LIETUVIY
KALBOTYROS
KLAUSIMAI
XXXIII
(1995)
GRAMATIKA
IR
LEKSIKOLOGIJA
KAZIMIERAS
PAKALKA
K.SIRVYDO
”DICTIONARIUM
TRIUM
LINGUARUM”
POVEIKIS
D.POSKOS
ZODYNUI
*SLOWNIK
JEZYKA
LITEWSKIEGO,
POLSKIEGO
I
LACINSKIEGO”
Kons an ino
Si ydo
(1580—1631)
ikalbiu
lenky-
lo yny-lie u iy
kalby
zodynu
y a
naudojesi
daugelis
spausdin y
i
ank as iniy
lie u iy
kalbos
Zo-
dyny
au o iy.
Kokig
i aka
ank as iniam
Dionizo
Poskos
(1757-1830)
len-
ky-lie u iy
kalby
Zodynui
u éjo
Si ydo
zodynas,
iki
Siol
mazai
ezinome.
Bo isas
La inas
(1893—1964),
palygines
ke u iolika
panagiy
B
aidés
s aips-
niy,
a si ik inai
paim y
iS
abiejy
zodyny,
eigé,
kad
PoSkos
Zodynas
esas
madZai
p iklausomas
nuo
Si ydo
zodyno
(Jlapun,
1957
:
135—136).
Nuosekliau
palygine
300
zodyno
s aipsniy
miné u
B.La ino
eiginiu
u i-
me
suabejo i.
Ma e
s aipsnyje
no ime
pa ody i,
kaip
i
kiek
Po&ska
naudo-
josi
Si ydo
zodynu,
ku iuos
Zzodzius
i8
jo
émé,
kaip
juos
a inko
i
pa eike
i
k .
Lygindami
naudojomés
Si ydo
zodyno
penk uoju
leidimu,
ku iuo
émési
Poska.
Pa s
Pogka,
kaip
i
ki i
jo
amZininkai,
Si yda
laikée
dideliu
au o i e u,
jo
zodynga
labai
e ino,
u éjo
ienga
nuosa a
de ek uo a
”Dic iona ium”
penk-
ojo
leidinio
egzemplio iy,
o
ki a
—
paskolin a
ig
yskupo
Juozapo
A nul o
Gied ai io
(1754—1838).
PoSkos
asomam
Zodynui
u éjo
po eikj
jo
amZininkas
—
Zemaiéiy
poe as
Sil es as
Vali inas
(1789—1831).
SuZinojes,
kad
PoSka
ago
lie u iy
kalbos
Zodyna,
1826
m.
jis
suku e
eiliuo a
li e a u inj
laiska
”RaSan¢éiam
lie u iska
zodinj”.
Jame
a si
specialioje
ins ukcijoje
nu odé,
koks
u é y
bi i
Zodynas.
Vali inas
dziaugési,
jog
PoSka
”no i
gelbé i
Zemaiciy
liezu i
pe
as a”.
[sak-
miai
agino
”a min i,
kad
lie u is
i
Zemai is
as u
isus
Zodzius
oj
knygoj
i
ades
sup as y”
(Valiiinas,
1957
:
294-295).
Ma y ,
Vali inui
i
ki iems
zemaiciy
in eligen ams
nepa iko
y ie iska
Si ydo
a mé,
gaus is
naujada-
ai.
Reikia
many i,
PoSkai
Vali ino
laiskas
bu o
ge ai
zinomas
i
j
Vali ino
pageida imus
jis
a siz elgé.
Poskos
laikais
ak ualesnis
bi y
bu es
ne
ikal-
bis
(kaip
Si ydo),
be
d ikalbis
lenky-lie u iy
a
ne
lie u iy-lenky
zodynas.
Taéiau
nuo
Si ydo
ikalbio
Zodyno
Poska
nejs engé
nu ol i.
Tai
i g:
odo
didele
Si ydo
i aka.
PoSkai,
besi engianéiam
agy i
lie u iy
kalbos
zodyna,
bu o
sunku
pa-
si ink i,
ku ig
lie u iy
kalbos
a me
im i
Zodyno
pag indu.
Sp esdamas
i
klausima,
Poska
sa o
1824
m.
balandZio
ménesio
laiske
Vilniaus
uni e si e o
p o eso iui
I anui
Loboikai
(1786—1863)
pa yzdine
i
inkamiausia
Zodynui
p ipazino
sa o
gim aja
Viduklés
a me
(Poska
:
477-478).
Pogka
lie u iy
216
kalbos
a mes
ski s é
j
is
g upes!
pagal
ga sy
junginiy
la,
lé
a ima.
No s
Poska
bu o
didelis
Viduklés
a més
Salininkas,
be
p ak ikoje
sa-
o
nuomonés
is
dalies
a sisaké,
jausdamas,
kad
dialek izmai
ukdo
placiau
bend au i.
odél
i
zodyne,
kaip
ma ysime,
s engési
kiek
galédamas
de in is
p ie
ki y
a miy.
Zodyne
jis
pa eiké
daug
sa o
me o
Zemaiciy
dunininky
i
ki y
Zemai¢iy
a miy
leksikos,
Siek
iek
j ai iy
s i¢iy
e minijos.Zigmo
Zinke-
iciaus
nuomone,
e a biausias
Sal inis
jam
bu o
gim oji
pie y
Zemaiziy
a me
i
lie u iskoji
au osaka
(Z.Zinke i¢ius,
1990
:
137).
Be
gim osios
a més,
s a biis
Poskos
Zodyno
Sal iniai
bu o
senieji
i
ano
me o
lie u iy
as ai.
Bene
daugiausia
PoSka
pasinaudojo
Si ydo
zodyno
penk uoju
leidimu.
Sa o
zodyno
paski j
Poska
sup a o
gana
plaéiai:
”Dél
jiisy,
b oliai,
asau
Zodininka
—
i
dél
Zemaiéiy,
i
lie u ininko”
(Poska
:
109).
I
pa adino
jis
ne
Zemaiciy,
o
lie u iy
kalbos
Zodynu
—
”Slownik
jezyka
li ewskiego,
polskiego
i
lacinskiego”.
Poska
ge ai
su oke
i
lie u iy
kalbos
g ama ikos
eikalinguma,
a¢iau
pi -
menybe
eiké
lie u iy
kalbos
zodynui.
Jis
mané,
kad
i
ge o
zodyno
u é y
iSaug i
g ama ika
(Poska
:
329).
Pasizi i ékime,
kaip
Poska,
no édamas,
kad
jo
eikalas
ik y
isiems
lie-
u iams,
pasinaudojo
Si ydo zodynu.
Is
Si ydo
zodyno
paim us
ZodZius
i
zodyno
s aipsnius
salygiskai
galima
ski i
j
is
g upes:
1)
ZodiZiai
i
Zodyno
s aipsniai
su
nu ody u
”
Dic iona ium”
Sal iniu;
2)
zodziai
i
Zodyno
s aipsniai
be nu ody o
”
Dic iona ium”
Sal inio;
3)
mi8 is
Zodyno
s aipsniai,
ku iuose
panaudo i
pa ieniai
Si ydo
Zo-
diiai.
Poskos
Zodyno
s aipsniai
(Poskos
Zodininkas
—
PZ,
oliau
ci uojami
o i-
ginalo
a ka.
Kiek iena
zodyno
s aipsnj
pa eikiame
i8 isai
ik
e ka diais
umpindami.
Kad
bi y
umpiau,
Si ydo
zodyno
(Si ydo
”Dic iona ium”
—
SD)
pa eikiame
ik
lie u iskaja
zodyno
s aipsnio
dalj.
Visus
p aleidimus
zymime
im
aSkais
lauZ iniuose
skliaus uose.
RaSyba
mazai
kei¢iama,
balsiy
ilguma
(gal
i
ki i
zymin ys
Zenklai p aleidziami.
1.
PoSkos
zodziai
i
zodyno
s aipsniai
su
nu ody u
”Dic iona ium”
Sal i-
niu:
Buk,
-u
m.
Fagus.
Li .
Eskulus,
m.
obacz.
Dikciona z
Szy wida
( ulgo)
Iowa as,
m.
PZ
I
93
[...]
Eskulus
SD
21
Dla
ego
ad e .
Li .
Diel
o,
odiel
(olim)
D in
od in
i.
Dikciona z
Szy wida
Fol.
40
PZ
I
163
[...]
Del o,
d in o,
o
del,
od in
SD
40
Dwuk opka,
—i.
.
Duo
Punc a.
Li .
Du
Punk u,
Du
Zimiu,
Dimin.
Du
Zimelu
in
Li .
P us.
Du
Spakelu
.
Du
spa elu.
A
wedle
Synon.
Szy wida
Li .
Du
Taszkielu
Raszi oju.
.
Du
Taszku
PZ
1
217
K opka
pisa ska
[...]
Taszkielis,
aszi oiu
Taszkas
SD
114
+
Pi maja
a me
adino
*lie u iy
a me”
( .y.
aukS aiziy),
an ajg
—
Paku ses
i
Pap iisés,
ecigjg
—
Zemaiciy
kunigaikS ijos
idu io
( .y.
Viduklées)
a me.
217
Filoso ,
—a.
m.
G ec.
La .
Philosophus.
NB
wedle
Powszechnie
p zy-
je ego
zdania
uczonych
Pol.
Mad oégci
Milosnik.
Li .
P o ameylis
( ay J a)
Iszmin ies
milie ois
m.
Zupelnie
odpowiada
emu
Polskiemu
wy azowi
i.
Slownik
X.
Szy wida.
R"
1713.
Pia ey
edycyi
Foll
53
—i,
1677
4
ej
Edycyi
[...]
Iszmin ies,
nuomuonios
mile oias,
p a omeylis
SD
53
Ig am.
B oie
swawole,
Za uie.
Ludo,
Ioco ,
Kuluse,
ludiju,
I kinu,
I ka
da au,
Zayddiu.
i.
Slownik
Li .
X.
Szy wida
PZ
I
344
[...]
Zaydziu-SD
78
a
Ig anie,
-ia,
n.
Ig aszka,
za ,
swywola.
Lusus
Ludus,
Iocus
Li .
I ikini-
mas,
I ika
da imas,
m.
Zaydimas,
zayslas,
m.
i.
Slownik
Li .
X.
Szy wida
PZ
1
334.
[...]
Zaydimas,
zayslas
SD
78
Ig zysko,
-a, n.
Ludic um.
Zayslay
m.
in
Plu .
i.
Slownik
Li .
X.
Szy wida
PZ
I
334
[...]
Zayslay
uli,
ekine,
min ine,
e c.
SD
78
Kiku ,
-a
m.
Resz a
Pozos ala
odcie ey
Reki,
lub
Palca
odcie ego
Li .
Kuksas,
m.
Kuksa,
.
La .
T unca
manus,
T uncus
digi us.
Sciunklas
i.
Slow.
X.
Szy wida
PZ
1
374
[...]
Sciunklas
SD
89
Klamka,
-i
.
z
Niemiec.
Klinke
Li .
Uzme eklis,
m.
Dimin.
uzme eklelis,
m.
La .
Obex.
i.
Slow.
Szy wida
PZ
I
380
[...]
Azume eklis
SD
91
Kle yk,
-a
m,
z
G eck.
i
Lacin.
Li .
Szwis inis,
m.
La .
Cle icus,
ini ia us
Sac is
(Szy wid)
PZ
I
385
[...]
Szwis inis
SD
93
Mons ancya,
-yi,
.
Li .
Szwen a
Sak amen a
Neszikle,
.
(Szy wid)
La .
Sac a heca
Eucha is ica,
PZ
I
697
[...]
Neszikle
SS
Sak amen o
SD
155
Nabycie,
za obek,
Zysk.
Li .
uzda bis
.
(olim)
Gauklas,
m.
(Szy wid)
Le]
PZ
16683
aug
[...]
Igijamas,
ap u eimas,
gauklas
SD
160
:
Nadpszy odzony
[...]
Aukszcziau
uz
P igimima
yszsikielens,
-len i,
P igi-
minu
P aeynans
(Szy wid)
PZ
I
705
[...]
Un
p igimimo
essus,
p igimimu
p aeius
SD
162
Naloznik,
-a,
m.
Li .
(elegan e )
Swe mo e is,
m.
i em
i.
Dziewicza z.
( e e)
i.
Ku ewnik
(olim)
Pad iubelis,
m.
(Szy wid.
w.
Dik iona zu
Li .)
w
P usach
Li .
Bamba—bend is,
m.
Ge m.
Eheb eche
( i.
Slownik
Li .
Fol.
143.
Mielcke.)
Pol.
Cudzo oznik.
La .
Concubinus,
adul e .
PZ
I
736
[...]
Palayduo,
pad iubelis
SD
165
Obiadowy,
-a,
-e
Li .
Pie u,
Pji u,
Paldienia
m.
e .
.
indecl.
am
in
Singul.
quam
in
Plu .
adue biali e
(olim)
Pie uksz is
(Szy wid)
La .
P an-
so ius
PZ
I
856
[...]
Pie uksz is
SD
197
Ognik,
-a
m.
(owad.)
Li .
Pe ielskie,
.
La .
Py aus a,
Py alis
( i.
Slownik
Szy wida,
Fol
220
PZ
I
1000
218
[...]
Pe ielskie
SD
220
Osoba,
-y,
.
Li .
Assaba,
.
(E ymol.
Essibe.
Pol.
Is nogé),
Pe sona,
-y,
.
Li .
Pe suna,
.
La .
Pe sona
i.
Slow.
Szy wida
Fol
232
PZ
I
1073
[...]
Pe suna
SD
232
Pe lice,
Plu .
u
Sukni.
Li .
Rubu
iediklay,
m.
in
Plu .
(olim)
Iz ugos,
.
Plu .
(Szy wid)
La .
Nodi,
noduli,
Globuli
es ium
PZ
II
51
[...]
Iz ugos
SD
245
Peca,
Pecza,
Penca,
Pe ca,
-y,
.
Li .
Pu ilay,
m.
in
Plu .
(Szy wid)
La .
Lo um
in
Pedibus
a ium
ena ica um
PZ
II
42
[...]
Pu ilay
SD
244
Poma ancza,
-y,
.
Li .
Obulis
auxinas,
m.
(Szy wid
w
Slown.
Li .)
La .
Malum
au eum,
Pomum
du eum,
Hespe ium,
au an ium
malum
PZ
II
306
[...]
Obuolis
auxinas
SD
272
Puszka
do
NaySwie szego
Sak amen u.
Li .
Indie awe
Szweéiausia
Sak-
amen a,
.
( i.
Slown.
X.
Szy wida)
La .
Pyxis
Eucha is ice
PZ
II
736
[...]
Inde uwe
SS.
Sak amen o
SD
311
Rakusy,
Plu .
Li .
Panonia,
.
( i.
Slown.
Szy wida)
La .
Aus ia,
Panonia
PZ
II
748
[...]
Panonia
SD
313
Visame
ank aS yje
Si ydo
zodynas
pazymé as
ik
22
ka us.
N
u ody i
zodziy
Sal inius
Poska
ska ino
galbu
Samuelio
Bogumilo
Lindés
(1771-1847)
zodynas,
is
ku io
émé
lenkisky
zodZiy
egis a.
Lindés
a o os
san upos
(Szy wid
—
X.
Szy wida
dic iona ius
Pol.
La .
Li huanie)
Pogka
nesinau-
dojo,
i auké
naujas,
ne ienodas.
Po
pa eik o
Si ydo
ZodZio
skliaus eliuose
asé:
Szy wid
a ba
i.
Slownik,
Dic iona z
X.
Szy wida,
Slownik
Li .
X.
Szy wid,
wedle
Synon.
Szy wida,
Szy wid
w
Dic iona ium
Li .,
obacz
Dik-
ciona z
Szy wida.
P ieS
Si ydo
a i ikmenj
a ojo
i
lo yniska
olim.
Si ydo
zodyno
puslapiy
pap as ai
neZyméjo,
isim i
suda o
lenkisky
zodziy
ilozo ,
ognik,
osoba
lie u iski
a i ikmenys.
Zodi
p o ameylis
Poska
issky é
i§
isy
ki y.
P ie
jo
nu odé
ne
ik
penk ajj
leidima,
be
i
ke i aji.
Vien
Si y-
do
a i ikmenimis
Poska
enkinosi
Siuose
Zodyno
s aipsniuose:
‘klamka,
kle yk,
mons ancya,
ognik,
peca,
poma ancza,
puszka
do
Najswig szego
Sak amen u,
Rakusy.
DaZniau
Poska
Si ydo
a i ikmenis
a ojo
pag e iui
su
sa o
pa ink ais
a i ikmenimis,
Z .
dla
ego,
ig am,
ig zysko,
kiku ,
nabycie,
nadp zy odzony,
naloznik,
obiadowy,
osoba.
Lenkiskg
Zodj
kiku
PoSka
aiskino
Zemai isku
biid a dZiu
kuksas,
-a
i
panaudojo
Si ydo
a chaizmg
a
dialek izma
sciunklas.
Aiskindamas
lenky
nalozik,
po
swelimo e is
da é
Si ydo
a i ikmenj
pad iubelis
i
da
p idéjo
i8
Ch is ijono
Go libo
Milkaus
Zodyno
paim a
zodj
bambabend is.
Si ydo
Zodyno
skolinj
eskulus
PoSka
eiké
ka u
su
lie u isku
iowa as;
Si -
ydo
aszkielis,
aszi oiu
aszkas
pa eiké
d iskai os
o ma:
du
aszkielu
aszi-
oju
(dwuk opka).
Kai
ku iuose
s aipsniuose
Poska
plé é
i
ikslino
Si ydo
aiskinimus,
Z .
lenky
an as inius
Zodzius
ig am,
ig anie,
nadp zy odzony,
obiadowy.
219
Kaip
i
Si ydo
Zodyne,
lo ynizmas
pe suna
(osoba)
papildy as
sla izmu
asaba;
p ie
sla izmo
iz ugos
(pe lice)
p idedamas
ap asomasis
aiskinimas
ubu
iediklay.
Is
”Dic iona ium”
s aipsnio
nabycie,
za obek
Poska
panaudojo
ik
ienam
Si ydui
zinoma
Zodj
gauklas.
S aipsni
ognik
(owad)
—
pe ielskie
Po3ka
pe si asé
su
ko ek ii os
klaida;
aisyklinga
o ma
u i
bi i
pe eliszke.
2.
Zodiiai
i
Zodyno
s aipsniai,
Poskos
im i
i3
”Dic iona ium”
be
nu o-
dy o
Sal inio:
Alchimia.
Chimica
a s,
Ch ysopeja.
Auxa
da ima
mokslas,
m.
Zinia
.
PZ18
[...]
Auxoda imo
zinia,
mokslas
SD
1
_
Alchimis a,
- y.
m.
Chimicus,
Ch ysopaeius.
Auxada is,
sydab ada is
m.
PZI8
[...]
Auxada is,
sidab ada is
SD
1
A y me yka,
-i.
.
Slowo
G eck.
La .
A i hme ica.
Nauka
Liczby
a-
chunkow.
Li .
Moks as
skay laus
PZ
I
13.
Rachmis e ska,
achownicza
nauka.
A i hme ice
(es)
nume o um
discip-
lina.
Skay¢iaus
mokslas
SD
312
Bo ys,
-a.
m.
Chleb
g uby
z
Posladu
Zy a.
Panis
ace osus.
Li .
Dina
Bie alini,
.
PZ
I
76
[...]
Duona
be alienie
SD
18
Ciesiels wo,
-a.
n.
A s
ab ica,
a s
mechanica.
Li .
Daylidis e,
.
PZ
I
121
[...]
Daylidis e
SD
30
Filoso ia,
-ii,
.
z
G eck.
Philosophia
( o
ies )
mad ogci
zamilowanie
i
Pozadanie.
P o ameyle,
.
-lingas
m.
-ga,
.
adjec.
—
gay.
ad e .
i.
amze
Filozo ,
Filoso ia
PZ
I
244
Filoso uie.
Philosopho .
P o ameylauju,
-au i
PZ
1
244.
[...]
P a omeyle
SD
53
F anca,
-y.
.
Cho oba
F ancuzka
wedle
Slown.
P.
Lindego
Cho oba
Dwo ska,
Kanoniczny
ka a .
La .
Lichen
mo bus
Gallicus,
Lues
Vene a.
Li .
B a ay,
B an ay,
B un ay.
in
Plu .
m.
(olim)
Kauliniczie
.
PZ
I
247
[...]
B un ay
SD
55
He man,
-a,
m.
z
Niemiec.
ein
Haup mann.
Woiewoda,
Impe a o ,
Duc-
o ,
Dux.
Ka iowedis,
m.
PZ
I
310
[...]
Ka iawedis
SD
71
Jad,
-u,
m.
T ucizna,
Venenum,
abes,
i us,
oxicon,
oxicum.
Li .
Api-
pena,
.
N iday,
m.
in
Plu .
Sjway
apipenu
(Pol.
Sok
T ucizny)
m.
in
Plu .
PZ1314
[...]
Apipenay,
nuoday
SD
73
Jadalnia,
-ni
.
Li .
Walgi uwe,
.
Locna ulum
cocni a io
PZ
I
314
[...]
S olowa
izba
[...]
Walgi uwe
SD
353
’
e me
~y,
.
2
G eckolacin.
Elaesmosina
Li .
Elmudna,
.
Subs an
PZ
[...]
Elmuzna
SD
74
220

Jednomyslnoéé,
-sci,
.
Unanimi as,
Consensio
S udio um.
Sunda a,
wie-
na
Szi dis,
.
Plus
i.
Jednakosé
PZ
1
327.
Jednakogé,
Jednoégé,
-sci,
.
Uni as.
Wienokibe,
wienibe,
winibe
.
PZ
1
324
[...]
Sunda a,
wiena
szi dis
SD
76
Jedwabnik
obaczek.
Bombyx
Szilkine
ki mielie,
. [...]
PZ
1330
[...]
Jedwabnica
[...]
Szilkine
ki mele
SD
76
Kamien
z
Piany
mo skiej,
dziu kowa y.
Akmuo
ysz
pu os
ma es,
Skilie as.
Pumex,
saxum
is ulosum,
Spongia
PZ
1350
[...]
Akmuo
iz
pu os
ma iu,
kiau as,
skile as
SD
82
Kamienica,
-y,
.
Li .
Akmeniczia,
.,
numai
akmeniney,
pli iney.
Domus
lapidea,
Domus
la e i ia,
Domus
caemen i ia.
PZ
1
350
[...]
Akmeni¢ia,
namay
akmeniniey,
pli iniey
SD
82
Ka mnik,
-a,
m.
Penie uwe,
.
Vi a ium,
sagina,
sagina ium
PZ
I
358
[...]
Pene uwe
SD
85
Kazi odz wo,
-a,
n.
Li .
Gadinimas
giminies
m.
Inces um
PZ
I
367
[...]
Gadinimas
gimines
SD
88
Kapiel,
-i,
.
Li .
Maudi ine,
.
Laua io,
Na abulum.
Plus.
i.
Kapanie
sie
PZ
1354
[...]
Maudi ine
SD
84
Kielbasa,
-y,
.,
Kie baska,
-i,
.
Dimin.
Li .
Desz a,
Raumenine,
.
Dimin.
Desz ele.
La .
Lucanica,
Bo ellus
[...]
PZ
1
370
[...]
Desz a
aumenine
SD
89
Klapanogi,
-a,
-ie,
e
nogami
Czyniacy.
Li .
Tauszkakois,
m.
-oi
.
La .
Sonipex
PZ
I
381
[...]
Tauszkakois
SD
91
Kleyno ,
-u,
m.
(z
Niemiec.
das
Kleinod)
—
y
in
Plu .
Li .
Riediklay
B angi
i.
B agi
i.
B ungi.
La .
Cimelia
Plu
i.
Kamien
d ogi
PZ
I
387
[...]
B ungios
ediklos
SD
93
Kobyla.
Li .
Kumele,
aszwa,
.
[...]
PZ
378
[...]
Klacza
[...]
Kumele,
aszwa
SD
91
Kolodziey,
-ieia,
m.
S elmach.
Li .
Ra adaylis,
m.
-li, .
La .
Plaus a-
ius,
T aha ius
[...]
PZ
1
405
[...]
Ra adaylis
SD
99
Kolodzieys wo,
-a,
n. Li .
Ra adaylis e,
.
La .
Ca pen a ia
ablica
[...]
PZ
1
406
[...]
Ra adaylis e
SD
99
Kompas
sloneczny.
Li .
Adininkas
saulinis.
La .
Solo ium,
gnomon.
Ho ologium
Sola e
[...]
PZ
1
409
[...]
Adinikas
saulinis
neszioiamas
SD
100
Koééiol,
-a,
m.
wzgledem
oséb.
Li .
Su inkimas
yk u
K ikszezioniu.
La .
Eclesia
PZ
I
424
[...]
Su inkimas
k iséioniu
ik u
SD
107
Koénica,
kos nica,
-y,
.
Li .
Kauliniczie,
.
La .
Ol a ium,
Ossua ium
PZ
I
426
[...]
Kauliniczia
SD
107
221
Kozodoy,
-ia
m.
Li .
Oszkmelzis,
oszkamelzis,
m.
-zi
.
La .
Cap imulgus
PZ
1434
Kozodoy
pas ucha.
Cap imulgus.
Oszkamelze
SD
110
K opidlnica,
-y,
.
Li .
Taszkiniczie,
.
La .
Aquiminale
PZ
I
452
[...]
Taszkiniczia
SD
114
p
K opidlo,
k opidelko,
-a,
n. Li .
Taszka,
Taszkiele
La .
Aspe gillum
[es]
PZ
1
452
[...]
Taszkiela
SD
114
K zywop zysiegam,
-gaé.
_Li .
K eywaysiekin,
Ne eysey
siekiu.
In in.
siek i.
La .
Peje o,
Pe ju o
PZ
I
464
[...]
K ayway,
ne eysiay
siekiu
SD
119
Ksigzyca
Now.
Li .
Mienu
Naujas,
m.
La .
Lunu
no a
PZ
I
468
[...]
Nauias
menuo
SD
120
Kuchnia,
-i,
.
Li .
Wi uwe,
.
La .
Culina,
coq ina
PZ
I
473
[...]
Wi uwe
SD
122
Kupowanie
chéiwe.
Li .
Py kingis e,
.
La .Emaci as
PZ
I
479
[...]
Pi gingis e
SD
123
Magnes,
magne ,
-u,
m.
Lacin.
Li .
Akmu
gielzi
T aukiens,
m.
La .
Magnes,
side i es
PZ
[
552
[...]
Akmuo
gielazia aukis
SD
140
Mala s wo,
-a,
n.
Li .
Teplone,
.
La .
A s
pic o ia
PZ
1555
[...]
Teplone
SD
140
Mala z,
-a,
m.
Li .
Teplo ois,
m.
- oi,
.
La .
Pic o
PZ
1
555
[...]
Teplo oias
SD
140
Melankolia,
-ii,
.
z
G eck.
Zdlé
spalona.
Li .
Tulzis
sudegin a,
.
La .
A a
bilis
PZ
1
581
[...]
Tulzis
p idegusi
SD
145
Miednica,
-y,
.
Li .
Mazgo uwe,
p aus uwe,
.
(olim)
La .
Pel is,
Pellu-
ium
[...]
Pz
1
593
[...]
Lakoszka,,
mazgo uwe,
sz aus uwe
SD
147
Muszkul,
-u,
m.
z
Lacin
Myszka,
i
.
w
Ciele
zwie za
i
Czlowieczym
po uszenie
czyniaca,
Podobno
do
myszki
z
Ské y
oda ey.
Li .
Dalis
Kuna
Pelele
wadinama,
jog
oligi
i a
Peley
nudy ay.
La .’
Musculus
o us
Plus
i.
Mysz,
Myszka
PZ
I
668
[...)
Dala
kuna
pelele
wadinama,
iog
oligij
i a
peley
nudi ay
SD
159
Mu an ,
-a,
m.
z
Lacin.
Glos
zmieniajacy.
Li .
Balsamaynis,
m.
-ni.
.
Sub an .
Balsa
maynans,
m.
-an i,
.
adjec.
La .
Hi q i allus
PZ
I
669
[...]
Balsamaynis
SD
159
Oba zanek,
Obwa zanek,
-nka,
m.
Li .
G undele,
aba anka,
.
dimin.
Aba gkiele
.
La .
Spi a.
Spi ula
PZ
II
847
[...]
G undele
SD
196
Obwolywacz,
-a,m.
Li .
Apszauk ois,
apszaukieias,
m.
- oi,
-kiei,
.
La .
P oclama o
PZ
I
901
[...]
Apszauk oias,
apszaukieias
SD
205
Obyczaiéw
ganienie.
Li .
Papeyka,
.
La .
Sa y a,
Censu a
PZ
I
901
[...]
Papeyka
SD
205
i
222
>
Obyczaiowy,
-a,
-e.
Li .
Budump
p igulens,
m.
—
len i,
.
La .
Mo alis
PZ
1
902
[...]
Budump
p igulis
SD
205
Odpowiednia,
-i,
.
Odpowiednica,
-y,
.,Wy ocznica.
Li .
A saki ine,
.
La .
O aculum
PZ
I
949
[...]
A saki ine
SD
214
Odp zysiegam
sig Li .
A sysiekiu,
-siek i,
-siekiau,
-sieksiu
(Pa .
P aes.)
a sysiekiens,
m.
-en i
.
La .
Eju o,
abju o
PZ
II
954
[...]
A sisiekiu
SD
215
Onegday,
onegdy,
ongi
ad e .
Li .
Unday,
La .
Nudius
e ius,
nudius
qua us
e c.
PZ
I
1028
Onegda
[...]
Unday
SD
226
Onegdayszy,
-a,
-e
Li .
Undayniksz is,
m.
- i,
.
La .
Nudus
e ius,
nudus
qua us
[...]
PZ
I
1028
[...]
Undayniksz is
SD
226
Opa znosé,
-sci,
.
Li .
Apweyzda,
apwayzda,
.
[...]
PZ
1
1035
[...]
Apiwayzda
SD
227
Opowiadacz,
-a,
m;
Oznaymiacz,
oglosiciel.
Li .
Apsaki ois,
m.
- oi
.
La .
P aeco,
p aedica o
[...]
PZ
1
1044
[.-.]
Apsaki oias
SD
228
Os owid,
os owidz,
-a,
m.
Li .
Asz a egis,
m.
—
gi,
.
[...]
PZ
I
1080
[...]
Asz a egis
SD
233
Pas e nak,
-a,
m.
z
Lacin.
Pas inaca.
Li .
Pas e nokas,
m.,
in
Plu .
Pas e nokay
(olim)
Bu kun ay
m.
in.
Plu .
PZ
II
32
[...]
Pas e nokay,
bu kun ay
SD
243
Pieka s wo,
-a,
n.
D inininkis e,
.
La .
Opus
Pis o ium,
Pani icium
PZ
II
64
[.-.]
Duoninikis e
SD
247
;
Pie o,
Pig o,
-a,
n.
Li .
(P op .)
G unda,
.
( ulgo)
wyszkas,
m.,
in
Plu .
La .
Con igna io,
abula um.
Plus
i.
Gé a
nad
Budynkami
[...]
PZ
II
86
[...]
G unda
SD
249
Pisania
nauka.
Li .
Raszima
mokslas,
m.
La .
O hog aphia
PZ
II
95
[...]
Raszimo
mokslas
SD
251
Podag yk,
-a,
m.
na
Podag e
cho ujacy.
Li .
Sausgila
se gans,
m.
Koju
Lyga
se gans,
m.
—
se gan i,
.
La .
Podag icus,
a ikula ius
PZ
II
167
[...]
Koiu
ligu
se gus
SD
259
Podska bs wo,
-a, n.,
zawiadywanie
Ska bu
Publicznego.
Li .
uzweyz-
dieimas
pyningu
wyso imia,
La .
ques u a,
ques o um
o icium
PZ
II
217
[-..].
Azuweyzdeimas
pinigu
wiso imes
SD
264
Pojedynek,
-nku,
m.
Polyczka
pojedynkowe
Bi wa
sam
na
sam.
Li .
Po
wienam
musz ine,
.
La .
Duellum,
monomachia,
Singula is
Pugna
PZ
II
252
[...]
Powienam
muszimasis
SD
268
Popielica,
-y,
.
Li .
Ma iu
pelie,
Pele,
.
La .
Mus
pon icus
PZ
II
329
[...]
Ma iu
pele
SD
275
223
P ochownica,
-y,
.
Li .
Pa akauniczie,
.
[...]
P ochowniczka,
i,
.
dimin.
Li .
Pa akauniczikie,
Pa akaunicziele,
.
La .
Theca
pul e is
ni osi
PZ
II
472
[...]
Pa akauniczie
SD
290
P zeklad,
-u,
m.
P zekladanie,
P ezelozenie,
P ze lumaczenie.
Li .
Pa -
guldimas,
m.
La .
In e p e a io,
i.
Tlumaczenie
PZ
II
533
[...]
Pe guldimas
SD
295
P zyshuga,
-i,
.
Li .
In eyka
.,
In eykimas,
m.
[...]
La .
G a i ica io
[...]
PZ
II
687
[...]
In eyka
SD
307
P zysmak,
-u,
m.
Dob y,
Li .
( ulgo)
Ga dulis,
Ga dumas,
m.
La .
Condimenu um.
P zysmak
mok y
do
maczenia
po aw
Li .
Padaza,
.
La .
Embanima,
Plus
i.
Lakoé,
Lakocie
[...]
PZ
II
687
P zysmak
mok y/
sok
do
po aw
[...]
Ga dulis
SD
307
Recep a,
-y,
.
z
Lacin.
Opis
leka s wa.
Li .
Ap aszimas
ways a,
m.
PZ
II
758
[...]
Ap aszimas
ways o
SD
314
An osios
g upés
pa yzdiiai
aip
pa
odo
didele
Si ydo
Zodyno
j aka.
Didziuma
s aipsniy
Poskos
pe agy i
is isai
be
pakei imy
a ba
su
maZais
pa-
kei imais,
Z .
alchimia,
ciesiels wo,
he man,
jadalnia,
jalmuzna,
kamienica,
ka mnik,
kazi odz wo,
kgpiel,
kobyla,
kolodziej,
kolodzieys wo,
koS¢iol,
kognica,
kuchnia,
mala s wo,
mala z,
muszkul,
obwolywacz,
obyczaiéw,
ganienie,
oby-
czaiwy,
odpowiednia,
onegdayszy,
opowiadacz,
os owid,
pas e nak,
pieka s wo,
pisania
nauka,
podska bs wo,
pojedynek,
popielica,
p ochownica.
Kai
ku ie,
ypaé
ap asomuosius,
aiskinimus
Poska
galéjo
igsi e s i
ais
pa-
Giais
a i ikmenimis
iesiog
i8
Lindés
zodyno,
p z.:
kamie
z
piany
mo skiej,
dxiu kowa y;
k zywop zysiggam,
kSigzyca
now,
pisania
nauka,
podska bdsiwo,
ecep a
i
k .
Tik
nedidelg
dali
s aipsniy
PoSka
kiek
papildé
naujais
sinonimais,
Z .
anca,
jednomyslnogé,
mu an ,
oba zanek,
pig o
i
k .
Pagal
Si ydo
nau-
jada a
p a omeyle( ilozo ia)
Poska
suda é
naujq
bud a di
p o omeylingas,
-a;
eiksmazodi
p o ameylauiu,
-au i;
p ie eiksmj
p o ameylingay.
Si ydas
lenky
kozodoy
pas ucha
aiskino
ik
mo e iskosios
giminés
o ma
oszkamelze,
o
Poska
jau
pa eikia
abejy
giminiy
o mas.
Kadangi
PoSka
p ie
zodziy
déjo
g ama ines
pazymas,
jis
p idéjo
jas
i
p ie
kai
ku iy
i8
Si ydo
paim y
lie u isky
a i ikmeny.
P ie
desz a(kie basa)
p idé a
da
i
mazybiné
o ma
desz ele,
p ie
pa akau-
niczia
(p ochownica)
—
pa akauniczikie, pa akaunicziele.
PoSkai
a odé,
jog
Si ydo
zodis
ga dulis
(p zysmak)
esas
liaudiskas,
p ie’
8j
Zodj
jis
p i asé
ulgo.
Akademiniame
*Lie u iy
kalbos
zodyne”
Sis
Zodis
pa eikiamas
ik
i8
Si ydo
Zodyno
i
as y.
Poska
y a
pa aises
i
iena
ki a
Si ydo
zodyno
ko ek ii os
klaida:
ie oje
pi gingis e
pa aisé
py kingis e
(kupowanie).
3.
Zodyno
s aipsniai,
{
ku iuos
j auk i
ik
pa ieniai
Si ydo
ZodiZiai:
Aby
az.
La .
Sal em,
semel.
Li .
Ben
wiena
ka a,
bile
ik
PZ
1
4
[...]
Ben
wienu
ka uSD1
«©
224