53
Volume 5, Issue 10: Special Issue
(EJAR)
ISSN: 2181-2020
MPHAPP
THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL
CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL
PROBLEMS AND PROSPECTS”
TASHKENT, OCTOBER 17, 2025
in-academy.uz
ANTIK DAVRDA O‘RTA OSIYO KO‘CHMANCHI XALQLARINING IJTIMOIY-
IQTISODIY VA SIYOSIY HAYOTI
Sul ono H.Q.
Toshken a ma se ika ins i u i, Toshken shah i, O‘zbekis on Respublikasi
e-mail: [email p o ec ed]
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17313648
Ma zuni dolza bligi: an ik da da O‘ a Osiyo hududida yashagan ko‘chmanchi xalqla ning
(sakla , massage la , daxlila , yuechjila a boshqala ) ij imoiy uzilishi, iq isodiy aoliya i a siyosiy
izimi ahlil qilish.
Ta qiqo ning maqsadi: ushbu xalqla ning u ug‘- qabila asosida ashkil opgan jamiya la i,
cho achilikka asoslangan iq isodiy hayo i, sa do aloqala i a ashqi siyosiy munosaba la i yo i ib
be ish.
Usul a uslubla : O‘ a Osiyo hududida yashagan ko‘chmanchi xalqla ning ha biy yu ishla i,
siyosiy mus aqillik uchun olib bo gan ku ashla i a boshqa si iliza siyala bilan bo‘lgan madaniy
almashinu i a xeologik a yozma manbala asosida ko‘ ib chiqish.
Tadqiqo da omida O‘ a Osiyo a ixining ilk bosqichla idagi ko‘chmanchi xalqla ning
umumiy a aqqiyo ga qo‘shgan hissasi ochib be ishdan ibo ad.
An ik da da O‘ a Osiyo hududi ko‘chmanchi a ya im ko‘chmanchi xalqla yashagan muhim
makonla dan bi i bo‘lgan. Ula o asida sakla , massage la , daxlila , yuechjila a boshqa ko‘plab
e nosla ma jud bo‘lgan bo‘lib, ula ning ij imoiy uzilmasi, iq isodiy aoliya i a siyosiy izimi o‘ziga
xos xususiya la ga ega edi.
Ko‘chmanchi jamiya la da u ug‘-qabila uzumi asosiy ij imoiy bi lik bo‘lgan. Bunday izimda
hokimiya oda da qabila boshlig‘i-sa do la qo‘lida jamlangan, ula ning ob o‘-e’ ibo i ha biy
salohiya a siyosiy i i oqla o qali belgilana edi. Ha biy kuch a yu ishla , ayniqsa, ko‘chmanchi
xalqla ning siyosiy hayo ida hal qilu chi o‘ in egallagan.
Iq isodiy aoliya da cho achilik us un bo‘lib, ayniqsa, o , qo‘y, uya a sigi boqish keng
a qalgan edi. Ko‘chmanchila sa do-so iq o qali o‘z mahsulo la ini dehqonchilik bilan
shug‘ullanu chi xalqla bilan almashgan, bu esa iq isodiy aloqala ning kengayishiga sabab bo‘lgan.
Ayniqsa, Buyuk Ipak yo‘li shakllanishining das labki bosqichla ida ula muhim osi achila si a ida
ish i ok e ganla .
Na ijala : A xeologik a yozma manbala (ge odo , s abon, a ian a boshqala asa la i)
ko‘chmanchi xalqla ning hayo i, u -oda la i a ashqi siyosiy aloqala i haqida muhim ma’lumo la
be adi. Shuningdek, ula ning madaniy a’si i a ha biy qud a i O‘ a Osiyoning keyingi a ixiy
a aqqiyo iga sezila li a’si ko‘ sa gan.
Xulosa: Umumiy olganda, an ik da dagi O‘ a Osiyo ko‘chmanchi xalqla i na aqa o‘z
min aqasining ij imoiy-iq isodiy i ojida, balki umumiy a ixiy ja ayonla da ham muhim o‘ in
u adi.Ula ning a’oliya i min aqa a aqqiyo iga a’si ko‘ sa ib, keying da i la dagi
si iliza siyala ning shakillanishiga zamin ya a adi.
