa olga aniq a soddagina ja ob be ish qiyin, chunki So e I i oqi da ida
espublikala ning sog‘liqni saqlash sohala i bo‘yicha asmiy ey ingla uzilmagan. Bi oq,
ma‘lumo la asosida quyidagi mulohazala ni kel i ish mumkin:
O‘zbekis on SSR sog‘liqni saqlash izimi SSSR da ida quyidagi o‘ inla da bo‘lgan:
Ijobiy jiha la (yuqo i o‘ inla egallagan sohala ):
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
296
1. V achla soni bo‘yicha – O‘zbekis on SSR bu un I i oq bo‘yicha
3-4-o‘ inla da u gan (Rossiya SFSR a Uk aina SSRdandan keyin).
2. O‘ a ibbiyo xodimla i soni – aholi soniga nisba an yuqo i ko‘ sa kichla ga
ega bo‘lib, 2-3-o‘ inla da bo‘lgan.
3. Tibbiyo ins i u la i soni – Bu un I i oq bo‘yicha 4-5-o‘ inni egallagan
(Toshken , Sama qand, Andijon a boshqala ).
4. Pedia iya a akushe lik – aholining yuqo i ug‘ilish da ajasiga moslash i ilgan
i ojlangan izim.
SSSR da idagi O‘zbekis onning ibbiy yu uqla i quyidagi sohala da namoyon bo‘lgan
edi:
- T opik kasallikla (bezgak, ichbu ug) a pa azi ologiya sohasida Bu uni i oq ilmiy
ma kazi bo‘lgan.
- Gipe oniya a yu ak-qon omi kasallikla i bo‘yicha Toshken da ilmiy ins i u
aoliya ko‘ sa gan.
- Giyoh andlikka qa shi ku ash ma kazi si a ida anilgan.
Aga umumiy i ojlanish da ajasini hisobga olsak, O‘zbekis on SSR sog‘liqni saqlash
sohasida o‘ a qa o dagi espublikala gu uhiga ki gan: yuqo i gu uhga (1-2-o‘ in): Rossiya
SFSR, Uk aina SSR, Bela us SSR, o‘ a gu uhga (3-5-o‘ in): O‘zbekis on SSR, Qozog‘is on
SSR, G uziya SSR, quyi gu uhga (6-7-o‘ in): Tojikis on SSR, Qi g‘izis on SSR, Tu kmanis on
SSR ki i ilgan. Bu baholash aqa So e I i oqi a kibidagi nisbiy o‘ inni ko‘ sa adi.
Mus aqillikdan keyin O‘zbekis on o‘z sog‘liqni saqlash izimini ubdan isloh qildi a xalqa o
s anda la ga moslash i moqda.
Hozi gi kunda O‘zbekis onning sog‘liqni saqlash sohasi xalqa o ey ingi qay da aja ye ib
keldi? O‘zbekis onda ibbiyo yo‘nalishida o‘qiyo gan Pokis on a Hindis onlik alabala
diplomla i qay da ajada an olinadi?
O‘zbekis onning sog’liqni saqlash izimining xalqa o ey ingdagi o‘ ni. Hozi gi
kunda O‘zbekis onning sog'liqni saqlash izimi i ojlanayo gan, isloho la bosqichida a
ba qa o yaxshilanish ko‘ sa ayo gan izim hisoblanadi. An‘ana iy xalqa o ey ingla
ko‘pincha iq isodiy i ojlangan mamlaka la ni qiyoslaydi, shuning uchun O‘zbekis on
yuqo i pozi siyala da emas, lekin bi qa o muhim ko‘ sa kichla da o'ziga xos yu uqla ga
ega. Quyida u li ko‘ sa kichla bo‘yicha hola :
Ko‘ sa kich
O‘zbekis onning
hola i
Izohla
WHO (JSK)
Tizimla i
Rey ingi
Pas -o‘ a o‘ inla
Jahon sog‘liqni saqlash ashkilo ining so‘nggi
umumiy ey ingi 2000-yilda bo‘lib, u ye da
O‘zbekis on
189 mamlaka o asida 101-o‘ inda edi.
Ammo hozi gi kunga kelib, yuqo i
endensiyani ko‘ sa adi hamda
84-o‘ inda baholanadi.
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
297
O' acha um
Ko' ish
~74 yosh (2023)
Bu ko‘ sa kich bo‘yicha MDH mamlaka la i
o asida o‘ a o‘ inda, Rossiya (73) a
Qozog‘is on (73)dan yuqo i, ammo
A manis on (76) a G uziyadan (74) pas .
Chaqaloqla
o‘limi
1000 i ik
ug'ilishga 12-14 a
So‘nggi 20 yilda sezila li yaxshilandi (1990-
yilda 40 dan o iq edi). Hali
G‘a biy Ye opa (3-5) ko‘ sa kichla idan
pas , ammo min aqadagi ba'zi qo‘shnila idan
(Tojikis on, Qi g‘izis on) yaxshi oq
hisoblanadi.
Xalqa o si a
s anda la i
Ri ojlanmoqda
Da la a xususiylash i ilgan
shi oxonala Xalqa o si a
akk edi a siyasi (JCI a boshqala ) olish
uchun das u la ni boshladi. Bu u izm a
a’limni i ojlanishi a ishonch uchun
muhim.
Global Sog'liqni
Saqlash
Xa sizligi
Indeksi
Pas (131 mamlaka
o asida 99-o‘ in,
2021)
Bu ey ing pandemiya da ida izimning
ayyo ligi a ja ob be ish qobiliya ini
o‘lchaydi.
Jahon sog ‘liqni saqlash ashkilo i ekspe la ining ahililla ida
2023-2024 yilla dagi O‘zbekis on yuqo i ey ingdagi mamlaka emas, ammo u aol isloho la
olib bo ayo gan, aholining asosiy sog‘lig‘i ko‘ sa kichla ini yaxshilagan a xalqa o
s anda la ga mu o iqlash i ish uchun sa moya ki i ayo gan mamlaka di . Asosiy maqsad si a a
sama ado likni oshi ishdi .
Nega O‘zbekis onga ko‘p mamlaka la dan da olangani kelishadi?
Bu sa olga ja ob bi qancha omilla bilan aniqlik ki i ish maqsadga mu o iq.
O‘zbekis onga da olanish uchun keladigan bemo la sonining o‘sishi quyidagi asosiy sababla
bilan izohlanishi mumkin:
1. A zon na xla (na xga nisba an yuqo i si a )
Bu asosiy omil hisoblanadi. O‘zbekis onda ibbiy xizma la G‘a b, Yaqin Sha q yoki
ha o Rossiyadagi na xla niga qa aganda sezila li da ajada a zon oq. Bi gina misol, yu ak
ja ohligi ope a siyasi AQSh yoki Ge maniyada $50,000-$100,000 bo‘lsa, O‘zbekis onda
$8,000-$15,000 a o ida amalga oshi iladi. Shi oko la maslaha i esa nisba an juda a zon.
2. Yuqo i si a a aj ibali shi oko la
O‘zbekis on So e ibbiyo mak abining an‘anala iga ega bo‘lib, bu mak ab naza iy bilim
a amaliyo ga qa ‘iy e‘ ibo bilan aj alib u adi. O‘zbekis on shi oko la i, ayniqsa yi ik
shi oxonala dagila , ka a bemo la oqimi u ayli noyob klinik aj ibaga ega. Ula ko‘p a ko‘p
u dagi kasallikla ni ko‘ ib, chuqu amaliy ko‘nikmala ga ega bo‘lishadi. So e /Rus ibbiyo
mak abining O‘zbekis onga judda ham ka a ijobiy a’si i bo’lgan. Bu mak ab undamen al
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
298
bilimla a diagnos ikaga asoslangan, bu ko‘plab mamlaka la , ayniqsa MDH da la la i a
i ojlanayo gan mamlaka la omonidan yuqo i baholanadi.
3. Vizala qulayligi a geog a ik yaqinlik
O‘zbekis on ko‘plab mamlaka la (jumladan, ko‘plab MDH da la la i, Tu kiya, Yaqin
Sha q da la la i a boshqala ) uqa ola i uchun izasiz ki ish imkoniya ini jo iy e gan. Bu ibbiy
u izmni sezila li da ajada osonlash i adi. Geog a ik joylashu ham O‘zbekis onni Ma kaziy
Osiyoning ma kazida joylashgani bilan u Rossiya, Qozog‘is on, Qi g‘izis on, Tojikis on,
Tu kmanis on, Oza bayjon, Hindis on a boshqa ko‘plab mamlaka la uchun qulay nuq ada
joylashgan.
4. Tu izm bilan uyg‘unlashu i ("Medical & T a el")
O‘zbekis on noyob a ixiy me osga ega bo‘lib, bemo la a ula ning ham ohla i
da olanish da omida sayyohlik qilishla i mumkin. Bemo ope a siyadan keyin uzalib
ke ayo gan aq da Sama qand, Buxo o, Xi a kabi qadimiy shaha la ni ziyo a qilishi mumkin.
Bu "da olanish a dam olish" kombina siyasi ibbiy u izmni yanada jozibado qiladi.
Da la ning aol siyosa i. O‘zbekis on Hukuma i ibbiy u izmni i ojlan i ishni aniq
maqsad qilib qo‘ygan. Maxsus iza ishlab: "Tibbiy u izm" a “Talim u izmi”maqsadida
kelgan che ellikla uchun soddalash i ilgan izala a ibi ko‘p che el uqa ola ini o‘ziga
jalb qilmoqda. Xalqa o shi oxonala : Toshken a boshqa yi ik shaha la da xalqa o
s anda la ga (JCI a boshqala ) mos keladigan, xo ijiy illa da so‘zlashu chi xodimla i
bo‘lgan shi oxonala a klinikala ochilganligig hamda shi oxonala o‘zla ining ibbiy
xizma la ini xalqa o ko‘ gazmala a onlayn-pla o mala o qali aol a g‘ibo i sohaning
a aqqiy e ishiga xizma qilmoqda.
Muayyan sohala da ix isoslashu
O‘zbekis on ay im ibbiy sohala da min aqa iy ma kazga aylanib bo moqda.
Ka diologiya a yu ak Ja ohligi, onga ologiya (suyak iligi ansplan a siyasi), pedia iya a
neona ologiya, o almologiya (ko‘z kasallikla i), onkologiya, s oma ologiya na xga nisba an a
si a nisba i ancha juda yuqo i sanalib bemo la a alabala ning O’zbekis onda bo‘lishla ining
asosiy sababla idan bi iga aylangan.
Hozi gi kunda, O‘zbekis onga da olanish maqsadida a ibbiyo a’limi maqsadida MDH
da la la idan - Rossiya, Qozog‘is on, Qi g‘izis on, Tojikis on, Oza bayjon, Bela us, Yaqin
Sha qdan Tu kiya, E on, A g‘onis on, Janubiy Osiyodan Hindis on, Pokis on, Bangladesh a
Xi oy (ayniqsa, g‘a biy iloya la dan) uqa ola ash i buyu ishmoqda.
Janubiy Osiyo da la la i, xususan Pokis on a Hindis onlik alabala ining
O‘zbekis ondagi ibbiyo a’limiga qiziqishla ining o ib bo ishi. O‘zbekis onda ibbiyo
yo‘nalishi bo‘yicha o‘qigan Pokis on a Hindis onlik alabala ning diplomla i ula ning a ani a
boshqa mamlaka la da quyidagi a ibda an olinadi. Pokis on - PM&DC (Pakis an Medical &
Den al Council) alab qiladigan Li senziyalash Im ihonla ini opshi ish sha . O'zbekis ondagi
uni e si e PM&DC omonidan an olingan bo'lishi ke ak. Talabala Klinik Ko'nikmala a
Bilimla ini asdiqlo chi sino la dan o o‘ ishla i mumkin. Bu ja ayon qiyin, ammo aga
uni e si e o'yxa ga olingan bo'lsa, imkoniya ma jud. Hindis on - Ha qanday che elda ibbiyo
a'limi olgan alaba NMC (Na ional Medical Commission) omonidan o' kaziladigan "FMGE"
(Fo eign Medical G adua es Examina ion) deb a aladigan majbu iy li senziyalash
im ihonidan o' ishi sha . Ushbu im ihondan o' ish da ajasi oda da pas (20-30%). Shuningdek,
uni e si e NMC omonidan an olingan bo'lishi ke ak. Pokis on a Hindis onlik alabala
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
299
O'zbekis onga o'qishga kelishdan oldin, ula ning maqsadli oliygohla i ula ning a anidagi
ibbiyo kengashi (PM&DC yoki NMC) omonidan an olinganligiga ishonch hosil qilishla i .
Aks holda, ula a anda kasb egallash huquqini olishda jiddiy muammola ga duch kelishla i
mumkin.
A ab dunyosi (Saudiya A abis oni, BAA, Qu ay a boshqala ) Bu mamlaka la
ko‘pincha O‘zbekis on diplomla ini, ayniqsa uni e si e a das u si a iga qa ab, nisba an yaxshi
qabul qilishadi. Ammo ula ham li senziyalash im ihonla i (masalan, Saudiyadaki "SCFHS"
im ihoni) a s aji o ka alab qilishla i mumkin. Ame ika qo‘shma sh a la ida
alabala USMLE (Uni ed S a es Medical Licensing Examina ion) qa o im ihonla ini opshi ishi
a eziden u aga qabul qilinishi ke ak. O‘zbekis on diplomla i "ECFMG" omonidan
akk edi a siya qilingan bo'lishi ke ak, bu an‘ana iy a ishda G‘a b izimla i uchun ham qiyin
sanaladi. Ha bi Ye opa mamlaka ining o‘zining qa ‘iy an olish qoidala i ma jud. Shuning
uchun alaba indi idual baholash a qo‘shimcha im ihonla ja ayonidan
o‘ ishi ke ak bo‘ladi (masalan, Ge maniyada "Kenn nisp ü ung" yoki Buyuk B i aniyada
"PLAB" - ga chi UK hozi o‘z izimini o‘zga i ayo gan bo‘lsa ham).
Tibbiyo a‘limi u izmida “Li senziyalash iIm ihoni” de- ak o ja ayon hisoblanadi,
buni O‘zbekis on yoki Hindis on o‘ylab opgan emas. Dunyoning deya li ba cha mamlaka la
che elda ibbiyo yo’nalishida o‘qigan alabala dan o‘z li senziyalash im ihonla idan o‘ ishla ini
alab qiladi. Yani O‘zbekis onga xos emas, balki global amaliyo di .
Bu hodisa bi qa o omilla ning mu akkab bi ikmasidan kelib chiqadi. Quyida Fa g'ona
odiysi (Andijon, Fa g'ona), Xo azm, Toshken a Buxo oga Janubiy Osiyo (asosan, Hindis on,
Pokis on, Bangladesh, Nepal) dan ibbiyo alabala i kelishining asosiy sababla i ahlil qilingan:
Xulosa qilib ay ganda, Janubiy Osiyolik alabala o‘z mamlaka la idagi qiyin
sha la (qa iq aqoba , baliq na xla ) bilan O‘zbekis ondagi qulay sha la (a zon
na xla , sodda oq ki ish, si a li a’lim, an olingan diplom) o‘ asidagi op imal
mu ozana ni opishgan. Ula yuqo i si a li, ammo a zon ibbiyo a’limini opishmoqda a
O‘zbekis on bu alabni baja ishga mu a aq bo'lmoqda. Bu endensiya O‘zbekis onning
Ma kaziy Osiyoda a undan ashqa ida ibbiy a'lim ma kazi si a idagi ob o‘sini
mus ahkamlamoqda. Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, O‘zbekis on ibbiyo muassasala i a
OTMla ining salohiya i a’lim u izmini, xususan, ibbiy a’lim u izmini i ojlan i ish uchun
ka a imkoniya la ga ega. Bi oq, bu sohani yanada i ojlan i ish uchun xalqa o ey ingla ni
oshi ish, xo ijiy alabala uchun u a -joy a in a uzilmani akomillash i ish, ma ke ing a
b ending siyosa ini aollash i ish, shuningdek, iza a a alashu chi a’lim das u la ini
soddalash i ish kabi cho a- adbi la ni amalga oshi ish za u . O‘zbekis onga ibbiy u is la
ko‘plab kelishining asosiy sababi yuqo i si a , a zon na x a qulay geog a ik joylashu ning
mu a aqiya li kombina siyasidi . Da la ning bu sohani qo‘llab-qu a laydigan siyosa i a
noyob madaniy me os bu ja ayonni ezlash i moqda. O‘zbekis on obo a Ma kaziy Osiyoning
ibbiyo ma kaziga aylanib bo moqda. Ushbu yo‘nalishda da la a oliy a’lim muassasala i
o‘ asida yaqin hamko lik asosida ishlash mamlaka iq isodiyo iga sezila li da omad olib ki ish,
O‘zbekis onning xalqa o a’lim bozo idagi ob o‘sini oshi ish a madaniy almashinu ni
ag‘ba lan i ish imkoniya ini be adi.
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MEDICAL TOURISM IN THE 21ST
CENTURY: SUSTAINABLE MODELS AND CUTTING-EDGE PRACTICES”, NOVEMBER 10-12, 2025
300
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. O‘zbekis on Respublikasi Oliy a’lim, an a inno a siyala azi ligi. Ma zu: Oliy
a’lim muassasala i eyes i a li senziyala . h ps://edu.uz/uz/pages/oliy- alim-muassasala i
(Mu ojaa qilingan sana: 25.10.2024)
2. O‘zbekis on Respublikasi Sog‘liqni saqlash azi ligi. S a is ika boshqa masi. Sog‘liqni
saqlash ko‘ sa kichla i a hisobo la . h ps://ss .uz/uz/page/s a is icheskie-dannye (Mu ojaa
qilingan sana: 25.10.2024.)
3. Wo ld Heal h O ganiza ion (WHO). Global Heal h Obse a o y. Uzbekis an heal h
da a. h ps://www.who.in /da a/gho/da a/coun ies/coun y-de ails/GHO/uzbekis an
(Mu ojaa qilingan sana: 25.10.2024.)
4. Na ional Medical Commission (NMC), India. In o ma ion o Fo eign Medical G adua es
(FMGE). h ps://www.nmc.o g.in/in o ma ion-desk/ o -s uden s- o-s udy-md-ms-ab oad/
(Mu ojaa qilingan sana: 25.10.2024.)
5. Pakis an Medical & Den al Council (PM&DC). Recogni ion o Fo eign Quali ica ions.
h ps://www.pmdc.o g.pk/Regis a ion/ abid/123/De aul .aspx (Mu ojaa qilingan
sana: 25.10.2024.)
6. Join Commission In e na ional (JCI). Acc edi ed O ganiza ions Di ec o y.
h ps://www.join commissionin e na ional.o g/acc edi ed-o ganiza ions/ (Mu ojaa qilingan
sana: 25.10.2024.)
7. The Wo ld Bank. Da a: Uzbekis an. Li e expec ancy a bi h, o al (yea s).
h ps://da a.wo ldbank.o g/indica o /SP.DYN.LE00.IN?loca ions=UZ (Mu ojaa qilingan
sana: 25.10.2024.)
8. UZMEDTRAVEL asmiy eb-po ali (O‘zbekis on Respublikasi Sog‘liqni saqlash
azi ligi huzu idagi Tibbiy Tu izm Ma kazi). Tibbiy u izm ko‘ sa iladigan shi oxonala
a xizma la . h ps://uzmed a el.uz/ (Mu ojaa qilingan sana: 25.10.2024.)
9. U.S. Depa men o S a e - Bu eau o Consula A ai s. Visa equi emen s o
Uzbekis an. h ps:// a el.s a e.go /con en / a el/en/in e na ional- a el/In e na ional-
T a el-Coun y-In o ma ion-Pages/Uzbekis an.h ml (Mu ojaa qilingan sana: 25.10.2024.)
