181
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10
MUSIQIY IJROCHILIK SAN’ATI
O azalie a Raziya Romano na
Genjebae a Nu sulıw Asqa bay qızı
Qa aqalpaqs an Respublikasi.
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17312598
Anno a siya. Bu maqolada musiqiy ij ochilik san’a i a uning a ixi haqqida sóz e ilgan.
Kali sózla : musiqa, ij o, sańa , madaniya , e ish, osi asi.
MUSICAL PERFORMANCE ART
Anno a ion. This a icle discusses he musical pe o mance a and i s his o y.
Keywo ds: music, pe o mance, a , cul u e, achie emen , medium.
МУЗЫКАЛЬНОЕ ИСПОЛНЕНИЕ
Аннотация. В статье рассматривается музыкальное исполнительское искусство
и его история.
Ключевые слова: музыка, исполнение, искусство, культура, достижение, средство.
Musiqa insoniya madaniya ining aj almas qismi bo‘lib, uning ij ochilik san’a i u li
da la da o‘zga ib, shakllanib a i ojlanib kelgan. Musiqiy ij ochilik na aqa san’a u i, balki
ijodko ning o‘z his- uyg‘ula ini i oda e ish osi asi hamdi . Ha bi ij o uslubi o‘ziga xos
a akku , exnik maho a a es e ik uyg‘ula ni aks e i adi. Musiqiy ij ochilik insoniya a ixida
ij imoiy a madaniy o‘zga ishla ning muhim qismi bo‘lib kelgan. Musiqa na aqa inglo chila
uchun za qli aj iba, balki ijodko la uchun hissiy i oda a es e ik uyg‘ula ni namoyon e ish
osi asidi . Sha q mu a akki la i, jumladan Abu Nas Fo obiy, Alishe Na oiy, Abdu ahmon
Jomiy a boshqa olimla musiqa san’a i haqida ilmiy qa ashla bildi ganla . Fo obiy o‘zining
“Ka a musiqa ki obi” asa ida musiqa naza iyasi, cholg‘u asbobla i a ij ochilik san’a i haqida
ba a sil ma’lumo be gan.
O‘zbek xalqining musiqiy madaniya i milliy cholg‘u asbobla iga boy bo‘lib, anbu ,
du o , g‘ijjak, nay, su nay, chang, ubob a doi a kabi cholg‘ula o‘ziga xos o oz a ij o uslubiga
ega.
Ushbu cholg‘ula minglab yilla da omida akomillashib, o‘zbek xalq musiqasining
aj almas qismiga aylangan. Musiqiy ij ochilik san’a i u li da la da o‘zga ib, shakllanib a
i ojlanib kelgan. Musiqiy ij ochilik na aqa san’a u i, balki ijodko ning o‘z his- uyg‘ula ini
i oda e ish osi asi hamdi . Ha bi ij o uslubi o‘ziga xos a akku , exnik maho a a es e ik
uyg‘ula ni aks e i adi.Ij ochilik san’a i u li cholg‘u asbobla i, okal exnikala a uslubla
o qali i ojlangan. Maqom san’a idan ope aga, klassik o kes dan elek on musiqagacha bo‘lgan
yo‘nalishla ij ochilik uslubining i ojlanishida muhim ol o‘ynaydi. Zamona iy exnologiyala
esa ij ochilik ja ayonla ini yanada kengay i ib, i ual konse la , sun’iy in ellek o qali musiqiy
ahlil a aqamli bas ako lik imkoniya la ini ya a moqda.
Musiqiy ij ochilik san’a ining i ojlanishi qadimgi da la dan boshlab shakllangan.
An ik da : Yunonis on a Rimda musiqa ea , diniy ma osimla hamda jamiya ning u li
adbi la ida muhim ol o‘ynagan. O‘sha da ij ochila i asosan okal a kam sonli cholg‘u
asbobla idan oydalangan. An ik da musiqasi insoniya madaniya ining das labki bosqichla ida
shakllangan bo‘lib, Yunonis on a Rim madaniya ida muhim o‘ in u gan. Ushbu da da musiqa
ma osimla , ea a ij imoiy hayo bilan chamba chas bog‘liq bo‘lgan. Yunonis on madaniya ida
musiqa alsa a, ma ema ika a san’a bilan uyg‘unlashgan. Mashhu aylasu Pi ago musiqa a
ma ema ikani bog‘lagan holda o ushla ning nisba la ini o‘ ganib chiqqan.
182
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10
Yunon musiqasi li a, aulos a ki ha a kabi cholg‘u asbobla i yo damida ij o e ilgan.
Rimda musiqa ha biy ma osimla , ea a diniy iboda la uchun ishla ilgan. Rimlikla
yunon musiqasidan ilhomlanib, o‘ziga xos ij ochilik uslubla ini ya a ganla . Rim ea la ida
musiqa d ama a spek aklla ni boyi ish uchun ishla ilgan. An ik da musiqasi keyinchalik O‘ a
as che ko musiqasi a Ye opa klassik san’a i i ojlanishiga asos bo‘ldi. G ego ian xo ala i a
ilk no a izimla i an ik musiqaning a’si i os ida shakllangan.
O‘ a as la : Bu da da musiqa che ko ma osimla i a sa oy san’a ida keng qo‘llanila
boshlandi. G ego ian xo ala i a maqom izimla i o‘zining ij ochilik alabla iga ega bo‘lgan.
O‘ a as la musiqasi diniy a dunyo iy san’a si a ida i ojlangan bo‘lib, che ko
ma osimla i a sa oy san’a ida muhim o‘ in u gan. Bu da da musiqa ka a ij imoiy a madaniy
ahamiya ga ega bo‘lib, u li xalqla ning madaniy me osiga a’si ko‘ sa gan. O‘ a as la da
che ko musiqasi ka a i ojlanish bosqichini bosib o‘ gan. G ego ian xo ala i bu da ning eng
muhim musiqiy shaklla idan bi i bo‘lib, ka a mono onik okal an’anala iga asoslangan.
Che ko musiqasi ka a uhiy a diniy a’si ga ega bo‘lib, ma osimla da keng
qo‘llanilgan. Sa oy musiqasi esa dunyo iy san’a si a ida i ojlangan. Qi ollik a hukmdo la
sa oyla ida musiqiy ansamblla , cholg‘u ij ochiligi a okal san’a i keng a qalgan. O‘ a as la
da omida shoi la a musiqachila sa oyla da ijod qilib, musiqiy madaniya ni i ojlan i ishga
hissa qo‘shgan. O‘ a as la musiqasi diniy a dunyo iy san’a ning uyg‘unligi asosida
shakllangan. Che ko musiqasi uhiy a diniy ahamiya ga ega bo‘lsa, sa oy musiqasi madaniy a
ij imoiy i ojlanishning muhim qismi bo‘lgan.
Ushbu da musiqasi keyinchalik Ye opa klassik san’a i a Sha q maqom izimining
i ojlanishiga asos bo‘ldi.
Uyg‘onish da i: Musiqiy ij ochilik mu akkablashib, kompozi siyala yanada
chuqu lashdi. Us oz-shogi d izimi i ojlana boshladi. Uyg‘onish da i (Renessans) madaniy a
a akku iy a aqqiyo ning muhim bosqichi bo‘lib, san’a , ilm- an a musiqa sohala ida ka a
o‘zga ishla ni olib kelgan. Bu da 14–16-as la da Ye opada, shuningdek, Sha q
mamlaka la ida madaniy yuksalish bilan aj alib u adi. Ushbu da da musiqa dunyo iy san’a
si a ida i ojlanib, che ko musiqasidan aj alib chiqdi. Mad igal, shanson, ballada kabi okal
jan la keng a qaldi, bas ako la esa poli oniya uslubini i ojlan i di.
Poli oniya – bi nech a mus aqil o oz chiziqla ining uyg‘unligi.
Mad igal – dunyo iy qo‘shiq jan i, inson uyg‘ula ini i odalashga qa a ilgan.
Cholg‘u musiqasi – lyu , kla ia u a a iola kabi asbobla uchun maxsus kompozi siyala
ya a ildi.
Gio anni Pie luigi da Pales ina – che ko musiqasini i ojlan i gan.
Josquin des P ez – poli onik uslubning ye akchi akili.
Claudio Mon e e di – ope a jan ining asoschila idan bi i. Uyg‘onish da i—bu san’a ,
ilm- an a madaniya sohala ida yangicha qa ashla , ijodiy a aqqiyo a inno a siyala bilan
aj alib u adigan a ixiy da di . U XVI-XVII as la da Ye opada yuz be gan a dunyoqa ashni
ubdan o‘zga i gan ha aka la dan bi i hisoblanadi. Ushbu da da Leona do da Vinchi,
Mikelanjelo, Ra ael singa i buyuk assomla , shuningdek, Galileo Galiley a Nikola Kope nik
kabi olimla aoliya yu i gan.
Zamona iy da : Raqamli exnologiyala a elek on musiqa musiqa ij ochiligida yangi
imkoniya la ya a di. Raqamli exnologiyala elek on musiqa sohasida inqilob yasadi,
ijodko la ga bu unlay yangi imkoniya la eshigini ochdi.
183
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10
Bi inchidan, kompyu e a das u iy a’mino u ayli musiqachila endi an’ana iy
asbobla siz ham mu akkab kompozi siyala ya a ishla i mumkin. Sin eza o la , d umm
mashinala i a i ual s udio exnologiyala i (DAW) o qali is algan o ushni ya a ish a
manipulya siya qilish mumkin. Ikkinchidan, sun’iy in ellek musiqa ya a ish ja ayoniga a’si
ko‘ sa moqda. AI asosida ishlaydigan das u la yangi kompozi siyala ya a ishda yo dam be adi,
ha o ijodiy she ik si a ida ishla ilishi mumkin.
Uchinchidan, jonli ij o a sahna exnologiyala i ham o‘zga ib bo moqda. Hozi da DJ'la
a musiqachila maxsus LED ek ani, 3D izualla a in e ak i e ek la dan oydalanib,
audi o iyaga mu laqo yangi aj iba aqdim e ishla i mumkin. Elek on musiqa a aqamli
exnologiyala bi -bi ini o‘ldi ib, ij ochila ga mislsiz imkoniya la aqdim e moqda.Yana bi
muhim jiha — i ual a gene a i musiqiy asbobla . Hozi da sun’iy in ellek asosida ishlaydigan
das u la musiqani eal aq ejimida ya a ish yoki ij ochining o ozi a ohangidan ilhom olib,
yangi kompozi siyala akli qilish imkoniga ega. Bundan ashqa i, blokcheyn a NFT san’a
dunyosiga ki ib keldi. Endi musiqachila aqamli san’a ni okenlash i ib, asa la ining egasini
aniq belgilashla i a ijodiy aoliya dan o‘g‘ idan- o‘g‘ i da omad olishla i mumkin.Shuningdek,
i ual a kengay i ilgan eallik konse la , musiqa es i alla i hamda in e ak i sahna
namoyishla i uchun yangi u qla ni ochmoqda. Masalan, ba’zi DJ a musiqachila i ual muhi da
jonli ij o qilishadi, audi o iya esa ula ni VR ko‘zoynakla o qali omosha qiladi!
Musiqiy ij ochilik u li uslubla da bo‘lishi mumkin:
Vokal ij ochilik – o oz o qali musiqa i odalash san’a i. Ope a, xalq qo‘shiqla i a es ada
ij ochiligi okal san’a ining asosiy u la idi . Vokal ij ochilik – bu musiqa san’a ining muhim
yo‘nalishla idan bi i bo‘lib, xonandala omonidan o oz o qali ij o e iladigan musiqiy asa la ga
asoslanadi. Vokal ij ochilik yakkaxon (yakkana oz), ansambl, xo kabi shaklla ga bo‘linadi a
ij ochining uslubi, maho a i hamda badiiy alqini o qali musiqaning mazmuni
i odalanadi.O‘zbekis onda okal san’a i bo‘yicha zamona iy ij ochilik exnikala i a pedagogik
yondashu la ishlab chiqilgan bo‘lib, bu soha bo‘yicha maxsus o‘qu das u la i ham ma jud.
Vokal ij ochilik musiqa san’a ining eng i odali u la idan bi i bo‘lib, ij ochining o ozi
o qali musiqiy asa la ni ye kazish san’a idi . Bu yo‘nalish klassik ope a, es ada, xalq
qo‘shiqla i, jazz a boshqa ko‘plab jan la da namoyon bo‘ladi.O oz exnikasi okal ij ochilikda
muhim ol o‘ynaydi. Na as olish usulla i, o oz diapazoni, emb a a ikulya siya ij o si a ini
belgilaydi.
Zamona iy okal san’a ida inno a sion yondashu la , o ozni sozlash exnikala i a
pedagogik me odla i ojlanib bo moqda. O‘zbek okal san’a i uzoq a ixga ega bo‘lib, maqom,
ashula, xalq qo‘shiqla i kabi an’ana iy yo‘nalishla bilan boyi ilgan. Sha q mu a akki la i okal
ij ochilikning naza iy asosla ini ya a gan a bu san’a ni i ojlan i ishga ka a hissa qo‘shgan.
Cholg‘u ij ochilik – u li cholg‘u asbobla i o qali musiqa ij o e ish. Pianino, sk ipka,
gi a a, du o , anbu a boshqa cholg‘ula ij ochilik san’a ining muhim qismi hisoblanadi.
Cholg‘u ij ochilik – bu musiqa san’a ining muhim yo‘nalishla idan bi i bo‘lib, u li
cholg‘ula yo damida musiqiy asa la ni ij o e ish san’a idi . Bu yo‘nalish yakkaxon, ansambl a
o kes ij ochiligi kabi shaklla ga bo‘linadi.O‘zbek xalq cholg‘ula ida zamona iy ij ochilik
san’a i i ojlanib, maqom, ashula, olklo a es ada kabi yo‘nalishla da namoyon bo‘lmoqda.
Cholg‘u ij ochiligi bo‘yicha O‘zbekis onda maxsus a’lim yo‘nalishla i ma jud bo‘lib,
konse a o iyala a san’a ins i u la ida p o essional ij ochila ayyo lanadi. Cholg‘u
ij ochiligining asosiy exnikala i ij o uslubiga, cholg‘u u iga a musiqiy jan ga bog‘liq.
184
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10
Bi oq, umumiy jiha dan quyidagi muhim exnikala aj a iladi: Applika u a – ba moqla ni
o‘g‘ i joylash i ish a ha aka lan i ish exnikasi.
Bu, ayniqsa, o li a kla ia u a cholg‘ula ida muhim.Pozi siyala ni o‘ ganish – cholg‘uda
u li pozi siyala da ij o e ish maho a i, bu o li cholg‘ula uchun juda muhim.
Za b exnikasi – za bli cholg‘ula da i m a kuchni nazo a qilish, masalan, doi a yoki
nog‘o ada. Na as olish a a ikulya siya – pu lama cholg‘ula uchun muhim bo‘lib, o ozning
iniqligi a da omiyligini a’minlaydi. Ansambl ij ochiligi – bi nech a ij ochila bilan
uyg‘unlikda ij o e ish, o kes a ansambl ij ochiligi uchun za u .
Musiqiy asa la ni ahlil qilish – ij o e ilayo gan asa ning badiiy jiha la ini ushunish a
i odalash. O‘zbek xalq cholg‘ula ida ij ochilik bo‘yicha maxsus a’lim das u la i ma jud bo‘lib,
bu exnikala chuqu o‘ ganiladi.
Ansambl a o kes ij ochiligi – bi nech a ij ochila omonidan bi galikda ij o e iladigan
musiqa shakli. Sim onik o kes , xalq ansamblla i a jazz gu uhla i bunga misol bo‘la oladi.
Ansambl a o kes ij ochiligi – bu bi nech a ij ochila omonidan musiqiy asa la ni
uyg‘unlikda ij o e ish san’a idi . Ansambl kichik gu uh ij ochila idan ibo a bo‘lsa, o kes esa
ko‘p oq cholg‘u asbobla ini o‘z ichiga olgan yi ik ij ochilik jamoasidi .Ansambl ij ochiligi kam
sonli ij ochila bilan amalga oshi iladi a u li cholg‘u u la i uyg‘unligi asosida shakllanadi.
O kes esa di ijyo boshchiligida ij o e ilib, u li cholg‘u gu uhla i ( o li, za bli, pu lama)
bi galikda ishlaydi. O‘zbek xalq cholg‘u o kes i ham o‘ziga xos ij ochilik uslubla iga ega bo‘lib,
maqom a xalq qo‘shiqla i ij osida muhim ol o‘ynaydi.
Ansambl ij ochiligi – bu bi gu uh ij ochila omonidan musiqiy asa la ni uyg‘unlikda
ij o e ish san’a i. Ansamblla due , io, k a e , k in e kabi u li shaklla ga bo‘linadi a
ij ochila soniga qa ab nomlanadi. Ansambl ij ochiligi kam sonli ij ochila bilan amalga
oshi iladi a u li cholg‘u u la i uyg‘unligi asosida shakllanadi.O kes ij ochiligi esa ka a
jamoa omonidan ij o e ilib, u li cholg‘u gu uhla i ( o li, za bli, pu lama) bi galikda ishlaydi.
O kes da di ijyo boshchiligida ij o e ish muhim ol o‘ynaydi. O‘zbek xalq cholg‘u
o kes i ham o‘ziga xos ij ochilik uslubla iga ega bo‘lib, maqom a xalq qo‘shiqla i ij osida
muhim ol o‘ynaydi.
Musiqiy eksp essiya a in e p e a siya – ij ochining musiqani qanday his e ishi a uni
inglo chila ga qanday ye kazishi. Musiqiy eksp essiya a in e p e a siya – bu ij o san’a ining
eng muhim jiha la idan bi i bo‘lib, musiqiy asa ning mazmunini ij ochi omonidan i odalash a
alqin qilish ja ayonini angla adi.Eksp essiya – ij ochi omonidan musiqaning hissiy a badiiy
mazmunini i odalash. Bu in ona siya, dinamika, emp, a ikulya siya kabi elemen la o qali
amalga oshi iladi. Eksp essiya ij ochi omonidan inglo chiga ye kaziladigan uhiy a
emo sional a’si bilan bog‘liq.
In e p e a siya – musiqiy asa ni ij ochi omonidan alqin qilish ja ayoni. Ha bi ij ochi
o‘ziga xos in e p e a siya uslubiga ega bo‘lib, bu ij o san’a ining shaxsiy a ijodiy jiha la ini
namoyon e adi. In e p e a siya bas ako niya ini anglash, musiqiy asa ning a ixiy a uslubiy
xususiya la ini hisobga olishni alab qiladi. Musiqiy eksp essiya a in e p e a siya ij ochilik
san’a ining eng muhim jiha la idan bi i bo‘lib, ij ochi omonidan musiqiy asa ning mazmunini
i odalash a alqin qilish ja ayonini angla adi.
Eksp essiya – bu musiqaning hissiy a badiiy mazmunini ij ochi omonidan i odalash. Bu
in ona siya, dinamika, emp, a ikulya siya kabi elemen la o qali amalga oshi iladi. Eksp essiya
ij ochi omonidan inglo chiga ye kaziladigan uhiy a emo sional a’si bilan bog‘liq.
185
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10
In e p e a siya – musiqiy asa ni ij ochi omonidan alqin qilish ja ayoni. Ha bi ij ochi
o‘ziga xos in e p e a siya uslubiga ega bo‘lib, bu ij o san’a ining shaxsiy a ijodiy jiha la ini
namoyon e adi. In e p e a siya bas ako niya ini anglash, musiqiy asa ning a ixiy a uslubiy
xususiya la ini hisobga olishni alab qiladi.
O‘zbek musiqiy ij ochilik san’a i boy a ixga ega bo‘lib, maqom san’a i, olklo
ij ochiligi a zamona iy es ada kabi yo‘nalishla ni o‘z ichiga oladi. Bu san’a xalq cholg‘ula i,
maqom, ashula a zamona iy musiqiy yo‘nalishla ni o‘z ichiga oladi. O‘zbek musiqasi a ixiy
ildizla i bilan boy bo‘lib, an’ana iy ij ochilik uslubla i zamona iy exnikala bilan uyg‘unlashib
bo moqda.
Maqom san’a i O‘zbekis onda milliy me os si a ida e’ i o e ilgan bo‘lib, uning
i ojlanishi a iklanishi bo‘yicha ko‘plab ilmiy adqiqo la olib bo ilmoqda.
Maqom san’a i – bu O‘zbek a boshqa Sha q xalqla i musiqa me osining muhim qismi
bo‘lib, u kumli musiqiy majmuala dan ibo a . Maqomla okal a cholg‘u ij ochiligi asosida
shakllanadi a o‘ziga xos lad, i m, ohang a she’ iy uzilishga ega. O‘zbek maqom san’a i
Shashmaqom izimi o qali keng anilgan bo‘lib, unda Buxo o, Xo azm a Fa g‘ona-Toshken
uslubla i ma jud. Maqom san’a i bas ako lik a ij ochilik an’anala i bilan boyi ilgan bo‘lib,
uning i ojlanishi haqida bu ye da ba a sil o‘qishingiz mumkin. Shuningdek, O‘zbek milliy
maqom san’a i ma kazi haqida bu maqolada ma’lumo opishingiz mumkin.
Maqom ij ochiligi – an’ana iy O‘zbek musiqa izimi bo‘lib, o‘ziga xos i m a ohang
uzilmasiga ega. Maqom ij ochiligi – bu O‘zbek milliy musiqa san’a ining eng muhim
yo‘nalishla idan bi i bo‘lib, Shashmaqom, Xo azm maqomla i a Fa g‘ona-Toshken maqom
yo‘lla i kabi u kumla ga bo‘linadi. Maqom ij ochiligi okal a cholg‘u asosida shakllanib,
ij ochining maho a i, eksp essiyasi a in e p e a siyasi o qali musiqiy asa ning mazmuni
i odalanadi.Maqom ij ochiligi jonli ij o, ansambl uyg‘unligi a an’ana iy uslubla ni o‘z ichiga
oladi. Mus aqillik yilla ida maqom san’a i i ojlanib, xalqa o maqom anjumanla i ashkil e ildi
a ij ochilik uslubla i akomillashdi.
Folklo musiqasi – milliy qo‘shiqla a cholg‘u asbobla i bilan ij o e iladigan musiqa.
Folklo musiqasi – bu xalqning madaniy me osi bo‘lib, a loddan-a lodga og‘zaki a zda
ye kazilgan musiqiy an’anala , qo‘shiqla , lapa la , yallala a ma osim kuyla ini o‘z ichiga
oladi. Folklo musiqasi milliy iden i e ni aks e i adi a u li xalqla ning a ixiy, ij imoiy hamda
madaniy hayo ini i odalaydi. Folklo musiqasi xalqning madaniy me osi bo‘lib, a loddan-
a lodga og‘zaki a zda ye kazilgan musiqiy an’anala , qo‘shiqla , lapa la , yallala a ma osim
kuyla ini o‘z ichiga oladi. Bu san’a milliy iden i e ni aks e i adi a u li xalqla ning a ixiy,
ij imoiy hamda madaniy hayo ini i odalaydi. O‘zbek olklo musiqasi maqom, dos on, xalq
qo‘shiqla i kabi jan la ga bo‘linadi.
Es ada ij ochiligi – zamona iy okal a ansambl uslubla ini o‘z ichiga olgan musiqiy
ij o shakli. Es ada ij ochiligi – bu omma iy musiqa san’a ining muhim yo‘nalishla idan bi i
bo‘lib, sahna ij ochiligi, jonli ij o a zamona iy exnologiyala bilan uyg‘unlashgan musiqiy
i odani o‘z ichiga oladi. Es ada san’a i xalq qo‘shiqla i, pop, jazz, ok kabi u li jan la da
namoyon bo‘lib, ij ochining sahna ha aka i, o oz exnikasi a badiiy alqini muhim ol
o‘ynaydi.O‘zbek es ada san’a i Bo i Zoki o ijodi bilan i ojlanib, milliy a zamona iy
uslubla ni uyg‘unlash i gan holda shakllangan. O‘zbek es ada san’a i – bu milliy a zamona iy
musiqiy yo‘nalishla ning uyg‘unlashu i bo‘lib, xalqona mo i la , maqom ohangla i a
zamona iy es ada uslubla ini o‘z ichiga oladi.
186
Resea chBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10
O‘zbek es adasi XX as ning ikkinchi ya mida shakllana boshlagan a xalqning didi,
kay iya i hamda madaniy hayo ida muhim ol o‘ynab kelmoqda.O‘zbek es ada san’a i xalq
qo‘shiqla i, pop, jazz, ok kabi u li jan la da namoyon bo‘lib, ij ochining sahna ha aka i, o oz
exnikasi a badiiy alqini muhim ol o‘ynaydi.
Bugungi kunda musiqa ij ochiligi aqamli exnologiyala bilan uyg‘unlashib, yangi ijodiy
imkoniya la ni ya a moqda. Sun’iy in ellek , elek on musiqa a i ual konse la ij ochilik
san’a ining yangi bosqichla ini shakllan i moqda. Musiqiy ij ochilikning zamona iy i ojlanishi
exnologiya, ij o uslubla i a global madaniy a’si la bilan bog‘liq holda doimiy o‘zga ib
bo moqda. Bugungi kunda musiqa san’a i elek on cholg‘ula , aqamli o oz yozish
exnologiyala i a sahna e ek la i bilan boyi ilmoqda.
Musiqiy ij ochilik san’a i – bu okal a cholg‘u ij ochiligi o qali musiqiy asa la ni
i odalash san’a i bo‘lib, a ixiy ildizla ga ega a zamona iy exnologiyala bilan boyi ilib
bo moqda. Sha q xalqla i san’a i, maqom ij ochiligi a zamona iy es ada ij ochiligi bu
san’a ning muhim yo‘nalishla idi . O‘zbek musiqiy ij ochilik san’a i esa milliy an’anala a
zamona iy endensiyala uyg‘unligida i ojlanmoqda. Musiqiy ij ochilik san’a i insonning hissiy
a badiiy i odasi uchun muhim osi a bo‘lib, uning i ojlanishi exnologiya a ijodiy
yondashu la bilan chamba chas bog‘liq. O‘zbek musiqiy ij ochilik san’a i esa milliy an’anala
a zamona iy endensiyala uyg‘unligida i ojlanib, xalqning madaniy me osini saqlash a
boyi ishda muhim ol o‘ynamoqda.
Foydalanilgan adabiyo la :
1. Tajimu a o a S. BASQARIW DÁREJESIN ILIMIY DÁREJEDE RAWAJLANDIRIW
//Mode n Science and Resea ch. – 2025. – Т. 4. – №. 4. – С. 88-91.
2. Rzamu a o Z., Sapa niyazo Q., Tajimu a o a S. MÁDENIYAT ORAYINIŃ PAYDA
BOLIWI HÁM OLARDIŃ ISKERLIGI //Mode n Science and Resea ch. – 2024. – Т. –
№. 6. – С. 86-90. 3. O azalie a R., Genjebae a N. QARAQALPAQ MILLIY MUZIKA
JÁMIYETINIŃ MÁDENIY ÓZINE TÁN QÁSIYETLERI //Mode n Science and
Resea ch. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 155-161.
3. O azalie a R., Genjebae a N. BAQSISHILIQ KÓRKEM ÓNERINIŃ
ÓZGESHELIKLERI //Mode n Science and Resea ch. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С.
388389
