RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 48
UOʻK 579.6
QISHLOQ XO‘JALIGI SOHALARIDA OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGINI
TA’MINLASHDA MIKROB BIOTEXNOLOGIYASINI QO‘LLASH
ISTIQBOLLARI
Ku liye a G.Dj. 2 [email protected]
Shi inboye a D.K. 1 dil abookomilo [email protected]
Naza o a F.S. 1 naza o a e uza[email p o ec ed]om
1Sama qand da la e e ina iya medi sinasi, cho achilik a bio exnologiyala
uni e si e i
2Oʻzbekis on Respublikasi Fanla Akademiyasi Mik obiologiya ilmiy adqiqo
ins i u i
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17321994
Anno a siya
Oziq-o qa xa sizligini a’minlash, aholi sonining o‘sishi, iqlim o‘zga ishi a
esu sla ning kamayishi sha oi ida global p io i e di . Mik obial bio exnologiya, a o -
muhi saloma ligini saqlagan holda qishloq xo‘jaligi sama ado ligini oshi ish uchun
inno a sion a ba qa o echimla ni akli e adi. Ushbu maqola mik obla asosidagi
bio exnologiyala ning, masalan, bioo‘g‘i la , biopes i sidla a o‘sish s imulya o
bak e iyala ining qishloq xo‘jaligida qo‘llanilishi hozi gi endensiyala ini a
kelajakdagi is iqbolla ini o‘ ganadi. Anali ik a aj iba asosidagi adqiqo la na ijala i
shuni ko‘ sa adiki, bu exnologiyala hosildo likni, up oq unumdo ligini a oziq-o qa
xa sizligini sezila li da ajada yaxshilaydi. Ula ning qo‘llanilishi kimyo iy moddala
a o‘g‘i la ga bo‘lgan bog‘liqlikni kamay i adi a ekologik oza dehqonchilikka
o‘ ishni qo‘llab-qu a laydi. Tadqiqo , mik obial bio exnologiyaning kelajakda oziq-
o qa xa sizligini a’minlashda ye akchi ol o‘ynashi mumkinligini a’kidlaydi.
Kali so‘zla . Oziq-o qa xa sizligi, mik obial bio exnologiya, ba qa o
qishloq xo‘jaligi, mik obial p epa a la , bioo‘g‘i la , biopes i sidla , up oq
unumdo ligi, hosildo lik, ekologik oza dehqonchilik, qishloq xo‘jaligi inno a siyasi.
Аннотация
Продовольственная безопасность является глобальным приоритетом в
условиях роста населения, изменения климата и истощения ресурсов.
Микробная биотехнология предлагает инновационные и устойчивые решения
для повышения продуктивности сельского хозяйства при сохранении здоровья
окружающей среды. В данной статье рассматриваются текущие тенденции и
перспективы применения микробных биотехнологий, таких как биоудобрения,
биопестициды и ростостимулирующие бактерии, в сельском хозяйстве.
Результаты аналитических и экспериментальных исследований показывают, что
RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 49
эти технологии значительно повышают урожайность сельскохозяйственных
культур, плодородие почв и продовольственную безопасность. Их применение
снижает зависимость от химикатов и удобрений и способствует переходу к
экологически безопасному сельскому хозяйству. В исследовании
подчеркивается потенциал микробной биотехнологии для ведущей роли в
обеспечении продовольственной безопасности в будущем.
Ключевые слова: Продовольственная безопасность, микробная
биотехнология, устойчивое сельское хозяйство, микробные продукты,
биоудобрения, биопестициды, плодородие почв, продуктивность, экологически
безопасное сельское хозяйство, сельскохозяйственные инновации.
Anno a ion
Ensu ing ood secu i y is a global p io i y in he ace o popula ion g ow h,
clima e change, and esou ce sca ci y. Mic obiological bio echnology o e s
inno a i e and sus ainable solu ions o inc easing ag icul u al p oduc i i y while
p ese ing en i onmen al heal h. This pape explo es he cu en ends and u u e
p ospec s o using mic obial bio echnologies—such as bio e ilize s, biopes icides, and
g ow h-p omo ing bac e ia—in ag icul u e. The esul s o analy ical and expe imen al
s udies show ha hese echnologies signi ican ly imp o e c op yields, soil e ili y,
and ood sa e y. Thei applica ion educes dependence on chemical inpu s and suppo s
he ansi ion o eco- iendly a ming. The s udy concludes ha mic obiological
bio echnology has g ea po en ial o play a leading ole in ensu ing ood secu i y in he
coming decades.
Keywo ds. Food secu i y, mic obiological bio echnology, sus ainable
ag icul u e, mic obial biop epa a ions, bio e ilize s, biopes icides, soil e ili y, c op
p oduc i i y, eco- iendly a ming, ag icul u al inno a ion.
Ki ish. Bugungi kunda oziq-o qa xa sizligini a’minlash eng dolza b global
muammola dan bi i hisoblanadi. Aholi sonining o ib bo ishi a abiiy esu sla ning
cheklangani sha oi ida ba qa o qishloq xo‘jaligi amaliyo la iga bo‘lgan eh iyoj obo a
o ib bo moqda. Shu nuq ai naza dan, mik obiologik bio exnologiyadagi inno a sion
yondashu la hosildo likni oshi ish, a o -muhi ni muho aza qilish a kimyo iy
osi ala ga bo‘lgan qa amlikni kamay i ishda keng qo‘llanilmoqda. Ekologik xa siz
a sama ali yem-xashakla ni hazm qilishni yaxshilo chi osi ala ga eh iyoj o ib
bo moqda. Shu nuq ai naza dan, p obio ik a sellyuloli ik bak e iyala asosida
ya a ilgan biop epa a la cho achilikda ka a ahamiya ga ega. Ula na aqa o qa
hazmini yaxshilaydi, balki mik o lo aning mu ozana ini iklaydi, immuni e ni
kuchay i adi a mahsuldo likni oshi adi.[6,18,20]
Ka sh qay a u chi hay onla ning oziqlanish izimi mu akkab bo‘lib, ula ning
o qa hazm qilish ja ayonida mik oo ganizmla muhim ol o‘ynaydi. Ayniqsa,
sellyuloli ik bak e iyala o‘simlik hujay a de o ini pa chalab, hay on o ganizmi uchun
oydali moddala ga aylan i adi.[5,14,19] P obio ikla esa ichak mik o lo asini
RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 50
ba qa o lash i ib, immuni e ni mus ahkamlashga xizma qiladi. Shu bois ushbu ikki
u dagi mik oo ganizmla asosida ya a ilgan biop epa a la hay on iziologiyasiga
qanday a’si qilishini o‘ ganish dolza b masaladi .[17,21]
Maqolaning dolza bligi a maqsadi. 2024 yilda cho achilikda 2000 a loyiha
amalga oshi ilib, qo amolla soni 14 million, qo‘y-echkila soni 24 million boshga
ye gan. Pa andachilik xo‘jalikla i soni 1 ming 300 ani ashkil e ib, uxum ye ish i ish
4 oiz, go‘sh da 28 oiz oshgan. Baliqchilik yo‘nalishida 290 a loyiha amalga oshi ilib,
502 ming onna ansiq go‘sh ye ish i ilgan. Respublikamizdagi cho a molla i a
pa andala ga 2022 yilda 9 mln. 237 ming onna yem alab qilingan. O‘zimizda 2 mln.
548 ming onna ishlab chiqa ilgan, Xo ijdan Qozog‘is on, Rossiya, A gen ina
da la la idan 792 ming onna yem impo qilingan. Jami 3 mln. 340 ming onna ozuqa
ye ish i ib be ilgan. Shu bilan bi ga, bu a moqla da ozuqa a yem ye ishmasligi bilan
bog‘liq bi qancha muammola bo .O‘zbekis on sha oi iga moslash i ilgan u li oydali
mik oo ganizmla asosida omux a yem ishlab chiqish exnologiyasini yangilash,
akomillash i ishdan ibo a . Buning uchun za u bo‘lgan u li mik oo ganizmla
(p obio ik, sellyuloli ik, an ioksidan , biologik aol moddala sin ezi yuqo i bo‘lgan)
bak e iyala sk ining na ijasida anlab olinadi a qo‘llaniladi. Mik ob bio exnologiyasi
asosida ya a ilgan yem u la ining sa miqdo la i belgilanadi a amaliyo da aj iba
sino namunala ini ishlab chiqiladi. Sama ado ligi baholanadi a ishlab chiqa ishga
a siya e iladi. Impo qimma yem u la ining o‘ niga mahalliy omux a yem ishlab
chiqa iladi.
Miko oksinla a’si i. Miko oksikoz – zaha li zambu ug‘la dan (miko oksinla )
oksinla kel i ib chiqa adigan kasallik. Miko oksinla askomise la , bazidiomise la ,
ikomise la a nomukammal zambu ug‘la ning ikkilamchi me abolizmining
mahsulo la i bo‘lib hisoblanadi. Bunday zambu ug‘la ning paydo bo‘lishi a
i ojlanishi ozuqa yig‘ish a saqlash qoidala ining buzilishi bilan bog‘liq.
Miko oksikoz ba cha qishloq xo‘jalik hay onla iga a’si qilishi mumkin. Mog‘o dan
a’si langan o qa ni is e’mol qilish (qo a, yashil mog‘o a boshqala ) hay onla ning
zaha lanishiga sabab bo‘ladi. Hay onla uchun eng ka a xa – zaha li Fusa ium
zambu ug‘la i bilan za a langan o qa di . Aspe gillo oksikoz – bu Aspe gillus a lodi
zambu ug‘la i bilan kasallangan ozuqa bilan hay onla ning zaha lanishi. Bu
oshqozon-ichak ak ining yallig‘lanishi a ma kaziy asab izimining shikas lanishi
bilan a si lanadi. Bu hamma joyda keng a qalgan.
Fusa io oksikoz – bu hay onla ning Fusa ium u iga mansub zambu ug‘la a’si
qiladigan oziq-o qa bilan zaha lanishi. Ushbu zambu ug‘la ja da , bug‘doy a
boshqa donla ni ege a siya da ida ham, saqlash pay ida ham yuq i iladi. Klinik
ko‘ inish oshqozon-ichak ak i a asab izimining buzilishi bilan a si lanadi.
Muko omikozga Miso aceae oilasining mog‘o zambu ug‘la i sabab bo‘ladi.
G anulomala hosil bo‘lishi bilan na as olish o ganla i a lim a ugunla ining
shikas lanishi bilan a si lanadi. Kandidoz Candida a lodiga xos zambu ug‘la kel i ib
chiqa adigan kasallik, o qa hazm qilish ak ining shilliq pa dala ining shikas lanishi
RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 51
bilan ichki o ganla da plyonkala a g anuloma oz ja ayonla ning shakllanishi bilan
a si lanadi.
Ma e ialla a me odla . Taj iba Sama qand iloya ining O`zbekken i
mahallasida is iqoma qilu chi Sul ono Behzod uyida o` kazildi.
Hay onla : 18 bosh bi hil jinsli a yoshi 6 oylik bo‘lgan mahalliy hiso qo‘yla i uch
gu uhga bo‘lindi (n=6):
- 1-gu uh (nazo a ) — oddiy yem bilan boqildi.
- 2-gu uh — sellyuloli ik bak e iyala (Bacillus sub ilis C1) be ildi.
- 3-gu uh — sellyuloli ik + p obio ik bak e iyala (Bacillus sub ilis C1 +
Lac obacillus plan a um) a alashmasi be ildi.
Biop epa a qo‘llanishi: P epa a la 60 kun da omida kuniga 5 ml miqdo ida
og‘iz o qali be ildi.
O‘lcho la : Taj iba boshida a 60-kuni quyidagi ko‘ sa kichla baholandi:
- Fiziologik ko‘ sa kichla ( ana ha o a i, yu ak u ishi, na as olish ezligi)
- Biokimyo iy ahlilla (glukoza, umumiy oqsil, AST, ALT)
- Rumen (oshqozonning bi inchi bo`limi, ka ak oshqozon )pH a sellyulaza aolligi
- Mik obiologik ko‘ sa kichla ( umendagi bak e iyala soni)
Na ijala .
Jad al 1. Fiziologik ko‘ sa kichla (o‘ acha ± SD)
Ko‘ sa kich
1-gu uh (nazo a )
2-gu uh (sell.)
3-gu uh (sell.+p ob.)
Tana ha o a i (°C)
39.1 ± 0.2
39.2 ± 0.1
39.3 ± 0.1
Yu ak u ishi (u /min)
78 ± 4
75 ± 3
72 ± 3
Na as olish (ma /min)
22 ± 2
21 ± 1
20 ± 1
Jad al 2. Biokimyo iy ko‘ sa kichla (60-kuni)
Ko‘ sa kich
1-gu uh
2-gu uh
3-gu uh
Glukoza (mmol/l)
2.9 ± 0.3
3.5 ± 0.2
3.8 ± 0.2
Umumiy oqsil (g/l)
64.1 ± 1.5
67.8 ± 1.4
69.3 ± 1.2
AST (U/L)
89 ± 6
84 ± 5
80 ± 4
ALT (U/L)
35 ± 3
32 ± 2
30 ± 2
Jad al 3. Rumen (oshqozonning bi inchi bo`limi, ka ak oshqozon) muhi i a
e men a i aollik
Ko‘ sa kich
1-gu uh
2-gu uh
3-gu uh
Rumen pH
6.4 ± 0.2
6.2 ± 0.1
6.1 ± 0.1
Sellozulaza (IU)
1.8 ± 0.3
2.9 ± 0.2
3.5 ± 0.3
Muhokama.Na ijala shuni ko‘ sa diki, sellyuloli ik a p obio ik bak e iyala
kombina siyasi umen (oshqozonning bi inchi bo`limi, ka ak oshqozon)
RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 52
e men a siyasini op imallash i ib, iziologik hola ni yaxshilaydi. Yu ak u ishi a na as
olish ezligining pasayishi o ganizm inch hola da ekanligidan dalola be adi.
Shuningdek, umumiy oqsil a glukoza miqdo ining oshishi hazm a me abolizm
ja ayonla ining aollashganini ko‘ sa adi. [1,10,22]
Xulosa
Na ijala shuni ko‘ sa diki, sellyuloli ik a p obio ik bak e iyala kombina siyasi
umen (oshqozonning bi inchi bo`limi, ka ak oshqozon) e men a siyasini
op imallash i ib, iziologik hola ni yaxshilaydi. Yu ak u ishi a na as olish ezligining
pasayishi o ganizm inch hola da ekanligidan dalola be adi. Shuningdek, umumiy
oqsil a glukoza miqdo ining oshishi hazm a me abolizm ja ayonla ining
aollashganini ko‘ sa adi. Mik obiologik jiha dan qa alganda, umen (oshqozonning
bi inchi bo`limi, ka ak oshqozon) dagi bak e iyala soni a aolligi oshgan. Mik ob
bio exnologiyasi:Hosildo likni oshi adi ;Sin e ik o‘g‘i a pes i sidla ga eh iyojni
kamay i adi;Tup oq a a o -muhi ni muho aza qiladi;Oziq-o qa mahsulo la i si a ini
yaxshilaydi;Ekologik ba qa o qishloq xo‘jaligini i ojlan i ishga xizma qiladi
;Kelajakda gene ik muhandislik, mik obla asosidagi ozuqala a biologik himoya
usulla i yo damida oziq-o qa xa sizligini yanada sama ali a’minlash mumkin
bo‘ladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1- Baye , E. A., Shoham, Y., Lamed, R. (2006). Cellulose-Decomposing
Bac e ia and Thei Enzyme Sys ems. In: Dwo kin, M. (Ed.), The P oka yo es.
Sp inge .
2- Bakho a Tu ae a, Guzal Кu lie a, Khulka Kamolo a, Nigo a
Zukh i dino a. Isola ion and iden i ica ion o bac e ia wi h celluloly ic ac i i y om
he mic o lo a o animal juice //Jou nal o Wildli e and Biodi e si y. -2023. -V. 7(4).
-P. 241-264. h p://www.wildli e-biodi e si y.com/
3- Bach, A., I. Guasch, G. Elcoso, F. Chauchey as-Du and, M. Cas ex, F.
Fàb egas, E. Ga cia-F ui os, and A. A is. 2018. Changes in gene exp ession in he
umen and colon epi helia du ing he d y pe iod h ough lac a ion o dai y cows and
e ec s o li e yeas supplemen a ion. J. Dai y Sci. 101:2631–2640. h ps://doi.o g/10
.3168/jds.2017-13212.
4- Bach, A., I. K. Yoon, M. D. S e n, H. G. Jung, and H. Ches e -Jones.
1999. E ec s o ype o ca bohyd a e supplemen a ion o lush pas u e on mic obial
e men a ion in con inuous cul u e. J. Dai y Sci. 82:153–160.
h ps://doi.o g/10.3168/jds.S0022-0302(99)75219-7.
5- Benjamini, Y., and Y. Hochbe g. 1995. Con olling he alse disco e y
a e: A p ac ical and powe ul app oach o mul iple es ing. J. R. S a . Soc. B 57:289–
300.
RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 53
6- Bolge , A. M., M. Lohse, and B. Usadel. 2014. T immoma ic: A lexible
imme o Illumina sequence da a. Bioin o ma ics 30:2114– 2120.
h ps://doi.o g/10.1093/bioin o ma ics/b u170.
7- Bakho a Tu ae a, Guzal Кu lie a, Khulka Kamolo a, Nigo a
Zukh i dino a. Isola ion and iden i ica ion o bac e ia wi h celluloly ic ac i i y om
he mic o lo a o animal juice //Jou nal o Wildli e and Biodi e si y. -2023. -V. 7(4).
-P. 241-264. h p://www.wildli e-biodi e si y.com/
8- Bach A. Ruminan nu i ion symposium: Op imizing pe o mance o he
o sp ing: Nou ishing and managing he dam and pos na al cal o op imal lac a ion,
ep oduc ion, and immuni y J. Anim. Sci., 90 (2012), pp. 1835-1845,
h ps://doi.o g/10.2527/jas.2011-4516
9- J. Lapo a, F.C. Fe ei a, V. Ouelle , B. Dado-Senn, A.K. Lea n mo e
abou he ole o umen mic oo ganisms and hei impac on he hos ’s pe o mance
and heal h. Jou nal o Dai y Science (h ps://www.sciencedi ec .com/jou nal/jou nal-
o -dai y-science) Volume 103, Issue 8
(h ps://www.sciencedi ec .com/jou nal/jou nal-o -dai y-science/ ol/103/issue/8),
Augus 2020, Pages 7555-7568.
10- Ka imo A. A., To‘ aye S. R. (2020). Mik obiologik e men la a
ula ning exnologik ahamiya i. Toshken : Fan a Texnologiya.
11- Ka imo A. A., Ismoilo U. A. (2016). Sellyuloli ik bak e iyala ni aj a ib
olish a ula ning e men a i aolligi. O‘zbekis on Bio exnologiya Ju nali, 2(1), 45-52.
12- Ku lie a G. J. Tu ae a B.I. Kamolo a H.F. Kuzie B.U. New possibili ies
o applica ion o celluloly ic bac e iya BACILLUS SUBTILIS isola ed om local
e mi es anacan ho e mes u kes anicus // INTERNATIONAL ASIAN CONGRESS
ON CONTEMPORARY SCIENCES VIII. Aksa ay, Tu kiye. -2023. 328. p.
13- Lynd, L. R., Weime , P. J., an Zyl, W. H., P e o ius, I. S. (2002).
Mic obial Cellulose U iliza ion: Fundamen als and Bio echnology. Mic obiology and
Molecula Biology Re iews, 66(3), 506-577.
14- Leschine, S. B. (1995). Cellulose deg ada ion in anae obic en i onmen s.
Annual Re iew o Mic obiology, 49, 399-426.
15- Naza o Sh. R., Jo‘ aye I. A. (2021). Biodeg ada sion ja ayonla da
ish i ok e u chi bak e iyala ning gene ik ahlili. Biologiya a Tibbiyo Ju nali, 5(2),
102-109.
16- Mama o U. K., Raximo a D. S. (2023). Sanoa chiqindila ida
sellülozoli ik bak e iyala ning aoliya i a ula ning bio exnologik imkoniya la i.
O‘zbekis on Mik obiologiya Ju nali, 4(1), 60-72.
17- M.A. Da , K.D. Pawa , J.P. Jadhaw, R.S. Pandi , Isola ion o celluloly ic
bac e ia om he gas o-in es inal ac o Acha ina ulica (Gas opoda: Pulmona a)
and hei e alua ion o cellulose biodeg ada ion, In e na ional
biode e io a ion&biodeg ada ion 98 (2015) 73–80.
RESEARCH FOCUS
ISSN: 2181-3833
Pa anda, baliq, asala i a mo‘ynali hay onla kasallikla i
bilan qa shi ku ashishda dolza b muammola a уechimla |
KONFERENSIYA |
Resea ch Focus Na ional Scien i ic Jou nal, Sama kand 2025 | 54
18- Ma Y, Wang W, Zhang H e al. Supplemen al Bacillus sub ilis DSM
32315 manipula es in es inal s uc u e and mic obial composi ion in b oile chickens.
Sci Rep 2018;8:15358.
19- Maldonado NC, Chia a iglio J, B u E e al. E ec o milk e men ed wi h
lac ic acid bac e ia on dia heal incidence, g ow h pe o mance and mic obiological
and blood p o iles o newbo n dai y cal es. P obio ics An imic ob P o eins
2017;10:1–9.
20- Meng X, Slominski BA Nu i i e alues o co n, soybean meal, canola
meal, and peas o b oile chickens as a ec ed by a mul ica bohyd ase p epa a ion o
cell wall deg ading enzymes. Poul Sci 2005;84:1242–51.
21- Mi zaei-Alamou i H, Abdollahi A, Rahimi H e al. E ec s o die a y oil
sou ces (sun lowe and ish) on e men a ion cha ac e is ics, epi helial gene exp ession
and mic obial communi y in he umen o lambs ed a high-concen a e die . A ch
Anim Nu 2021;75: 405–21.
22- Olsson, L., Wallbe g, O. (2018). Cellulose Biocon e sion o Biop oduc s:
P inciples and Applica ions. CRC P ess.
23- Sukuma an, R. K., Singhania, R. R., Pandey, A. (2016). Mic obial
Enzymes in Biocon e sions o Biomass. Sp inge .
24- Saido D. B., To‘ aye O. T. (2019). Sellyuloza pa chalo chi
mik oo ganizmla ning ekologik a bio exnologik ahamiya i. O‘zbekis on Fanla
Akademiyasi Axbo o nomasi, 3(4), 88-95.
25- To‘ aye O., Islomo B. (2018). Sanoa bio exnologiyasida
mik oo ganizmla ning o‘ ni. Toshken : Inno a sion Ziyo.
26- O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2022 yil 31 ma dagi PQ №187
sonli “Ve e ina iya a cho achilik sohasida kad la ayyo lashni ubdan
akomillash i ish” o‘g‘ isidagi qa o i
27- Xamido A., Qosimo Sh. (2015). Mik obiologiya a bio exnologiya
asosla i. Toshken : Fan nash iyo i.
28- Zhang, Y.-H. P., Lynd, L. R. (2004). Towa d an agg ega ed unde s anding
o enzyma ic hyd olysis o cellulose: Noncomplexed cellulase sys ems. Bio echnology
and Bioenginee ing, 88(7), 797-824.
29- S. P. Li, X. J. Zhao, and J. Y. Wang . “Syne gy o As agalus
polysaccha ides and p obio ics (Lac obacillus and Bacillus ce eus) on immuni y and
in es inal mic obio a in chicks”
30- Junjing Xuea, Kaikai Shena, Yi Hub, Yajun Hub, Vikas Kuma c, Gang
Yanga,c, Chungen Wena. “E ec s o die a y Bacillus ce eus, B. sub ilis, Pa acoccus
ma cusii, and Lac obacillus plan a um supplemen a ion on he g ow h, immune
esponse, an ioxidan capaci y, and in es inal heal h o ju enile g ass ca p
(C enopha yngodon idellus)”
