ENPLEGAGARRITASUNA HOBETZEKO
NEURRIAK:
55 URTETIK GORAKO LANGABETUEN LAN
MERKATURATZEA HOBETU ADIMEN
EMOZIONALAREN BIDEZ
GRADU AMAIERAKO LANA
PSIKOLOGIA GRADUA
2020-2021
Egilea: Ga azi Jule Ca alán A enaza
Tu o ea: Daniel He mosilla
AURKIBIDEA:
Labu pena……………………………………………………….. 2
1. Sa e a………………………………………………………….... 3
2. Ma ko eo ikoa………………………………………………....... 4
2.1. Langabezia gau egun Espainian………………………... 4
2.2. Langabezia en ondo io psikologiko, sozial e a isikoak... 5
2.3. Adimen emozionala…………………………………….. 7
2.4. Kolek iboa en ezauga iak…………………………….... 7
3. Esku ha ze p og amak………………………………………….. 8
3.1. Esku ha ze es a egia nagusiak…………………………. 8
3.2. “55 plus” o mazioa e a lagun za ja due ak..................... 12
4. Ez abaida ………………………………………………………. 16
5. Ondo ioak……………………………………………………..... 18
6. Bibliog a ia……………………………………………………… 19
Labu pena
Lan hone an i aupen luzeko langabezi e a baz e ze egoe an dauden pe sona helduen
adimen emozionala en ga an zia en e a honek enplegaga i asuna ekin duen lo u a en
ingu uko az e ke a egingo da. Ho e a ako, langabezia en ingu uko zenbai da u jasoko di a
be an pe sona hauen egoe a hu bile ik ezagu u ahal iza eko e a adimen emozionala en e a
honen ges ioa en ga an zia ule zeko. Bes alde, Euskal He i e a Espainia mailan egindako
o makun za e a esku ha zeak ezagu u e a hauen ingu uko hausna ke a sakon ba egingo da,
hauen ga an zia be ma u e a azale a zeko. Gehienba IMH zen oak bu u u ako “55 plus”
izeneko o mazioan egindako ja due ak azalduko di a adimen emozionala en ingu uko esku
ha zeen ildoa ezagu u ahal iza eko. Lan honekin guz ia ekin lo u nahi dena, o ain a e
kon uan ha u izan ez di en populazio- alde ho ie an adimen emozionala en ingu uko esku
ha ze desbe dinak gauza zeak daka zan onu ez oha a az ea e a ho iek gauza u ahal iza eko
aholku e a p oiek u e abilga iak au kez ea da, esku aga i dauden ezagu za enpi ikoe a ik
abia u a.
Hi z gakoak: langabezia, enplegaga i asuna, helduak, adimen emozionala e a esku-ha zea
Abs ac
This wo k will analyse he impo ance o he emo ional in elligence o adul s in a
si ua ion o long- e m unemploymen and exclusion and i s ela ionship wi h employabili y.
To his end, some da a on unemploymen will be collec ed in o de o gain a close
unde s anding o he si ua ion o hese people and o unde s and he impo ance o emo ional
in elligence and i s managemen . In addi ion, he e will be an in-dep h e lec ion on he
aining and in e en ions ca ied ou a na ional and Basque le el, o ensu e hei impo ance.
The ollowing ac i i y will be p esen ed. Ac i i y “55 plus”, conduc ed by IMH, wi h he
objec i e o lea ning abou he line o he in e en ion in emo ional in elligence. The aim o
all his wo k is o aise awa eness o he bene i s o ca ying ou di e en in e en ions
a ound emo ional in elligence in hese hi he o unconside ed popula ion g oups and o p esen
use ul ips and p ojec s o ca ying hem ou on he basis o he a ailable empi ical
knowledge.
Key wo ds: unemploymen , employabili y, adul s, emo ional in elligence and in e en ion
1. SARRERA
Lan honen helbu u nagusia, langabezian dauden pe sona adinduak lan me ka uan
auke a gehiago izan ahal iza eko, adimen emozionala en lanke a en ga an zia azpima a zea
da, e a ho e a ako o ain a e egindako esku ha ze e a p oposamenak az e zea. Kon uan
izanda, o ain dela u e gu xi ba zuk emozioek, gogo-alda eak, a ek uak... ez zu ela leku ik
gu e giza ean edo ga an zia gu xi ema en zi zaiela, esan dezakegu, zo ionez denbo ak
au e a egin ahala ga an zia handia ha zen ha i di ela.
Zaccagninik (2004), seinala u bezala, gau egungo giza eak pape be ezi e a be i ba
eman die emozioei, gauza nega ibo ba iza e ik gu e egune okoan zeha bizi zako za i
ga an zi su ba bilaka ze a iga o a e. Lehen lanpos u ba au ki zeko o duan, adimen
emozionala ez zen kon uan ha zen, soilik adimen a azional e a ma ema ikoa, gu xinaka
ike ke a askok de enda u du en bezala ikus dezakegu adimen emozionalak ga an zia handia
duela bizi zako a lo guz ie an, e a be az gu e gaia i begi a e e aldagai ga an zi sua da.
Heldua oan maila biologiko, kogni ibo e a sozialean aldake a naba menak ema en
di a. Aldake a isiko e a kogni iboak iden i ika zeko e azak izan a en, ez da be dina
ge a zen aldake a edo un zionamendu emozionala ekin (Law on, 2001; Le enson,2000).
Ho ega ik oso ga an zi sua da pe sonak baliabide desbe dinak iza ea aldake ei au e egin
edo molda u ahal iza eko. I aupen luzeko langabezian sakonduz, zenbai ike ke a an adi ze a
eman da, lana gal zeak osasun men ala i e agi en diola; eka pen psikosozialen u i zea,
ebe asun edo gai asun labo alen gal zea, e o kizuna ezin plani ika zea en hau ema ea e a
es a usa en gal zea ho ien a ean. Langabezia denbo aldi luze ba ek pe sonengan un sezko
ohi u ak zaba zea e agin dezake, hala nola; lo egi eko a azoak, jana ia ekin deso ekak,
e lazio sozialen gu xi zea e a aba .
E lazio sozialen gu xi zea edo gal zea, gu xiago asun sen imendua enga ik egon
dai eke uki ua. Gizakia na u az, izaki soziala da ( A is ó eles, 384-322, a. de C.) e a gu e
ga apene ako bes eekin kon ak ua beha dugu e a ze bai en pa e sen i u. Ho ega ik, pe sona
hauek bes eekin konpa a uz lanik ez du enez e a be az, e os eko ahalmena e e baxuagoa
denez bes e zenbai ak o een a ean, lagun aldea ekin a azoak izan di zake e, sen i
dezake elako ez daudela bes een maila be ean, hau da, es a us maila be ean.
4
Be az, jakinda helduek auke a gu xiago di uz ela e a gaine a e onka handiago ba i
ekin beha dio ela lana au ki ze ako o duan, ezin ga a adimen emozionala en ga an ziaz
ahaz u. Adimen emozionala gu e emozioak kon ola zeko e a modu ase iboan adie az eko
gai asuna da, ho ez gain adimen emozionala lan zeak gai asun sozialak ga a zea eka iko du.
Langabezia en ondo ioz e a gaine a, gai asun emozionalen al a iza eak, egoe a i au e
egi eko zail asunak eka i di zake e a honekin ba e a lana au ki zeko auke en mu izke a.
Fun sezkoak di a gai asun emozionalak bizi zako egoe a la zenak kudea u ahal iza eko,
egoe a haue an gai asun ahuek ondo landuak ez badaude, gu e au oes ima u a ua ikus
dai eke ziklo bizioso ba so uz, non bu ua al sa zea kos a dai ekeen.
Be az, honi guz ia i e epa a uz ikus dezakegu zein ga an zi sua e a beha ezkoa den
kolek ibo hone an adimen emozionala lan zea, ho ela, be aien emozioen kudeake a hobeago
ba lo uz e a honekin ba e a doikun za osasun suago ba e a zea mundu sozial e a
psikologikoan. Ahaz u gabe lanke a honek ole an zia handiago ba so zen lagun zen duela
ziu gabe asun egoe en au ean, a akas a e a po o ak modu e aginko ago ba ean kudea zen
lagunduz.
2. MARKO TEORIKOA
2.1 Langabezia gau egun Espainian
Espainian 50 u e ik go ako 936.200 pe sona daude langabezian gau egun, hau da
giza e osoa en %25a osa zen du e, e a gehienak emakumezkoak di a. Euskal He i a
muga uz, INEk (Ins i u o Nacional de Es adís ica) 2021 eko lehen hi uhilekoa i dagozkion
langabezia en da ue an, asa %10,68koa da. Adin- a ea kon uan ha u a, 55 u e ik go ako
pe sone an izan du be eziki e agina langabezia en igoe ak, zehazki %1,61.
50 u e ik go ako langabezian dauden pe sonen kopu ua bikoiz u egin da Espainian
azken 10 u ee an e a he ialdea i e agi en dion egi u azko langabezia en a da z
nagusiene ako ba da. Osasuna en Mundu E akundeak (OME) e e ona zen du adina en
a abe ako disk iminazioa sexua en edo a azake ia en disk iminazioa en maila be eko a azoa
dela, nahiz e a, zehaz en du enez, adina giza ean gehien no maliza zen den baz e ke ia
kon side a zen den.
5
Hemen, e e i o a hu bil zen a i di en e a langabezian dauden pe sonen %70 ak u e
ba baino gehiago da ama lanik egin gabe. Kopu u honek e akus en du adinduen p o ilen
enpleaga i asun eskasa, behin-behineko asunak e a p eka ie a eak ma ka u ako
lan-me ka uan, non enp esek solda a baxuagoko langileak bila zen di uz en kos uak
mu iz eko. Gaine a, gau egungo egoe a i e epa a uz, i aupen luzeko langabe uen
kolek iboan izan da go akada, pandemia hasi zene ik zailagoa izan bai a enplegua au ki zea
e a kasu ba zue an man en zea. Adecco undazioak egindako ike ke a ba en a abe a, giza
baliabidee ako a du adunen %83ak, ez du 55 u e ik go ako pe sona ik kon a a u azken
u ean. Bai a e e, aipa u beha a dago %40ak ona zen duela, adinak, zalan za egoe a so zen
duela lanpos uen ja due a en au ean.
Hasie an aipa u bezala, Espainiako, langabezi egoe an dauen 50 u e ik go ako
pe sonen ehuneko handiena emakumezkoena da, adinaz gain sexua en ingu uko
disk iminazioa en pisua e e ha zen duelako. Emakumeak adin- a e ho e ako langabeen bi
he en ingu u osa zen du e, gizonezkoen kopu ua bikoiz uz. 2020.u ea en bukae an 40.100
emakume e a 19.700 gizon zeuden lanik gabe, hau da 50 u e ik go ako langabe u be ien 10
pe sona ik 6 emakumeak di a, EPA en a abe a.
Kon uan izanda es a uko langabezia e a da u demog a ikoei e epa a uz ikus
dezakegu, gau egungo lan me ka uak alen u be iak e aka zea duela helbu u, baina lana en
e o kizuna biz anle ia en pi amidea i e epa a uz ge o, ikus dai eke gu e giza ea ge oz e a
nagusiagoa dela. Jaio za- asa ge oz e a baxuagoa da, bizi za kali a ea hobeagoa da e a be az
bizi-i xa opena al uagoa. Espainiako zaha ze- asa %125eko maximo his o iko a i i si da
2020an, hau da, 64 u e ik go ako 125 pe sona zenba u di a 16 u e ik behe ako 100
pe sonako.
2.2 Langabezia en ondo io psikologiko, sozial e a isikoak
Gu e za lana da, sos engua lo zeko euska i nagusie ako ba . Ho i gabe, ezin dugu
gu xieneko bizi-kali a ea ziu a u. Di ua lo zeaz gain, lanak osasun psikologiko e a
emozionala be ma zen digu. Lana i eske pe sonak giza ean in eg a uak sen i zen ga a e a
bai a egoe a be dinean dauden bes e pe sona ba zuekin iden i ika uak sen i u. Be az, jakin
6
badakigu, langabezian ego eak, pe sona engan e a be e seni a ekoengan e ek u nega iboak
so zen di uela maila sozial, psikologiko e a isikoan. (Ga ido Luque, 2002).
Pe sona hauek bizi du en ziu gabe asun egoe a, enplegu be i ba en bila dauden
bi a ean, ak o e es esaga i bezala un ziona zen du maila psikologikoan e a ho ela,
ondo io la iak e agin di zake osasunean. (U banos-Ga ido y González, 2013). Gaine a,
ziu gabe asun egoe a man en zen den bi a ean egoe a zail zen doa. Ondo io hauek, loa en
nahas eak iza e ik, au oes ima en gu xi zea, babesgabe asun egoe an au ki zea, e u
sen imendua en inda zea, lo sa, e a bai a dep esio egoe a a hel zea e e posible izan li eke.
Mu u eko egoe e an OME (2013)ek baiez a u bezala, suizidio kasuak e e eman dai ezke,
ondo io hauen k oniko asuna ema en bada.
E a be ean, dep esioa i dagokionez, i aupen luzeko langabezian dauden pe sonak,
lana du en pe sonak baino 2-7 aldiz auke a handiagoa du e dep esioa jasa eko, egoe a ho ek
so a az en duen an sie a ea gehi uz (Gill, Roca, y Ga cía-Campayo, 2014). Sin oma ologia
honi jokabide kal ega iak gehi zen zaizkio, hala nola, abako e a alkohol kon sumo
handiagoa, pisua ha zea edo gal zea neu i deso eka u ba ean e a ohi u a osasunga iak
mu iz ea. Egoe a honek, gaine a, la iki e agi en dio maila soziala i, hau da, lagun e a
senideen a eko ha emanei. Izan e e, lana iza eak duen onu e ako ba , giza ea en pa e
sen i zea e a bizi zan un zio jakin ba iza ea da. Honek segu asuna, gogobe e zea... e agi en
du, ge o a langabeziak le ma zen di uenak. Ho ega ik, zenbai egile en a abe a, langabeziak
po o -sen imendua, lo sa, e ua so zen di u e agin la iak di uenak langabea en
au okon zep uan. (Buendía, 2010).
Azkenik, kolek ibo honen amilia-e emua i e epa a uz, langabeak denbo a gehiago
iga o zen duenez e xean, amilia-sis ema en egi u a deso eka u dai eke. Zenbai az e lanek
e aku si du en moduan, hala nola FADSP (Fede ación de Asociaciones pa a la De ensa de la
Sanidad Pública, 2012)ek egindakoa, age ian uz en du e, kasu ba zue an oke u egi en di ela
e xeko ga azkak, inda ke ia kasu gehiago ema en di a, e xekoen alde iko lagun za emozionala
e e mu iz en joa en da liska en e uz… (Guillamón, 2003). Denbo an zeha luza zen den
egoe a honek, kon ole ik ha a ago dagoen e eali a e ba bezala hau ema e a bul za zen gai u.
Ho ek, ikasi ako babesgabe asuna en zan zuak age zea e agin dezake. (Galindo y A dila,
2012). Sen imendu honek azkenean pe sonen inda ak gu xi zen di u e a egoe a alda zen
7
saia zea i uz en dio e. E sipen sen imendu ho i, a azo psikologiko zein isikoe an bihu uko
da egoe a alda zen ez bada.
Be az, egoe a la z honek ondo io oso kal ega iak di u lanik ez du en pe sonengan,
be aien au oes iman, au okon zep uan, ha emane an e a egune oko bizi zan zail asun gehiago
di uz e. Gaine a, egungo Co id-19 ak so u ako k isiak egoe a gehiago oke zea eka i du, e a
ho ega ik k isi ga ai hone an oso ga an zi sua da adimen emozionala e a be e ges ioa
lan zea, ze en e a, gu e emozioen ezagu za sakonago ba iza eak e aku siko digu nola au e
egin hain egoe a xa honi modu ak iboago ba en ja e a posi iboago ba man enduz.
2.3 Adimen emozionala
Bakoi za en emozioak ezagu zea ezinbes ekoa da, a aizomena lan zeko auke a
ema en bai u e a. Ike ke a askok e aku si du e a akas a lo zea, gai asun emozionalei eske
dela, za i handi ba ean, gai asun in elek uala ena baino gehiago. (Goleman, 1998). Gaine a,
adimen emozionalak po ae a kudea zeko, e abakiak ha zeko e a ga azkak konpon zeko
moduak zehaz en di u, e a be az, ho ien ga apenak gu e bizi zan emai za posi iboak lo zea
sus a uko du. (Sas e e a Mo eno, 2002).
Adimen emozionala un sezkoa da emozioak nola kudea u jaki eko, no be a engan
ongiza ea a eago zeko e a, aldi be ean, no be a engan kon ian za e a segu asun handiagoa
sus a uz, jasa en den us azio e a es es egoe ei modu e aginko agoan au e egi eko
(Ex eme a, Fe nandez-Be ocal, Ruiz-A anda e a Cabello, 2006). E a be ean, adimen
emozionalak gu e emozioak e a sen imenduak ez ezik, bes eenak e e ule zeko auke a ema en
du, ja e a enpa iko e a sozial handiagoa ahalbide uz e a alde lane ako gai asunak hobe uz,
bai ga apen pe sonala, bai p oposa u ako helbu uak lo zea bide aga iagoa eginez.
Hezkun za emozionala, hezkun za p ozesu ja ai ua e a i aunko a da, zeinen, ga apen
emozionala inda zen duen, ga apen kogni iboa en osaga i bihu uz, biek pe sona en ba ne
no asuna ga a u deza en (Bisque a, 2000). Ho ega ik emozioei bu uzko ezagu zak e a
ebe asunak ga a zea ga an zi sua da, egune oko e onkei au e egin ahal iza eko e a
ongiza e pe sonal e a soziala a eago zeko.
8
2.4 Kolek iboa en ezauga iak
Au eko guz ia kon uan ha uz e a lan honen kolek iboan okua ja iz, a gi ikus
dai eke adin hone an langabezian ge a zeak eka i di zakeen zenbai ondo io, soilik adin
honekiko dauden sinesmenenga ik. Us e da, adin ba e ik au e a, pe sonek ez du ela gehiago
ikasi nahi, ez di ela malguak, ka ga amilia ak di uz ela e a be az ez du ela mugi u nahi…
e a aba . Bes e ideia oso zabaldu ba da, pe sona nagusiak eknologikoki oso a ze a uak
ge a u di ela e a ikaske a gu xiago di uz ela egungo gaz eekin konpa a uz, e a be az ho i
lo u a ebe asun gu xiago. Egia da, kasu ba zue an nahiz e a espe ien zia handia izan,
pe sona hauen oz opo handiena kuali ikazio e a eknologien e abile a al a dela, lehen ez
zelako gau egun beha dena eska zen (Ambe , D, e a Domingo, J, 2017). Baina bes alde
espe ien zia handia du e gaz eekin alde a uz e a ez da be i egia kuali ikazio al a du ela.
3. ESKU HARTZE PROGRAMAK
3.1 Esku ha ze es a egia nagusiak
O ain a e egin di en esku-ha ze e a o mazio gehienak kolek ibo honekin,
konpe en zia eknikoak e akus e a bide a uak izan di a, hau da, be i us e izan da lana ez
au ki zeko a azoa hezkun za edo i ulu al aga ik dela e a, be az, ge oz e a o mazio gehiago
egin e azagoa izango dela lan ba au ki zea. Zenbai e akunde e a undaziok p oiek u e a
esku-ha ze desbe dinak egin di uz e, 45 u e iko go ako langabezian e a esklusio egoe an
dauden pe sonak lagun zeko. Egia da, au ki u ako in e ben zio e a o mazio gehienak
senio ei baino (50 u e ik go ako pe sonak), gaz eei bide a uak di a, e a ba nean o ien azioa
e a ges io emozionala ze bai lan zen da. Senio ekin be iz, o mazioak, p ak ikoagoak di a
e a o ien azioa e a ges io emozionala ez di a lehenes en. Badi a o dea, ins i uzio ba zuk
nagusiekin lan egi en du enak e a ges io emozionala kon uan ha zen du enak. Be az, gu e
he ialde a hu bilduz e a ge uko esku-ha zeei e epa a uz, hauek di a adibide ba zuk.
Debegesa, Debaba eneko ga apen ekonomiko ako elka eak, ga apen jasanga ia
sus a zeko helbu ua ekin so u ako elka ea da, non hobekun za-ekin za zeha zak bide a zen
di uz en eskualdeko beha desbe dinei e an zun ahal iza eko. Ho ien a ean, Debegesak,
langabezian dauden 50 u e ik go ako pe sona helduei lagun zeko Debaba eneko
Espe ien zia Eskola du ma xan. Eskola hau ikas eko e a giza ean e a ak ibo ba ean pa e
9
ga a zea en ga an ziaz jabe zeko e a bizipene a ik i abaziak a e a zeko hi zaldiak. Bai a e e,
enpa ia edo ada emozionala (Maye e a Salo ey, 1997) lan zeko zenbai aholku e a
o ien abide ba zuk e a au oes ima lan zeko dinamika desbe dinak. Adibidez, aldean,
bakoi zak bes e pa eha zaile guz iei pe sona ho en ingu uko gauza posi ibo ba esan beha
du e, e a bai a, e xekolan bezala egune o ispiluan hi u gauza posi ibo esa ea be aien bu ua i.
Bes e ja due a ba , au oes ima e a au okon zep ua lan zeko, Rosenbe gen au oes ima
eskala egi ea da. 10 i emez osa u ako es ba da, non bakoi zak zuzen zea edo pun uazioa
az e zea posible den. Pun uazioak begi a uz es ean be an ikus dai eke pe sona bakoi za en
au oes ima non au ki zen den. Tes hau o mazioan o ien abide bezala e abil zen da, ge o a
ho i hobe o lan zeko hi zaldi e a dinamika desbe dinen bi a ez. Tes hone az gain, TMMS-24
(Fe nández-Be ocal, Ex eme a y Ramos, 2004) es a e e e abil zen da gu e emozioez e a
hauek e egula zeko gai asunaz jabe zeko.
Asko e abili di en bes e bi ja due a o mazioan, in eligen zia emozionala, ges io
emozionala e a saioe an zeha landu di en edukien ingu uko kasu p ak iko desbe dinak izan
di a. Be an be aien egoe a be dinean dauden pe sonen ingu uko kasu “e ealak” age zen
di a, galde a ba zuen ja aiki e a pa eha zaileak, galde ak ja ai uz egoe a en ingu uko
ebaluazio ba egin beha du e. Azken ja due a bezala, SMART helbu uak lan zen di uz e,
azken egunean o i ba en ikas a oan ikasi akoa ekin helbu u e ealak ja i beha dizkio e
be aien bu ua i. Helbu u ho iek espezi ikoak, neu ga iak, lo ga iak, ga an zi suak e a
denbo a epe ba ean lo zekoak izan beha di a.
Ja due a guz iak o ma zailea en hi zaldiekin lo u a doaz, be an o ma zaileak
adimen emozionala en e a ges io emozionala en ingu uko gai ga an zi suenak oina iz ha uz
au eko ja due ei zen zu ba ema en die. Landu ako gaiak, honako hauek di a, in eligen zia
emozionala en ada ak, pen samendu i azionalak e a disonan zia kogni iboa, emozioak
iden i ika zeko e a klasi ika zeko ga an zia, pen samendua, emozioa e a ja e a en a eko
e lazioa, sinesmenen inda a, komunikazioa en ga an zia, ase ibi a ez joka zea en onu ak,
enpa ia e a en zu e ak iboa, a azoak e a hauen konponbideak nola bila u, mo ibazioa e a
helbu u pe sonalen lo zea, aldean lan egi ea elka lagun zeko e a azkenik e esilien zia e a
ja e a posi iboa lan zea.
16
Ja due a hauekin lo u nahi dena, pa e ha zaileei auke a ema ea ( alde-lana,
au oes imua…) eska zen di uen gai asun pe sonal e a sozial jakin ba zuk az e uz,
espe imen a uz e a landuz, jokabide ho iek be en ga apen pe sonal handiagoa e a be en
giza e e a lan-ingu une a egoki ze e aginko agoa ahalbide zea.
4. EZTABAIDA
Lan honen hasie an, pe sona helduen osasuna i e a ongiza ea i bu uzko, adimen
emozionala en ga a zea en ga an zia azpima a zen da, e a ez baka ik langabezi egoe an
dauden nagusiei baizik e a pe sona nagusi e a ez di en guz iei. Egungo giza eak emozioei
ge oz e a balio gehiago ema en die, ho ega ik hain beha ezkoak di en ebe asunak
menpe a zeak daka zan onu ak, lana bila zeko o mazioe an sa zeak au e apen handi ba
dela esan genezake.
Adimen emozionala en e a emozioen hezkun zako lan gehienak hau e a gaz eei
zuzenduak izan di a, eboluzio-e apa ho iek un sezko ga an zia du elako un zionamendu
psikosozialeko egi u ak inka zeko e a e o kizuneko a azo psikologikoak p ebeni zeko
(Bellamy, Go e e a S u gis, 2005; T ianes, Ca delle-Elawa , Blanca e a Muñoz, 2003). Hala
e e, helduek e a adinekoek e e onu a handiak a e a di zake e p og ama ho ie a ik; izan e e,
auke a ba da, bai hainba a azoi enga ik inoiz esku a u ez di uz en gai asunak ikas eko, bai
esku a u ako ho iek baina e aba ga a u ez di en gai asunak sus a zeko edo hobe zeko.
G ewall, B acke e a Salo ey en (2006) a abe a adimen emozionala izae a egonko edo
inkoko no asun gai asun ba iza ea baino gehiago, bizi zikloan zeha en enamendu
egokia en bidez ikas dai ekeen ebe asunek osa zen du ela dio e. Zen zu ho e an, hezike a
emozional egokia oso ga an zi sua da bizi za kali a ea hobe u e a a azo ez soilik
psikologikoen au ean babes eko, baizik e a isiko e a sozialen kon a e e (Bisque a, 2000).
Bes alde, langabe uen zako egindako o mazio gehiene an e akus en dena, ebe asun
eknikoak jaso ze a bide a u da, us e delako lanik gabe ge a zea en a azoa o mazio p ak iko
al aga ik dela edo hezkun za akademiko al a enga ik. Hau egia iza e ik ha a ago, badakigu
az e gai den kolek ibo honen ba nean pe il mo a asko au ki di zakegula, oina izko
hezkun za soilik du enak edo i ulazio ba baino gehiago di uz enak. Bai a e e, sinesmen e a
au ei i zi hauez gain, badi a bes e sinesmen ba zuk kolek ibo honen ingu uan, au e ik
aipa u akoak, hala nola, amilia ka ga handiak di uz ela, ga es iak di ela, a ze a uak ge a u
17
di ela, plan illa en gehiengoa gaz ea denez ez di ela ondo molda uko … e a aba (Adecco
Fundazioa, 2018).
Ho ega ik, Mesone ok, Adecco undazioko zuzenda i nagusiak dio, us e ho iek,
giza e-i udi e ian oso inka u a dauden au ei i zi e a es e eo ipoen ondo io di ela e a hauek
enp esei hela az en zaizkie e a adina en a abe ako disk iminazioa e agi en du e. Hala e e,
ideia hauek enp esak e a giza e osoa pob e zen du en pen samendu anak onikoak di a,
senio e an ohikoak di en balioak baz e zen di uz e, hala nola, espe ien zia, heldu asuna
idel asuna e a neu i asuna. Gaine a, guz iz kon aesanko a da langile helduak
disk imina zea, zaha ze-maximo his o ikoe an dagoen giza e ba ean, non lan-inda senio a
nagusi uko den e a e e i o-adina handi zeko joe a duen. Hau ho ela, be i o e e Mesone ok
(2019), nagusiei bi zikla ze p o esionalean lagundu beha zaiela adie az en du, lan me ka uan
lehia u ahal iza eko ebe asunak, baliabideak e a ezagu zak emanez. Langabezia i au e
egi eko ja e ak e e ga an zia du, in o ma zaileen a abe a, aldake a ekiko e a e onkekiko
ja e a p oak iboa e a ja e a ona sus a zeak enplegua lo zeko mesedega iak di a,
Izquie do en plan eamenduekin ba e o iz (2013). Honi lo u ik, he i a en pa e-ha zea,
ha eman sa e ba so zea e a elka langun zeak enplegua lo zeko di uz en bes e auke e ako
ba dela dio e p o esionalek.
5. ONDORIOAK
Lan hone an, i aupen luzeko langabe helduen a ean adimen emozionala sus a zea en
ga an zia naba mendu da. O ain a e, ahalegin guz iak ku ikulumak e a au kezpen-gu unak
egi en i akas ea izan da, bai e a enplegua bila zeko eknikak e a o mazio p ak ikoa soilik
ema ea e e, enplegua nahiko u ia den ga ai hone an. Ez ikusia ena eginez kolek ibo ho ek
bizi di uen egoe a kal ega iei ( us azioa, dep esioa…). Ho ega ik, e a langabezia- asak
mu iz eko ahaleginen a akas a eskasaga ik, ga an zi su za jo dai eke a azo ho i bes e
ikuspegi ba e ik hel zea, langabezia en ondo iozko egoe a xa ei au e egi ea ahalbide uko
dien kudeake a emozional egokia en ga an zia i heldu z, e a ho ela be en bizi za en kon ola
be esku a uz.
Ga an zia be ezia eman beha diogu no be a en egoe a emozionalaz jabe zea i,
no be a en inda guneak ezagu zea i e a ho iek ga a zeko modua au ki zea i. No be a en
emozioak kudea zeak, es a egia e ealis ak diseina zen i aka si diezaguke, desi a pe sonalak
18
e a gu e jomugak lo zeko. Emozio posi iboekin mo iba zen ikasi beha dugu, e a bene ako
pe zepzioa desi xu a zea saihes u. Gai asun emozionalak e a alde langun za lan zeak
elka lane ako gai asuna e a ekimena hobe zen di u, pe sona en ja due a enplegua e a be e
in e es pe sonal e a p o esionalekin ba da ozen p es akun zak modu ak iboan bila ze a
bide a zean. Hau da, au onomia hobe zea e a p oak ibi a ea bila zen du en po ae ak o oko ki
p ak ikan ja zea.
O ain a e ikusi ako adimen emozionale a bide a u ako o mazio gehienak aldeka
egi en di a. Taldean lagun zeak onu a asko izan a en, lagun za indibidualiza ua nahiko
baz e u a ge a zen da. Honek be e ga an zia du pe sona bakoi za en ga apena sus a zeko
baina aldi be ean beha ezkoa zaigu aldean lan egi ea helbu uak lo u ahal iza eko. Taldean
lan eginez egoe a be ean dauden pe sonak ezagu u e a elka lagun zen di a, inda emozional
ho i hobe uz e a kasu asko an egoe a modu posi iboago edo e amanga iago ba en biziz.
Bes alde, adimen emozionala ez da soilik nagusiekin landu beha baizik e a giza e
osoa ekin, e a gehienba kasu hone an enp esekin, ule u deza en kolek ibo baz e u honen
egoe a. Enp esek di uz en au e ik aipa u ako sinesmen e a au ei i ziek adinekoak ez
kon a a zea e agi en du, pe sona hauek du en espe ien zia en e a gai asunen balio e an sia
kon uan izan gabe. Mundu ge oz e a lehiako agoa da lan me ka ua i begi a. Ho ega ik
beha ezkoa zaigu be i zea a akas a lo zeko, baina, ho e a ako, pe sona ho ien po en zial
edo ahalmen osoa ez bada e abil zen, oso auke a balio sua galduko da.
Enp esek, e akundeek, sindika uek e a aba , ike ke a mailan koka zen lagun zeko e a
e eali a e hone a a hu bil zeko espazio koope a ibo espezializa uak so u di zake e bene an
pe sona hauen enplegaga i asuna hobe u e a sus a zeko. Adin a e honen a azo
handiene ako ba da ez daki ela no a jo edo nola au ki u bene an beha du ena. Ho elako
guneak e a sa eak so uz pe sona ho iek o ien a u e a bidean lagun zeak egoe a hobe zen
lagunduko lukeela us e du , be an o ain a e aipa u ako adimen emozionala landuz.
Gu e giza ea zaha zen a i da, e a ez dugu okua be an ja zen, alen u asko galduz
e a biz anle ia en za i handi ba i su imendua e aginez. Ho ega ik, kolek ibo hone an adimen
emozionala en ingu uko p es akun za e a o mazioa beha ezkoa da be ak iba zeko baina
bai a e e ga an zi sua da dei ba egi ea ak ibo edo lanean gaudenoi, p es akun za be i izan
dadin oina izko p emia ba .
19
Be az o mazio osa u e a on ba lo zeko, hobe ena, o mazioak bi a al iza ea izango
li za eke, alde ba e ik beha edo p es akun za eknikoe a a bide a u ako a ala e a bes e ik
adimen emozionala e a bakoi za en gai asun ez ga a uak lan zeko a ala. Ho ela pe sonak
eknikoki o ma uak egon a en be en gain segu asuna e a ongiza ea be ma uko li za eke e a
lan me ka uan a e a hobeagoa lo uko luke e.
6. BIBLIOGRAFIA
Ambe , D., & Domingo, J. (2017). Desempleo en mayo es de 45 años:¿ Un bucle sin
salida?. Re is a B asilei a de O ien ação P o issional , 18 (2), 194-207.
Bellamy, A., Go e, D. y S u gis, J. (2005) Una explo ación de la ele ancia de la
In eligencia emocional en alumnos con al a capacidad. Elec onic Jou nal o Resea ch in
Educa ional Psychology, 3(2) , 53-78
Bisque a, R. (2000). Educación emocional y bienes a . Ba celona: P axis S. A.
Buendía, J. (2010). El impac o psicológico del desempleo . Mu cia: Uni e sidad de
Mu cia.
Ex eme a, N., Fe nández-Be ocal, P., Ruiz-A anda, D. y Caballe o, R. (2006).
In eligencia Emocional, es ilos de espues a y dep esión. Ansiedad y Es és, 12, 191-205.
Fenández-Be ocal, P., Ex eme a, N., y Ramos, N. (2004). Validi y and eliabili y
o he Spanish modi ied e sion o he T ai Me a-mood Scale. Psychological Repo s, 94 ,
751-755.
Galindo, O. y A dila, R. (2012). Psicología y pob eza. Papel del locus de con ol, la
au oe icacia y la inde ensión ap endida. A ances en Psicología La inoame icana, 30 (2), pp.
381-407.
Ga ido Luque, A. (2002). Desempleo. Mad id: Uni e sidad Complu ense de Mad id.
Gill, M., Roca, M. y Ga cía-Campayo, J. (2014). C isis económica y salud men al.
In o me SESPAS 2014 . Gac Sain , 28(S1), 104-108.
GOLEMAN, D. (1995). Emo ional In elligence . New Yo k: Ban am Books.
20
G ewal, D. D., B acke , M., y Salo ey, P. (2006). Emo ional in elligence and he
sel - egula ion o a ec . En D.K Snyde , J.A. Simpson, y J.N. Hughes (Eds.), Emo ion
egula ion in couples and amilies (pp. 37-55). Washing on, DC: Ame ican Psychological
Associa ion.
Guillamón, N. (2003). Va iables socioeconómicas y p oblemas in e io izados y
ex e io izados en niños y adolescen es . (Tesis doc o al). Uni e sidad au ónoma de Ba celona,
Bella e a.
Izquie do-Rus, T., & López-Ma ínez, O. (2013). Va iables que a ec an a la
c ea i idad de las pe sonas desempleadas. Anales de Psicología/Annals o Psychology , 29 (1),
103-107.
Law on, M. P. (2001). Emo ion in la e li e. Cu en Di ec ions in Psychological
Sciences 10(4), 120-123.
Le enson, R. W. (2000). Exp essi e, physiological, and subjec i e changes in
emo ion ac oss adul hood. En Qualls, S. H. y Abeles, N. Psychology and he aging
e olu ion; How we adap o longe li e. (pp.125-140). Washing on, DC, US: Ame ican
Psychological Associa ion.
Maye , J.D. y Salo ey, P. (1997). Wha is emo ional in elligence? En P. Salo ey y D.
Sluy e (Eds). Emo ional De elopmen and Emo ional In elligence: Implica ions o
Educa o s (pp. 3-31). New Yo k: Basic Books.
Sas e, E. G., Y Mo eno, M. (2002). Resolución de con lic os y ap endizaje
emocional . Ba celona: Gedisa.
U banos-Ga ido, R. M. y González, B. (2013). Desempleo y salud: Un análisis de la
epe cusión de la c isis económica sob e la salud de los españoles. Es udios de Economía
Aplicada, 31(2) , 303-326.
Zaccagnini Sancho, J. L. (2004). Qué es in eligencia emocional: la elación en e
pensamien os y sen imien os en la ida co idiana (No. 152.4 Z13q). Mad id, ES: Biblio eca
Nue a.
21
