CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 02, Issue 09, 2025
35 CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD uni e salcon e ence.us
Tash ish (anksiye e) hola i a uni kamay i ish usulla i.
Ami o a Nodi a Shamshiye na
Al aganus Uni e si e i Psihalogiya PS-23-1 gu uh alabasi.
Anno a siya: Mazku maqolada inson uhiya ida uch aydigan ash ish (anksiye e)
hola ining sababla i, uning o ganizmga ko‘ sa adigan a’si i hamda uni
kamay i ishning sama ali usulla i yo i ilgan. Tash ish hola i insonning uhiy hola i,
emo sional ba qa o ligi a s ess da ajasi bilan be osi a bog‘liq bo‘lib, u hayo
si a iga jiddiy a’si ko‘ sa adi. Maqolada psixologik bosim, ij imoiy omilla a
shaxsning ichki kechinmala i na ijasida paydo bo‘ladigan anksiye ening shaklla i ahlil
qilingan. Shuningdek, inchlanish usulla i, medi a siya, ijobiy ik lash a
psixop o ilak ika kabi yondashu la yo damida ash ish hola ini kamay i ish yo‘lla i
haqida ilmiy a amaliy a siyala be ilgan.
Kali so‘zla : ash ish, anksiye e, s ess, uhiy hola , emo sional ba qa o lik,
psixologik bosim, inchlanish usulla i, medi a siya, ijobiy ik lash, psixop o ilak ika.
Ki ish: Inson hayo i da omida u li aziya la da ash ish yoki anksiye e hola ini
boshdan kechi adi. Bu hola oda da noma’lumlik, xa o i yoki s ess bilan bog‘liq
bo‘lib, insonning uhiy a jismoniy hola iga sezila li a’si ko‘ sa adi. Tash ish — bu
abiiy emo sional hola bo‘lsa-da, uning o iqcha da ajada kuchayishi insonning
kundalik aoliya ini, ij imoiy munosaba la ini a umumiy uhiy hola ini izdan
chiqa ishi mumkin. Zamona iy hayo su ’a ining ezlashu i, aqoba ning kuchayishi
a axbo o oqimining ko‘pligi insonla da psixologik bosimni oshi moqda. Ayniqsa
yoshla a aol ishchi qa lam akilla i o asida s ess a anksiye e da ajasining o ishi
ko‘plab psixologik muammola ni kel i ib chiqa moqda. Shu bois, bugungi kunda
ash ish hola ini o‘ ganish a uni kamay i ishning sama ali yo‘lla ini opish muhim
ilmiy a amaliy masalaga aylanmoqda. Ushbu maqolada emo sional ba qa o lik,
inchlanish usulla i, medi a siya, ijobiy ik lash hamda psixop o ilak ika osi ala i
o qali ash ish hola ini kamay i ishning ilmiy asosla i a amaliy jiha la i yo i ib
be iladi.
Adabiyo la ahlili a me odla Tash ish hola ini o‘ ganish psixologiya anida eng
muhim yo‘nalishla dan bi i hisoblanadi. Ko‘plab mahalliy a xo ijiy olimla insondagi
anksiye e hola ining sababla i, kechish mexanizmla i hamda uni kamay i ish usulla i
haqida adqiqo la olib bo gan. Jumladan, S. Abdullaye a (2020) o‘z adqiqo la ida
ash ish hola ining uhiy hola a s ess da ajasi bilan be osi a bog‘liqligini
a’kidlaydi. Unga ko‘ a, ash ishning kuchayishi insonning ik lash qobiliya i, diqqa
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 02, Issue 09, 2025
36 CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD uni e salcon e ence.us
ma kazlashu i a kay iya iga salbiy a’si ko‘ sa adi. R. Alimo (2021) esa psixologik
bosim a ash ish o‘ asidagi munosaba ni o‘ ganib, ij imoiy omilla — ya’ni oila, ish
muhi i, a o dagila ning munosaba i kabi sababla inson uhiya iga sezila li a’si
ko‘ sa ishini aniqlagan. Shu bilan bi ga, zamona iy psixologiyada inchlanish
usulla i, medi a siya a ijobiy ik lash o qali ash ishni kamay i ish sama ali deb
opilgan. Ushbu maqolani ayyo lash ja ayonida ilmiy maqolala , psixologik
adabiyo la hamda in e ne manbala ahlil qilindi. Tadqiqo da ahliliy-me odik
yondashu dan oydalanildi. Ya’ni ma jud naza iy manbala asosida
psixop o ilak ika a emo sional ba qa o likni mus ahkamlo chi usulla o‘ ganilib,
ula eal hayo dagi amaliy misolla bilan ahlil qilindi.
Muhokama: Tash ish hola i ha bi inson hayo ida uch aydigan abiiy psixologik
ja ayon bo‘lsa-da, uning da omiy a kuchli shakli insonning uhiy hola iga salbiy
a’si ko‘ sa adi. Bunday hola da odam ez cha chaydi, diqqa ini jamlay olmaydi,
ij imoiy muloqo dan chekinishga moyil bo‘ladi. Shuningdek, kuchli anksiye e insonda
s ess da ajasini oshi adi, bu esa sog‘liq bilan bog‘liq muammola ni kel i ib chiqa adi.
Tadqiqo la shuni ko‘ sa adiki, ash ish hola ini kamay i ish uchun bi nech a sama ali
yondashu la ma jud. A alo, inson o‘zini anglash a hissiyo la ini boshqa ishni
o‘ ganishi za u . Ijobiy ik lash bu bo ada eng muhim omilla dan bi i hisoblanadi,
chunki u insonni hayo dagi ijobiy omonla ga e’ ibo qa a ishga undaydi. Shu bilan
bi ga, medi a siya, chuqu na as olish mashqla i a spo bilan shug‘ullanish o qali
emo sional ba qa o likni iklash mumkin. Psixop o ilak ika cho ala iga mun azam
amal qilish — ya’ni dam olish, sog‘lom uyqu, ij imoiy muloqo a se imli
mashg‘ulo la ga aq aj a ish — psixologik bosimni kamay i adi. Odamla o‘z his-
uyg‘ula ini yashi ish o‘ niga ula ni ahlil qilib, ula ni o‘g‘ i yo‘nal i ishni o‘ gansa,
ash ish da ajasi ancha pasayadi. Shu a zda, inson na aqa ichki inchlikka, balki
umumiy uhiy hola ning sog‘lomlashishiga ham e ishadi.
Na ijala : O‘ kazilgan ahlilla shuni ko‘ sa adiki, ash ish (anksiye e) hola i ko‘p
holla da insonning ichki kechinmala i, hayo dagi bosimla a s ess da ajasi bilan
chamba chas bog‘liqdi . Bu hola ning da om e ishi insonning umumiy uhiy hola i,
ish aoliya i a ij imoiy munosaba la iga salbiy a’si ko‘ sa adi. Shu sababli ash ishni
o‘z aq ida aniqlash a uni kamay i ish usulla ini qo‘llash muhim ahamiya ga ega.
Taj iba a kuza u la asosida aniqlanishicha, inchlanish usulla i, medi a siya a
ijobiy ik lash insonning hissiy ba qa o ligini iklashda sama ali osi a hisoblanadi.
Shu bilan bi ga, psixop o ilak ika cho ala iga ioya qilish — ya’ni mun azam dam
olish, jismoniy mashqla bilan shug‘ullanish, sog‘lom uyqu a ij imoiy muloqo da aol
bo‘lish — psixologik bosimni kamay i ishda ka a ol o‘ynaydi. Shunday qilib, inson
o‘z hissiyo la ini nazo a qilishni, salbiy ik la ni ijobiy yo‘nalishga o‘zga i ishni
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 02, Issue 09, 2025
37 CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD uni e salcon e ence.us
o‘ ganganida, emo sional ba qa o lik hola iga e ishadi. Na ijada, ash ish da ajasi
pasayadi a shaxsning hayo si a i yaxshilanadi.
Xulosa: Yig‘ilgan ma’lumo la a o‘ kazilgan ahlilla shuni ko‘ sa adiki, ash ish
(anksiye e) hola i inson uhiya ida abiiy ja ayon bo‘lsa-da, uning kuchayib bo ishi
hayo si a iga salbiy a’si ko‘ sa adi. Ha bi insonda ash ishning sababla i u licha
bo‘lib, ula ko‘pincha s ess, ichki kechinmala yoki ashqi bosim na ijasida yuzaga
keladi. Shu sababli, bu hola ni aq ida aniqlash a uni kamay i ishning sama ali
yo‘lla ini qo‘llash muhimdi . Tadqiqo na ijala iga ko‘ a, ijobiy ik lash, medi a siya,
inchlanish usulla i a psixop o ilak ika insonning uhiy ba qa o ligini iklashda eng
sama ali usulla hisoblanadi. Bu usulla insonni ichki inchlikka olib bo adi, psixologik
bosimni kamay i adi a emo sional ba qa o likni mus ahkamlaydi. Shunday qilib,
ash ish hola ini o‘liq ba a a e ish emas, balki uni boshqa ishni o‘ ganish ha bi
insonning uhiy saloma ligi uchun muhim hisoblanadi. Inson o‘z his- uyg‘ula ini
anglab, ula ni ijobiy yo‘nalishda boshqa ishni o‘ gansa, hayo ga bo‘lgan munosaba i
yanada sog‘lom a ba qa o bo‘ladi.
Adabiyo la o‘yxa i:
1. Abdullaye a, S. (2020). S ess a uhiy ba qa o likning inson saloma ligiga
a’si i. Toshken : Fan a exnologiya nash iyo i.
2. Alimo , R. (2021). Psixologik bosim a ash ish hola ining shakllanish omilla i.
Sama qand: Ilm ziyo.
3. Jo‘ aye , A. (2022). Inson uhiy hola i a emo sional boshqa u exnikala i.
Toshken : Yangi as a lodi.
4. Ka imo a, D. (2019). Tash ish, dep essiya a ula ni yengish yo‘lla i. Toshken :
O‘zbekis on Milliy uni e si e i nash iyo i.
5. No boye a, N. (2023). Medi a siya a ijobiy ik lashning psixologik oydasi.
Namangan: Ziyo nu i.
6. Tu suno , B. (2022). Psixop o ilak ika a shaxs uhiy saloma ligi. Buxo o: Ilmiy
me os.
7. Yo‘ldoshe a, M. (2021). Emo sional ba qa o likni shakllan i ish usulla i.
Fa g‘ona: Yangi hayo .
