724
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
OLIY TA’LIMDA TALABALAR INTELLEKTUAL SALOHIYATINI
RIVOJLANTIRISHDA SHAXSIY RIVOJLANISH TIZIMINING ZAMONAVIY
KONSEPSIYASI
Po‘la o Laziz Azama o‘g‘li
O ien al uni e si e i do sen i,
Pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i.
Tel.: +998 90 359-08-86 E-mail: pula o [email p o ec ed]
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17714913
Anno a siya. Ushbu maqolada oliy a’lim muassasala ida alabala ning in ellek ual
salohiya ini i ojlan i ishda shaxsiy i ojlanish izimining inno a sion modelini ya a ish
masalala i yo i ilgan. Mualli omonidan ishlab chiqilgan model a’lim ja ayoniga aqamli
exnologiyala , mobil ilo ala a sun’iy in ellek asosida shakllangan moni o ing izimini
in eg a siyalashni naza da u adi. Ushbu yondashu alabala da mus aqil ik lash, anqidiy
ahlil, o‘zini o‘zi i ojlan i ish a aqoba ba doshlik si a la ini shakllan i ishda sama ali
ekanligi aj iba asosida isbo langan. Tadqiqo na ijala i shaxsiy i ojlanish izimini
mode niza siya qilish oliy a’limda si a a sama ado likni oshi ishga xizma qilishini
ko‘ sa adi.
Kali so‘zla : shaxsiy i ojlanish izimi, in ellek ual salohiya , inno a sion model, oliy
a’lim, aqamli exnologiyala .
A MODERN CONCEPT OF A PERSONAL DEVELOPMENT SYSTEM FOR
ENHANCING STUDENTS’ INTELLECTUAL POTENTIAL IN HIGHER EDUCATION
Abs ac . This a icle explo es he c ea ion o an inno a i e model o he pe sonal
de elopmen sys em aimed a imp o ing s uden s’ in ellec ual po en ial in highe educa ion. The
model de eloped by he au ho in eg a es digi al echnologies, mobile applica ions, and AI-
based moni o ing ools in o he educa ional p ocess. The p oposed app oach has p o en e ec i e
in os e ing independen hinking, c i ical analysis, sel -de elopmen , and compe i i eness
among s uden s. Resea ch indings indica e ha mode niza ion o he pe sonal de elopmen
sys em con ibu es signi ican ly o imp o ing he quali y and e iciency o highe educa ion.
Keywo ds: pe sonal de elopmen sys em, in ellec ual po en ial, inno a i e model, highe
educa ion, digi al echnologies.
СОВРЕМЕННАЯ КОНЦЕПЦИЯ СИСТЕМЫ ЛИЧНОСТНОГО РАЗВИТИЯ В
ПОВЫШЕНИИ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОГО ПОТЕНЦИАЛА СТУДЕНТОВ ВЫСШЕЙ
ШКОЛЫ
Аннотация. В статье рассматриваются вопросы создания инновационной модели
системы личностного развития, направленной на повышение интеллектуального
потенциала студентов в системе высшего образования. Разработанная автором модель
предусматривает интеграцию цифровых технологий, мобильных приложений и
инструментов искусственного интеллекта в учебный процесс. Предложенный подход
доказал свою эффективность в формировании у студентов навыков самостоятельного
мышления, критического анализа, саморазвития и конкурентоспособности. Результаты
исследования показывают, что модернизация системы личностного развития
способствует повышению качества и эффективности высшего образования.
Ключевые слова: система личностного развития, интеллектуальный потенциал,
инновационная модель, высшее образование, цифровые технологии.
725
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
KIRISH
Zamona iy a’lim izimi shidda bilan i ojlanayo gan aqamli da da inson kapi alini,
xususan, yoshla ning in ellek ual salohiya ini sama ali i ojlan i ishni alab e moqda. Bugungi
kunda oliy a’lim muassasala ining asosiy azi asi — aqa kasbiy bilim be ish emas, balki
alabala da mus aqil ik lash, yangilik ya a ish, anqidiy ahlil a ijodko lik kabi ko‘nikmala ni
shakllan i ishdan ibo a bo‘lib bo moqda. Shu bois, a’lim ja ayonida shaxsiy i ojlanish izimini
jo iy e ish a uni inno a sion model asosida mode niza siya qilish zamon alabi hisoblanadi.
Oliy a’limda alabala shaxsiy i ojlanishiga yo‘nal i ilgan yondashu ula ning o‘z
us ida ishlash, bilimla ni ongli a ishda egallash hamda mus aqil qa o qabul qilish qobiliya ini
shakllan i ishga xizma qiladi. Bu esa, o‘z na ba ida, in ellek ual salohiya ni i ojlan i ishning
poyde o ini ya a adi. Jahon aj ibasi shuni ko‘ sa moqdaki, i ojlangan mamlaka la da
alabala ning in ellek ual i oji a’lim mazmunining ma kaziga aylangan, bu ja ayonda aqamli
exnologiyala , sun’iy in ellek izimla i a mobil ilo ala keng qo‘llanilmoqda.
O‘zbekis on oliy a’lim izimida ham bu yo‘nalishda keng ko‘lamli isloho la amalga
oshi ilmoqda. P eziden imizning a’lim si a ini oshi ish, aqamli a’lim exnologiyala ini jo iy
e ish a zamona iy pedagogik yondashu la asosida kad la ayyo lashga oid qa o a a monla i
mazku ja ayonni yangi bosqichga olib chiqmoqda. Shu bilan bi ga, alabala ning shaxsiy a
in ellek ual i ojlanishini boshqa u chi inno a sion izimla ni ya a ish za u iya i obo a o ib
bo moqda. Shu nuq ayi naza dan, mualli omonidan ishlab chiqilgan shaxsiy i ojlanish
izimining inno a sion modeli alabala ning in ellek ual salohiya ini oshi ishga, ula ning o‘z-
o‘zini boshqa ish, anqidiy ik lash, ijodko lik a aqoba ba doshlik qobiliya la ini
i ojlan i ishga yo‘nal i ilgan. Mazku modelda aqamli exnologiyala , mobil ilo ala a sun’iy
in ellek asosida ishlo chi moni o ing izimi in eg a siyalashgan bo‘lib, a’lim ja ayonining
uzluksizligini a’minlaydi.
Shunday qilib, maqolaning dolza bligi shundaki, unda oliy a’lim muassasala ida shaxsiy
i ojlanish izimini mode niza siya qilish asosida alabala ning in ellek ual salohiya ini
i ojlan i ishga qa a ilgan inno a sion yondashu ning ilmiy-naza iy asosla i ochib be iladi a u
amaliy aj ibala bilan asdiqlanadi.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR TAHLILI
Oliy a’limda alabala shaxsiy a in ellek ual i ojlanishini a’minlash masalasi
zamona iy pedagogika, psixologiya hamda a’lim exnologiyala i anla ining ma kaziy
yo‘nalishla idan bi i hisoblanadi. So‘nggi yilla da bu yo‘nalishda olib bo ilgan ilmiy adqiqo la
alaba shaxsining ha omonlama ye ukligini shakllan i ish, aqoba ba dosh kad la ayyo lash a
o‘z-o‘zini i ojlan i ish madaniya ini a biyalash za u ligini asoslamoqda.
G‘a b olimla idan J. Dewey, C. Roge s, A. Maslow, D. Kolb a P. Sengela ning asa la ida
shaxsiy i ojlanish insonning o‘z aj ibasidan o‘ ganish, mus aqil ik lash a ichki mo i a siya
o qali amalga oshishi a’kidlanadi. Ula ning naza iyala iga ko‘ a, a’lim ja ayonida ha bi alaba
o‘zining indi idual i ojlanish yo‘lini shakllan i ishi lozim. Bu yondashu keyinchalik
“pe sonalized lea ning” (shaxsga yo‘nal i ilgan a’lim) konsepsiyasining ilmiy asosini ya a di.
Rus pedagogika mak abi akilla i — L.S. Vygo skiy, A.N. Leon ye , V.V. Da ydo , P.Ya.
Galpe inla ning ishla ida shaxsning in ellek ual i ojlanishi aoliya , muloqo a ij imoiy muhi
bilan chamba chas bog‘liqligi ilmiy asoslangan. Ula ning ik icha, in ellek ual salohiya
insonning o‘qu aoliya ida o‘zini anglash, o‘z aoliya ini ejalash i ish a e leksiya qilish
ja ayonla ida shakllanadi.
726
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
O‘zbekis onlik olimla o asida A. Abduqodi o , M. Ochilo , N. Jo‘ ae , U. Nishono , A.
Yusupo , Sh. Toshpula o a boshqala a’lim ja ayonida alabala ning in ellek ual salohiya ini
oshi ish, shaxsiy i ojlanish kompe ensiyala ini shakllan i ish a inno a sion exnologiyala ni
jo iy e ish masalala ini keng yo i ganla .
Ula ning adqiqo la ida a’limda shaxsiy yondashu , o‘z-o‘zini anglash, o‘qishga ijobiy
mo i a siya ya a ish a mus aqil ik lashni i ojlan i ishning naza iy asosla i ishlab chiqilgan.
K.Mi zaye a a’kidlaganidek, oliy a’lim muassasala ida o‘qu ja ayonini mode niza siya
qilish — bu na aqa yangi exnologiyala ni jo iy e ish, balki a’limning aksiologik (qad iya ga
asoslangan) yo‘nalishini kuchay i ish o qali alabaning shaxsiy a in ellek ual salohiya ini
oshi ish ja ayonidi . Unga ko‘ a, inno a sion yondashu la o qali alaba o‘z o‘qu aoliya ining
aol subyek i si a ida shakllanadi a bu hola uning o‘zini anglash, ijodko lik hamda ij imoiy
mas’uliya uyg‘usini kuchay i adi (Mi zaye a K. I., 2024: 45).
Xuddi shunday, Z.Raximo ham oliy a’lim izimida alabala o‘qu -bilish
kompe ensiyasini i ojlan i ish o qali ula ning kasbiy ayyo ga ligi, mus aqil qa o qabul qilish
qobiliya i a ijodiy ik lash da ajasi sezila li da ajada oshishini asoslab be gan. Olimning
ik icha, bunday yondashu la na ijasida a’lim ja ayoni aqa bilim be ish emas, balki ha bi
alabaning a akku ini i ojlan i ish a shaxs si a ida kamol opishiga xizma qiladi (Raximo Z.
T., 2025: 52).
Pula o a a Mu odullaye a (2024) esa a’limning zamona iy ans o ma siyasi
o‘g‘ isida so‘z yu i a ekan, oliy a’lim muassasala ida aqamlash i ish, ilmiy inno a siyala ni
jo iy e ish a xalqa o hamko likni kengay i ish o qali global aqoba ba doshlikni a’minlash
za u ligini a’kidlaydi.
Ula ning ik icha, bunday isloho la a’limning mazmunini yangilaydi, o‘qu chila da
zamona iy kasbiy kompe ensiyala ni shakllan i adi a a’limni xalqa o s anda la ga
moslash i ishga yo dam be adi (Pula o a M. B. & Mu odullaye a M. E., 2024: 61).
So‘nggi yilla da ko‘plab olimla aqamli pedagogika yo‘nalishidagi adqiqo la da shaxsiy
i ojlanish izimla ini sun’iy in ellek , mobil ilo ala a aqamli moni o ing izimla i o qali
amalga oshi ish sama ali na ijala be ayo gani a’kidlanadi (Ba es D., 2019: 34, Siemens B.,
2020: 57, Ande son J., 2021: 105). Bu yondashu a’limni shaxsga moslash i ish, o‘qu
ja ayonini indi idual ayek o iya asosida boshqa ish imkonini be adi.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Tadqiqo da izimli, aoliya li a shaxsga yo‘nal i ilgan yondashu la asos qilib olindi.
Shaxsiy i ojlanish izimining inno a sion modelini ishlab chiqishda pedagogik
ekspe imen , kuza ish, suhba , so‘ o noma a diagnos ik es la kabi empi ik me odla
qo‘llanildi. Taj iba-sino ishla i O‘zbekis on Milliy uni e si e i spo akul e i alabala i o‘ asida
olib bo ilib, ikki yil da omida izimning sama ado ligi amaliy jiha dan baholandi. Tadqiqo
ja ayonida alabala ning in ellek ual aolligi, o‘z-o‘zini i ojlan i ish ko‘nikmala i a mo i a siya
da ajasi dinamikasi maxsus ishlab chiqilgan mobil ilo a a sun’iy in ellek asosidagi baholash
moduli o qali moni o ing qilindi.
Na ijala ni ahlil qilishda aqqoslash, s a is ik a kon en ahlil usulla idan oydalanildi.
TAHLIL VA NATIJALAR
Shaxsiy i ojlanish izimi (SRT) – inno a sion modelning mohiya i shundan ibo a ki, u
alabaning indi idual xususiya la ini hisobga olgan holda, uning akademik, anqidiy a k ea i
ik lash ko‘nikmala ini kompleks a zda i ojlan i adi. Tizim quyidagi asosiy komponen la ni
o‘z ichiga oladi:
727
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
1. Indi idual yondashu : ha bi alabaning qobiliya i, bilim da ajasi a in ellek ual
eh iyojla iga moslash i ilgan azi ala a mashqla .
2. Gami ika siya a ag‘ba lan i ish: alabala ning ichki mo i a siyasini oshi ish uchun
in e ak i azi ala , ball izimi, muko o la a anlo la .
3. AI a moni o ing osi ala i: alabala o‘z o‘sish ja ayonini kuza ishi, o‘z-o‘zini baholashi
a na ijala ni ahlil qilishi mumkin.
4. Kompyu e a il ko‘nikmala i: zamona iy axbo o esu sla i, ingliz ili a IT
osi ala idan oydalanish o qali alabala global ma’lumo la bilan ishlashni o‘ ganadi.
5. Re leksiya a muhokama: alabala ning o‘z aoliya i bo‘yicha ik yu i ishi, o‘zini ahlil
qilishi a muammola ni yechish ko‘nikmala ini i ojlan i ish.
Dolza bligi shundaki:
- Zamona iy oliy a’limda alabala bilim olish bilan bi ga, o‘z in ellek ual salohiya ini
izimli i ojlan i a olishi muhim.
- Ri ojlanayo gan exnologiyala a global alabla alabala ni mus aqil ik lash, ijodiy
yondashu a ezko qa o qabul qilishga ayyo lashni za u qiladi.
- Shaxsiy i ojlanish izimi na aqa akademik na ijala ni yaxshilaydi, balki alabala ning
hayo ga ayyo ligini, shaxsiy mu a aqiya ga e ishish imkoniya ini oshi adi.
Ushbu izim o qali alabala ning in ellek ual, ijodiy a anqidiy ik lash salohiya i oshadi,
shaxsiy o‘sish a mo i a siya da ajasi yuqo ilaydi, a’lim ja ayoni esa sama ali a inno a sion
xususiya ga ega bo‘ladi. Shu bilan bi ga, izimning qo‘llanilishi uni e si e la da o‘qu ja ayonini
mode niza siya qilish a alabala ni global aqoba ga ayyo lashga xizma qiladi.
Tahlil na ijala i shuni ko‘ sa diki, alabala in ellek ual a jismoniy ko‘ sa kichla idagi
o‘sish asosan in eg allashgan shaxsiy i ojlanish izimining qo‘llanilishi hisobiga amalga oshdi.
Ushbu izim bi nech a komponen la ni o‘z ichiga oladi:
1. Shaxsiy i ojlanish das u i – alabala ga kunlik azi ala o qali in ellek ual
ko‘nikmala ni shakllan i ishga yo‘nal i ilgan. Bu das u ga ilmiy maqolala yozish, ki ob o‘qish,
IELTS a boshqa che ili mashqla i, shuningdek, k i ikal ik lash a man iqiy ahlil mashqla i
ki adi. Bu komponen alabala bilim da ajasi a mus aqil ik lash qobiliya ini oshi ishga xizma
qiladi.
2. Ilmiy-me odik model – alabala aoliya ini izimli a ishda ejalash i ish a baholash
uchun ishlab chiqilgan. Modelning mohiya i shundaki, ha bi mashg‘ulo , azi a a amaliyo
maqsadga mu o iq a zda o‘lcho mezonla i bilan belgilanadi. Bu esa o‘z-o‘zini ahlil qilish a
e leksiya ko‘nikmala ini i ojlan i adi hamda na ijala ning aniq moni o ingini a’minlaydi.
3. Jismoniy ayyo ga lik izimi – alabala ni yosh xususiya la iga mos holda chidamlilik,
ezlik, koo dina siya a kuch kabi jismoniy si a la bo‘yicha i ojlan i ishga mo‘ljallangan.
Tizimda yu ak u ish chas o asi asosida indi idual yuklamala , o aliqli a in ensi
mashqla , shuningdek, exnik- ak ik ayyo ga lik mashqla i kombina siyalangan.
Ushbu in eg a siyalashgan izimning qo‘llanilishi na ijasida alabala ba cha
ko‘ sa kichla da sezila li o‘sishga e ishgan. Ya’ni, in ellek ual, ilmiy- adqiqo a jismoniy
ko‘ sa kichla bi -bi ini qo‘llab-qu a lab, umumiy i ojlanishga xizma qilgan. Tizimning
mazmun-mohiya i shundaki, u alabaning shaxsiy, akademik a jismoniy po ensialini bi
aq ning o‘zida oshi ishga qa a ilgan bo‘lib, zamona iy pedagogik yondashu la a ilmiy
asoslangan me odikala ni o‘z ichiga oladi.
728
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
Tadqiqo ja ayonida ishlab chiqilgan shaxsiy i ojlanish izimi alabala ning in ellek ual
a shaxsiy i ojlanishiga qanchalik ijobiy a’si ko‘ sa ishini aniqlash uchun bi qa o
indika o la kuza ildi.
1-jad al
Talabala i ojlanish ko‘ sa kichla i (o‘qu yilining boshi a oxi i)
Ko‘ sa kichla
Boshlang‘ich
qiyma
Yakuniy
qiyma
O‘sish
O‘lcho bi ligi
In ellek ual es balla i
65
82
+17
ball
Mashqla ni o‘z-o‘zini
baholash ( e leksiya)
3.2
4.5
+1.3
5 ballik shkalada
Maqola yozish si a i
58
77
+19
ball
Ingliz ili es na ijala i
45
62
+17
ball
Kunlik jismoniy
mashqla da omiyligi
25
35
+10
daqiqa
Tezlik (30 m yugu ish)
5.2
4.8
-0.4
soniya
Chidamlilik (1000 m
yugu ish)
280
250
-30
soniya
In ellek ual es balla i: Talabala adqiqo boshlanishida 65 ball bilan o‘ a da ajani
ashkil qilgan, izim o qali o‘qish a ilmiy azi ala ni baja ish na ijasida 82 ballga ye di, bu +17
ball o‘sishga eng. Bu in ellek ual aollikning sezila li o‘sishini ko‘ sa adi.
Mashqla ni o‘z-o‘zini baholash ( e leksiya): Talabala o‘z mashqla i a na ijala ini ahlil
qilish ko‘nikmala ini baholashda 5 ballik shkalada 3.2 dan 4.5 gacha o‘sish ko‘ sa di. Bu
mus aqil ahlil a k i ikal ik lashni i ojlan i ishni bildi adi.
Maqola yozish si a i: Tadqiqo da omida alabala ning ilmiy maqola ayyo lash malakasi
sezila li oshdi (58 dan 77 ball). Bu yozma kommunika siya a ilmiy ik lashni i ojlan i ishga
xizma qiladi.
Ingliz ili es na ijala i: Til ko‘nikmala ini oshi ish bo‘yicha ishlash na ijasida alabala
45 balldan 62 ballgacha o‘sdi, bu ula ning akademik a p o essional sohada aoliya yu i ish
imkoniya la ini kengay i adi.
Kunlik jismoniy mashqla da omiyligi: Talabala mashqla da omiyligini 25 daqiqadan
35 daqiqaga oshi di, bu ula ning chidamlilik a sog‘lom u mush a ziga e’ ibo ini oshi ishni
ko‘ sa adi. Tezlik (30 m yugu ish): Yugu ish ezligi 5.2 soniyadan 4.8 soniyaga yaxshilandi, bu
ezlik a koo dina siya ko‘nikmala ining i ojlanganligini bildi adi.
Chidamlilik (1000 m yugu ish): Chidamlilikni o‘lchash uchun 1000 m yugu ish aq i 280
soniyadan 250 soniyaga qisqa di, bu izika- a biya mashqla i sama ado ligini ko‘ sa adi.
Jad aldan aniq ko‘ inib u ibdiki, akli e ilgan shaxsiy i ojlanish izimi alabala ning
ba cha ko‘ sa kichla ida sezila li a uzluksiz yaxshilanishla ni a’minladi. Ushbu izim na aqa
in ellek ual salohiya ni i ojlan i ishga qa a ilgan, balki alabala ning il o‘ ganish da ajasi, ilmiy
yozma ishla ni baja ish ko‘nikmala i, e leksiya a ahlil qobiliya i, shuningdek, jismoniy
i ojlanish ko‘ sa kichla ini ham kompleks a zda qo‘llab-qu a laydi.
Shaxsiy i ojlanish izimi alabala ning ha bi indi idini hisobga olgan holda, ula ning
o‘z qobiliya la i a eh iyojla iga moslash i ilgan o‘qu azi ala i, in e ak i mashqla a
moni o ing osi ala ini o‘z ichiga oladi. Shu o qali alabala na aqa bilim olish, balki o‘z-o‘zini
baholash, ahlil qilish a mus aqil qa o qabul qilish ko‘nikmala ini i ojlan i adila .
729
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
Bundan ashqa i, izimning gami ika siya elemen i alabala ning ichki mo i a siyasini
oshi adi, ag‘ba lan i ish mexanizmla i esa aoliya da aol qa nashishga undaydi. Talabala o‘z
na ijala ini kuza ish, yu uqla ini baholash a i ojlanish yo‘nalishla ini aniqlash imkoniya iga
ega bo‘lib, bu ula ning o‘z-o‘zini i ojlan i ish ja ayonini sama ali a izimli qiladi.
Shaxsiy i ojlanish izimi, shuningdek, alabala ni zamona iy ilm- an a exnologiyala
bilan anish i adi, ula axbo o esu sla idan sama ali oydalanishni o‘ ganadi, ingliz ili a
boshqa il ko‘nikmala ini mus ahkamlaydi, shuningdek, jismoniy aollikni ag‘ba lan i ish o qali
sog‘lom u mush a zini shakllan i ishga hissa qo‘shadi. Shu a iqa, izim alabala ning na aqa
akademik, balki shaxsiy a ijodiy i ojlanishini ham kompleks a zda a’minlaydi a oliy a’lim
ja ayonini yanada sama ali, inno a sion a dolza b qiladi.
2-jad al
Shaxsiy i ojlanish izimi o qali alabala in ellek ual salohiya ining o‘sish ko‘ sa kichla i
(n = 20)
№
Ko‘ sa kich
O‘lcho
bi ligi
Boshlang‘ich
qiyma
3 oy da omida
qiyma
O‘sish (%)
1
Akademik bilim
ball (0–100)
68
81
19%
2
Tanqidiy ik lash
ball (0–10)
5,2
7,1
36,5%
3
K ea i ik lash
ball (0–10)
4,8
6,9
43,7%
4
Akademik
yozma ishla
si a i
ball (0–100)
70
84
20%
5
In e ne a
kompyu e
sa odxonligi
oiz
60
78
30%
6
Ingliz ilidagi
bilim da ajasi
(IELTSga
ayyo ga lik)
ball (0–9)
5,0
5,7
14%
7
Shaxsiy
i ojlanishga
mo i a siya
ball (0–10)
6,0
8,3
38,3%
Ushbu jad al shaxsiy i ojlanish izimi (SRT) o qali oliy a’lim alabala i in ellek ual
salohiya ini i ojlan i ish sama ado ligini ko‘ sa adi. Jad aldagi ko‘ sa kichla izimning asosiy
komponen la i a ula ning a’si ini aks e i adi:
Akademik bilim – alabala ning o‘qu anla i bo‘yicha e ishgan na ijala ini o‘lchaydi.
Boshlang‘ich 68 balldan 81 ballgacha o‘sish 3 oy ichida amalga oshdi, bu izimning
kunlik azi ala , mus aqil o‘ ganish a o‘qi u chi ahba ligi o qali bilimla ni mus ahkamlash
sama asi si a ida baholanishi mumkin.
Tanqidiy ik lash – alabala ik la ini ahlil qilish, muammola ni aniqlash a ula ni hal
qilish qobiliya la ini i ojlan i ish ko‘ sa kichi. 36,5% o‘sish SRTning asosiy me odikasi –
azi ala ni e leksiya qilish, muhokama a baholash mexanizmla idan oydalanish na ijasidi .
K ea i ik lash – ijodiy ik lash qobiliya i a yangi g‘oyala ni ishlab chiqish da ajasi.
43,7% o‘sish gami ika siya a k ea i mashqla o qali alabala o‘qishga qiziqishini oshi gani
na ijasidi . Akademik yozma ishla si a i – alabala ning ilmiy maqolala , insho a hisobo la
si a ini baholaydi. Bu ko‘ sa kich 20% o‘sib, izimning yozma ishla ni bosqichma-bosqich
moni o ing qilish a AI yo damida ahlil qilish mexanizmi sama ado ligini ko‘ sa adi.
730
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
In e ne a kompyu e sa odxonligi – 3 oy da omida 60% dan 78% gacha o‘sish alabala
IT a onlayn esu sla dan sama ali oydalanishni o‘ ganishla ini aks e i adi. Bu izimning
exnologik komponen i bo‘lib, ha bi alaba uchun indi idual mashqla a amaliy azi ala ni o‘z
ichiga oladi.
Ingliz ilidagi bilim da ajasi (IELTSga ayyo ga lik) – SRTning il komponen i o qali
alabala o‘zla ining ingliz ilidagi bilimla ini oshi di. 14% o‘sish izimning mun azam onlayn
mashqla a in e ak i es la o qali qo‘llanilishi na ijasidi .
Shaxsiy i ojlanishga mo i a siya – alabala o‘zini i ojlan i ishga qanchalik qiziqishini
o‘lchaydi. 38,3% o‘sish gami ika siya, ag‘ba lan i ish, muko o izimi a doimiy nazo a o qali
alabala ning ichki mo i a siyasini oshi gani bilan izohlanadi.
Jad alning umumiy mohiya i:
Shaxsiy i ojlanish izimi alabala ni in ellek ual, ijodiy a anqidiy ik lash salohiya ini
kompleks a ishda oshi ishga qa a ilgan. Tizim quyidagi asosiy elemen la dan ibo a : kunlik
azi ala , AI asosidagi moni o ing, gami ika siya, indi idual yondashu , il a IT mashqla i,
na ijala ni kuza ish a ag‘ba lan i ish mexanizmla i. Tizim ha oy da omida qo‘llanilib,
alabala ni o‘z-o‘zini ahlil qilish, shaxsiy mu a aqiya la ini aniqlash a o‘qu ja ayoniga aol
jalb qilish imkonini be adi.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Ushbu adqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, alabala shaxsiy i ojlanish izimi a
in eg allashgan das u o qali in ellek ual, ilmiy- adqiqo a jismoniy ko‘ sa kichla ini sama ali
a zda oshi ishga e ishgan. Tadqiqo da omida ishlab chiqilgan me odik model alabaning
indi idual xususiya la ini hisobga olib, mashg‘ulo la ni op imallash i ish a ula ning i ojlanish
da ajasini aniq moni o ing qilish imkonini be di.
Na ijala shuni ko‘ sa diki:
Talabala ilmiy- adqiqo aoliya i a mus aqil ik lash qobiliya ini oshi di.
Jismoniy ayyo ga lik a exnik- ak ik ko‘nikmala sezila li da ajada i ojlandi.
In eg a siyalashgan izim alabaning shaxsiy a akademik po ensialini bi aq ning o‘zida
oshi ishga xizma qildi.
Shuningdek, adqiqo ko‘ sa diki, me odik a das u iy osi ala ning bi galikdagi
qo‘llanilishi na ijala ni maksimal da ajada yaxshilashga imkon be adi.
Takli la
1. Oliy a’lim muassasala ida alabala shaxsiy i ojlanish izimini doimiy a ishda jo iy
qilish a siya e iladi.
2. Mashg‘ulo la indi idual xususiya la a yosh da iga mos a ishda op imallash i ilishi
lozim.
3. Talabala ni in ellek ual a jismoniy i ojlan i ishga qa a ilgan in eg a siyalashgan das u
ishlab chiqilgan me odik modelga asoslanishi mumkin.
4. Ilmiy- adqiqo a e leksiya mashqla i alabaning mus aqil ik lash qobiliya ini
shakllan i ish uchun mun azam ki i ilishi lozim.
5. Kelgusida izim sama ado ligini oshi ish maqsadida yangi me odik yondashu la a
zamona iy exnologiyala ni qo‘llash a siya e iladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1. Аxmedo Sh. (2020). S uden la ning spo ayyo ga ligi: naza iya a amaliyo . Toshken :
Fan a exnologiya.
731
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11
2. Islomo D. (2022). Uni e si e yoshla ini in ellek ual a jismoniy i ojlan i ish izimi:
inno a sion yondashu la . Toshken : Ilm- an.
3. Ka imo a N. (2020). Talabala ni jismoniy aollik o qali shaxsiy i ojlan i ish me odikasi.
Toshken : Pedagogika.
4. Mi zaye a K. (2024). Oliy a’lim muassasala ida o‘qu ja ayonini mode niza siya
qilishning aksiologik imkoniya la i. Ilmiy Xaba la Ju nali, № 2, 38–51.
5. Naza o R. (2019). Oliy a’limda alabala ni shaxsiy i ojlan i ish uchun pedagogik
exnologiyala . Toshken : Uni e si e Publishing.
6. Magomedo M. (2021). Spo chila ning exnik- ak ik ayyo ga ligini akomillash i ishning
ilmiy-me odik asosla i. Mosk a: Spo Science.
7. Pula o a M.B., & Mu odullaye a M.E. (2024). Ta’limning zamona iy ans o ma siyasi:
O‘zbekis onda oliy a’lim muassasala i aoliya i. Pedagogla .o g.
8. Raximo Z.T. (2025). Oliy a’lim ja ayonida alabala ning o‘qu -bilish kompe ensiyasini
i ojlan i ish o qali kasbiy ayyo lash. Ta’lim Inno a siyasi a In eg a siyasi.
9. To‘ ae S., & Mama qulo J. (2021). Taek ondo spo ida yosh spo chila ning exnik-
ak ik ayyo ga ligi. Toshken : Spo Publishing.
10. Ziyado A. (2022). Uni e si e alabala i shaxsiy i ojlan ishini in eg a i yondashu .
In e na ional Jou nal o Educa ion, 15(3), 45–56.
11. G‘ulomo F. (2020). Talabala ni in ellek ual i ojlan i ishda inno a sion das u la .
Toshken : Ilm.
12. Wo ld Taekwondo Fede a ion (WTF). (2023). Taekwondo Compe i ion Rules and
Technical Guidelines. Seoul: WTF.
13. Bompa T., & Ha G. (2019). Pe iodiza ion: Theo y and Me hodology o T aining.
Champaign, IL: Human Kine ics.
