ACTA
LINGUISTICA
LITHUANICA
XLVII
(2002),
55-87
Hia
la yngalny
w
jezykach
ba o-s owianskich!
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
Uniwe sy e
Jagiellonski,
K akow
The
a icle
deals
wi h
he
ea men
o
he
so-called
La yngalhia
in
Bal ic
and
Sla onic.
These
a e
cases
whe e
a
la yngeal
was
los
be ween
a
high
owel
i
o
u
and
a
su ixal
owel.
This
cons el-
la ion
is
cha ac e is ic
o
ze o
g ade
o ma ions
based
on
oo s
o
he
ype
*CeiH-/*CieH-
o
*CeuH-/*CueH-.
When
a
ocalic
su ix
is
added
o
a
ull
g ade
oo
o
he
ype
*CeH-,
he
la yn-
geal
lea es
no ace
(i s
loss
leading
o
con ac ion
o
he
ise
o
a
seconda y
diph hong),
whe eas
a
simila
si ua ion
in ol ing
he
loss
o
a
la yngeal
a e
i,
u
p oduces
a
hia us
subsequen ly
elimi-
na ed
in
Bal ic
and
Sla onic
by
inse ion
o
a
homo ganic
glide
i,
u.
WSTEP
Te minu
hia
la yngalny
(niem.
La yngalhia )
uzywa
si¢
w
odniesieniu
do
sy uacji,
gdy
spd g oska
la yngalna
(I g.)
znajduje
sig
w
pozycji
po
samog oskach
wysokich
i,
u
i
p zed
samog oska
su iksalna,
schema ycznie
*iH-V,
*uH-V.
Taka
kons elacja
oneméw
jes
w aSciwa
dla
o m
wy azowych
na
s opniu
apo onicznym
zanikowym
(SZ).
Chodzi
u
o
de ywa y
od
pie wias kow
ypu
*CeiH-/*CieH
lub
*CeuH-/*CueH-,
czyli
akich,
k 6 e
zawie aja
w
swym
sk adzie
dy ong
plus
I g.
O dz
ak owanie
sekwencji
*iH-V,
*uH-V
jes
z
g un u
odmienne
od
wypadku
*eH-V,
gdy
su iks
wokaliczny
do acza
sie
do
pie wias ka
na
s opniu
pelnym
(SP)
*CeH-.
Podcezas
gdy
w
*eH-V
I g.
znika
bez
Sladu,
co
p owadzi
do
kon akcji
samog osek
(sku ek
dwojaki:
d ugos¢
kon akcyjna
lub
w 6o ny
dy ong,
zaleznie
od
jakosci
su iksalnego
V*),
o
w
wypadku
*iH-V,
*uH-V
zanik
H
pociaga
za
soba
hia .
Jego
specy ika
polega
na
ym,
ze
nie
jes
on
usuwany
kon akcja,
lecz
d oga
wsunig¢cia
po
i,
u
homo ganicznej
spd g oski
zeslizgowej,
czylii,
u.
Sku kiem
akiego
ak owania
sa
sekwencje
1.
*[iiV],
his o yczne
[ijV]
na
miejscu
pie.
*[iHV]
o az
2.
*[uuV]
> his .
[u V]
na
miejscu
pie.
*[uHV].
Dla
p zyk adu:
[ij
V]:
scs.
bijenii
‘bi y’
z
*bi.ie.no-
=
*b'iH-eno-,
o macja
na
SZ-V
do
*b*eiH-C.
Po .
SZ-
C
bi i,
bi i.
[iV]:
li .
bijo i(s)
“baé
sie’
z
*bi.wa-
<
*bi.HaH-
<
*b'iH-eh,-,
o macja
na
SZ-V
do
*b'eiH-,
wed.
bhdya e.
Po .
SZ-C
o .
bi iés
‘baé
sie’.
[u V]:
ses.
zabi enii
‘zapomniany’
(-en-
analogiczne
zam.
*-on-),
z
*bu.
yana-
<
*bhu.h,a.no-
<
*bhuh,-eno-,
o macja
na
SZ-V
do
*b*ueh,-.
Po .
SZ-C
by i,
bylii.
A ykul
en
s anowi
ozwiniecie
e e a u,
jaki
p zeds awi em
w
Komisji
Jezykoznaws wa
Polskiej
Aka-
demii
Nauk,
Oddzia
w
K akowie
w
dniu
28
lu ego
2001
.
2
Po .
z
jednej
s ony
d ugosci:
ac.
/énis
‘ agodny’
<
*leh,-en-;
mas
‘mezczyzna,
samiec’
<
*maHos
<*meh,-6s;
lés
‘kwia ’
<
*b'loHés
<
*b'leh,-6s.
Z
d ugiej
s ony
dy ongi:
g .
xAe o og
‘najliczniejszy’
<
*pleh,-is Ho-;
li .
dieni
‘cielna’
<
*dejn-i
<
*d"eh,in-
(wed.
dhen i-
‘k owa’
<
*d*eh,inu-);
ac.
laeuus
‘lewy’,
g .
Aa (F
ds,
ses.
lé a
<
*laiuo-
<
*leh,iuo-;
li .
sa isas
‘suchy’
i
scs.
sux
<
*saHusos
<
*seh,usos
(g .
(h)
aoc);
li .
kdulas
‘kos@
<
*kawH.lo-
<
*kaHulo-
<
*keh,ulo-
( ac.
caulis).
7
56
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
[u V]:
li .
ba o
‘by?
z
*bu.
wa
<
*bhuh,-eh,-,
o macja
na
SZ-V
do
*b*ueH-.
Po .
SZ-C
bii i,
biidamas.
Jak
widaé,
s uk u a
sylabiczna
o m
his o ycznych
odpowiada
s uk u ze
p ajezy-
kowej:
bije.nii
jak
*b'i.He.no-,
°bii. e.n i
jak
*b*u.He.no-
i d.
His o yczne
spi an y
j,
kon ynuuja
wp awdzie
p ajezykowe
Slizgi
*i,
*u,
zeba
jednakze
uwzgledni¢,
ze
nie
chodzi
u aj
o
onemy
dziedziczone
wp os
z
p ajezyka
ie.,
jak
np.
w
wypadku
li .
/ej
<
*leiH-e-,
ejli
<
*ueiH-e-,
scs.
zo g
<
*geuH-e-,
li .
s a a
<
*s eu-,
lecz
o
segmen y
o
cha ak e ze
w 6 nym,
pows a e
dopie o
w
epoce,
k 6 ej
amy
wyznacza
os abienie
i
zanik
onem6w
la yngalnych.
Fonemy
j
i
sekwencji
jV
i
uw V
uwazamy
wiec
za
pos ednie
swiadec wo
obecnosci
I g.
in e wokalicznej
i
w
ym
sensie
od ézniamy
je
pod
wzgledem
gene ycznym
od
j,
ukazujacych
sie
po
innych
niz
i,
wu
samog oskach.
G ownym
celem
niniejszego
op acowania
jes
zewidencjonowanie,
w
mia e
moznosci
wycze pujace,
ych
mo em6w
bal yckich
i
s owianiskich,
k o e
zawie aja
Slizgi
7,
u
na
miejscu
onem6w
la yngalnych.
O ganizacja
ma e ia u
jes
nas epujaca.
Dla
kazdego
mo emu
wo zy
sie
gniazdo
apo oniczne,
gdzie
na
pie wszym
miejscu
wymienia
si¢
allomo
z
ij,
u
w aSciwy
dla
SZ-V.
Po em
kon as uje
si¢
go
z
d ugowokalicznym
(i,
i)
allomo em
z
pozycji
SZ-C,
a
o
po
o,
by
unaoczni¢
ak ,
ze
cha ak e
nag osu
su iksalnego,
V lub
C,
p zesadza
0
komplemen a nosci
ych
dwu
o m
s opnia
zanikowego
pie wias kéw
ypu
eiH/ieH
wzglednie
euH/ueH.
Z
kolei
wymienia
si¢
s opien
e
(SE)
pie wias ka
pie.,
zwykle
w
akiej
o mie,
jaka
podaje
LIV
(1998),
i
wyszczegélnia
sie
jego
bal o-s owianskie
e leksy.
Po
SE
nas epuja
—
w
niek o ych
has ach
—
de ywa y u obione
od
iiV,
uuV
s opniem
o
(SO).
Dziela
sig
one
na
an ewokaliczne
(ai-V,
au-V)
i
an ekonsonan yczne
(ai-C,
au-C).
Gniazdo
apo oniczne
mo emu
uwidacznia
owniez,
w
jaki
spos6b
o my
p yma ne
z
iiV,
uuV
gene uja
swoje
de ywa y.
Chodzi
u
o
zy
g upy
o m:
1.
p aesen ia
in igowane
na
SZ,
2.
de ywa y
na
s opniu
wzd uzenia
iV,
iuV
(oznaczone
jako
WSZ-
V),
3.
de ywa y
na
s opniu
o
(SO).
In igowane
sekwencje
li ewskie
ypu
*Cini,
*Cunu
p zeksz alcaja
sie
one ycznie
w
Cij,
Cu
(gija,
bi a),
po em
denazalizuja
si¢
w
Cy,
Ci
(gyja,
Iija,
bi a,
kli i a).
Tam,
gdzie
jes
po
emu
okazja,
zw aca
sig
uwage
na
obecnosé
obocznych
“p aesen iéw
na
-na”
(gyna,
lyna,
biina,
kli ina),
gdyz
e
os a nie
z
powodu
cy kum leksu
i
o man u
-na
musza
byé
uznane
za
p oduk
sk zyzowania
ypu
innowacyjnego
-(¥)ja,
-(ii) a
ze
s a szym
ypem
-(i)na,
-(u)na,
k é y
ep ezen owaly
odziedziczone
o macje
in igowane,
siegajace
epoki
sp zed
zaniku
an ewokalicznych
la yngalnych,
np.
*lina
z
*li-n-H-e,
*bina
z
*b*u-n-H-e.
-
De ywa ami
ypu
WSZ-V
sa
w
li ewskim
np.
palyjé i
<
lij-,
papjii é i
=
pju -,
w
s owianiskim
np.
scs.
upija i
se
<=
pij-,
pok y a i
=
k i -.
-
Gdy
chodzi
o
de ywa y
na
SO,
o sa
nimi
p zewaznie
dewe balne
nomina
z
o ma
pie wias ka
aiV
(<=
b.
iV)
lub
auV
(<=
b.
uuV),
np.
li .
bajiis
od
bij-,
gaj is
od
gij-,
saj s
od
sij-
o az
o .
k a a,
scs.
k o ii
od
*k uu-,
scs.
o ii
od
ni -
(w
skali
ca ego
ma e ia u
ude za
s osunkowo
s absza
ep ezen acja
ypu
auV).
Niekiedy
sie
zda za,
ze
in e esujaca
nas
o ma
SZ-V
nie
jes
dana
w
ma e iale.
Wowezas
WSZ-V
jes
b any
za
pods awe
ekons ukcji
wewne znej,
po .
np.
has a
*mii-,
*Zii-,
*liuu-.
W
do ychczasowych
analizach
zda za y
si¢
wypadki
np.
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SLOWIANSKICH|
57
elacjonowania
yj
o my
palyjé i
z
y
(Jy i)
albo
yj
p s.
Nija.
Podobnie
p zy
papji e i
ws awiano
i
w
zwiazek
z
du
b.
pjdu i
(zob.
np.
O ebski
1965:
366).
Z
kolei,
gdy
chodzi
o
s owia iski,
o
np.
by a i
bywalo
analizowane
wed ug
by i
jako
by- a i
(zam.
pop awnego
*biu-a-).
Tego
odzaju
wypadki
zos aly
w
ub yce
WSZ-V
sp os owane.
Cz e y
eksku sy
do aczone
na
ko icu
a yku u
sygnalizuja
pewne
innowacje
mo -
ologiczne,
k é e
zos aly
jak
sie
zdaje
pos ednio
uwa unkowane
hia em
la yngalnym.
Sa
o:
(1)
p aesens
in igowane
od
pie wias k6w
ani owych
ypu
Siyja,
s ii a,
(2)
su iks
nominalny
-
ys
jako
allomo
-ijas,
(3)
su iks
in ini iwu
-y i,
(4)
su iks
s ow.
-a i i.
1.
SLIZG
j
W
POZYCII
*I.HV
1.1.
*bii
- I
<
*b*iH-
SZ-V
*
bii-:
li .
bijo i(s)
‘baé
sig’,
o .
bija (iés),
s p .
bid wei®
z
*bi.ia-
<
*bi.HaH-
<
*b'iH-eh.-.
SZ-C
*bi-:
o .
bi iés
‘baé
sig’,
p s.
bis uds
(=
in ens.
bis i iés),
p .
dial.
biduds
(obocznik
do
bijuds).
SE
*b'eiH-
‘in
Fu ch
ge a en’
(LIV
58),
po .
wed.
bhdya e
‘boi
sie,
leka
sie’.
D w.
bai-V:
1.
ps.
*boja-,
scs.
boja i
se
‘baé
sie’
(p s.
boji
se)
wyglada
na
e lexi um,
k 6 e
do wo zono
do
*boja i,
o my
majacej
wezesniej
wa osé
p zechodnig
(caus.
‘s aszyC’)
w
s osunku
do
ps.
bii-,
po .
wyzej
li .
bijé i(s)*.
-—
2.
s p .
pobaiin
caus.
‘uka ac’.
—
3.
li .
bajiis
‘s achliwy,
bojazliwy’;
baji:
Mi
nebus
baji
‘Um zeé
nie
bedzie
s asznie’.
D .
bai-C:
jbaidy i
caus.
‘nas aszyé,
zas aszy¢’
( o .
baidi
‘s aszyC’),
bdimé
.
‘bojazn,
s ach’,
baisd
‘s ach”(=
bais is
‘s aszny’),
bailys
m.
‘cz owiek
lekliwy,
ché zliwy’.
1.2.
*bii-
I
<
*b'iH-
SZ-V
*bii-:
1.
scs.
bijenii
‘bi y’
z
*bi.ie.no-
<=
*b'iH-eno-,
2.
ses.
bije ii
‘bije’
(ESJS
63,
S ang
1942,
46)
<
*bi.ie-
=
*b*iH-e-,
w é nie
zmienione
na
scs.
bije i
p zez
wy ownanie
do
in .
bi-C
(zob.
nizej
b ije ii).
SZ-C
*bi-:
1.
scs.
bi i
‘bie’,
bi i
‘bi y’,
niziibi i
‘s aci¢
w
dé?’,
ubi i
‘zabic’,
zabi i
‘za uc’,
2.
lo .bi
‘schieben’,
i e .
bidi
‘schieben,
iicken,
schiebend
s ossen;
s op en’,
li .
dial.
bydy i
‘zmusza¢
do
ws ania,
p oszyé,
pedzaé’
(zob.
U bu is
1981:
109).
SE
*b'eiH-
‘schlagen’
(LIV
57).
D w.
*bai-V:
scs.,
azboi
m.
‘napasé,
ozb6j’,
uboi
m.
‘zabdjs wo’;
s ow.
°boj ,
pol.
bdj
(znacz.
e ym.
‘bicie
sie’).
Czy aj
[bija: ei].
Mniej
p awdopodobny
jes
cha ak e
odziedziczony
osnowy
s ow.
boj-,
mianowicie
jako
kon ynuacja
pe ec um
pie.
*-b"oiH-
(po .
wed.
bibhaya-),
jak
o
sie
zwykle
w
li e a u ze
p zyjmuje
(zob.
Vaillan
1966:
393)
i
os a nio
ESJS
72.
4
58
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
1.3.
*bii-
III
<
*b*ih,-
SZ-V
*bii-:
o .
biju
p .
‘by em’.
Odwo ujac
sie
do
zaSwiadczonego
w
op a iwie
slow.
bimii
(1.
pl.),
bi
(2.3.
sg.)
an ekonsonan ycznego
SZ
*bi-,
mozna
wedlug
p zyje ej
u
zasady
anali ycznej
sp owadzi¢
*bii-a-
do
*b'iH-eh.,,
zas
*bi-C
do
*biH-C.
Jesli
e az
w
Swie le
ownoznacznego
allomo u
*b*uh,-V
(po .
li .
bu aii,
s lo .
bu u,
scs.
°b i eni )
sp ecyzujemy
H
pie wias kowe
jako
/,,
o
o zymamy
*b‘ih,-V,
czyli
SZ
do
*b*ich,.
To
w
powiazaniu
z
ak em
wys epowania
wa iancji
*b'ih,-
/
*b'uh,-
akze
w
ge manskim,
cel yckim
i
i alskim
(zob.
LIV
83)
p owadzi
do
hipo ezy,
ze
w
dialek ach
zachodnioindoeu opejskich
pwk.
*b"ueh,-
‘ osnaé,
pows awa¢,
s awac
sig’
ozszczepi
sie
d oga
dysymilacji
wa gowych,
b'y
>
b’i®,
na
dwie
pos acie,
ize
obie
one
sq
uzywane
w
jezykach
bs .
komplemen a nie
w
pa adygmacie
czasownika
‘by¢’,
mianowicie
w
jego
o mach
s abych.
Dalej,
jesli
s uszna
jes
hipo eza,
ze
w
o mach
condi ionalis
s li .
na
-biau
‘-bym’,
-bei
‘-bys’,
*-bi
‘-by’
(pl.
-bime,
-bi e)’
zawa y
jes
czasownik
posi kowy
*bij-4-,
o
p zy
uwzglednieniu
kon akcji
*bijau
>
-biau
(1
sg.),
*bijai
>
-bei
(2
sg.)
o az
apokopy
*bija
>
*-bi
(3.
os.)
znajdziemy
w
ym
dowdd
na
p ali ewsko-lo ewska
me yke
ema u
*bija-*.
1.4.
*b ii-
<
*b' iH-
SZ
*b ii-:
ps.
*b ije ii
se
‘goli
sie’
<
*b i.ie-
<=
*b" iH-e-;
scs.
b ije
se
jes
o ma
mlodsza;
jej
d ugie
i
pochodzi
z
wy 6wnania
do
in .
b i-C
(po .
wyzej
bije
obok
bije ii)’.
SZ-C
*b i-:
scs.
b i i
se
‘golié
sie’
(b i a
.
‘b zy wa,
p zy zad
do
golenia’),
sch.
a ch.
b i i,
b ijem,
w d nie
b ija i.
SE
*b' eiH-
‘schneiden’
(LIV
77).
W
ps.
znaczenie
zos a o
og aniczone
do
“Scinaé
za os ’.
LS.
*gii-
1
<
*g*ih,-
SZ-V
*
gii-:
1.
li .
a gijo
‘odzy?,
iZgijo
‘wyzd owial’,
lo .
dziju
z
*gi.ia-
<
*g*ih,-ch,-,
2.
d w.
pagijélis
m.
‘ozd owieniec’,
3.
li .
p s.
in igowane
gyja/gija
‘zd owieje’
z
*gi-n-i-
( o ma
oboczna
gyna
ze
sk zyzowania
s a szego
*
gina
<
*g*i-n-H-e
i
mlodszego
gyja).
5
Po .
*g*ih,-
do
*g*ich,-
‘Zy€
s. .
*gii-.
©
Inni
p zyjmuja,
ze
dysymilacja
nas api a
w
emacie
*b" -ie-
ize
byla
ona
indukowana
su iksalnym
-i-,
>
*b'i-ie-,
zob.
Klingenschmi
(1982:
222,
p zyp.
72)
i
LIV
84.
Na
o
zeba
powiedzie¢,
ze
w
odniesieniu
aku a
do
jezyk6w
ba os owianiskich
model
*b*ii-ie-
sie
nie
sp awdza,
poniewaz
unika
sie
u
(p zynajmniej
w
czasowniku
p yma nym)
aczenia
su iksu
-ie-
z
pie wias kami
zakoniczonymi
na
-i-
i
-i-
(<
*-uH-,
*-iH-),
po .
np.
b ak
yja
do
nyi i
‘ ykaé,
poze ac’,
*lyja
do
hy i
‘pada¢
(o
deszezu)’.
Po .
nusidé umbiau,
bii umbei,
a ndu umbime,
sakio umbime,
Zinke icius
(1981: 122n).
Dok adniej
o
ym
Smoczy niski
(2001:51,
224n).
Tam
ez
0
wezesniejszych
p obach
objasnienia
o .
bij-V
Dla ego
niep awdopodobny
jes
wyw6d
b ije s
z
pie.
*b* iH-ie-
w
LIV
77.
Co
do
sekwencji
-iH-ie-
zob.
uwage
w
p zyp.
6.
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BAETO-SLOWIANSKICH|
59
SZ-C
*gi-:
1.
li .
a gy i
‘odzy@,
o .dzi
‘zd owiee’,
scs.
oZi i
‘ozy@
<
*
p i",
2.
gydy i
‘leczyé’
(znacz.
e ym.
‘sp awia¢,
ze
ozywa,
zd owieje’),
gy as
‘zywy’.
SE
*g'eih,-
<=
*
g*ieh,-
‘leben’
(LIV
192),
po .
g .
Boua:
‘bede
zy!’,
z
pochodzenia
coniunc .
*g*eih,-o-.
D w.
gai-V:
1.
li .
gaj is
‘ a wo,
szybko
gojacy
sie,
w acajacy
do
zd owia’,
a gajus
‘Zwawy’.
—
2.
W
s owianskim
od
an ewokalicznego
allomo u
*gii-,
ps.
*Zij-V
(po .
li .
°gijo)
u wo zono
SO
goj-:
caus.
*goji i
‘p zyw acaé
do
zycia’,
e l.
*goji i
se
‘goié
sie
-
0
anie’
(po .
wyzej
boja i
se).
Tylko
z
synch onicznego
punk u
widzenia
goji i
p zeds awia
sie
jako
d w.
kauza ywny
do
Zi i
in .
‘zy@’
<
*g*ih,-C".
D m.
gai-C:
li .
gai a
.
‘zywo nos¢’”.
(Fak ,
ze
nie
ma
e leksdw
bal yckich
*gei-V/
*gei-C,
wyklucza
ewen ualnos¢
de ywacji
gai-
od
osnowy
na
SE).
1.6.
*gii-
II
<
*g*iH-
SZ-V
*
gii-:
li .
gija
.
‘nié
w
osnowie
kaniny’,
o .
dzija
‘nié,
p zedza’
z
*gi.Ha
<
*g'iH-éh,.
Po .
wed.
jiyd-
.
‘cieciwa
uku’,
g .
hom.
8:6¢
m.
‘ uk’
(znacz.
e ym.
“‘zaopa zony
w
cigciwe’)
<
*bi.id-
<
*g*iH-6-.
SZ-C
*gi-:
li .
gysla
.
‘zy a’,
se b.
Zica
.
‘nié,
d a wa’
<
*gika.
SE
*g'ieH-,
po .
wed.
jyd
.
‘cieciwa
uku’
(May ho e
EWAIA,
603).
1.7.
*glii-
<
*gliH-
SZ-V
*glii-:
ps.
*glij ,
os.
dial.
glej
‘glina,
glinias a
gleba,
uk .
hlej
‘mul,
glina,
bi .
hlej
‘mu
pod
woda’
(zapozyczone
w
pol.
glej
‘wa s wa
gleby
o
zaba wieniu
popiela awym’
(zob.
S awski
SEJP,
282,
Bankowski
I
430).
SZ-C
*gli-:
1.
li .
gly is
‘gladki,
éwny’,
o .
gli s
‘gla ,
ne ,
zie lich,
hiibsch’,
2.
s ow.
glina
‘Lehm’.
SE
*gleiH-
‘bes eichen,
kleben
bleiben’
(LIV
168):
li .
gleju
(ob.
glieju
p .
gliejaii,
in .
glié i
obok
dial.
glie i)
‘sma owa¢,
wy 6wnywaé
sma ujac;
lepi¢,
glina
dziu y
wype niaé¢,
kleic’,
e l.
‘lepi¢
sie
(do
czego),
Ignac’.
D w.
*glai-V:
li .
glajus
m. ‘p yn
o
lepkiej
konsys encji’
(LKZ).
N.B.
Sladem
po
s a ym
p s.
in igowanym
*gli-n-H-é-
=
li .
glina,
esegmen owanym
jako
glin-u,
jes
neopwk.
glin-,
po .
p .
gliniaii,
in .
glin i,
zwykle
z
p ae e biami
ap-,
ué-
‘oblepi¢,
zalepié
(glina)’,
zob.
LKZ.
10
SZ
ypu
gy-C
kwi
byé
moze
w
z ozeniu
nominalnym
li .
d eigys
‘dwula ek
(0
koniu)’.
Z ozenie
o
da
sie
bowiem
zin e p e owaé
jako ‘dwa
(la a)
zyjacy’,
mianowicie
p zy
za ozeniu,
ze
cz on
-gy-s
s anowi
al e na ywe
an ewokalicznego
allomo u
*gii-V,
pba .
*gijas
‘zyjacy’,
k o y
kon ynuowa
pic.
nomen
*g"ih,-
6-,
po .
g .
Biog
‘zycie,
sposdb
zycia;
S odki
do
zycia,
zywnosé;
zboze’.
Zob.
ez
Eksku s
III.
"
Zw aca
uwage
b ak
li .
*gajy i.
S owia iskiemu
goji i
odpowiada
co
do
znaczenia
li .
gydy i
(zob.
wyzej).
2
Na
pods awie
gai -
wynik ego
z
eanalizy
gai -
+
-a
u obiono
nas epnie
b.
gai in i
‘cuci¢’
inomina
gai alas ‘zywio?,
gai iimas
m.
‘ozywienie’.

60
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
1.8.
*gnii
-
II
<
*gniH-
SZ-V
*gnii-:
ps.
*gnije i
p s.
“gnije’
z
*gnih,-e-.
SZ-C
*gni-:
scs.
(s i)gni i
‘(z)gni@’
<
*gnih,-C. P zez
wy ownanie
*gnij-
do
in .
g i-
C
pows a o
p s.
gnije i
(po .
wyzej
bije
p zy
bi i,
b ije i
p zy
b i i).
SE
*gneiH-.
B ak
w
LIV.
Co
do
ypu
pwk.
zob.
wyzej
*b'eiH-
i
nizej
*leiH-,
*peiH-.
D w.
*gnai-V:
scs.
(s i)gnoji i
caus.
‘(z)gnoié’>
(pos b.
scs.
gnoi,
-ja
m.
“gndj’).
D w.
*gnai-C:
scs.
gné ii
‘gniew,
Zo n’'*.
Co
do
su iksu
po .
li .
gai a
s. .
gij-
I.
1.9.
*kii-
<
*k*ih,-
SZ-V
*kii-:
ps.
*ijg
<
*k*ih,-e-
‘wypoczywam’,
p s.
do
Ci i.
Po .
*
bYjg
::
bi i,
*
11jo
=:
li i,
*
ijo
::
i i.
SZ-C
*ki-:
scs.
poci i
‘odpoczaé’
(do
ego
nowe
p s.
pocijg)
<
*k*ih,-C.
Po .
jeszcze
scs.
Gilli,
sch.
é o,
czes.
Cily
‘zwawy,
dzia ski’
(znacz.
e ym.
‘wypoczé y’).
SE
*k*ieh,-
‘aus uhen’
(LIV
352),
po .
awes .
Siiamd
‘ciesz(y)my
sig’.
W
s ow.
b ak
SE
*éa-
z
*ké-
<
*k*ieh,-
albo
z
*kia-
<
*k*ioh,-'.
Po .
ac.
quié us
‘spokojny,
uspokojony;
pokojowy;
p ywa ny’
<
*k*iéh,- o-
(do
s awes .
Siid a-
‘szczeSliwy’,
s pe s.
Siya a-
s.),
p .
quiéui
<
*k*ié-uai
(LIV
353).
Co
do
ypu
pwk.
po .
*g*ieh,-
s. .
gii-
I.
D .
*kai-V:
scs.
pokoji i
‘uspokoi¢,
pok zepi¢,
posili@’,
pokoji i
zakona
‘wype ni¢
p awo’’,
s pol.
koji
sie
‘zigbnie,
och adza
sig’,
koji
sie
cho oba
‘ agodnieje’
(ps.
caus.
ze
znacz.
e ym.
‘powodowaé,
ze
znajduje
spok6j’,
po .
S awski
SEJP,,
329).
Od
ego
pokoji
m.
‘spok6j,
pokdj’
jako
pos b.
1.10.
*k ii-
<
*k iH-
SZ-V
*k ii-
:
1.
o .
k ijaé
(<
*k iH-eh,-)
‘schinden;
den
Schli en
mi
Lindenholz
ii e n;
Ga n
au
einen
Haspeln
au winden’
(ME,,
278),
2.
o .
A ija
.
“ko a
lipowa,
yko
lipowe,
Lindenbo ke;
o ok,
ob ecz
si a,
Bas and
eines
Siebes,
Riegensiebes;
koszyk
z
lyka
lipowego,
Ko b
aus
Lindenbo ke;
deseczka
lipowa,
Lindenb e ’
(ME,,
277; do
ego
k ijué
‘schinden’
jako
m odsze
denom.).
SZ-C
*k i-:
1. li .
k y is,
- ies
.
‘sieé
do
zaga niania
yby;
cze pak
na
yby’,
z
me a onia:
k y is,
- iés
.
‘k a
lodowa’
(znacz.
e ym.
‘kawal,
k é y
sie
oddzieli ).
—
2.
cs.
k in i
m.
albo
k ina
.
‘d ewniane
naczynie,
kadz
na
wode’,
scs.
ok in i
m.
s.
(o
ym
inaczej
ESJS
365:
od
*(s)k ei-
ani owego).
SE
*k eiH-,
o
z
p zeksz a cenia
pie.
*k eh,-
‘sieben,
ennen’,
po .
LIV
327.
Do
SZ
*k iH-
do wo zono
w
ba yckim
echnika
ddhi
nowy
SP
*k eiH-,
s ad
li .
dial.
13
His o ycznie
bio ac,
jes
o
wi¢c
de ywa
od
p s.
na
- i-,
nie
za§
na
-ii-,
jak
u
Vaillan a
(1966:
417).
'§
Co
do
ozwoju
znaczeniowego
zob.
S awski
SEJP,
304,
ESJS
182.
Chyba,
ze
zwiazemy
z
ym
pie wias kiem
w az
Casa
‘czas’,
p zy
zalozeniu
budowy
¢a-se
i
znaczenia
e ymologicznego
‘p ze wa,
chwila
wy chnienia’
(?).
ESJS
98
s.
.
ass
akiej
iliacji
nie
bie ze
pod
uwage.
De ywa
od
p s.
na
- i-,
nie
zas
-ii-
(in .
-i-),
jak
u
Vaillan a
(1966:
417).
Zob.
wyzej
goji i,
gnoji i
o az
nize}
*k oji i,
*loji i,
poji i.
16
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SLOWIANSKICH]|
61
k ej
(k ieja i,
k ié i)
‘zbie aé
z
powie zchni;
owié
w
plynie’,
o .
k eju
(k éju,
k ie /
k ié )
‘zbie aé
Smie anke
z
powie zchni
mleka’.
D w.
k ai-V:
1.
li .
nomen
k djus
m.
‘boki
si a,
zeszo a;
ob ecz’.
—
2.
ps.
*k oji i,
pol.
k oié
‘oddzielaé,
uzywajac
os ego
na zedzia’,
os.
k oj i,
k oi o
‘p zesiewaé
zboze’,
shi.
k ojim,
k oji i
‘ upaé,
d zeé’”’,
scs.
ok ojenije
n.
‘ob zezanie’.
SW
do
k oj-
widaé
w
scs.
k ai,
-ja
m.
‘b zeg,
sk aj’.
D w.
k ai-C:
lo .
k ais i
‘ ahmen,
schmanden,
den
Rahm,
die
Sahne
on
de
Milch
schép en’,
ibe haup
‘abschép en
on
oben;
obe lachlich
machen’
(ME,,
256),
li .
k ai is
m.
‘kosz,
k obia’.
1.11.
*lii-
I
<
*liH-
SZ-V
*lii-:
1.
o .
lija
p .
‘pada
deszcz’,
li .
isilijo
p .
‘zaczelo
na
dob e
pada@’
<
“li.ia-
<
*liH-eh,-,
2.
li .
p s.
in igowane
Mja/lija
‘pada
deszcz’
<
*li-n-i-
( o ma
oboczna
lyna
ze
sk zyzowania
*lina
<
*li-n-H-e
i
/jja),
3.
nomina:
lijimas
m.
‘ulewny
deszcz’,
lij ingas
dial.
‘deszczowy,
s o ny’,
lij ind a
.
‘z 6dz
(czas,
gdy
deszcz
pada
i
zama za)’.
WSZ-V
*
Iii-:
li .
palyjé i
‘polaé
(0
k 6 ko walym
deszczu)’
=
*lij-é-"8.
SZ-C
*Ii-:
li .
bi i
‘(0
deszczu)
padaé,
laé’
=
o .
li
(do
ego
p s.
lis );
li .
hidy i
caus.
“ zymaé
na
deszczu,
aby
zmok o’.
SE
*leiH-
‘gieBen’
(LIV
363):
li .
/eju,
lie i
‘lac,
wylewaé,
o .
leju,
lié
(nowe
caus.
li .
liedin i
caus.
‘sp awiaé,
ze
sig
leje,
wylewa,
p zelewa’).
D .
lai-V:
li .
d laja
.
albo
G lajis
m.
‘odlew,
mielizna,
miejsce
ply kie
w
jezio ze’,
G lajus
m.
s.,
uz iolaja
.
‘zalewisko
nad zeczne’.
D w.
lai-C:
li .
/dis y i
i e .
‘polewaé,
podlewaé;
wylewaé
zy’.
N.B.
Po .
uwage
0
jlajai
mpl.
‘glina
do
zalepiania
dziu ’,
lai as
m.
‘klepisko
gliniane’
na
konicu
czeéci
I.
1.12.
*lii-
Il
<
*liH-
SZ-V
*lii-:
1.
ps.
*lijo
p s.
‘leje’,
os.
[ju
w az
z
o .
dial.
lij
‘pada
deszcz’
(Endzelin
1922:
§609),
z
*liie-
<
*liH-é-,
2.
ps.
*lija i
z
*liH-€h,-,
co
jes
implikowane
obecnoscia
SW
lija i
(po .
wyzej
o .
lija).
‘7
Dwuznaczna
o macja
na
SO:
badz
causa i um
do
*k i
no i
se
‘od ywaé
sie,
odlaczaé
sie,
ods awac’
( o
zbudowane
na
s a ym
p s.
in igowanym
*k ing
<
*k i-n-H-€-),
badz
i e a i um
do
ps.
*k ejo
(po .
o .
k eju).
Wadluzenie
uwa unkowanego
la yngalna
s opnia
zanikowego
-ii-
w
-ii-
zachodzi
éwniez
w
pawjé i
(s. .
*uii-
I).
Odpowiednie
-wu-
=>
-aiu-
w
papjii e i
(s. .
*piuu-)
i
pasi i é i
(s. .
*siuu-).
Samog oska
i
jes
p zed
naszym
w 6 nym
/
ak owana
ak
samo
jak
p zed
innymi
spolg oskami
i
o
bez
wzgledu
na
o,
czy
sa
o
esonan y,
po .
pagyné i,
pamyné i,
pa yné i,
pakylé i,
czy
obs uen y,
po .
pab ydé i
(b id-
=
b ed-),
pask ydé i,
paslydé i
(*slid-
<=
*sleid-),
pak ypé i
(*k ip-
=
k eip-),
palypé i,
panysé i
(*ni-
=
nes-),
paly é i
(“li -
=
lei -),
pamygé i,
pa yzdé i
(* izd-
=
eizd-),
pa yzé i
(* iz-
=
e -).
Szczegély
u
O ebskiego
(1965:
§616nn.),
choé
zeba
zauwazyé,
ze
wskazywane
p zez
au o a
Osnowy
p yma ne
ych
du a iw6w
pozos awiaja
czasem
do
zyczenia,
po .
k yps a
dla
°k ypé i,
liécia
dla
*by é i,
slys a
dla
°slydé i.
Aku
wzo owany
na
osnownym
lie i,
dla
pola yzacji
wzgledem
/ais y i
‘mazaé,
sma owaé,
ob zucaé
mok a
glina’
(/éis i).
18
19
62
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
WSZ-V
*
Iii-:
scs.
lija i
‘laé,
-lewa€’",
w o ne
in ens.
na
- a i:
izli a i
‘wylewac’.
SZ-C
*li-:
scs.
li i,
sch.
[ i
(se),
dial.
[j i,
s pol.
°lié
‘lac’.
SE
*leiH-
‘gieBen’
(LIV
363):
scs.
léjo
‘leje’
<
*leiH-ie-
(zob.
ez
wyzej
*lii-
1).
D w.
*
lai-V:
ps.
*loji i
i e .
‘la¢,
wylewa@’,
od
ego
scs.
loji,
-a
m.
‘46j’,
s n.
dj,
czes.
lij
jako pos b.
(znacz.
e ym.
‘p ynny,
lejki
huszcz’).
B ak
w
s ow.
SO
*1é-C.
1.13.
*mii-
<
*miH-
SZ-V
*mii-:
o .
miju
p .
do
mi
‘zmienia¢,
wymieniac’,
<
*mi.ja-
<
*miH-eh,-.
WSZ-V
*mii-:
s ow.
mija i
‘p zemijaé
(o
czasie)’
—
zak ada
p s.
p yma ne
*mijo
(se)
‘zmieniam
sie”?
SZ-C
*mi-:
1.
o .
mi
‘ auschen’,
e l.
mi iés
‘mi
einande
auschen,
abwechselnd
sich
bewegen,
wechseln,
sich
e ande n’;
i e .
mis i
‘6 e s
auschen’
<
*mi-s i-.
-
2.
scs.
mino i
‘p zeminaé
(0
czasie)’.
SE
*meiH-.
LIV
383
wymienia
ylko
ani owe
*mei-
‘wechseln;
auschen,
ande n’
(wed.
i
mayan e
3
pl.
‘zmieniaja
sig’).
W
o ewskim
p s.
*meju”!
zas apione
p zez
miju
sku kiem
wy éwnania
do
p .
miju.
D w.
*mai-C:
1.
li .
a maind
.
‘zmiana’,
mainai
m.
pl.
‘odmiana
ksigzyca’,
2.
scs.
mena
.
‘wymiana’.
1.14.
*nii-
<
*niH-
SZ-V
*nii-:
o .
niju
p .
do
ni ,
ni
<
*ni.ja-
<
*niH-eh,-.
SZ-C
*ni-:
o .
ni ,
ni
‘wykonywaé
uch
ko owy’,
s ies u
ni
‘ubija¢
Smie ang
na
mas o’.
SE
*neiH-
‘ iih en,
lei en’,
po .
wed.
ndya i
‘p owadzi’,
he .
néanzi
3pl.
‘kie uja
(powoza),
posy aja’
(LIV
406).
W
o ewskim
p s.
*neju
zas apiono
p zez
niju
sku kiem
wy éwnania
do
p .
niju.
W
LIV
b ak
wzmianki
0
b.
o .
1.15.
*pii-
I
<
*pih,-
SZ-V
*pii-:
scs.
pije ii
p s.
‘pije’
<
*pih,-e-
(allomo
*pih,-
z
me a ezy
*ph,j-),
po .
TOS.
pojul,
pojeso
(in .
pi e),
pejdnyj,
uk .
pju
(in .
py y)”.
WSZ-V
*pii-:
scs.
upija i
se
‘upijaé
sie’
(w o ne
in ens.
na
- a i:
opi a i
se
s.74,
do
czego
pi o
n.
‘napoj’
jako
pos b.).
20
Wa o
zbadaé,
czy
lija i
nie
moze
byé
e leksem
ps.
*Iij-é-,
j.
o macji
pa alelnej
do
li .
palyjé i,
zob.
wyzej.
21
Po .
o .
meju
do
mie
‘wbijaé
pal,
pale’.
2
B ak
aku u
jes
dowodem
na
o,
ze
nomina
e
de ywowano
od
SZ-V
*mii-,
a
nie
od
SE-C
*méi-.
LIV
383
podaje
ylko
ani owe
*mei-
‘wechseln;
auschen,
ande n’.
3
Inaczej
S ang
(1942:
46),
k o y
(nies usznie)
ope uje
pie wias kiem
ani owym
*pei-.
2+
Po .
sc.
posmi a i
se
obok
s a szego
posmija i
se
‘naSmiewaé
sig’.
W o ny
su iks
- a i
pochodziz
esegmen acji
zasz ej
w
ypie
opli a i
scs.
‘opluwaC
=>
opli- a i
(wed ug
pli-nou
‘plunac’),
poci a i
‘odpoczywaé’
=>
poci- a i
(wed ug
*poci-ng i
‘spoczac’).
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BAELTO-SLOWIANSKICH
|
63
SZ-C
*pi-:
scs.
pi i
‘pic’.
SE
*peh,-
=
*peh,-i-
(po .
no acje
*peh,(i)-
‘ inken’
w
LIV
417).
D w.
*pai-V:
s ow.
napoji i
caus.
‘daé
pi¢é,
napoié’*>
(pos b.
napoji,
-a
m.
‘napéj’,
po .
wyzej
loji
‘16j’).
1.16.
*pii-
II
<
*piH-
SZ-V
*pii-:
1.
li .
pijo
p .
do
py i
(zob.
nizej),
2.
p s.
in igowane
pjja
‘wzbie a
mlekiem’
<
*pi-n-i-*,
od
*pi.ie-
<
*piH-é-.
SZ-C
*pi-:
1.
li .
py i
‘wzbie aé
mlekiem
(0
wymionach
k owich)’,
ispy i
‘ ozmoknaé
(o
g uncie,
d odze)’;
pydy i
caus.
‘masowaé
wymie
p zed
dojeniem,
aby
nap yne o
don
mleko’,
2.
ps.
*pi u
‘sy y,
nasycony’
<
*piH- 6-,
k 6 e
da o
pods awe
b.
denom.
scs.
pi é i
se
‘syci€
sig,
zywi¢
sie’
(od
ego
caus.
pi a i
‘sycié,
zywi¢,
ka mi¢;
wychowywa¢’)
o az
sb.
scs.
pis a
.
‘poka m’,
sch.
piéa,
s pol.
pica?’.
SE
*peiH-
‘anschwellen’
(LIV
419),
po .
wed.
pdya e
‘ yska
(o
mleku)’.
Allomo
na
SO
moze
kwié
w
li .
pienas
m.
‘mleko’
<
*paina-
<
*poiH-no-
(zob.
siena
s. .
sii-
II).
B ak
w
li .
SO
*pai-
od
pi-.
1.17.
*p ii-
<
*p iH-
SZ-V
*p ii-:
s ow.
*p ijo
‘okazuje
p zyjazn,
p zychylnos¢’
—
implikowane
obecnoscia
i e a ywu
na
SW
p ija i
‘sp zyja¢
komu,
byé
komu
p zychylnym’*.
Rekons ukcja
*p i.ie-
<
*p iH-é-.
Po .
wed.
p iyd-
‘mily,
pozadany;
sw6j, do
swoich
zaliczany’
(obok
p s.
p ina i
‘cieszy
sie
czyms,
jes
zadowolony;
ozkoszuje
sie
czyms’
<
*p i-né-H- i
(May ho e
EWA1A,,
189).
Po .
odpowiedni
SZ
do
*b*eiH-,
*leiH-,
*ueiH-.
SZ-C
*p i-:
w
bs .
niezaSwiadczony.
Po .
wed.
p i d-
‘p zyjaznie
nas ojony’
<
*p iH-
6-,
p i i-
.
‘ ados¢,
zadowolenie’
<
*p iH- i-
(May ho e
EWA A,,
181).
SE
*p eiH-
‘e euen,
Liebes
e weisen’
(LIV
441):
p s.
cs.
p éjg,
s czes.
p éju
(T au mann
1923:
231).
W
bal yckim
jes
o .
p iéks
‘ ados¢’
(ME,,,
393)
<
*p éi-ka-.
Co
do
budowy
po .
o .
spéks
‘si a,
moc;
mnds wo’,
li .
spékas
‘si a,
moc’
(do
spéju,
spé i
‘mieé
wolny
czas’,
suspé i
‘zdazy@
<
*speh,-)
i
scs.
znak i
‘Kennzeichen’
<
*zn6-ka-
(do
znajo,
zna i
=
*gneh,-
‘poznac’).
*
:
De ywa
od
p s.
na
-ii-,
nie zas
-ii-
(in .
-i-),
jak
u
Vaillan a
(1966:
417).
Zob.
wyzej
goji i,
gnoji i,
*k oji i,
*loji i.
°°
Wa pliwa
jes
ekons ukcja
pyja
jako
*piH-ié-
w
LIV
419/
P zy
egula nej
kon ynuacji
danej
p a o my
musielibysmy
o zymaé
aku owane
+pyja.
Fo ma
aka
by aby
calkiem
nie egula na,
poniewaz
bal ycki
nie
aczy
su iksu
-ie/o-
z
osnowami
na
*-iH-,
po .
p zyp.
6.
»?
—
Spo na
jes
p zynaleznos¢
ps.
*pi ,
scs.
pi s
‘ugoszczenie,
Gas mahl’;
6wnie
dob ze
moze
nalezeé
do
scs. pi i
‘pic’.
**
—
Wobec
ak u,
ze
p ija i
niczym
nie
od 6znia
sie
od
i e a iw6w
jak
scs.
lija i
=
*Iij-
(s. .
*lii- II)
o az
li .
palyjé i
=
*Iij- (s. . *lii-
1),
s ow.
mija i
wobec
o .
miju
(s. .
*mii-),
scs.
upija i
se
wobec
pije ii
(s. .
*pii-
1)
nie
wida¢
po zeby
p zyjmowania
za
Vaillan em
(1966:
293)
zapozyczenia
z
goc.
ij6n
‘byé
p zyjaznym’.
70
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
(p s.
dijem)
‘du en,
wehen’
<
ps.
*dy i
<
*d'uh,-C,
po .
yp
scs.
k y i,
k yjo
(s. .
*k uu-),
y i,
yjo
(s. .
* uu-);
po
d ugie
w
izolowanym
zeczowniku
li .
diilis,
-io
m.
‘p échno
uzywane
p zy
odymianiu
pszcz6?’,
od
adi.
*dilas
<
*d‘uh,-I6-*
( o macja
ownoleg a
do
diimai
m.
pl.
‘dym’
<
*d*uh,-m6-,
zob.
LIV
131).
2.9.
*g iuu-
zam.
*g uu-
<
*g' uH-
SZ-V
*
g iuu-:
1.
li .
g i o
‘ unac’,
p .
do
g iii i,
zam.
*g u -a-
<
*g' uH-eh,-,
z ’
wed ug
SE
(zob.),
2.
p s.
in igowane
g ijj a
‘wali
sige?
<
*g iu-n-y-,
zam.
*g u-n-u-;
jeszcze
s a sze
*g ina
<
*g' u-n-H-,
po .
wa .
g i ina),
3.
sb.
g (i)u ésiai
m.
pl.
‘ uiny’.
SZ-C
*g iii-:
li .
g iii i
‘zwali¢
sie,
pas¢
w
do ,
una@
(zam.
*o i i).
SE
*g* eHu-
‘s ii zen,
loss ii zen’
(LIV
182)
=
*g* ewH-,
pbal .
*o iau-:
li .
g idu i,
g idunu,
g id iau
‘wyw écic
i
s aci¢,
zwalic,
zbu zy€.
2.10.
*guu-
<
*guH-
SZ-V
*guu-:
1.
o .
gu u
‘chwyci em’
p .
do
gi ,
od
*gu.ua-
<
*guH-ch,-,
2.
w
li .
b ak
p .
*gu aii,
jes
za
o
nomen
gu i s
‘sp awny,
zwinny;
zywo ny,
p edki
jak
isk a’.
SZ-C
*gii-:
o .
gi
‘chwycié,
z apaé,
dos aé’
(p s.
giinu
a.
guis u™),
i e .
gus i .
SE
*geuH-
‘e langen’
(LIV
167):
li .
gdu i
‘dos a¢,
o zymac’
weszio
na
miejsce
*giau-.
Naglos
wy éwnany
do
o my
SZ,
p zy
czym
p s.
gdunu
kaze
sie u
liczyé
akze
z
oddzia ywaniem
s a ej
o macji
in igowanej
*guni
<
*gu-n-H-€-
(podobnie
w
wypadku
§dunu
obok
in .
*sidu i,
zob.
s. .
*Suu-).
2.11.
*kliuu-
zam.
*kluu-
<
*kluH-
SZ-V
*kliuu-:
1.
li .
pakliz o
p .
do
Aliai i.
Zamias
*klu -a-
<
*kluH-eh,,,
z/
*wedlug
SE,
2.
p s.
in igowane
kliij a
‘popada
gdzie,
w
co;
zawadza’
<
*kliu-n-y-,
zam.
*klu-n-
u-
(jeszcze
s a sze
*klina
<
*klu-n-H-,
po .
wa .
kliina).
SZ-C
*klii-:
li .
kli i i
‘dos aé
sig;
zawadzac’.
SE
*kleuH-,
pbal .
*kliau-:
li .
klidu is
(klidujuosi,
klid iausi)
‘4 aczy€é
sie,
zadawac
sie,
wdawaé
si¢
z
kimS;
u a¢
komu’.
2.12.
*kniuu-
zam.
*knuu-
<
*knuH-
SZ-V
*kniuu-,
zob.
WSZ-V.
WSZ-V
*kniiu-:
li .
kniii ynés
.pl.
‘bdjka’
(znacz.
e ym.
‘sza panina’).
W o ny
wa ian
kny ynés
‘kio nia,
niezgoda’.
Nag os
k i-
wzo owany
na
SE
(zob.).
SZ-C
*knii-:
o .
kniidu
a.
kniis u,
kniidu,
kniis
‘swedzie¢’,
ada
kniid
‘sk6 a
swedzi’.
Tema
na
-d-
uog6lniony
z
p s.
*knii-da
<
*knuH-d'e-,
znacz.
e ym.
‘d apie
sig’.
Obok
ego
k é kowokaliczne
knud
“swedzi’,
knudé ,
do ad
niewyjasnione.
5S?
Po .
uwage
o
piiliai
s. .
*puu-.
53
Nie
mozna
wykluczyé
analizy
*gun-s u,
o
z
odnowienia
*gunu
<
*gu-n-H-e.

HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BAETO-SEOWIANSKICH|
71
SE
*kneuH-
‘k a zen’
(LIV
326,
g .
x bw
‘d apie’),
pbal .
*kniau-:
li .
knidu is,
knidujuosi,
knio iausi
‘bi¢é
sig,
sza paé
sie
z
kims’,
a siknidu i
‘(o
s upie
na
anie)
oddzieli¢
sig,
ods awac’.
Sze zej
ozpowszechnione
jes
kniausi
‘g zebaé
w
czym,
yé,
p zew acac;
szuka¢
czego’,
e l.
‘zag ebiaé
sig
( yjac
w
ziemi,
s omie)’,
kiedys
nalezace
_do
in .
*kniau-sé i.
2.13.
*k uu-
I
<
*k uH-
SZ-V
*k uu-:
1.
ps.
*k u en
‘ok y y’,
scs.
nepoknii enii
‘niepok y y’*
<
*k u.ue.no-
<
*k uH-eno-;
ses.
pokni a i
‘pok ywa¢,
zak ywaé’
<
*k uH-eh,,-,
2.
o .
A u a
‘kupa
(malkas
k u a
‘kupa
d ewna’);
pag6 ek,
wzniesienie’
(wa .
kyu a,
z
p zeniesionym
ze
SE,
zob.
nizej),
3.
niepewna
jes
p zynaleznos¢
lo .
k u esis
m.,
k 6 e
op écz
‘de
Hocke ’
(zob.
wyzej
k u a)
oznacza
ez
‘ha ge one e
Ko
au
dem
Wege,
Felde’,
zob.
ME,,
291
( u
po éwnanie
z
g .
xebog
‘m dz’,
xeda aAog
‘16d’).
WSZ-V
*k iu-V:
1.
scs.
pok y a i
i e .
‘pok ywaé,
zak ywa¢’,
2.
li .
k ii a
.
‘kupa
(kamieni,
d ewna,
s omy,
gnoju);
g omada
ludzi’
(denom.
k i y i
albo
k i o i,
k i io i
‘sk ada¢
na
kupe’).
SZ-C
*k i-:
1.
scs.
k y i,
knyjg
‘ok ywa@’
(pa alela
s. .
* uu-),
2.
li .
k iisnis,
-ies
.
‘kupa,
s os
kamieni’.
SE
*k euH-:
o .
k ad ,
k aiju
‘sk adaé
do
kupy,
g omadzi¢,
adowa@
<
*k iau-C.
W o ny
nag os
k -
w
li .
k du i
‘sk ada¢,
nak ada@’
jes
nas eps wem
dysymilacji
zasz ej
w
o mie
p s.:
*k iauju
>
k duju
(po .
mduju
zam.
*mjauju
o az
p zyp.
56).
D w.
*k au-V:
li .
pé k a iné i
‘p ze adowaé,
p zeciazyé
(w6z)’,
k a is
‘pojemny,
wiele
mieszczacy’
(0
wozie,
s odole),
k a azai
m.
pl.
‘ zeczy
p zewozone
podczas
p zep owadzki,
adunki’.
o .
k a a
.
‘kupa’.
—
Ze
s owia iskiego
po .
scs.
k o ii
m.
‘dach,
p zyk ycie;
os ona;
namio ,
szalas;
miejsce
zak y e’,
scs.
pok o ii
m.
‘p zyk ycie,
dach;
och ona,
ob ona’.
2.14.
*k uu-
II
<
*k uH-
SZ-V
*k uu-:
pbs .
*k uuina-
<
*k uh,-V,
po .
1.
li .
k i inas
‘k wawy,
zak wawiony’,
2.
s ow.
knii inii
‘k wawy;
spok ewniony’
(pol.
k ewny),
3.
scs.
k ii i,
- e
.
‘k ew’,
os.
k o o,
z
pochodzenia
dawny
acc.
sg.
do
k y,
<
*k u.uin
<
*k uh,-m.
SZ-C
*k i-:
s pol.
k y,
s i.
k i,
sch.
dial.
k ?
.
‘k ew’
<
pbs .
*k iis.
Po .
awes .
x77-
“‘su owe,
k wis e
mieso’,
x7 i a-
‘k wawy;
ok u ny’
(lac.
c iidus
‘su owy’).
SP
*k éuh,-s-,
po .
wed.
k a i-s-
n.
‘ociekajace
k wia
mieso’,
g .
hom.
xpéac
s.
<
*k éua-s-
.
W
jezykach
bs .
b ak
sladu
po
*k iau-C.
Na omias
an ewokaliczny
allomo
*k iau-
widaé
w
o .
k e e
.
‘zak zep a
k ew,
s up
na
anie’,
z
*k a e.
D w.
k e ains
‘s upias y’,
k e elains
s.
D w.
*k au-C:
li .
k a ijas
m.
‘k ew’
( ez
k aujai
jako
pl.
an um)
jes
dwuznaczne.
Po
pie wsze
k au-
moze
byé
SO
do
*k uu-.
Poniewaz
akie
de ywa y pokazuja
zwykle
su iks
bs .
-a-/-a-*,
nie
za
-ia-, o
k au-ja-
mog oby
byé
de ywa em
d ugiego
s opnia
“Po .
jeszcze
p ikni enije
n.
‘p zyk ycie,
os ona’,
s ik ii eno
ad .
‘sk ycie,
po ajemnie’.
*
Po .
o .
k a a,
scs.
k o ii
s. .
*k uu-
I.
72
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
od
jakiegos
*k a as
lub
*k a a.
Po
d ugie
moze
k ay-
s a¢
na
miejscu
*k iau-,
k o e
p zed
su iksem
-ia-
s aci o
pie wias kowy
segmen
i
d oga
dysymilacyjna,
podobnie
jak
b.
k duju
<
*k iduju
(po .
o .
k aiiju,
zob.
*k uu-
I)**.
W edy
mielibysmy
u
osnowe
na
SE.
B ak
aku u
kaze
wyjs¢
od
allomo u
an ewokalicznego,
*k euh,-V-
>
*k ia as,
*k ia a.
Rowniez
w
ym
wypadku
o macja
na
-ia-
by aby
de ywacja
dopie o
sekunda na”.
2.15.
*kuu-
I
<
*kuH-
SZ-V
*kuu-:
scs.
kii a i
‘kiwaé
glowa’
<
*kuH-eh,-.
WSZ-V
*kiiu-:
scs.
ky a i
‘kiwaé
glowa’,
os.
ki a o”.
SZ-C
*kii-:
1.
scs.
(po)kyno i
‘skinaé,
kiwnaé
giowa’,
kyzni,
-i
.
‘pods ep,
machinacje’,
2.
li .
kijis
m.
‘m o
kowalski’,
cs.
Ayji
m.
‘pa ka,
mio ’.
SE
*keh,u-
‘wackeln’
(LIV
306)
z
*keuH-:
ses.
ko e,
ko a i
‘kué,
ude zaé
m o em”™”’.
W
bal yckim
uog6Iniono
*kau-
kosz em *kiau-w
nas eps wie
dysymila ywnego
zaniku
i
w
o macji
p s.
*kiau-id®:
li .
kdu i,
p s.
kduju/kdunu,
p .
ké iau
(daw.
ka ai),
‘ude zaé,
bié,
ku’,
o .
kaii ,
p s.
ka iju/ka inu,
p .
ka u/ka u".
2.16.
*kuu-
II
<
*kuh,-
SZ-V
*kuu-:
ps.
*kiuen i
‘odczuwany’
<
*kuh,-V.
Zos a o
wed ug
SE
éu i
‘czuc;
slyszec’
zas apione
p zez
*€i eni,
po .
cs.
uci enije,
s se b.
c enije
(Vaillan
1966:
288);
pdzniej
odnowione
jako
*éu enii,
po .
sch.
cz en
‘znany,
uznany’.
—
W
ba yckim
na zuca
sie
jako
odpowiednik
ema
we balny
s li .
ku -é-
(albo
SW
ka -é-)
e l.
‘wys zegaé
sie
(g zechéw),
uchodzié
(zguby),
unika¢
(ludzi)’,
pisane
<nusikuwe i>,
3
os.
p s.
<kuwisi>®,
z
ym,
ze
pozos aje
u
udny
do
wyjaSnienia
s osunek
znaczen
s owianskiego
i
li ewskiego.
SZ-C
*ki-
(b ak
e lekséw).
SE
*(s)keuh,-
‘wah nehmen,
schauen’
(LIV
507):
scs.
Cujo,
Cu
‘czuc,
spos zegaC’
<
*kiau-C.
56
Pa alele:
naijjas
‘nowy’
z
*njay-ias
<
pie.
*ney-io-s
(po .
g .
jo iskie
e os,
goc.
niujis,
wed.
nd ya-,
zob.
Smoczyniski
2001:
122,
162);
b dujuos
s. .
*b uy-
I,
mduju
s. .
*muu-.
P zy
za ozeniu
pie wo nego
su .
*-jo-
la yngalna
znajdowa aby
sig
w
pozycji
an ekonsonan ycznej,
a
o
musialoby p owadzi¢
do
e leksu
aku owanego:
*k aujas
<
*k ouh,-io-
albo
*k aujas
<
*k euh,-io-.
Po .
wyzej
wed.
K a is
i
g .
xpé(F)as.
Po .
Vaillan
(1966:
284),
gdzie
ez
po 6wnanie
o malne
ze
s li .
kii é is.
To
os a nie
jes
moim
zdaniem
blizsze
*kuu-
IL,
zob.
nizej.
8°
Re leks
o
jes
sku kiem
p as owia iskiej
zmiany
*eu
w
*ou.
W
nas eps wie
ego
w
zak esie
apo onicz-
nym
SE
zlewa
sig
ze
SO.
Po .
nizej
e ymologiczne
o my
na
SE:
plo g
s. .
*pluu-, o e
s. .
* uu-H,
sno e
s. .
*snuu-,
o g
s. .
* uu-,zo e
s. .
Zuu-
I.
6
Po .
li .
k du i
wobec
o .
k aii
(s. .
*k uu-
1).
61
LTV.
308
od wa za
pwk.
w
o mie
*keh,u-
‘schlagen,
spal en’,
i
p zypisuje
scs.
ko e
s uk u e
*koh,u-
(z
pochodzenia
p s.
eduplikowane
na
SO:
*ké-koh,u-).
Wedle
ego
samego
s ownika
ma
li .
kduju
by¢
w o nym
p s.
na
-ie-z
wokalizmem
pwk.
0:
*koh,u-ie-.
Wa pliwe.
*
Po .
wed.
a@ku d e
‘zamie za,
zamysla
cos’.
6
Zob.
dokumen acje
z
Punk ay
sakimu
Szy wida
(1644)
w
Smoczynski
(1989:
50).
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SLOWIANSKICH|
73
Zob.
*skuu-.
2.17.
*liuu-
zam.
*luu-
<
*luH-
SZ-V
*liuu-,
zob.
WSZ-V.
WSZ-V
*li iu-:
li .
/i is
m.
‘zap zes anie
czego,
ze wanie
z
czym’.
Po .
g .
hom.
A w
‘uwalniam’
<
*lu.ud
<
*luH-é-.
SZ-C
*li-
<
*luH-.
P awdopodobnie
nalezy
u
jako
dewe balne
sb.
*li-ka-,
ps.
*lyko
n.
‘ yko
lipowe’,
sch.
[ko,
os.
lyko, czes.
lyko,
pol.
ko™,
0
znacz.
e ym.
‘ o,
co
oddzielono,
ode wano”®.
(N.B.
Inna
geneze
ma
na omias
li .
lunkas
‘ yko’,
o .
liiks.
Jes
o
pos b.
czasownika
*linku
(*likau,
*lik i)
‘zdzie aé
yko’,
u obionego
od
sb.
*Jka-
‘yko”®).
SE
*lewH-
‘abschneiden,
lésen’
(LIV
374,
wed.
luna i
‘ucina’®’),
pba .
*liau-:
li .
lidu is
(lidujasi,
lib ési)
‘pows zymywaé
sie,
p zes a¢;
znosi¢,
znies¢’,
o .
Ja i iés
‘p zes ac’,
lau
‘pozwoli¢,
dopuscic’®.
2.18.
*mluu-
<
*mluh,-
SZ-V
*mluu-:
scs.
mil i a
.
‘w zawa,
zgie k,
ha as;
zamieszanie,
niepok6j,
oz uchy’
<
*mlu.ua-
<
*mluh,-eh.-
(po .
wed.
b u dn i
3
pl.
p s.
‘méwia’,
p e. p s.
b u an -
<
*mluh,-én -
‘mdwiacy’);
bez
ml i y
ad .
‘spokojnie,
cicho’,
ml i inii
‘ha aSliwy,
huczny,
niespokojny’.
—
Od
mi i a
u obiono
b.
denom.
scs.
milii ljg,
-i i
‘ha asowaé,
obié
zamieszanie,
wszczyna¢
oz uchy,
podbu zaé®,
w
innych
jezykach
‘méwi¢’:
s czes.
mlu i i,
pol.
méwié
(daw.
i
dial.
mo wié),
os.
mdl i e.
SZ-C
*mlu-.
By¢
moze
kwi
w
s ow.
mlynii
m.
‘mola’
<
*mlii-no-
(zak adane
znacz.
e ym.
‘ha as,
glosny
odg os
acych
o
siebie
kamieni’).
B ak
w
s ow.
SE-C
*ml(j)u-
<
pbs .
*mliay-C
<
*mleuh,-”
(po .
awes .
m aomi
‘powiadam,
mowie’,
wed.
b a i i
‘méwi’)”.
Allomo em
an ewokalicznym
by oby
ps.
*mlo -”,
po .
o g,
(j)u i,
o o,
u i.
Co
do
budowy
po .
sc.
ykii
‘ yk’
s. .
* uu-
II.
Po .
li ewskie
nazwy
yka:
ma@ukna
=
mauk i
m.
in.
‘zdzie aé
sk6 e,
ko e’,
kana
=
ké i
‘ods awaé,
od aczaé
sie’,
plaisa
albo
plaisas
=
plyi i
‘ waé
sig,
pekac’.
©
Cy owanemu
w
ké ko
z éwnaniu
li .
linkas
ze
s ow.
lyko
(zob.
np.
T au mann
1923:
163)
sp zeciwiaja
sig
p awa
g osowe:
ani
s owia iski
nie
zna
loki,
ani
li ewski
likas
w
znaczeniu
‘ yko’.
7
Bez
ma e ia u
bal yckiego.
Ten
znajduje
sie
w
LIV
s .
*leh,-
nas.
358.
P oblema yczne
do ad
li .
li as
‘lew’
moze
mieé
osnowe
li -,
k 6 a
wyabs ahowano
z
p s.
in .
*liii a
a.
*li ina
‘d ze
sig;
oz ywa
sobie’
<
*]ju-n-u-.
Niezalezne
od
ego
jes
adi.
lii as
‘dziki’,
zapozyczone
z
us.
[ju yj
(zob.
F aenkel
LEW
382).
Co
do
o macji
po .
np.
li .
A u ija,
-y i
‘sk adaé
na
kupe’
=
sb.
k ii a
‘kupa,
s os’.
”
Po .
ses.
bljujg
do
*bhleuH-,
pljujo
do
*(s)pieuH.
7
ESJS
485
podaje
na
pie wszym
miejscu
ekons ukcj¢
pie.
*melu(H)-,
co
nie
wydaje
sie
a ne,
poniewaz
(1)
w
s owianiskim
b ak
jes
SZ
*miilu-
<
*m]u(H)-,
(2)
sekwencja
i
w
mh i a
dopuszcza
jedynie
wyw6d
ze
SZ
zakoniczonego
na
*uH-
(0
zwiazku
(u) z
hia em
la yngalnym
ESJS
nie
wspomina).
SW
*mla (i i),
pa alelny
do
pla i i
=plo o,
a i i
=
o e,
még
wydaé
pos b.
*mla a,
widoczne
w
pol.
n.
m.
M awa
(po .
a a
od
a i i).
65
74
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
2.19.
*muu-
I
<
*muH-
SZ-V
*muu-:
1.
scs.
neomii enii
‘nieumy y’
<
*mu.ue.no-
<
*muH-eno-;
omii enije
n.
‘obmycie’;
s us.
mo i
.
‘ aznia’
<
*mi i
(Vaillan
1966:
282),
2.
o .
*mu u
‘plyna em’,
p .
do
p s.
dial.
myunu
(*mi-nu)”.
WSZ-V
*miiu-:
scs.
omy a i
‘obmywa¢’,
umy a i
‘umywac’.
SZ-C
*mii-:
1.
scs.
izmy i
se
‘wymyé
sie’,
umy i
‘umy¢’,
sch.
mi i,
czes.
my i,
2.
s p .
aumiusnan
‘Abwaschung’
(od
*aumii
‘obmyé,
umy¢’),
3.
o .
dial.
myus iis
obok
myunu
‘plyne’,
4.
miida
‘plawiC’,
miida iés
phy,
kapaé
sie’,
miidind
‘p awic¢
Ca hie
wie e).
SE
*meuH-:
w
li o .
zamias
*miau-
(po .
nizej
yp
li .
pjdu i)
us ali o
sig
*mau-:
o .
mai ,
“mauju/maunu™,
ma u
‘zanu zaé
sie,
plynaé’,
caus.
mauda
‘p awic,
li .
médudy i
‘kapaé
kogo’
( u
b ak
b.
p yma nego”).
2.20.
*muu-
II
zam.
*miuu-
<
*miuh,-
SZ-V
*muu-,
zob
WSZ-V.
WSZ-V
*mi-:
li .
mii é i
‘nosié
cos
nasunie ego,
wdzianego
(odzienie,
pie scien),
byé
odzianym,
ub anym’
(3
os.
p s.
mii i)”®.
SZ-C
*mi-:
1.
li .
mis y is
‘machaé,
wywija¢é,
po uszaé
si¢,
zachowywaé
sig
niespokojnie;
kiwa¢
glowa;
sp zeciwiac
sie,
byé
niepos usznym’
(in ens.
na
-s y-;
do
ego
wa .
muis y i(s),
LKZ),
2.
nomina:
mi-kla
‘pe la,
sid a
do
lowienia
p akow’,
mi-
klas
‘umocowana
na
kiju
pe la
z
wlosia
ko iskiego,
s uzaca
do
owienia
szczupakow’
(LKZ);
moze
ez
miiksnis
m.
‘ yk,
haus ’
(T imis
miiksniais
ixgé é
k a q
pieno,
LKZ),
0 ile
z
*mii-snis”.
Do ad
w
zwiazku
z
mdu i
nie
wymieniano
s opnia
zanikowego
mi -
C,
zob.
T au mann
(1923:
172),
Poko ny
IEW
743,
F aenkel
LEW
421,
Rasmussen
1989:
115nn.,
LIV
402.
SE
*mieuh,-
‘(sich)
bewegen’
(LIV
402%).
Bal ycki
SE
*miau-
uleg w
o macji
p s.
*miau-id
zmianie
p zez
dysymila ywny
zanik
i,
dla ego
li .
mduju,
nie
*mjauju”.
S ad
niepala alny
nag os
m-
zos a
ozciagnie y
na
caly
pa adygma
(w
ym
na
SZ-C
li .
mii-).
Po .
li .
mdu i,
mdéuju/mdunu,
mé iau
‘wsuwaé
(pie scieh,
czapke),
wk adaé
(spodnie);
wk ada¢
i
zdejmowaé’,
o .
ma ,
mauju/maunu®,
ma u
“ub aé,
na ozy¢
up zaz’.
73
Tak
Endzelin
(1922: §612).
Zob.
wyzej
lo .
gu u
‘chwyci em’
do
gunu,
gu .
7
Obecnos¢é
o man u
p ezen alnego
-nu
kaze
liczyé
sie
z
oddzia ywaniem
o my
zaniklego
p s.
in igowanego
*munii
‘odziewam
si¢’
<
*mu-n-HéE-.
Po .
hipo eze
o p s.
*und
‘obuwam
sig’
s. .
*uu-.
Mog o
nim
byé
p s.
in .
*mi-du
‘zanu zam
sig’
<
*muH~
d'e-,
od
czego
maud-
-y i
jako
causa i um
i
o .
maud-a
jako
i e a i um
na
SO.
Zob.
nizej
li .
piidy i
‘dop owadzaé
do
gnicia’,
piidamas
p e.
p s.
‘gnijacy’
<=
*piida
‘gnije’
(in .
pi i).
Jesli
ak,
o
ps.
*mydlo
‘Sei e’
dopuszcza
analize
*mid-la-
i
w
konsekwencji
oddzielenie
od
wed.
mii a-,
s awes .
mii
S a
n.
‘mocz,
u yna’
<
*muH- o-.
7%
Po .
yp
si i é i
s. .
*siuu-.
Inse cja
k
jak
w
alksnis,
duksnas,
s p .
lauxnos.
Po .
wed.
mi a i
‘sunie,
napie a’
<
*miH,u-e-,
oz
me a ezy
I g.
w
SZ
*miuH,-,
zob.
Eichne
(1988:
135).
Pa alele
w
p zyp.
56.
Obecnosé
o man u
p ezen alnego
-nu
kaze
liczyé
sie
z
oddzialywaniem
o my
s a ego
p s.
in igowanego
*mun
<
*mu-n-H-.
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SEOWIANSKICH|
75
2.21.
*piuu-
<
*piuh,-
SZ-V
*piuu-:
li .
pj enos
.
pl.
‘ ociny’
<
*piu.ue.na-!
<
*piuh,-en-.
WSZ-V
*pi iu-:
li .
papjii é i
‘pozaé
p zez
pewien
czas’
(po .
pasii é i
s. .
*siuu-);
nomina:
li .
pjii enos
.
pl.
‘d zazgi;
os ze
kosy’,
pji is
m.
‘ zniecie,
pi owanie;
zboze
doj za e
do
zecia’.
SZ-C
*piii-:
li .
pji dy i
‘szczué;
judzié,
podzegac’™,
sb.
pjiiklas
m.
‘pila’.
SE
*pieuh,-:
li .
pjdu i,
pjdunu
‘ciaé,
pi owa@
(in ens.
pjdus y i),
o .
plaii
‘kosié;
zbie aé
plon’
(in ens.
plads i ).
2.22.
*pluu-
<
*pluH-
SZ-V
*pluu-:
1.
li .
pli o,
p .
do
plii i
(zob.)
<
*plu.ua-
<
*pluH-eh,-,
2.
p s.
in igowane
plu a
<
*plu-n-u-
(wa .
pliina
suge uje
s a sze
*pliina
<
*plu-n-H-),
3.
plu é i,
pli a
‘byé
pog azonym,
onaé
w
czyms;
blakaé
sie’,
plu én i
‘poma u
ciec,
p ynaé’.
—
W
s owia iskim
po .
ps.
*plii é i,
s czes.
pl é i,
pl u
‘ciec,
ozp ywaé
sie,
ozpuszczaé
sig;
opic
sie
(0
wosku)’,
pi iici
‘ opiacy
sie,
ajacy’,
s pol.
plwieé
‘chwiaé
sig,
wahaé
sig’
(uzycie
p zenosne),
p wigcych
gen.
pl.
‘ luc uan ium’;
ps.
*ob-pli -i ii
‘oplywajacy
w
co’
(kalka
ac.
abundans),
s pol.
op wi y
‘ob i y’.
WSZ-V
*pliiu-:
scs.
“ply a i
‘plywac’.
S osunek
ky a i
<
kii a i
(s. .
*kuu-
I)
nasuwa
py anie,
czy
nie
nalezy
za ocyé
osnowy
*plii a i,
k 6 a
wspdlis nia a
z
*plii é i
(zob.
wyzej).
SZ-C
*plii-:
1.
li .
plii i
(p s.
pliin i/pli ii,
p .
plu ai)
‘byé
p zepe nionym,
ozplywac
sig’,
papli i
‘znalezé
sie
pod
woda,
w
wodzie;
zalaé
sig
Izami;
ob i owa@;
sb.
plii is
m.
‘pop aw
u
sieci’
(LKZ).
—
2.
ps.
*ply i
‘plyna@’,
sch.
pli i,
s pol.
p yé,
p .
p ylo
“(o
plynie)
la¢
sie,
p yna¢;
spusci¢
niby
deszcz’
(SS P,,, 178),
do
ego
ps.
*plyno i
jako
impe ec i um.
SP
*pleuH-™:
scs.
plo e,
plu i,
s ezes.
plo u,
pli i
‘p yna®’,
po .
se owe
o e,
u i,
o o,
u i.
N.B.
T a iajace
sig
w
ej
odzinie
o my
ani owe
jak
np.
(1)
o .
plu s,
gen.
plu a
‘ a wa’,
(2)
scs.
plii i
‘ a wa’,
os.
plo ,
plo d (*plu- o-),
s pol.
ple ,
pi u
m.,
s ezes.
ple ,
pl i
.
(*plu- i-)
s.,
(3)
scs.
pli nije
n.
‘p ad,
ok
wody,
z édio’
(*plu-n-)
moga
zos awa€
w
zwiazku
z
k o kim
*plu-
s a ego
p s.
*plune-
<
*plu-n-H-é-
(zob.
wyzej).
2.23.
*puu-
I
<
*puH-
SZ-V
*puu-:
1.
li .
(su)pi o,
p .
do
pii i
‘gni@’
<
*pu.ua-
<
*puH-eh,-,
2.
p s.
in igowane
pi a/pii a
<
*pu-n-u-
(zas api o
*pina
<
*pu-n-H-,
po .
piina),
3.
“To
widoeznie
zamias
*piuuana-
<
*piuh,-en-eh,.
Po .
scs.
zab i enii
s. .
*buu-.
82
Obok
ego
pjudy i
s.
Ude zajacy
nas
u aj
wokalizm
i
da
sig
wyjasnié¢
p zy
za ozeniu
neopie wias ka
pju-,
k o y
zos a
wyabs ahowany
ze
s a ego
p s.
in igowanego
*pjuni
<
*piu-n-h,-é.
Po .
uwage
0
spjudo i
s .
*(s)piuu-.
S
Po .
s u é i,
s i a
obok
s u én i
‘ciec,
p ynaé
malym
s umieniem’.
84
LIV
438
ekons uuje
ylko
*pleu-
‘schwimmen,
schweben’
i
nie
uwzglednia
wyzej
p zy oczonego
ma e ialu
bs .,
k o y
zdecydowanie
p zemawia
za
se owym
cha ak e em
pie wias ka.

76
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
nomina: pi enos
.
pl.
‘zgnilizna,
p zedmio y
zbu wiale’,
ispu imas
m.
‘wygnicie,
wygni os¢’,
supu imas
m.
‘zgnicie,
zgnilizna’,
sémpu a
‘zgnily
p zedmio ’,
o .
pu es
m.
pl.
‘ opa,
Ei e ’.
WSZ
*piiu-:
li .
iSpi é i
‘zgnié
do
esz y’
(LKZ),
pa azi niai
m.
pl.
‘powalony
gnijacy
g och’
(LKZ).
SZ-C
*pii-:
1.
li .
pii i
(pis a),
o .
pa
(pus u)
‘gni@,
2.
piidy i
caus.
‘dop owadzaé
do
gnicia,
gnoié’,
piidamas
p e.
p s.
‘gnijacy’
=
*piida
‘gnije’
<
*puH-d'e-,
3.
piiliai
m.
pl.
‘ opa,
Ei e ’
(d w.
od
adi.
*pi-la-
‘zgni y’),
4.
pi a
‘cos
nadgnilego;
is o a
slaba
izycznie’.
SE
*peuH-
‘ aulen’
(LIV
432),
pbal .
*piau-C.
Tylko
nomina:
1.
li .
pjdulas
m.
‘p zegnile
lub
sp échnia e
d ewno’,
pjaulai
m.
pl.
‘p échno
do
oku zania
pszczo?,
2.
o .
p ails
m.
‘ein
mode ndes
ode
e mode es
S iick
Holz;
e ach liche
Bezeichnung
ii
einen
al en
Menschen’,
z
dysymilacji
*plauls,
o
z
*piaulas
(zob.
ME,,,
379)*.
2.24.
*puu-
Il
<
*puH-
SZ-V
*puu-:
scs.
up i a i
‘u aé,
wie zy@,
os.
upo a e,
uk .
upo a y,
sin.
ipa i,
sch.
ii a i
se,
czes.
dou a i,
s pol.
pwa¢é,
nadpwaé
i
u aé.
Czasownik
en
moze
by¢
denom.
od
zanik ego
p zymio nika
*pii il
<
*puH-e/o-
0
znaczeniu
‘godny
zau ania,
wia ygodny™.
Jesli
o
znaczenie
p zymio ne
ozwinelo
sie
ze
s a szego
‘czys y’’’,
o
mamy
u
de ywa
pie wias ka
*peuH-/*puH-,
po .
wed.
punai i
‘czysci’,
pa a e
‘s aje
sig
czys y’.
LIV
432
nie
wspomina
w
ym
zwiazku
0
upii a i.
2.25.
* uu-
I
<
* uH-
SZ-V
* uu-:
cs.
ii a i
‘ waé,
z ywac’
<
* u.wa-
<
* uH-eh,,,
scs.
li a a
.
‘ wanie,
da cie’,
iizd ii anije
n.
‘wy ywanie,
wyko zenianie’,
ni enikii
m.
‘jama,
do
z
woda’
(zak ada
p e.
* ii enii
‘ wany’)*.
WSZ-V
* iiu-:
s ow.
° y a i
i e .
(pol.
od ywaé,
wy ywac).
Po .
°k y a i
=
k i a i
s. .
*k uu-
I.
Nomen
s pol.
nywocina
.
‘u wisko,
ab up um’
(SSTP,,,,,
65).
SZ-C
* ii-:
1.
scs.
y i,
njo
‘ yé,
kopac’,
izd y i
‘wy y@
(pa alele
s. .
*k uy-,
* uu-);
sch.
ilo
‘ yj;
us a’,
2.
li .
i is,
- iés
.
‘jama,
piwnica’
(pos a¢
w o na
na
miejscu
* ii is?).
SE
* euH-:
pbal .
* iau-
zos a o
zas apione
p zez
* au-
sku kiem
dysymilacji
zasz ej
w
o mie
p s.
* iau-id,
s ad:
li .
éu i,
duju/ dunu
(p .
o iau)
“‘ wac,
wy ywae
(z
ko zeniem)’,
o .
aii ,
a iju/ a inu
(p .
d u).
In ens.
li .
dus y i.
D w.
aw-V:
1.
ses.
o ii
m.
‘ éw’,
p( )é o ii
m.
‘jama,
piecza a’,
2.
s li .
a alas
‘chwas ’
(Dauksza),
li .
a a
.
‘ wanie;
po a
wania
Inu’,
is a os
.
pl.
‘zielsko
wypielone’,
a iis
‘dajacy
sie
a wo
wac’.
85
Li .
pa alas
‘wyw 6cone,
gnijace
d zewo"
(LKZ),
k 6 e
na
pie wszy
zu
oka
wyglada
jak
apo oniczny
d w.
na
-alas
od
pu -,
jes
w
g uncie
zeczy
zapozyczeniem
z
pol.
powa
‘d zewo
powa owe’
(po .
wali¢
sie).
Rzeczownik
ypu
s pol.
pwa
‘u nosé,
iducia’
<
*pii a
nie
jes
chyba
p yma ny,
lecz
jes
pos b.
do
pwac.
Do
ego
abs ac um
do wo zono
adi.
*pii ini,
pol.
pewny
‘siche ’,
czes.
s c.
pe ny
‘mocny’.
~
7
Po .
pol.
po oczne
on
jes
czys y,
j.
‘pozbawiony
b oni,
nieg ozny’
=
‘nie
budzacy
podej zen’
(skad
k ok
do
‘budzacy
zau anie’).
88
Nie
wiadomo,
czy
nalezy
u
li .
iu -
(zam.
* u -?)
w
isi iu é i
‘u uczyé
sie”
(LKZ).
T udnosé
znaczeniowa.
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SLOWIANSKICH|
77
2.26.
* uu-
II
<
*h, uH-
SZ-V!
* uu-:
ps.
* u a i
i e .
‘ ycze@’
<
* u.ua-
<
*h. uH-eh,-
(po .
wed.
u d i
‘ yczy’).
SZ-V?
* iuu-
(* i-
z
wy éwnania
do
SE-C,
zob.
nizej):
1.
ps.
* j i a i
>
* ji a i
i e .
‘ yczeC’
w
s pol.
zwac,
czes.
F a i
‘ yczeé,
w zeszczec’.
—
2.
ps.
* jii -Inii
‘ yczacy,
yczacy
z
gniewu;
ozeZlony,
k o liwy;
wz uszony’®,
po .
cs.
i ini
.
‘gniew,
zlos¢’,
scs.
i ini i
‘ ozgniewany,
zazd osny’,
pol.
zewny,
zewniwy,
czes.
Fe ny
Cas
“czas
ui’,
os.
e ni yj
‘zazd osny’.
SZ-C
* ii-:
sb.
* ii-ka-
>
cs.
yk i
m.
‘ yk”
(=
denom.
scs.
yka i
‘ yczeé¢,
po ykiwac’).
SE
*h, euH-
‘b iillen’
(LIV
272),
pbs .
* iau-:
scs.
o e,
u i
‘ yezeé,
w zeszcze@’
( uizd u i
‘za ycze€’);
o y
p e.
p s.
ac .
Oboczny
pa adygma
e -/ ju-
widaé
w
cs.
e o,
u ,
s us.
e i ,
ju i
i
s czes.
e u,
i i
(po .
ez
s i.
id em,
jui i,
os.
e i ,
e é o).
Pows a
on
p zez
wp owadzenie
do
p s.
g upy
nag osowej
7j-
z
in .
ju i.
Sku kiem
ego
p awid owe
one ycznie
o -V
zos a o
zas apione
p zez
* jo -,
skad
* je -
(>
e -,
Fe -)”',
zob.
T au mann
(1923:
241)”.
2.27.
*siuu-
<
*siuH-
SZ-V
*siuu-:
li .
siu i
p s.,
siu ai
p .
do
siii i
‘szyé’,
o .
Su u%,
p .
Su u.
Rekons ukcja:
*siu.u-V
<
*siuH-V.
Po .
jeszcze
siu éjas
m.
‘k awiec’;
siu élé
.
‘szew’:
si ena
.
‘wesz
bydleca’
zob.
pji enos
s. .
*piuu-.
—
W
s owianskim
po .
1.
ses.
si enii
‘szy y’
<
*siu.ue.na-
<
*siuH-eno-
(zob.
wyzej
sii ena),
2.
scs.
Si -ici
‘k awiec’,
k 6 e
wymaga
p aesens
ps.
*SI o
(=
li .
siu i)
jako
pods awy
de ywacyjnej,
po .
s li .
siu ikis
m.
‘k awiec’
=
si i a™.
WSZ-V
*siiiu-:
1.
li .
pasi i é i
‘szyé
oche,
zajmowaé
sie
szyciem
od
czasu
do
czasu’,
siu is
m.
‘szycie;
oczko
w
igle’,
2.
s ow.
°si a i,
pol.
zszywaé,
wyszywaé,
k o e
jako
in ensi um
zak ada
*Si a i
‘szy@
(po .
pol.
szwacz,
szwaczka).
*®
B ak
u
T au manna
(1923:
241)
s. .
* au6.
*”
Po .
*liika-,
ps.
*lyko
s. .
*liuu-.
*!
Po .
o .
ple ind
‘ la e n
machen,
bewegen
(Haa e,
Fliigel)’
z
*pla -
wobec
plau-,
scs.
plo e
‘p yne’,
li .
plauju
‘p ucze,
zmywam’.
P zy
ju i
is nie¢
mog o
jako
in ensi um
* juja i.
Na
o
wskazuja
akie
de ywa y
pos we balne,
jak
S us.
jujenb,
os.
Hujend
m.
‘czas
ui
( yku)
u
jeleni;
nazwa
miesiaca
w zesnia’,
sch.
nijan
‘w zesien’,
s czes.
nije
.
czas
ui
u
jeleni’,
czes.
7ije
s.,
Aéjen
‘nazwa
miesiaca
pazdzie nika’
(pol.
uja ‘czas
i
miejsce
yku
jeleniego’
wyglada
na
w é ne
zam.
* zuja,
po .
zwaé,
zwieé).
Na
pos b.
* ju- a
wskazuje
s us.
sju i isja
‘coi e’.
92
s
3
Obok
ego
nowe
p s.
su-ju,
k 6 e
zak ada
synch oniczna
esegmen acje
su- u.
Zob.
nizej
skuju
obok
Sku u
‘gole’.
*
Zaskakujaca
jes
wypowiedz
S anga
(1966:
334):
,,Sk .
si ya i
:
syii ah
gib
einen
Finge zeig,
dass
das
P as.
si i a
keine
al e
Bildung
is “.
Ze
s anowiska
eo ii
la yngalnych
s i.
p aesens
si ya i
“szyje’
humaczy
sie
Jako
o ma
innowacyjna,
wynik a
z
me a ezy
spéig oski
la yngalnej
w
sasiedz wie
u:
*siuH-
ié-
>
*siHu-ié-,
zob.
Eichne
(1988:
135),
LIV
493.
Wynika
z
ego,
ze
nie
mozna
jej
b aé
za
punk
wyjscia
dla
analizy
li .
si a.
Podobna
me a eze
pokazuje
e leks
s i.
mi a i
‘sunic,
pcha,
aca’,
z
*mih,-u-€- i
<
*miuh,-
(pwk.
*mieuh,-),
zob.
wyzej
*muu-.
78
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
SZ-C
*sii-:
li .
siii i
‘szy@,
o .
Sii ,
scs.
Si i”.
SE
*sieuH-:
b ak
pbs .
*siau-C,
li .
*siau-,
ps.
*
2.28.
*skiuu-
zam.
*skuu-
<
*skuh,-
SZ-V
*skiuu-:
ps.
*8¢i a i
<
*S¢jii a i,
po .
pol.
szczwaé
‘kazaé
(psom)
weszyC’,
s ezes.
Sc a i.
Naglos
5¢-
z
wy 6wnania
do
SE
(zob.
nizej).
Co
do
i
zob.
Zi a i
s. .
*Ziuu-.
Fo ma
spodziewana
jes
*sku a i
<
*sku.wa-
<
*skuh,-eh,-”°.
Znacz.
e ym.
‘sp awié,
zeby
psy
poczuly
wechem
(zwie zyne
owna)’.
Fo macja
caus.
na
-d-
w
s osunku
do
scs.
Cujg,
zob.
s. .
*kuu-.
SZ-C
*ski-
(b ak
e lekséw).
SE
*(s)keuh,-
‘czué,
spos zega¢’.
Ps.
*Séujg
‘szczuje’
kon ynuowa o
p s.
*skiau-
je-
(w
ba .
nieznane).
Na
ym
p aesens
zbudowano
nowy
in .
*Séu i:
sii.
Sc i i,
pol.
szczuc”
2.29.
*skuu-
<
*skuh,-
SZ-V
*skuu-:
o .
sku u
p s.*,
sku u
p .
do
skii
‘goli@’,
<
*skuh,-e-,
*skuh,-eh,-.
SZ-C
*ski-:
o .
skii
in .
(do
ego
nowe
p s.
skiinw),
i e .
skiis i iés
‘golié
sie;
myé
sie’.
SE
*(s)keuh,-
‘ obi¢
os zem,
cia¢,
dziu awi¢
i p.,
pba .
*(s)kiau-:
li .
kidu as
‘dziu awy™,
zapewne
ez:
skidu as
m.
‘s zep’,
skidu é
.
‘obcinek
kaniny,
cz¢s¢
ucie a’,
o .
skau e
‘os a
k awedz,
kan ’
(mozliwe
zmieszanie
z
odzina
li .
sku ,
skus i
‘goli¢,
d zeé,
obie a¢,
sk oba¢,
ob upia¢
z
ko y’,
pwk.
*skeu -).
2.30.
*snuu-
<
*snuH-
SZ-V
*snuu-:
ps.
*snii a i
‘snu¢’
<
*snu.ua-
<
*snuH-eh,-.
Implikowane
p zez
WSZ-
V
-sny -
w
scs.
osny a i
‘zak adaé,
us anawiac’.
Zob.
wyzej
°by a i
do
bii -,
°k y a i
do
k ii -,
°my a i
do
muii -,
° y a i
do
i -.
WSZ-V
*sniu-,
zob.
wyzej.
SE
*sneuH-
‘d ehen,
winden’
(LIV
523),
pbs .
*s
-.
Po .
cs.
sno e
(=
sno a i)
“p zas¢,
snué
nic’.
D w.
*snau-V
kwi
byé
moze
w
scs.
osno a
.
‘osnowa,
pods awa’.
Po .
o i
do
ii -
s. .
* uu-
I.
8°
Ses.
Sijg
jes
opa ym
o
in .
Si- i
nowo wo em,
podobnie
jak
myjo
-:
my i,
yjg::
y i
o az
bijo
«:
bi i,
b ijo
::
b i i,
gnijo
::
gni i.
Co
do
w 6 nej
pala alnosci
w
o mach
SZ
po .
biji a i
s. .
*bluu-
IL.
97
LIV
507
nie
uwzglednia
*8i a i,
cy uje
ylko
scs.
Cujo.
Vaillan
(1966:
295)
nies usznie kwali ikuje
*Séu-/*8CI -
jako
,,pie wias ek
onoma opeiczny*.
%
Z
dy e encjacji
wzgledem
p .
pochodzi
nowe
p s.
skuju.
Po .
wyzej
Suju
obok
Su u
‘szyj¢’.
*
LIV
508
s. .
skeuh,-
cy uje
o my
he yckie
o az
s i.
skunda i,
dskuno i,
ale
danych
bal yckich
nie
zauwaza.
Biedne
jes
powiazanie
sku u/ski
z
g .
2
iz
ani owym
pwk.
pie.
*kseu-
w
ME,,,
908,
T au mann
(1923:
268)
i
F aenkel
LEW
824
(dowolna
hipo eza
me a ezy
*ks
>
sk,
b ak
wy umaczenia
dla
al e nacji
u -V::
aC).
HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SLOWIANSKICH|
79
2.31.
*(s)piuu-
<
*(s)piuH-
SZ-V
*(s)piuu-:
1.
scs.
plji a i
‘plué,
spluwaé@
z
ps.
*pju a i
<
*piu.uwa-
<
*(s)piuH-eh,-,
pol.
phwaé.
Podobnie
Zi a i
z
ps.
*Zju a i
(s. .
*Ziuu-).
Zob.
ez
blji a i
s. .
*bluu-
II,
*S¢ a i
s. .
*skiuu-.
—
S owia iski
ema
na
-d-
p zy
SZ
suge uje,
ze
li ewski
még!
kiedys
mieێ
p .
*spju au,
k 6 e
pdzniej
odnowiono
jako
spjo iau.
—
2.
Sladem
po
li ewskim
i e .
*spju é i
moze
byé
spjudo i
‘plwaé,
spluwaé’
(LKZ),
poniewaz
jego
-d-
da
sig
wyjasni¢
w 6 nym
nawiazaniem
do
i e .
spjdudy i
s.
WSZ-V
*(s)pi iu-:
1.
li .
spjié is
m.
‘splunigcie’,
2.
ps.
*-plji a i
=
*plji -,
np.
scs.
opli a i
‘opluwa¢’,
s czes.
pli a i,
czes.
pli a
‘-pluwac’.
SZ-C
*(s)pi i-:
ps.
*piji-
w
scs.
plino i
‘plunaé’,
pe ec i um
do
plji a i
‘pluc’,
zob.
Vaillan
(1966:
232)!.
SE
*(s)pieuH-
‘spucken,
speien’
(LIV
529),
pbs .
*(s)piau-:
1.
li .
spjdu i,
spjduju/
spjdunu
(p .
spjo iau)
‘plunaé,
pluc’,
o .
spla ,
splaiju
(p .
spla u),
2.
p s.
scs.
pljujo,
sch.
plj
jém,
os.
pljuj .
2.32.
*suu-
<
*suH-
SZ-V
*suu-:
o .
dial.
su éns
‘p osie’
<
*su.uen-
<
*suH-en-
(poza
ym
ozpodobnione
w
si éns).
SZ-C
*sii-:
po .
awes .
iis
‘macio a’,
g .
bc,
ac.
si s.
SE *seuH-:
b ak
e lekséw
pbs .
*siau-
(ps.
*Su-C).
2.33.
*Sluu-
<
*SluH-
SZ-V
*Sluu-:
Sli enos
.
pl.
‘Smiecie,
o
co
zmieciono,
zmieciny’
<
*Slu.uen-
<
*k’luH-en-.
Pa alele:
pu enos
s. .
*puu-,
pjli enos
s. .
*piuu-,
sili ena
s. .
*siuu-.
SZ-C
*Slii-
niezaSwiadczony.
SE
*k’leuH-
‘ einigen’
(LIV
298,
ac.
clue e).
B ak
li .
*Slidu i,
p .
*Slu ai.
Po .
jednak
li .
Slidu i
(Sliduna,
Slié é) w
znacz.
p zenosnym
‘zadaé
cios,
zdzielié,
ude zy¢’.
Jes
p awdopodobne,
ze
allomo
Sla -
w
p s.
Sla a
‘zamia am’
(zmudzkie),
sb.
sqSla os,
iSla os,
niiosla os
.
pl.
‘Smiecie’
p zeds awia
soba
SO
do
*Sluu-.
2.34.
*Suu-
<
*k’uH-
SZ-V
*Suu-:
pbs .
*Suu-e-
<
*k’uH-e-
(b ak
li .
*Su -C
‘sune’).
WSZ-V
*Siu-:
li .
Sii is
m.
‘s zal,
wys zal’.
SZ-C
*Si-:
li .
Sii is,
-ies
.
‘kupa,
s os’,
S isnis,
-ies
.
‘kupa,
s os
d zewa,
ch us u’
(co
do
budowy
po .
k iisnis
‘kupa,
s os
kamieni’
od
k ii-/k au-).
‘©
Inna
moZliwosé,
o
hipo eza
neopie wias ka
spju-,
pochodzacego
z
eanalizy
*spju-nu
(po .
spjdu-nu),
dla
k 6 ej
punk em
wyjscia
by o
s a e
p s.
in igowane
*spjunu
<
*(s)piu-n-H-é-.
Wb ew
emu,
co
podaje
ESJS
666,
Vaillan
|.
c.
nie
méwi
0
,,wzd uzeniu
s opnia
z edukowanego*,
lecz
0
s opniu
edukcji:
,,Le
héme
pii-
es
issu
de
*pljii-,
deg é
édui
de
la
acine
*(s)piéu-,
li .
spiduju...“.
101
86
|
WOJCIECH
SMOCZYNSKI
denom.-—denomina i um
d w.
—
de ywa
du a .—du a i um
g .—g ecki
H-dowolna
la yngalna
(w
od éznieniu
odh,,h,,h,)
in .
—
in ini i us
in ens.—in ensi um
li .
—
li ewski
I g.—la yngalna
jo .
— o ewski
neopwk.
—neopie wias ek
pbai .
—
p abal ycki
pdg.
akc.
—
pa adygma
akcen owy
pbs .
—
p aba os owia iski
pe s.
—
pe ski
p .—pe ec um
pie.
—
p aindoeu opejski
pol.
—
polski
pos b.
—
(nomen)
pos e bale
p s.—p aesens
p .—p ae e i um
PIzyp.—
p zypis
ps.
—
p as owianski
pwk.
—
pie wias ek
os.
—
osyjski
us.
—
uski
sb.-subs an i um
sch.
—se bsko-cho wacki
scs.
-s a oce kiewno-s owia iski
SE-s opiene
se b.
—se bski
s i.
—
slowenski
SO
-s opien
o
SP-—s opien
pelny
s °—s a o-
s p .—s a op uski
SW
-s opien
wzd uzony
SZ
—s opien
zanikowy
(SZ-C
-
an ekonsonan yczny,
SZ-V
—
an ewokaliczny)
V-dowolna
samog oska
b.— e bum
wa .
—
wa ian
wed.
—wedycki
WSZ
—wzd uzony
s opien
zanikowy
zam.
—zamias
znacz.
e ym.
—znaczenie
e ymologiczne

HIAT
LARYNGALNY
W
JEZYKACH
BALTO-SLOWIANSKICH|
87
BIBLIOGRAFIA
AMBRAZAS,
S.
2000:
Daik a a dziy
da ybos
aida
I.
Lie u iy
kalbos
a dazodiniai
ediniai,
Vilnius:
Mokslo
i
enciklopedijy
leidybos
ins i u as.
BANkOowsKI,
A.
2000:
E ymologiczny
s ownik
jezyka
polskiego
1-11,
Wa szawa:
Wydawnic wo
Naukowe
PWN.
EICHNER,
H.
1988:
Ana olisch
und
T ila yngalismus,
in:
Bammesbe ge ,
A.,
ed.,
Die
La yngal heo ie
und
die
Rekons uk ion
des
indoge manischen
Lau -
und
Fo mensys ems,
Heidelbe g:
Ca l
Win e ,
123-151.
ENDZELIN,
J.
1922:
Le ische
G amma ik,
Riga:
Kommissions e lag
A.
Gulbis.
ESJS
—
E ymologicky
slo nik
jazyka
s a oslo énského,
ed.
E.
Ha lo a,
(od
zeszy u
7)
A.
E ha ,
P aha:
Academia,
1989-.
FRAENKEL,
LEW
=
F aenkel,
E.
Li auisches
e ymologisches
Wo e buch
1-1,
Heidelbe g:
Ca l
Win e ,
1955-
1965.
KLINGENSCHMITT,
G.
1982:
Das
al a menische
Ve b,
Wiesbaden:
D .
Ludwig
Reiche
Ve lag.
LIV
=
Lexikon
de
indoge manischen
Ve ben.
Die
Wu zeln
und
ih e
P imé s ammbildungen.
Un e
Lei ung
on
Helmu
Rix,
un e
de
Mi a bei
iele
ande e
bea bei e
on
Ma in
Kiimmel,
Thomas
Zehnde ,
Reine
Lipp,
B igi e
Schi me ,
Wiesbaden:
D .
Ludwig
Reiche
Ve lag,
1998.
LKZ
=
Lie u iy
kalbos
Zodynas
I-XX,
Vilnius,
1941-2002.
MAYRHOFER, EWAIA
=
May ho e ,
M.,
E ymologisches
Wo e buch
des
Al indoa ischen,
Heidelbe g:
Ca l
Win e ,
1986-2001.
ME
=
Mihlenbachs,
K.,
La iesu
alodas
a dnica
/
Le isch-Deu sches
Wo e buch.
Redigie ,
e ganz
und
o gese z
on
J[anis]
Endzelins.
Bde.
I-IV,
Riga,
1923-1932.
OTREBSKI,
J.
1965:
G ama yka
jezyka
li ewskiego
11:
Nauka
o
budowie
wy azéw,
Wa szawa:
Pa is wowe
Wydawnic wo
Naukowe.
Poko ny
IEW
=
Poko ny,
J.
Indoge manisches
e ymologisches
Wo e buch,
Be n:
A.
F ancke
AG,
1949-1969.
RASMUSSEN,
J.
E.
1989:
S udien
zu
Mo phophonemik
de
indoge manischen
G undsp ache,
Innsb uck.
(Innsb ucke
Bei age
zu
Sp achwissenscha ,
55.)
SKARDZIUS,
P.
1943:
Lie u iy
kalbos
zodziy
da yba.
Vilnius:
Lie u iy
moksly
akademija,
Lie u iy
kalbos
ins i u as.
(Wznowione
w
ep odukcji
o og a icznej
jako
.
I
wydawnic wa
Ska diZius,
P.,
Rink iniai
as ai,
ed.
Albe as
Rosinas,
Vilnius:
Mokslo
i
enciklopedijy
leidybos
ins i u as,
1996.)
SEAWSKI
SEJP
=
S awski,
F,,
Slownik
e ymologiczny
jezyka
polskiego
1-V.
K ak6w:
Towa zys wo
Milosnikéw
Jezyka
Polskiego,
1952-1975.
SMOCZYNSKI,
W.
1989:
S udia
ba o-s owia iskie
1,
W oc aw-K ak6w:
Zak ad
Na odowy
imienia
Ossoli iskich.
(Polska
Akademia
Nauk,
Oddzia
w
K akowie,
P ace
Komisji
Jezykoznaws wa,
57.)
SMOCZYNSKI,
W.
2001: Jezyk
li ewski
w
pe spek ywie
po éwnawczej,
K akéw:
Wydawnic wo
Uniwe sy e u
Jagiellonskiego.
(Bal ica
Va so iensia,
3.)
SS p
=
Slownik
s a opolski,
ed.
S anis aw
U ba iczyk,
K akow:
Polska
Akademia
Nauk,
1953-.
STANG,
Ch.
S.
1942:
Das
sla ische
und
bal ische
Ve bum,
Oslo:
|
Kommisjon
Hos
Jacob
Dybwad.
STANG,
Ch.
S.
1966:
Ve gleichende
G amma ik
de
Bal ischen
Sp achen,
Oslo,
Be gen,
T oms6:
Uni e si e s o lage .
TRAUTMANN,
R.
1923:
Bal isch-Sla isches
Wo e buch,
Gé ingen:
Vandenhoeck
&
Rup ech .
URBUTIS,
V.
1981:
Bal y
e imologijos
e iudai,
Vilnius:
Mokslas.
VAILLANT,
A.
1966:
G ammai e
compa ée
des
langues
sla es
II:
Le
e be,
Pa is:
Klincksieck.
ZINKEVICIUS,
Z.
1980-1981:
Lie u iy
kalbos
is o iné
g ama ika
-I1,
Vilnius:
Mokslas.
Wojciech
Smoczynski
Gau a
2002
11
29
Uniwe sy e
Jagiellonski
Ka ed a
Jezykoznaws wa
Ogolnego
i
Indoeu opejskiego
al.
Mickiewicza
9/11,
31-120
K akéw,
Polska
[email p o ec ed]