scieee Science in your language
[en] (orig)

"DIYDOR"DA YANGI MAVSUM - YANGI SPEKTAKL

Author: Urayev O'lmas Umedovich
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17300274
Source: https://zenodo.org/records/17300274/files/83-86.pdf
IZLANUVCHI Vol. 2 No. 1
ILMIY-METODIK JURNALI WWW.PHOENIXPUBLICTAION.NET
83
“DIYDOR”DA YANGI MAVSUM - YANGI SPEKTAKL
U aye O‘lmas Umedo ich
“Tu on”xa biy da la ea i ak yo i
Anno a siya: ushbu maqolada jo iy yilning 7-sen ab kuni “Diydo ” yoshla
ekspe imen al ea s udiyasida O‘zbekis on xalq a is i Bahodi Yo‘ldoshe
a alludining 80 yilligi hamda 2025/2026- yilgi ijodiy ma sum ochilishi munosaba i
bilan namoyish e ilgan “Hay onla hikoyasi” spek aklining p emye a namoyishi
haqida so‘z bo adi.
Kali so‘zla : ea s udiya, p emye a, ma sum, ejissyo , spek akl, amziy imsol.
Аннотация: В этой статье говорится о премьере спектакля “История
животных”, который был представлен 7 сентября текущего года в
экспериментальной театральной студии “Дийдор” в связи с 80-летием
Народного артиста Узбекистана Бахадира Юлдошева и открытием
творческого сезона 2025/2026 годов.
Ключевые слова: театр студии, актёр, репертуар, режиссёр, драматург,
художник, спектакль.
Abs ac : This a icle alks abou he p emie e pe o mance o he play “Animal
S o ies”, which was p esen ed on Sep embe 7 o his yea a he “Diydo ” you h
expe imen al hea e s udio in hono o he 80 h bi hday o he People's A is o
Uzbekis an, Bakhodi Yuldashe , and he opening o he c ea i e season o
2025/2026.
Keywo ds: hea e s udio, p emie e, season, di ec o , pe o mance, symbol.
Ki ish. O‘zbekis on xalq a is i, O‘zbekis onda xizma ko‘ sa gan san’a a bobi,
“Do‘s lik” o deni sohibi Bahodi Yo‘ldoshe a’bi i bilan ay ganda - “Ha bi ea
insonga o‘xshaydi, binosiyam insonday o‘z ha ak e i bo‘lishi ke ak, o‘z yuzi bo‘lishi
ke ak u ea ning. Hammasini bi hil qu ib bo‘lmaydi ea la ni, o‘z jihozla i a aqa
o‘ziga hos jihozla i bo‘ladi bu jihozla aqa shu ea ga o‘g‘ i keladigan jihozla
bo‘lishi ke ak. Tea – Ollohning ne’ma i! Oson kasbning o‘zi yo‘q, aga haqiqiy us a
bo‘laman desangiz oson kasbning o‘zi yo‘q”. – deb a’kidlagan edi “Diydo ” yoshla
ekspe imen al ea s usiyasining zaba das asoschila idan bi i a shu ea da uzoq
yilla da omida o‘z uslubida ijod qilgan, ea s udiyaning badiiy ahba i, ejissyo
Bahodi Yo‘ldoshe .
2025-yilning 7-sen ab kuni ma hum ejissyo Bahodi Yo‘ldoshe a alludining 80
yilligi hamda “Diydo ” yoshla ekspe imen al ea s udiyasining 2025/2026- yilgi
ijodiy ma sum ochilishi munosaba i bilan “Hay onla hikoyasi” (“Звериные
истории”) spek aklining p emye asi bo‘lib o‘ di. Asa Ame ikalik d ama u g Don
Nig o qalamiga mansub bo‘lib, uning ko‘plab asa la ida inson a jamiya , shuningdek,
IZLANUVCHI Vol. 2 No. 1
ILMIY-METODIK JURNALI WWW.PHOENIXPUBLICTAION.NET
84
amziy oqeala o qali hayo iy alsa ala yo i iladi. “Hay onla oqeasi” pyesasi ham
amziy xa ak e ga ega bo‘lib, unda hay onla o qali insoniy e’l-a o , jamiya dagi
munosaba la a alsa iy qa ashla ochib be iladi.
Hozi gi kunda “Diydo ” yoshla ekspe imen al ea s udiyasining badiiy ahba i
si a ida ijod qilayo gan Bobu Yo‘ldoshe omonidan ushbu spek aklda asosiy olla ni
ea ning yosh ak yo la i ij o e ishgan. Spek akl assomi – Dono G‘aniye a,
Bale meys e – Anna T enina. Rolla da:
Hamshi a – Yulduz Rajabo a
Uch a ku ka (Bob, Geo ge, Penny) – Umid Uzako , E ilina Shmele a, Sabina
Asano a
Lemmingla (Lem a Em) – Elmu od Zoi o , Malika Xabibullaye a.
Pla ypus (o‘ dak bu un) – Yulduz Rajabo a
Sichqon (The T ap) – I oda Qosimo a
Bu unduq (Labi in da) – Fa ux Ju aye
To‘ ila (Pickles a Pecky) – Doniyo xon Rahma o , Dilno a E imma o a
Ko‘ shapalak (Ba ) – Qu onchbek To‘ aye
Babuin (Ed, “Baboon God”) – Elmu od Zoi o
Sigi la – ba cha ish i okchila
Spek aklni sahnalash i ish ja ayonida ejissyo B.Yuldashe d ama u gning
g‘oyasini o‘liq anglagan holda amziylikka ka a ahamiya be gan. Chunki asa dagi
ba cha hay onla insonla ning amziy qiyo asini aks e i ishga xizma qiladi. Masalan:
ku kala o qali, oddiy odamla ning jamiya dagi u mush a zi ochib be iladi. Bob a
Geo ge hayo ni aqa o qa (man aa ) bilan bog‘lashadi, Penny esa san’a (sakasa on
chalish) o qali uhiy ozodlikni izlaydi. Jamiya imizda odamla u licha yashashadi –
kimdi aqa moddiy man aa bilan band, kimdi esa o zu a ijod bilan.
Lemmingla , ya’ni kemi u chila oilasiga ki u chi ushbu hay onla ob azi o qali
jamiya dagi odamla ning ko‘ -ko‘ ona omma iy e gashishi illa si a ida as i lanadi.
Lemmingla abia an o‘zla ini noma’lum “yo‘l”ga ashlab ke adila , na ijada haloka ga
ham uch ashla i mumkin. Insoniya ham ba’zida omma iy illa la , siyosiy oqimla
yoki yolg‘on ma ku ala o idan o‘ylamay e gashishi d ama u g a ejissyo
omonidan yaqqol ochib be ilgan.
Pla ypus ya’ni o‘ dakbu un jamiya ga sig‘maydigan, “o aliq” odamla as i i
deyish mumkin. Chunki pla ypus na qush, na su emizu chi – g‘ala i, a alash
ko‘ inishli hay on hisoblanadi. Bu hay on insonning o‘zini jamiya ga moslash i a
olmasligini yoki o‘zligini opa olmasligini i odalaydi. Bu hay on o qali ha bi
insonning noyobligi a o‘ziga hosligi qad lanishi ke akligi haqida so‘z bo adi.
Siqchon - bu o zula a xa o‘ asidagi ku ashni as i lagan ob azdi , Sichqon
bila u ib doim qopqonga, uzoqqa yaqinlashadi – u e da o zu qilingan aom bo , lekin
haloka ham yashi ingan. Ba’zi odamla ham hayo da shi in as asa a ka a xa
o‘ asida qa o qabul qilishla i oldidagi ku ashla i amziy aks e i iladi.
IZLANUVCHI Vol. 2 No. 1
ILMIY-METODIK JURNALI WWW.PHOENIXPUBLICTAION.NET
85
Bu unduq – bu hay on o qali insonning Ya a u chiga, hayo ma’nosiga bo‘lgan
sa olla i haqida yo i ilgan. Bu unduq ham labi in dan chiqolmaydi, doimiy izlanishda.
Huddi odamzod ham “hayo labi in i”da yashaydi – ba’zida esa nimaga
yashayo ganiga a nimaga in ilayo ganiga ja ob opolmaydi.
To‘ ila – ba chaga ma’lum o‘ ila o ushla ni, so‘zla ni ak o laydigan qushla
hisoblanadi. Bu qushla o qali jamiya dagi ko‘plab insonla ning o‘z ik i yo‘qligi,
boshqala ning gapini ak o lashi a bi i boshqasini ko‘ -ko‘ ona ak o lashi
ko‘ sa iladi.
Ko‘ shapalak - amziy ma’noda jamiya dan aj alib qolgan odam, ya’ni na qush, na
yi qich. O‘ ada, a osa da qolgan hay on imsoli o qali ba’zi odamla ni qiynagan
sa ol: “Men qaye ga egishliman?, Men kimman?” kabi sa olla ga ja ob izlanadi.
Babuin – bu pe sonajning amziy ma’nosi an, din a insoniy ishonch o‘ asidagi
ziddiya ni i odalaydi. Babuin asa da “xudo” si a ida as i lanadi, lekin aslida bu na sa
shubhali, kulgili.
Sigi la - odamla ning aqdi ni ku ishi. Sigi la nimanidi ku ib u ishadi, lekin
nima bo‘lishini bilishmaydi – ba’zida o‘lim ham, ba’zida najo ham. Odamzod ham
hayo ida noma’lum “ku ish”da yashaydi – kelajak esa hech kimga ayon emas.
Demak, Don Nig oning bu asa idagi ha bi hay on – insoniy xususiya la ning
amzi: qo‘ qu , o zu, e gashish, yolg‘on, o‘zlikni anglash a kelajakni ku ish kabi bi
nech a insoniy hodisala haqida yozilgan asa di .
“Diydo ” ea s udiyasi o‘zining uslubiga ega ea hisoblanib, bu spek aklda ham
ana shu uslub chizgila ini ko‘ ish mumkin. Nooda iy deko a siya, chi oqla , i oda iy
aqsla , sahna iy libosla , musiqa, bula ning ba chasi spek aklning umumiy g‘oyasini
ochishga xizma qilgan.
Ushbu spek aklni aynan ea s udiyaning yangi ijodiy ma sum ochilishida
p emye a qilinishi bo asida ea s udiyaning badiiy ahba i, spek akl ejissyo i Bobu
Yo‘ldoshe shunday deydi: - “Dadam Bahodi Yo‘ldoshe o‘limla idan oldin menga
asiya qilgan edila , “Meni ug‘ilgan kunimga a ab ha yili ea da yangi spek akl
qo‘ygin”- deb, o‘ylaymanki men bugun shu asiya ni baja dim” –deb o‘z o asining
xo i asiga a ug‘ilgan kuniga so g‘a si a ida sahnalash i ilganligini a’kidladi.
P emye a spek akl o‘g‘ isida ea shunos Husan Jo‘ aye o‘zining “Tea
kundalikla i” nomli elag am kanali o qali quyidagi ik la ni yozdi: “Кеча Дийдор
театр-студиясида “Звериные истории” спектаклининг p emye aси бўлиб ўтди.
Режиссер Бобур Йўлдошев omonidan қўйilган спектаклда асосий ролларни ёш
актерлар ижро қилган. Спектаклда режиссерлик талқини, турли монолог ва
кичик пьесалардан иборат асарни ягона ғоя атрофида қурилишини, хореография,
мусиқий лейтмотив, сценография уйғунлигини кўрамиз. Экспериментал театр-
студия мақомига мос спектакл яратилган, менимча. Дийдор театрини яхши
спектакл билан табриклайман”. – degan iliq ik la ni qoldi gan.
IZLANUVCHI Vol. 2 No. 1
ILMIY-METODIK JURNALI WWW.PHOENIXPUBLICTAION.NET
86
Xulosa o‘ nida Don Nig oning “Hay onla oqeasi” asa i asosida “Diydo ” yoshla
ekspe imen al ea s udiyasida sahnalash i ilgan spek akl, a alo, insoniya abia ini
amziy ob azla o qali ochib be ishi bilan qad lidi . Ekspe imen al yondashu
spek aklni an’ana iy ea shaklidan aj a ib, uni omoshabinga be osi a alsa iy
sa olla be u chi, o‘zini a jamiya dagi o‘ nini qay a ko‘ ib chiqishga undo chi
maydonga aylan i adi. Bunda oddiy hay oniy qiyosla o qali insoniya ning eng
dolza b muammola i – yolg‘izlik, ij imoiy moslashu , iz i ob, e’ iqod a e kinlik
masalala i ochib be iladi. Shunday qilib, ea s udiya bu yilgi ijodiy ma sum
ochilishidagi mazku ekspe imen al spek akl o qali odamzodning o‘zini anishi a
jamiya dagi ma judligini qay a anglash ja ayoni san’a o qali jonli a amziy shaklda
ko‘ sa ilishidi . Bu esa omoshabinni aqa kuza u chi emas, balki ik lo chi a
izlo chi subyek si a ida namoyishga jalb e adi.
Foydalanilgan adabiyo la
1. Nig o, D. Animal Tales. – O icial Websi e o Don Nig o. 2018.
Elek on esu sla
1. h ps://donnig o.com/2018/10/24/animal- ales/
2. h ps:// .me/diydo _ s/1848
3. h ps:// .me/hasanju ae /1939
4. h ps://www.ins ag am.com/ eel/DOTnYVygbQX/?igsh=YnEwdHEwaGJ2YnB
k