“INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1
84
DOI: h ps://10.5281/zenodo.17316408
BIOGAZ TEXNOLOGIYALARINING EKOLOGIYAGA TA’SIRI
Ibodullaye Bekzod Mu odullaye ich
E-mail: [email protected]
KIRISH
So‘nggi yilla da ene giya manbala ining ekologik xa sizligini a’minlash global
miqyosdagi us u o masalala dan bi iga aylandi. Biogaz exnologiyala i qay a
iklanu chi ene giya manbala i ichida eng is iqbolli yo‘nalishla dan hisoblanadi. Ula
chiqindila ni qay a ishlash o qali ene giya olish imkonini be adi a shu bilan bi ga
a o -muhi ga salbiy a’si ni kamay i adi. Mazku maqola biogaz exnologiyala ining
ekologiyaga a’si ini o‘ ganishga bag‘ishlanadi.
METODLAR
Tadqiqo da biogaz ishlab chiqa ish exnologiyala ining ekologik sama ado ligi,
chiqindila ni u iliza siya qilish da ajasi hamda chiqindi gazla a kibidagi za a li
komponen la ning kamayishi o‘ ganildi. Ma’lumo la mahalliy a xo ijiy ilmiy
manbala , s a is ik hisobo la hamda amaliy biogaz qu ilmala i aoliya i asosida ahlil
qilindi. Me od si a ida aqqoslama ahlil, s a is ik kuza u a ekologik moni o ing
na ijala i qo‘llanildi.
NATIJALAR
Biogaz ishlab chiqa ish ja ayonida o ganik chiqindila anae ob sha oi da
pa chalanadi a na ijada me an (CH₄) hamda ugle od dioksidi (CO₂) hosil bo‘ladi.
Tadqiqo la shuni ko‘ sa adiki, biogaz exnologiyala ini qo‘llash na ijasida
a mos e aga chiqadigan za a li gazla miqdo i 60–70 oizgacha kamayadi.
Shuningdek, biogaz ishlab chiqa ish ja ayonida hosil bo‘ladigan bioo‘g‘i la up oq
unumdo ligini oshi adi a kimyo iy o‘g‘i la ga bo‘lgan eh iyojni kamay i adi.
“INTERNATIONAL CONFERENCE ON INNOVATIVE DEVELOPMENT OF EDUCATION” 2025/1
85
MUHOKAMA
Biogaz exnologiyala ining jo iy e ilishi ekologik muammola ni kamay i ish
bilan bi ga iq isodiy oyda ham be adi. Masalan, chiqindila ni ene giya manbaiga
aylan i ish o qali chiqindi poligonla i maydoni qisqa adi a me an gazining
boshqa ilmagan chiqishi oldi olinadi. Shuningdek, biogazdan olingan ene giya issiqlik
a elek ishlab chiqa ishda osil yoqilg‘ila ni qisman almash i adi. Bu esa ka bona
angid id chiqindila ini kamay i adi a iqlim o‘zga ishini sekinlash i ishga yo dam
be adi. Bi oq, exnologiyani keng jo iy e ishda exnik xizma ko‘ sa ish,
moliyalash i ish a aholining xaba do lik da ajasi kabi muammola ma jud.
XULOSA
Biogaz exnologiyala i ekologik ba qa o ene giya izimla ini i ojlan i ishda
muhim o‘ in u adi. Ula chiqindila ni kamay i ish, a mos e aga chiqa iladigan za a li
gazla ni qisqa i ish a abiiy esu sla dan oqilona oydalanish imkonini be adi.
O‘zbekis on sha oi ida biogaz exnologiyala ini keng jo iy e ish na aqa ekologik,
balki iq isodiy jiha dan ham sama ali yo‘nalish hisoblanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI: (REFERENCES)
1. O‘zbekis on Respublikasi Ekologiya, a o -muhi ni muho aza qilish a iqlim
o‘zga ishi azi ligi hisobo la i, 2023.
2. J. To‘x aye , “Biogaz exnologiyala i a ula ning qo‘llanilishi”, Toshken : TDTU
nash iyo i, 2022.
3. In e na ional Renewable Ene gy Agency (IRENA) — Bioene gy Repo , 2024.
4. Ka imo a N., “Qay a iklanu chi ene giya manbala ining ekologik a zallikla i”,
Ene ge ika ju nali, 2021.
