scieee Science in your language
[en] (orig)

ग्रंथालय सेवा : सोशल मीडिया व इंटरनेट सेवेचा वापर व प्रभाव

Author: सौ. दिपाली धनाजी बंडगर.
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17283219
Source: https://zenodo.org/records/17283219/files/S063978.pdf
502
In e na ional Jou nal o Ad ance and Applied Resea ch
www.ijaa .co.in
ISSN – 2347-7075
Impac Fac o – 8.141
Pee Re iewed
Bi-Mon hly
Vol. 6 No. 39
Sep embe - Oc obe - 2025
  :        
.   .
. . .      , 
Co esponding Au ho –
.   
:
            
             .
     .            
Knowledge Resou ce Cen e    . 19    21    
   .             
  Resou ce Cen e    .   , , ,  , 
 ,  , ,  ,   ,  ,    . 
     .   .   -  
                  
   .
  :-  , ,  , Lib a y 2.0. Google 2.0. AI Tools.
 :
     
       
         
    
     
      
         
      . ,
        
        
  .   ,
Ins ag am, Facebook, Wha sapp, You ube,
 ,  , Open Access
       
,      
      
      .
 :
    
      
.     
       
.
DOI - 10.5281/zenodo.17283219
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
503
     ,
     
. AI gene a ed SOP’s pe Ins umen s,
Anima ed Videos pe Technology ans e .
   :
    
     , 
, ,     
       
.
. Ins ag am, Facebook Wha sapp,
Twi e , You ube, Th eads, Pin, .
    :
     
        
      . .
LinkedIn Resea ch Ga e Facebook G oups,
Websi es In e ne Applica ion.  
,  -  ,  –, 
. Lib a y 2.0, OTT.
 ,      :
1.      
.
2.       

3.     
   .
4.     
    .
5.       .
6.      
  .
7.     
   .
8.   -    
    .
9.    
   .
     :
1.    
     .
2.       
    .
3.      
 You ube     .
4.     
Twi e , Ins ag am    .
5.  -    , , -
    .
6.    DELNET,
INFLIBNET     .
7.   Google, Bing, Yahoo
     .
8.        .
9.   ,     , 
    .
10.   -    
 .
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
504
     :
 :
1.    :-  -  
     
   .
2.     :- 
, ,   
    .
3.     :-  
       
    
 .
4.     :-   
    .
5.     :-  -    -
     
    .
6.        :-
      
      
   .
7.     :-  
     
  -    .
8.    :-   ,
      
     .
9.        :-   
      
      
 .
10.     :-    
      
  .
 :
1.    :   
 .     
    .
2.       :
     
   ,  
  .
3.     :  
    
      
      
 .
4.      :
    
      
      
.
5.       : 
    
        
    .
6.        :
    
        
,    , ,  
,   ,  
   .
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
505
7.       :-  -
 , ,    
   ,  
     
 .
8.     
    :-   
       
      
  .
9.      :- 
     
     
      
 ,     
     .
     
 :
1.  (Wikis) :  
 .     
          .
      
     , ,
    .
2.   (Ins an Messaging) :
       
      
         
2.0          
      
   .    
       
       
   .
3.  ( Twi e ) :  
 ,  , ,   - 
  .   
 .  -   
    
     Twi e 
  .
4.  (Podcas ing) :  
      
. MP3        
         .
   
h p://podcos .yahoo.com.    
   .   
  .
5.  ( Taging) :  Opac
      , 
    “ ”
.     
      .
6.    (Social
Bookma king) :     
      
.       
   -       
     .
7.    (RSS Feeds) :
    
       
IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
506
      
     
       
      
     .
8.  (Flike ):  2.0  
    .  
     -  
     .   
    .
9.    (You ube) :  
         
       
   .
10.  (Wha sapp ) : 
       
        
       
        
   .
11.   (Facebook ):   
      
      
       
    Resou ce Sha ing 
Knowledge Sha ing  .
      :
     
       
       
  .
1)   :  –    - 
       .
 :- Dispace, G eens one, Ep in s,
. (NDLI - Na ional Digi al Lib a y o
India Shodhganga ( PHD Thesis Reposi o y
by INFLIBNET)
2)   :    
     .
 :- Ezp oxy ( Oclc   Open
A hens, Shibbole h.
3)     (ILL):  
    ,  .
 :- DELNET, INFLIBNET's ILL
Se ices. ILL Module in Koha.
4)     :(OPAC):
Opac       -   
 .
 :- Koha, NewGenlib Libsyis,
SLIM 21.
 -     :
     .
 :- Moodle, Google Class oom,
You ube / Webina / Zoom In eg a ion.
    :   
       .
 :- Koha, Libsis, SLIM.
7)   :      
      
   .  :-Koha
SDI Module, Email Au oma ion Tool, Rss
Feeds Lib a y Po als wi h No i ica ion
Sys em. Zoho Mail, Li e Cha Tools.

IJAAR Vol. 6 No. 39 ISSN – 2347-7075
.   
507
8)  -   :     
       .
(Web - based Sea ching Tools . DOAJ
Di ec o y o Open Access Jou nal). J - Ga e
PubMed / MedLine, Scopus, Web o
Science. Shodhganga  Shodhgango i,
INFLIBNET Google Schola .
9)   :  
       
“ ”  . Plagia ism
 :- Tu ni in, G amma ly, D illBi .
 :
1)       
     .
2) 24/7      . 
        
      . A
Wo ld Knowledge ledge a you inge ips.
3) Digi al Lib a y - a pa h o Knoweldge in
he Mode n e a.
 :
1. , . . (2012), 
    
5   :   .
2. ,  . . ( 2009),     
   , ,
  .
3.  ,   - ,
   , . 
.
4. Kuma , S. & Sha ma, P. (2020).
Social media and lib a y se ices
New Yo k, NY. Sp inge .
5. Bha ia, R. (2022). The impac o
social media on mode n lib a ies