Vol.2 №10 (2025). Oc obe
“NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR
VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI”
www.inno a i epublica ion.uz
24
P oba siya nazo a i os idagi shaxsla bilan ij imoiy-psixologik ishla ni ashkil e ish
boʻyicha IIO xodimla ining majbu iya la ini akomillash i ish
O`zbekis on Respublikasi Ichki ishla azi ligi Akademiyasi 3-ku s 337-gu uh ku san i
Bobojono Islombek Ka imboy oʻgʻli
Anno a siya:Maqolada p oba siya nazo a i os idagi shaxsla bilan ij imoiy-psixologik
ishla ni sama ali ashkil e ish masalala i ahlil qilingan. Ichki ishla o ganla i xodimla ining
bunday ja ayondagi o‘ ni, ula ning majbu iya la i hamda psixologik yondashu la ning
ahamiya i yo i ilgan. Shuningdek, eabili a siya, ij imoiy moslashu a jamiya ga qay a
in eg a siya ja ayonla ida zamona iy me odla a hamko lik mexanizmla ini qo‘llash
bo‘yicha a siyala be ilgan.
Kali so‘zla :P oba siya, ichki ishla o ganla i, psixologik yo dam, ij imoiy eabili a siya,
shaxsni ij imoiylash i ish, p o ilak ika, mo i a siya, ij imoiy in eg a siya, kasbiy
kompe ensiya, psixologik ahlil.
Jamiya da jinoya chilikning oldini olish a huquqbuza lik sodi e gan shaxsla ni qay a
ij imoiylash i ish masalasi ha doim dolza b bo‘lib kelgan. Shu maqsadda ya a ilgan
p oba siya izimi — bu na aqa nazo a mexanizmi, balki shaxsning jamiya da yangi hayo
boshlashiga ko‘maklashu chi insonpa a izimdi . Ichki ishla o ganla i xodimla i ushbu
izimda ma kaziy o‘ in u adi, chunki ula p oba siya nazo a i os idagi shaxsla ning ij imoiy-
psixologik hola ini chuqu o‘ ganib, ula ni jamiya ga qay a moslash i ish ja ayonida be osi a
mas’ul hisoblanadi [1].
Ij imoiy-psixologik ishla ning asosiy maqsadi — shaxsning ichki dunyosidagi salbiy
hola la ni aniqlash, ijobiy mo i a siyani shakllan i ish a ij imoiy oydali aoliya ga
yo‘nal i ishdan ibo a . Buning uchun IIO xodimla i omonidan shaxsning psixologik po e i
uziladi, undagi s ess, ag essiya yoki ij imoiy moslashu dagi muammola aniqlanadi.
Psixologik suhba la , kuza ish a es sino la i o qali o‘plangan ma’lumo la asosida
indi idual eabili a siya das u la i ishlab chiqiladi. Bu ja ayonda ha bi shaxsga indi idual
yondashu muhim ahamiya kasb e adi [2].
P oba siya xizma i aoliya ining sama ado ligi, a alo, p o ilak ika inspek o la i a
psixologla ning o‘za o hamko ligiga bog‘liq. Ij imoiy-psixologik ishla ning muhim
jiha la idan bi i — shaxsni jamiya ga ijobiy a zda in eg a siya qilishdi . Buning uchun ula ga
ish opish, o‘qishga joylash i ish, ij imoiy yo dam olishda amaliy ko‘mak ko‘ sa iladi. Shu
bilan bi ga, xodimla shaxsning oilasi bilan ham mun azam muloqo olib bo ib, ij imoiy
muhi ni ba qa o lash i ishga xizma qiladila .
Vol.2 №10 (2025). Oc obe
“NAZARIY VA AMALIY FANLARDAGI USTUVOR ISLOHOTLAR
VA ZAMONAVIY TA’LIMNING INNOVATSION YO’NALISHLARI”
www.inno a i epublica ion.uz
25
Amaliy aj ibala shuni ko‘ sa adiki, p oba siya nazo a i os idagi shaxsla bilan doimiy
psixologik aloqaning yo‘qligi ula ning qay a jinoya sodi e ish eh imolini oshi adi. Shu bois,
IIO izimida psixologik xizma la ning aoliya ini yanada kuchay i ish, xodimla ni zamona iy
psixologik yondashu la ga o‘ ga ish, ij imoiy eningla a eabili a sion das u la ni
akomillash i ish dolza b azi a hisoblanadi.
Shuningdek, p oba siya ja ayonida “ij imoiy she iklik” amoyili asosida uqa olik jamiya i
ins i u la i, noda la ashkilo la , mahalla uqa ola yig‘inla i bilan hamko likni kengay i ish
muhim. Bu o qali nazo a os idagi shaxsla na aqa huquqiy, balki ma’na iy jiha dan ham
qo‘llab-qu a lanadi, o‘z hayo ini yangidan boshlashga undaladi.
IIO xodimla ining bunday aoliya i O‘zbekis on Respublikasida amalga oshi ilayo gan
isloho la , xususan, inson qad ini yuksal i ish a adola li jamiya ba po e ish siyosa ining
amaliy i odasi si a ida qa aladi. Shu bois p oba siya izimini yanada akomillash i ish,
psixologik xizma la salohiya ini oshi ish, xodimla ning kasbiy kompe ensiyasini doimiy
a ishda i ojlan i ish kelgusida jinoya chilikning kamayishiga, ij imoiy muhi ning
sog‘lomlashishiga xizma qiladi [3].
Foydalanilgan adabiyo la
1. O‘zbekis on Respublikasining “P oba siya o‘g‘ isida”gi Qonuni, 2019-yil.
2. O‘zbekis on Respublikasi Ichki ishla azi ligi me’yo iy hujja la i o‘plami.
3. Ka imo I.A. “Yuksak ma’na iya – yengilmas kuch”. Toshken : Ma’na iya , 2008.
4. Mi ziyoye Sh.M. “Inson qad ini yuksal i ish a xalqpa a lik – siyosa imizning bosh
mezoni”. Toshken , 2022.
