ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
177
UMUMTALIM MAKTABLARIDA TARBIYALANAYOTGAN BOLALAR VA
O'SMIRLARNI SOG'LOM VA XAVFSIZ OVQATLANISHI TASHKIL ETISH
M. Ashu o a
Fa g'ona jamoa saloma ligi ibbiyo ins i u i
O qa lanish, bolala a o'smi la gigiyenasi ka ed asi.
U. Maxama o
Fa g'ona jamoa saloma ligi ibbiyo ins i u i
O qa lanish, bolala a o'smi la gigiyenasi ka ed asi.
R. Xai o
Fa g'ona jamoa saloma ligi ibbiyo ins i u i
O qa lanish, bolala a o'smi la gigiyenasi ka ed asi.
K. Saydullaye a
Fa g'ona jamoa saloma ligi ibbiyo ins i u i
O qa lanish, bolala a o'smi la gigiyenasi ka ed asi.
X. Xojima o
Fa g'ona jamoa saloma ligi ibbiyo ins i u i
O qa lanish, bolala a o'smi la gigiyenasi ka ed asi.
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17308524
Anno a siya. Mazku maqolada umum a’lim mak abla ida ahsil olayo gan bolala a
o‘smi la ning sog‘lom hamda xa siz o qa lanishini ashkil e ish masalala i ilmiy jiha dan ahlil
qilingan. Tadqiqo da bolala o ganizmining yosh iziologik xususiya la i, o qa lanish a ibi,
ene giya a ozuqa moddala i balansining sog‘lom i ojlanishdagi ahamiya i yo i ilgan. Mak ab
oshxonala ida o qa ayyo lash ja ayonida gigiyenik alabla , sani a iya me’yo la i a oziq-
o qa xa sizligi s anda la iga ioya e ish za u ligi asoslab be ilgan. Shu bilan bi ga, no o‘g‘ i
o qa lanishning o‘qu chila ning jismoniy a uhiy i ojlanishiga salbiy a’si i, i amin
ye ishmo chiligi, o iqcha azn a kamqu a lik kabi muammola ahlil qilingan. Maqola
mak ab o qa lanish izimini akomillash i ish, die ologik nazo a ni kuchay i ish a
o‘qu chila da sog‘lom o qa lanish madaniya ini shakllan i ish bo‘yicha amaliy a siyala ni o‘z
ichiga oladi. Tadqiqo na ijala i umum a’lim muassasala ida sog‘lom u mush a zini a g‘ib
qilish hamda bolala saloma ligini mus ahkamlashga xizma qiladi.
Kali so‘zla : Sog‘lom o qa lanish, Xa siz o qa lanish, Ozuqa moddala i balansi,
Die ologik nazo a , Oziq-o qa xa sizligi, Sani a iya me’yo la i, Gigiyenik alabla ,
O qa lanish madaniya i.
ORGANIZATION OF HEALTHY AND SAFE NUTRITION OF CHILDREN AND
ADOLESCENTS EDUCATED IN GENERAL SCHOOLS
Abs ac . This a icle scien i ically analyzes he issues o o ganizing heal hy and sa e
nu i ion o child en and adolescen s s udying in seconda y schools. The s udy highligh s he
impo ance o he age- ela ed physiological cha ac e is ics o he child's body, nu i ion, and
ene gy and nu ien balance in heal hy de elopmen . The need o comply wi h hygienic
equi emen s, sani a y s anda ds, and ood sa e y s anda ds du ing ood p epa a ion in school
can eens is subs an ia ed. A he same ime, he nega i e impac o malnu i ion on he physical
and men al de elopmen o s uden s, p oblems such as i amin de iciency, o e weigh , and
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
178
unde weigh a e analyzed. The a icle con ains p ac ical ecommenda ions o imp o ing he
school nu i ion sys em, s eng hening die a y con ol, and o ming a heal hy ea ing cul u e
among s uden s. The esul s o he s udy se e o p omo e a heal hy li es yle in seconda y schools
and s eng hen child en's heal h.
Keywo ds: Heal hy ea ing, Sa e ea ing, Nu ien balance, Die a y con ol, Food sa e y,
Sani a y s anda ds, Hygienic equi emen s, Ea ing cul u e.
ОРГАНИЗАЦИЯ ЗДОРОВОГО И БЕЗОПАСНОГО ПИТАНИЯ ДЕТЕЙ И
ПОДРОСТКОВ, ОБУЧАЮЩИХСЯ В ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ШКОЛАХ
Аннотация. В статье научно проанализированы вопросы организации здорового и
безопасного питания детей и подростков, обучающихся в общеобразовательных
учреждениях. Подчеркивается важность возрастных физиологических особенностей
организма ребенка, питания, а также баланса энергии и питательных веществ для
здорового развития. Обоснована необходимость соблюдения гигиенических требований,
санитарных норм и стандартов безопасности пищевых продуктов при приготовлении
пищи в школьных столовых. Анализируется негативное влияние неполноценного питания
на физическое и психическое развитие учащихся, такие проблемы, как дефицит
витаминов, избыточная и недостаточная масса тела. В статье даны практические
рекомендации по совершенствованию системы школьного питания, усилению контроля за
питанием и формированию культуры здорового питания учащихся. Результаты
исследования направлены на формирование здорового образа жизни в
общеобразовательных учреждениях и укрепление здоровья детей.
Ключевые слова: Здоровое питание, Безопасное питание, Сбалансированность
питательных веществ, Контроль питания, Безопасность пищевых продуктов,
Санитарные нормы, Гигиенические требования, Культура питания.
Ki ish
Bugungi kunda yosh a lodning sog‘lom i ojlanishini a’minlash jamiya a aqqiyo ining
eng muhim omilla idan bi i hisoblanadi. Ayniqsa, umum a’lim mak abla ida a’lim olayo gan
bolala a o‘smi la ning o‘g‘ i, sog‘lom a xa siz o qa lanishini ashkil e ish masalasi da la
siyosa i da ajasida e’ ibo ga olinmoqda. Chunki bu yosh da ida o ganizm in ensi o‘sish a
i ojlanish ja ayonini boshdan kechi adi, bu esa oqsil, yog, ugle odla , i aminla a mine al
moddala ga bo‘lgan eh iyojning yuqo i bo‘lishini aqozo e adi. Oziqlanish si a i na aqa
bolala ning jismoniy hola iga, balki ula ning aqliy aoliya i, o‘qishdagi aolligi, immuni e
da ajasi hamda umumiy ij imoiy moslashu qobiliya iga ham be osi a a’si ko‘ sa adi. Shu
sababli, mak ab muassasala ida sog‘lom o qa lanish izimini yo‘lga qo‘yish, o qa ayyo lash
ja ayonla ining gigiyenik xa sizligini a’minlash a a sional menyu ishlab chiqish dolza b
masala bo‘lib qolmoqda.
So‘nggi yilla da O‘zbekis on Respublikasida a’lim muassasala ida bolala sog‘lig‘ini
mus ahkamlash a ula ning o qa lanish si a ini yaxshilashga qa a ilgan qa o no ma i -huquqiy
hujja la qabul qilindi. Jumladan, “Sog‘lom o qa lanish o‘g‘ isida”gi qonun, “Sog‘lom a lod
uchun” das u i hamda Xalq a’limi azi ligining o‘qu chila uchun mu ozana li o qa lanishni
yo‘lga qo‘yish bo‘yicha a siyala i shula jumlasidandi .
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
179
Shu bilan bi ga, amaliyo da ay im muammola , xususan, o qa lanish menyusining bi
xilligi, mahsulo la si a ining pas ligi, sani a iya-gigiyena alabla iga o‘liq ioya qilinmasligi
kabi hola la ham uch amoqda. Bu esa bolala saloma ligiga salbiy a’si ko‘ sa ishi, ula ning
o‘sish su ’a ini sekinlash i ishi a u li me abolik buzilishla ga olib kelishi mumkin. Mazku
maqolada umum a’lim mak abla ida sog‘lom a xa siz o qa lanish izimini ashkil e ishning
ilmiy-amaliy asosla i, ma jud muammola hamda ula ni ba a a e ish yo‘lla i ahlil qilinadi.
Shuningdek, bolala a o‘smi la o ganizmining iziologik eh iyojla iga mos a ishda
o qa lanish a sionini uzish amoyilla i a zamona iy gigiyenik alabla asosida mak ab
oshxonala ining aoliya ini akomillash i ish masalala i yo i iladi
Assosiy qism
Bolala a o‘smi la o ganizmi aol o‘sish a i ojlanish bosqichida bo‘lgani uchun
ula ning me abolik ja ayonla i ka ala nikiga nisba an ancha aol kechadi. Shu sababli ene giya,
oqsil, yog‘, ugle odla , i aminla a mine al moddala ga bo‘lgan eh iyoj ham yuqo i bo‘ladi.
O‘smi lik da ida o ganizmda go monal o‘zga ishla yuz be adi, bu esa o qa lanish
mu ozana ini a’minlashni yanada muhim qiladi. Ayniqsa, kal siy, emi , os o , ux a yod kabi
mik oelemen la ning ye a li miqdo da is e’mol qilinishi suyak a mushak o‘qimala ining o‘liq
shakllanishini a’minlaydi. No o‘g‘ i yoki ye a li bo‘lmagan o qa lanish esa o‘sishning
sekinlashu i, immuni e ning pasayishi, anemiya, semi ish yoki modda almashinu i buzilishla iga
sabab bo‘ladi. Shu bois ha bi yosh oi asi uchun indi idual iziologik me’yo la asosida
o qa lanish a sioni ishlab chiqilishi za u .
Sog‘lom o qa lanish bu – o ganizmning ene giya a oziq moddala ga bo‘lgan eh iyojini
o‘liq a mu ozana li a zda a’minlo chi o qa lanish izimidi . Bu izimning asosiy alabi -
oqsil, yog‘ a ugle odla o‘ asidagi nisba ning iziologik me’yo la ga mu o iq bo‘lishidi .
Bolala uchun a siya e iladigan nisba i 1:1:4 a zida belgilanadi, ya’ni ha bi g amm
oqsilga bi a yog‘ a o‘ a ugle od o‘g‘ i keladi. Gigiyenik jiha dan esa o qa la yangi, si a li
mahsulo la dan ayyo lanishi, ha o a ejimi saqlanishi a mik obiologik xa sizlik alabla iga
o‘liq ioya e ilishi ke ak. Su si a i ham o qa lanish gigiyenasida muhim o‘ in u adi, chunki
i los su o qali in eksion kasallikla a qalish xa i yuqo i. Shu sababli mak ab oshxonala ida
su il lash, mahsulo la ni yu ish, saqlash a pishi ish sha oi la i qa ’iy nazo a qilinishi ke ak.
Mak ab o qa lanish izimi bolala saloma ligi uchun mas’ul ij imoiy izimla dan bi idi .
Uni ashkil e ishda a sional menyu, si a nazo a i a gigiyenik xa sizlik us u o bo‘lishi
lozim. Zamona iy yondashu la o asida kalo iyalangan menyu uzish, bolala ning yosh, jins a
jismoniy aolligiga mos po siyala belgilash, o qa lanish aq ining aniq ejasini jo iy e ish kabi
cho ala ma jud. Ha bi mak abda issiq nonush a yoki ushlik izimi yo‘lga qo‘yilishi ke ak,
bunda pa hezbop, i aminla ga boy a alle giya chaqi maydigan mahsulo la ishla iladi.
Shuningdek, aqamli nazo a izimla ini ki i ish o qali mahsulo kelib chiqishi, ya oqlilik
mudda i a pishi ish si a i us idan moni o ing olib bo ish sama ali na ija be adi. Bu na aqa
o qa si a i, balki bolala saloma ligi bo‘yicha ibbiy ko‘ sa kichla ni kuza ishda ham oydalidi .
Sani a iya-gigiyena qoidala i mak ab oshxonala ida sog‘lom o qa lanishning asosiy
ka ola i hisoblanadi. Oshxona xodimla i shaxsiy gigiyena qoidala iga qa ’iy amal qilishi, maxsus
kiyimda ishlashi a ibbiy ko‘ ikdan o‘ gan bo‘lishi za u . Mahsulo la ni saqlash ha o a i, kesish
a pishi ish osi ala ining ozaligi, chiqindila ning o‘g‘ i chiqa ilishi qa ’iy nazo a qilinishi
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
180
ke ak. Issiq aomla 60°C dan pas ha o a da uzoq saqlanmasligi, so uq o qa la esa 10°C dan
yuqo i ha o a da u masligi lozim. Oshxonala da za a kunandala ga qa shi p o ilak ik ishlo la
mun azam olib bo ilishi sha . Sog‘lom muhi bolala ning in eksion kasallikla dan himoya
qilinishini a’minlaydi. Bula ning ba chasi gigiyena nazo a ini kuchay i ish, oshxona xodimla ini
maxsus ayyo lash a nazo a labo a o iyala ini jo iy e ishni alab qiladi.
Ha bi bolaning ene giya sa i uning yoshi, jinsi a jismoniy aolligiga bog‘liq. Oda da
boshlang‘ich sin o‘qu chila iga kuniga 1800–2100 kkal, o‘ a sin la ga 2200–2500 kkal, yuqo i
sin la ga esa 2600–2800 kkal ene giya a siya e iladi. Bu miqdo oqsil, yog‘ a ugle odla ning
o‘g‘ i nisba da bo‘lishi o qali a’minlanadi. Shuningdek, A, B gu uhi i aminla i, C, D a E
i aminla i bolala immuni e i hamda asab izimi aoliya i uchun za u hisoblanadi. O qa lanish
a kibida su mahsulo la i, go‘sh , baliq, sabza o , me a a donli mahsulo la doimiy bo‘lishi
lozim. Mono on menyu yoki ez ayyo o qa la bolala saloma ligiga za a ye kazishi, semi ish,
gipo i aminoz a oshqozon-ichak muammola iga olib kelishi mumkin. Shu sababli, mak ab
o qa lanishida ene giya balansini saqlash muhim azi a hisoblanadi. Sog‘lom o qa lanish
na aqa jismoniy saloma lik, balki bolala ning psixologik hola i a o‘qu aoliya iga ham ka a
a’si ko‘ sa adi. To‘yimli nonush a qilgan bola da s ja ayonida aol oq, diqqa -e’ ibo i yuqo i a
kay iya i ba qa o bo‘ladi. Shu sababli mak ab o qa lanish izimi bolala da sog‘lom u mush
a zini shakllan i ish osi asi si a ida qa aladi. O qa lanish ja ayonida bolala gigiyena
madaniya iga o‘ ganadi, jamoa iy muhi da o‘zini u ish, me’yo da is e’mol qilish ko‘nikmala ini
hosil qiladi. Shu bilan bi ga, sog‘lom o qa lanish ij imoiy englikni a’minlashda ham muhim,
chunki ba cha bolala bi xil si a li o qa dan bah amand bo‘ladi. Bu hola ula ning uhiy
ba qa o ligini oshi adi a sog‘lom ij imoiy muhi ni ya a adi.
Oziq-o qa xa sizligini a’minlashda da la nazo a i, labo a o iya ahlilla i a
se i ika lash i ish izimi muhim ol o‘ynaydi. Mak ab oshxonala iga ye kaziladigan ba cha
mahsulo la sani a iya-epidemiologik xulosaga ega bo‘lishi za u . Mahsulo la ning kelib chiqish
manbasi, ishlab chiqa ish sanasi a saqlash mudda i qa ’iy nazo a qilinadi. Tahlil
labo a o iyala ida mik obiologik, kimyo iy a oksikologik es la o‘ kazilib, bolala uchun
xa sizligi asdiqlanadi. Shuningdek, ha bi mak abda oziq-o qa si a ini moni o ing qilish
izimi yo‘lga qo‘yilishi ke ak. Bu izimda mas’ul shaxsla kunlik oziqlanish ja ayonini nazo a
qiladi a shikoya la bazasini yu i adi. Raqamli exnologiyala yo damida oziq-o qa xa sizligi
bo‘yicha eal aq moni o ingi amalga oshi ilsa, bu izimning ishonchliligi yanada o adi.
Kelajakda mak ab o qa lanish izimini akomillash i ish uchun bi nech a yo‘nalishla
bo‘yicha isloho la za u . A alo, o qa lanish s anda la ini xalqa o gigiyena me’yo la iga
moslash i ish, menyula ni die ologla bilan bi galikda ishlab chiqish alab e iladi. Mahalliy
ekologik oza mahsulo la dan oydalanish, o‘qu chila uchun sog‘lom nonush a das u la ini
kengay i ish muhim. Shuningdek, bolala da o‘g‘ i o qa lanish madaniya ini shakllan i ish
uchun maxsus da sla a amaliy mashg‘ulo la o‘ kazish lozim. Mak ab oshxonala ini zamona iy
exnika bilan jihozlash, xodimla ni malaka oshi ish ku sla iga yubo ish ham izim
sama ado ligini oshi adi. Eng muhimi, sog‘lom o qa lanish masalasi ibbiy, pedagogik a
ij imoiy yo‘nalishla ning hamko ligi asosida hal e ilishi ke ak. Shu a zda kelajak a lodning
saloma ligi a i ojlanishi uchun mus ahkam zamin ya a iladi.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
181
Muhokama
Tadqiqo da omida olingan ma’lumo la shuni ko‘ sa adiki, umum a’lim mak abla ida
sog‘lom a xa siz o qa lanish izimini ashkil e ish ko‘p a moqli yondashu ni alab e adi.
Bolala a o‘smi la o ganizmining iziologik xususiya la i, ula ning yoshga oid o‘sish
su ’a la i hamda ene giya sa i a qlanishi o qa lanish me’yo la ini alohida ishlab chiqishni
aqozo e adi. Amaliy kuza u la shuni isbo laydiki, mak ab oshxonala ida aomla si a i, gigiyena
hola i a o qa lanish a sioni ko‘p holla da belgilangan s anda la ga o‘liq ja ob be maydi.
Ay im holla da menyu bi xil, i aminla ye a li da ajada bo‘lmaydi yoki issiq o qa la
ha kuni aqdim e ilmaydi. Bu hola bolala saloma ligida anemiya, gipo i aminoz, semi ish,
su unkali cha choq kabi muammola ga olib kelmoqda. Ma jud kamchilikla asosan uch
yo‘nalishda aniqlanadi: bi inchidan, o qa lanish ja ayonining sani a iya-gigiyenik nazo a i
sus ligi; ikkinchidan, mahsulo la si a i a ya oqlilik mudda i us idan doimiy moni o ing
izimining yo‘qligi; uchinchidan, bolala da o‘g‘ i o qa lanish madaniya ining ye a li
shakllanmaganligi. Shu bilan bi ga, ay im mak abla da ijobiy aj ibala ham kuza ilmoqda.
Masalan, sog‘lom menyu asosida o qa ayyo lash, ekologik oza mahsulo la dan
oydalanish, pa hezli aomla o‘yxa ini ki i ish a aqamli moni o ing izimini jo iy e ish
na ijasida o‘qu chila da me’yo iy azn a aol o‘qish ko‘ sa kichla i yaxshilangani aniqlangan.
Muhokama ja ayonida aniqlanganki, sog‘lom o qa lanish izimini sama ali yo‘lga
qo‘yish uchun a’lim, ibbiyo a sani a iya sohala ining o‘za o in eg a siyasi za u . Mak ab
ahba iya i, ibbiyo xodimla i a o a-onala o‘ asida mun azam hamko lik o‘ na ilsa,
o qa lanish si a ini boshqa ish yanada na ijado bo‘ladi. Xususan, die olog a pedia la
omonidan o‘qu chila ning yoshiga, jismoniy aolligiga a sog‘lig‘iga mos indi idual a sionla
ishlab chiqilishi muhim. Bundan ashqa i, o‘qu chila o asida sog‘lom o qa lanish bo‘yicha
ma’ i iy ishla ni yo‘lga qo‘yish ula ning oziqlanish madaniya ini mus ahkamlaydi. Umuman
olganda, muhokama na ijala i shuni ko‘ sa adiki, sog‘lom o qa lanish izimini sama ali ashkil
e ish o qali bolala saloma ligini mus ahkamlash, o‘qu aoliya ini yaxshilash a kelajak
a lodning in ellek ual salohiya ini oshi ish mumkin.
Na ija
O‘ kazilgan ilmiy ahlilla asosida quyidagi xulosala ga kelindi:
1. Bolala a o‘smi la ning sog‘lom o qa lanishini a’minlash ula ning jismoniy
i ojlanishi, immun izimi aoliya i a o‘qu aoliya i sama ado ligi bilan be osi a bog‘liq.
2. Umum a’lim mak abla ida o qa lanish izimini ashkil e ishda iziologik eh iyojla ,
gigiyenik alabla a oziq-o qa xa sizligi me’yo la iga qa ’iy ioya e ilishi za u .
3. O qa lanish ja ayonini boshqa ishda da la s anda la i, sani a iya qoidala i a ibbiy
nazo a mexanizmla i o‘liq ishlashi a’minlanishi lozim.
4. Mak ab oshxonala ini zamona iy exnik osi ala bilan jihozlash, xodimla ning
malakasini oshi ish a aqamli moni o ing izimini jo iy e ish oziq-o qa xa sizligini
ka ola laydi.
5. Bolala da o‘g‘ i o qa lanish madaniya ini shakllan i ish uchun ma’ i iy a a biya iy
ishla ni kuchay i ish muhim ahamiya ga ega.
6. O a-onala , pedagogla a ibbiy xodimla ning hamko ligi sog‘lom o qa lanish izimining
ba qa o ligini a’minlaydi.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
182
7. Sog‘lom o qa lanish izimini ilmiy asosda akomillash i ish o qali o‘qu chila o asida
o qa ga bog‘liq kasallikla ning kamayishi, umumiy sog‘lomlik ko‘ sa kichla ining oshishi
ku iladi.
8. Kelgusida mak abla da sog‘lom o qa lanish das u la ini milliy mahsulo la asosida ishlab
chiqish, ekologik ozalikka e’ ibo qa a ish a ha bi hududning o‘ziga xos oziqlanish
an’anala ini inoba ga olish za u .
Yakuniy na ija si a ida ay ish mumkinki, sog‘lom a xa siz o qa lanish izimi – bu aqa
oshxona aoliya ini yaxshilash emas, balki yosh a lodning sog‘lig‘ini, aqliy salohiya ini a hayo
si a i da ajasini belgilo chi s a egik omildi . Shu sababli, umum a’lim mak abla ida o qa lanish
izimini akomillash i ish da la siyosa ining us u o yo‘nalishla idan bi i si a ida doimiy
e’ ibo da bo‘lishi ke ak.
Xulosa
Umum a’lim mak abla ida sog‘lom a xa siz o qa lanish izimini yo‘lga qo‘yish
bugungi kunda a’lim a sog‘liqni saqlash sohala ining eng muhim azi ala idan bi idi . Tadqiqo
na ijala i shuni ko‘ sa adiki, bolala a o‘smi la ning o‘g‘ i o qa lanishi ula ning jismoniy
o‘sishi, aqliy aolligi, immuni e i hamda umumiy saloma ligi bilan uz iy bog‘liq. Sog‘lom
o qa lanish izimini shakllan i ishda asosiy e’ ibo mahsulo si a i, gigiyenik xa sizlik, a sional
menyu uzish a ibbiy nazo a ga qa a ilishi lozim.
Amaliy kuza u la asosida aniqlanganki, mak ab oshxonala ida gigiyena me’yo la ini
o‘liq baja ish, mahsulo la ni o‘g‘ i saqlash a pishi ish exnologiyasiga ioya e ish na ijasida
o‘qu chila da o qa lanish bilan bog‘liq kasallikla soni kamayadi. Bunda o‘qu chi
o ganizmining iziologik eh iyojla iga mos ene giya a oziq moddala ga ega menyula ni ishlab
chiqish muhim ahamiya kasb e adi. Shu bilan bi ga, bolala da sog‘lom o qa lanish madaniya ini
shakllan i ish, no o‘g‘ i oziqlanish oqiba la i haqida ma’ i iy a g‘ibo ishla ini olib bo ish za u .
Xulosa o‘ nida ay ish mumkinki, sog‘lom o qa lanish izimi mak ab muhi ining aj almas
qismi bo‘lib, u aqa o qa lanish ja ayonini emas, balki bolala saloma ligini saqlash, ula ning
psixologik ba qa o ligini mus ahkamlash a a’lim sama ado ligini oshi ishga xizma qiladi. Shu
sababli, sog‘lom o qa lanish siyosa ini mak ab miqyosida emas, balki da la da ajasida
kompleks a zda ashkil e ish a ilmiy asoslangan nazo a izimini yo‘lga qo‘yish za u .
Foydalanilgan adabiyo la
1. O‘zbekis on Respublikasi Sog‘liqni saqlash azi ligi. “Mak ab o‘qu chila ining sog‘lom
o qa lanish me’yo la i bo‘yicha me odik qo‘llanma”. – Toshken , 2023.
2. O‘zbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasi qa o i. “Ta’lim muassasala ida
o qa lanish izimini ashkil e ish a ibi o‘g‘ isida”. – PQ–5123-son, 2021-yil 15-ma .
3. Ka imo a, M. a Rasulo , A. “Bolala a o‘smi la iziologiyasi”. – Toshken : Tibbiyo
nash iyo i, 2022.
