AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
Pedagogika, psixologiya anla iga ix isoslashgan ilmiy ju nal
ISSN: 3060-4613
Pedagogika anla i
Pedagogika naza iyasi. Pedagogik a’limo la a ixi
Ta’lim a a biya naza iyasi a me odikasi (sohala bo‘yicha)
Maxsus pedagogika
Jismoniy a biya a spo mashg‘ulo la i naza iyasi a me odikasi
Kasb-huna a’limi naza iyasi a me odikasi
Elek on a’lim naza iyasi a me odikasi ( a’lim sohala i a bosqichla i bo‘yicha)
Ta’limda menejmen
Mak abgacha a’lim a a biya naza iyasi a me odikasi
Ij imoiy pedagogika
Ta ix anla i
Psixologiya anla i
Fizika-ma ema ika anla i
Kimyo anla i
Biologiya anla i
Falsa a anla i
Filologiya anla i
Geog a iya anla i
13.00.00
13.00.01
13.00.02
13.00.03
13.00.04
13.00.05
13.00.06
13.00.07
13.00.08
13.00.09
07.00.00
19.00.00
01.00.00
02.00.00
03.00.00
09.00.00
10.00.00
11.00.00
2025
№11
MAKTABGACHA
VA MAKTAB
TA’LIMI VAZIRLIGI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI Elek on nash . 310 sahi a,
4-noyab , 2025-yil.
Muassis: “Tadbi ko a ishbila mon” MChJ
Hamko la imiz: O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab
a’limi azi ligi, O‘zbekis on milliy pedagogika uni e si e i
BOSH MUHARRIR:
Ka imo a E’zoza Gapi jano na – O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab a’limi azi i
BOSH MUHARRIR O‘RINBOSARI:
Ib agimo a Gulsanam Ne’ma o na – Pedagogika anla i dok o i, p o esso
TAHRIRIYAT KENGASHI A’ZOLARI
Ib agimo X.I. – pedagogika anla i dok o i, akademik
Shouma o G‘.B. – psixologiya anla i dok o i, akademik
Qi g‘izboye A.K. – Тa ix anla i dok o i, p o esso
Jamoldino a O.R. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Sha ipo Sh.S. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
She muhammado B.Sh. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Ma’mu o B.B. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Mad aximo a F.R. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Kalono M.B. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Nabiye D.X. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Qo‘ldoshe Q. M. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Ik amxano a F.I. – ilologiya anla i dok o i, p o esso
Ismagilo a F.S. – psixologiya anla i dok o i, p o esso (Rossiya)
S oyuxina N.Yu. – psixologiya anla i nomzodi, do sen (Rossiya)
Magauo a A.S. – pedagogika anla i dok o i, p o esso (Qozog‘is on)
Rejep O‘zyu ek – psixologiya anla i dok o i, p o esso (Tu kiya)
Wookyu Cha – Ko eya milliy a’lim uni e si e i ek o i (Ko eya)
Polonniko A.A. – psixologiya anla i nomzodi, do sen (Bela us)
Mizaye a F. O. – Pedagogika anla i dok o i, do sen
Baybaye a M.X. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Muxsiye a A.T. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Aliye B. – alsa a anla i dok o i, p o esso
G‘a u o D. O. – alsa a anla i dok o i (Phd)
Shomu odo R.T. – iq isodiyo anla i nomzodi (PhD), do sen
Mi zaye a F. O. – pedagogika anla i dok o i (DSc), do sen
Jalilo a S.X. – psixologiya anla i nomzodi (PhD), do sen
Ba aye M.M. – psixologiya anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Usmono a D.I. – Sama qand iq isodiyo a se is ins i u e do sen i
Sai naza o I. – alsa a anla i dok o i, p o esso
Nema o Sh.E. – pedagogika anla i nomzodi (PhD)
Tillashayxo a X.A. – psixologiya anla i nomzodi (PhD), do sen
Yuldashe a F.I. – pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD),do sen
Doniyo o S. M. –“Yangi O‘zbekis on” a “P a da Vos oka” gaze ala i ah i iya i DM bosh muha i i, O‘zbekis on
Respublikasida xizma ko‘ sa gan ju nalis , ilologiya anla i nomzodi (PhD)
Yuldashe a D.B. – ilologiya anla i bo‘yicha alsa a (PhD) dok o i, do sen
Tang iye A. T. – Toshken da la iq isodiyo uni e si e i ka ed a p o esso i
Ashu o R. R. – psixologiya anla i bo'yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Panjiye M. A. – Qashqada yo iloya i Mak abgacha a mak ab a’limi boshqa masi boshlig‘ining bi inchi
o‘ inbosa i
Xudaybe gano N. A. – Xo azm Ma'mun akademiyasi Tabiiy anla bo‘limining ka a ilmiy xodimi, biologiya anla i
bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
“Mak abgacha a mak ab a’limi”
ju nali
26.09.2023-yildan
O‘zbekis on Respublikasi P eziden i
Adminis a siyasi huzu idagi Axbo o
a omma iy kommunika siyala
agen ligi omonidan №С-5669363
eyes aqami a ibi bo‘yicha
o‘yxa dan o‘ kazilgan.
Li senziya aqami: №136361
EDITOR-IN-CHIEF:
Ka imo a E’zoza Gapi zhano na – Minis e o Pe school and School Educa ion o he Republic o Uzbekis an
DEPUTY EDITOR-IN-CHIEF:
Ib agimo a Gulsanam Ne’ma o na – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
EDITORIAL BOARD MEMBERS:
Ib agimo X.I. – Doc o o Pedagogical Sciences, Academician
Shouma o G‘. B. – Doc o o Psychological Sciences, Academician
Qi g‘izboye A. K. – Doc o o His o ical Sciences, P o esso
Jamoldino a O.R. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Sha ipo Sh.S. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
She muhammado B.Sh. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Ma’mu o B.B. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Mad aximo a F.R. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Kalono M.B. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Nabiye D.X. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Koldoshe K. M. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Ik amxano a F.I. – Doc o o Philological Sciences, P o esso
Ismagilo a F.S. – Doc o o Psychological Sciences, P o esso (Russia)
S oyuxina N.Yu. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso (Russia)
Magauo a A.S. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso (Kazakhs an)
Rejep O‘zyu ek – Doc o o Psychological Sciences, P o esso (Tu key)
Wookyu Cha – P esiden o he Na ional Uni e si y o Educa ion, Ko ea (Sou h Ko ea)
Polonniko A.A. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso (Bela us)
Mizaye a F. O. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Baybaye a M.X. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Muxsiye a A.T. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Aliye B. – Doc o o philosophy, p o esso
Ga u o D. O. – Doc o o Philosophy (PhD)
Shomu odo R.T. – Candida e o Economic Sciences (PhD), Associa e P o esso
Mi zaye a F. O. – Doc o o Pedagogical Sciences (DSc), Associa e P o esso
Jalilo a S.X. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Ba aye M.M. – Doc o o Philosophy in Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Usmono a D.I. – Associa e P o esso , Sama kand Ins i u e o Economics and Se ice
Sai naza o I. – Doc o o philosophy, p o esso
Nema o Sh.E. – Candida e o Pedagogical Sciences (PhD)
Tillashayxo a X.A. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Yuldashe a F.I. – Doc o o Philosophy in Pedagogical Sciences (PhD), Associa e P o esso
Doniyo o S. M. – Edi o -in-Chie o he Edi o ial Boa d o he newspape s "Yangi Uzbekis on" and "P a da
Vos oka", Hono ed Jou nalis o he Republic o Uzbekis an, Candida e o Philological Sciences (PhD)
Yuldashe a D.B. – Doc o o Philosophy (PhD) in Philological Sciences, Associa e P o esso
Tang iye A.T. – is a p o esso o Tashken S a e Uni e si y o Economics
Ashu o R. R. – Doc o o Philosophy (PhD) in Psychology, Associa e P o esso
Panjiye M. A. – Fi s Depu y Head o he Depa men o P eschool and School Educa ion o he Kashkada ya Region
Khudaibe gano N. A. – Senio Resea che o he Depa men o Na u al Sciences o he Kho ezm Mamun
Academy, Doc o o Philosophy (PhD) in Biological Sciences
“Mak abgacha a mak ab a’limi” ju nali O‘zbekis on Respublikasi Oliy a es a siya
komissiyasining quyidagi qa o la iga asosan pedagogika a psixologiya anla i bo‘yicha
alsa a dok o i (PhD) hamda an dok o i (DSc) ilmiy da ajasiga alabgo la ning disse -
a siyala idagi asosiy ilmiy na ijala ni chop e ish uchun milliy ilmiy nash la o‘yxa iga
ki i ilgan:
Pedagogika anla i bo‘yicha: OAK Kengashi a siyasi (26.08.2024-y.,
№11-05-4381/01) asosida:
• Ekspe kengashi (29.10.2024-y., №10)
• Rayosa qa o i (31.10.2024-y., №363/5)
Psixologiya anla i bo‘yicha: Toshken da la pedagogika uni e si e i mu ojaa iga
asosan OAK a siyasi (24.04.2025-y., №11-05-2566/01):
• Ekspe kengashi (25.05.2025-y., №10)
• Rayosa qa o i (08.05.2025-y., №370/5)
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
4
2025-yil, noyab , 11-son
MUNDARIJA
Oilaning mak abgacha yoshdagi bolala es e ik a biyasidagi o‘ ni ..............................................................24
Abdullaye a Ma’sudaxon Abdubannaye na
Boʻlajak in o ma ika oʻqi u chila ini pedagogik aoliya ga me odik ayyo lash exnologiyala i ......................27
Abdubannoye a Muxlisaxon Iqboljon qizi, Abdullaye Alibek Qodi aliye ich
Oliy a’lim muassasala ida bulu li xizma la dan oydalanish za u iya i .........................................................30
Abdullaye Alibek Qodi aliye ich, Tu daliye a Muslimaxon Jahongi qizi
Raqamli exnologiyala yo damida o epiano chalishni o‘ ga ish me odikasi ..............................................34
Abdu axobo a Nilu a Abdumannon qizi
Mak abda izika anini o‘qi ishda inno a sion yondashu .............................................................................38
Alinaza o a Mah uza
Tasa u dagi “komil inson” konsepsiyasining hozi gi a’lim izimida
shaxsga yo‘nal i ilgan yondashu si a ida alqini ..........................................................................................43
Aqilxono Saidolimxon Abdu ashid o‘g‘li
Tabiiy-ilmiy sa odxonlikni shakllan i ish omilla i a pedagogik sha -sha oi la ............................................48
Cho iye a Gulbaxo Sho emi o na
Robo o exnika anini o‘qi ishda axbo o exnologiyala idan oydalanib mus aqil a’limni ashkil e ish .......... 53
Elmono Si ojiddin Mamadiya o ich
Xalqa o baholash das u la ida boshlang‘ich sin o‘qu chila ining
o‘qish sa odxonligini baholash bo‘yicha jahon aj ibasi ...............................................................................58
E gashe a S. T.
Boshlang‘ich a’limda abiiy anla o qali o‘qu chila ning kogni i salohiya ini i ojlan i ish .........................61
Eshmama o a Dilnoza Jo li qizi
Mak abgacha yoshdagi bolala ning aqliy salohiya ini oshi ishda a biyachi maho a i .................................. 64
Ka imo a Gulzodaxon Ma u jon qizi
Bo‘lajak exnologik a’lim o‘qi u chila ining kasbiy kompe ensiyala ini i ojlan i ishni akomillash i ish .......68
Hojika imo a Gulasal Tadjialiye na
Xo ijiy alabala ga o‘zbek ilini o‘ ga ishda elek on pla o mala ya a ish ....................................................71
Jo‘ aye a Ma luba
Bo‘lajak o‘qi u chila uchun aqamli a’lim muhi ini modellash i ish a uning sama ado lik omilla i .............74
Komilo a Z. X.
O‘qi u chi kasbiy aoliya ida muloqo madaniya i .........................................................................................80
M. Yu. Mahkamo a
Psixologiya anini o‘qi ishda zamona iy pedagogik exnologiyala a
alabala da ahliliy ik lashni shakllan i ish masalala i ..................................................................................86
Madazizo a Dil uza Raxma ullaye na
In eg a ing Lis ening and Speaking Skills in ESP (English o Speci ic Pu poses) Classes ......................... 90
Madina Tila o a
Bolala ni mak abga ayyo lash ja ayonida ney opedagogik yondashu la ...................................................94
N. O. Saido a
Tibbiyo oliy a’lim muassasala ida adiologiya anini o‘qi ishda
aqamli exnologiyala ning me odologik oli..................................................................................................99
Naza o a Gulchex a Shux a djono na
Ijodko lik ushunchasining mohiya i a uning a’limdagi oli .........................................................................103
Ochilo a Dilba Is oilo na
Alaliyani boshqa nu qiy nuqsonla bilan a qli xa ak e is ikasi ......................................................................108
O ipo a Zilola
Ingliz ilini o‘qi ishda sugges opediya me odini jo iy e ishning sama ado ligi ...............................................113
Pula o a Si o a Abdu azzoq qizi
Oliy a‘lim muassasala i meneje la ining kasbiy-boshqa u kompe en ligi ushunchasi a
uning a kibiy qismla i ...................................................................................................................................118
Qa shiboye Sha o Egamnaza o ich
Koo dina sion qobiliya la ni i ojlan i ishning yosh badmin onchila exnik- ak ik ayyo ga ligiga a’si i .......122
Qu bano a Ilmi a Alishe qizi
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
5
2025-yil, noyab , 11-son
Blended Lea ning .........................................................................................................................................125
Qu andiko a Xadicha
Fizika da sla ida zamona iy axbo o exnologiyala idan oydalanish ...........................................................129
Raxmano Valijon Tu daliye ich, O‘ azaliye Alijon Xasan o‘g‘li
“Qu ilish ja ayonla i exnologiyasi” anida loyihalash kompe en ligining a kibiy uzilmasi a
uni aqamli a’limga moslash i ish.................................................................................................................135
Raxmono a Nazoka Uma aliye na
Vi agen exnologiyala asosida alabala mediamen ali e ini i ojlan i ishda
sun’iy in ellek (AI) das u la idan oydalanishning ahliliy modeli ..................................................................140
Rus amo a Nodi a Rus amo na
Talabala da koope a i a’lim asosida mo i a siyani i ojlan i ish usulla i ....................................................145
Si o a Toshma o a
STEAM yondashu i asosida boshlang‘ich sin o‘qu chila ida k ea i kompe ensiyani
shakllan i ishning za u iya i ..........................................................................................................................149
Tashibeko a Munoja Xoshimo na
Musiqa a’limining pedagogik asosla i a me odik izimi ..............................................................................153
Toshpula o a Saida Kuzibae na
Texnologiya anini o‘qi ishda eng sama ali me odla dan oydalanish ...........................................................158
Tu diye a Shahzoda Eshda la qizi
Enhancing Uni e si y S uden s’ Sel -Di ec ed Lea ning Th ough Ed ech Tools ...........................................161
Ulashe a Loba
Fanla a o loyiha ishla ini ashkil e ish o qali o‘qu chila ning dizayn ik lash salohiya ini oshi ish ................ 164
Valiye a Na giza A hamboye na
Alohida a’lim eh iyojiga ega o‘qu chila ning kasbiy aoliya ga ayyo lashning
pedagogik-psixologik asosla i.......................................................................................................................169
Xakimo a Sa inoz Sha i jon qizi
Sun’iy in ellek asosida ya a ilgan a’lim pla o mala i: sama ado lik ahlili a pedagogik yondashu la ......173
Xanbabaye Xakimjon Ik amo ich, E kino Jasu bek Hasanjon o‘g‘li
Tasa u dagi “muhosaba” a “ a akku ” amalla ining o‘z-o‘zini e leksiya me odla i si a ida qo‘llanilishi .....176
Xoshimo Nu iddin Mamadaliye ich
Milliy spo a omma iy o‘yinla ning badiiy-es e ik ahamiya i .......................................................................182
Yaxyaye a Sojida Abdu ahimo na
O a-ona meh ining bola psixologiyasiga a’si i .............................................................................................185
Yulchiye a Shohsanam Dilshod qizi
Nu q i ojlаnishi o qаdа qolgаn bolаlа dа qo‘llаnilаdigаn inno а sion usullа i sаmа аdo ligi ......................189
Аhmedo а Nа gizа Muzа а o nа
Факторы, сдерживающие развитие науки в контексте требований к диссертационным работам ....... 193
Зайналов Жахонгир Расулович, Нурмухамедов Аббос Мамадалиевич, Шадманов Камолиддин Кажакджанович,
Самигова Нодира Хамидуллаевна
Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................197
Наимова Мафтунабону Файзулложоновна
Психологическая консультация: современная практика, задачи и перспективы развития ..................203
Раупова Шохида Ахроровна
Подготовка будущих педагогов к инклюзивному обучению детей
с ограниченными возможностями здоровья: задачи и перспективы ......................................................207
Сайфутдинова Насиба Нурматовна
Формирование иноязычной грамотности у курсантов военных вузов:
социально-психологические факторы.......................................................................................................211
Сулейманова Нилуфар Камиловна
O‘qi u chi shaxsiy kompe ensiyasining mohiya i a pedagogik aoliya dagi o‘ ni ........................................214
Abdi axmono a Gulis on Muza a qizi
Bolala da axloqiy qad iya la ni shakllan i ish ja ayonining milliy a umuminsoniy amoyilla i ......................218
Abdumu alipo a Gulshodaxon Nu bek qizi
Fuqa olik jamiya ida huquqiy madaniya a uni i ojlan i ish ja ayonla i ......................................................221
Abdusalimo a Shaxnoza Qudu a ullaye na
Taʼlim menejmen i izimida o‘qi u chining nu q madaniya ini i ojlan i ish s a egiyala i ..............................224
Abduxalilo a I oda Nozimxono na
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
6
2025-yil, noyab , 11-son
O‘zbekis onda yoshla ni ij imoiy-pedagogik hamko likda a biyalashda
“Uzluksiz ma’na iy a biya konsepsiyasi”ning us u o azi ala i ..................................................................229
Abi o a Umida Naza o na
Bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila ini inklyuzi a’lim sha oi ida di e ensiyalash i ilgan da s
mashg‘ulo la ini ashkil e ishga o‘ ga ish (kompe en ligini shakllan i ish/ i ojlan i ish) usulla i.....................232
Adhamo a Diyo a Sanja qizi
Musobaqa aoliya i sama ado ligini oshi ishda sambochila ning ene giya sa i a
iklanish mexanizmla i ahliliy .......................................................................................................................239
Tang iye Abduka im To ashe ich
Aksiologik yondashu asosida bo‘lajak jismoniy a biya o‘qi u chila ining ha aka aolligini
akomillash i ishning ij imoiy-pedagogik za u iya i ........................................................................................244
Ha izo Shah iyo Sha ka o ich
Bo‘lajak a biyachila ning ans e sal: anqidiy a inno a sion ik lash kompe ensiyala i ............................248
Jaloliddino a Ma unaxon Mahmudjon qizi
Axbo o ning gnoseologik mohiya i ................................................................................................................ 256
Kamolo a Munoja xon Jaloldino na
Mak abgacha yoshdagi bolala nu qini i ojlan i ish yo‘lla i ..........................................................................259
Mama o a Aziza Bo‘ iboye na
Akademik li seyla da kimyo anini o‘qi ishda aqamli a’lim exnologiyala idan oydalanish imkoniya la i .... 262
Maxamadiye Sha o iddin Jumaboye ich
Pedagogik oliy a’limda alabala ning kasbiy ij imoiylashu ini
ko po a i madaniya asosida i ojlan i ish me odikasi.................................................................................267
Maxkamo a Dila uz Aliye na
Bo‘lajak o‘qi u chila uchun xo ijiy illa ni o‘qi ishda ling omadaniy yondashu ...........................................271
No mama o a Kamola Gulmama qizi
O‘zbek ili izohli lug‘a ida ibo ala ning g amma ik a si i (bosh komponen li ibo ala misolida) ....................274
S. Sh. Azama o a
Oila ins i u i a gende englikni a’minlashning ij imoiy-huquqiy muammola i .............................................277
Salaye a Aziza Muhamma mu o qizi
Gende yondashu asosida alaba-qizla da anqidiy ik lashni i ojlan i ishning namuna iy mezonla i .......282
Xolo a Mohigul Sha ka o na
Pedagogika yo‘nalishi alabala i huquqiy sa odxonligini i ojlan i ish me odla ini akomillash i ish .............287
Xudoybe gano A ham
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ida leksik komponen likni TRIZ exnologiyasi yo damida i ojlan i ish ............291
Zoki o a Sohiba Mux o aliye na, Fayzullaye a Nazoka Uchqun qizi
Цифровизация и трансформация образования как социально-педагогическое явление ....................295
Кадирова Наргиза Азаматовна
Методика формирования креативного мышления у студентов-филологов
на основе проблемно-ориентированных заданий (на материале английского языка) .........................298
Мамырбаева Дина
Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................304
Наимова Мафтунабону Файзулложоновна
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
27
MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ
2025-yil, noyab , 11-son
BOʻLAJAK INFORMATIKA
OʻQITUVCHILARINI
PEDAGOGIK FAOLIYATGA
METODIK TAYYORLASH
TEXNOLOGIYALARI
Abdubannoye a Muxlisaxon Iqboljon qizi
70610105-Ta’limda axbo o exnologiyala i
mu axassisligi 2-ku s magis an i
Abdullaye Alibek Qodi aliye ich
Qo‘qon DU do sen i, pedagogika anla i dok o i DSC
Anno a siya: Ushbu maqolada zamona iy axbo o jamiya i sha oi ida bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini pedagogik aoli-
ya ga me odik ayyo lashning ilmiy-naza iy asosla i a amaliy exnologiyala i ahlil qilingan. Tadqiqo da me odik ayyo -
lashning pedagogik-psixologik amoyilla i, me odik kompe en lik a kibiy qismla i, loyiha iy a’lim, hola la usuli, kollabo-
a i a’lim kabi zamona iy exnologiyala ahlili amalga oshi ilgan. Shuningdek, aqamli exnologiyala asosida me odik
ayyo lashning yangi yo‘nalishla i, sun’iy in ellek ning me odik ayyo lashdagi oli a ahamiya i o‘ ganilgan. Maqolada
bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini me odik ayyo lash si a ini oshi ish yo‘nalishla i akli e ilgan bo‘lib, ula ning amaliyo ga
jo iy e ilishi na ijasida a’lim si a ining oshishi ku ilmoqda.
Kali so‘zla : in o ma ika o‘qi u chila i, mobil me odik izim, aqamli sa odxonlik, zamona iy a’lim exnologiyala i, a’lim
ja ayoni, inno a sion yondashu la , o‘qi u chila ni ayyo lash.
Abs ac : This a icle analyzes he scien i ic- heo e ical ounda ions and p ac ical echnologies o me hodological aining
o u u e compu e science eache s o pedagogical ac i i y in he condi ions o he mode n in o ma ion socie y. The s udy
examines he pedagogical and psychological p inciples o me hodological aining, he componen s o me hodological
compe ence, p ojec -based lea ning, case s udies, and mode n echnologies such as collabo a i e lea ning. In addi ion,
new di ec ions o me hodological aining based on digi al echnologies, as well as he ole and impo ance o a i icial
in elligence in me hodological p epa a ion, a e explo ed. The a icle p oposes di ec ions o imp o ing he quali y o me h-
odological aining o u u e compu e science eache s, he implemen a ion o which is expec ed o enhance he quali y
o educa ion.
Key wo ds: compu e science eache s, mobile me hodological sys em, digi al li e acy, mode n educa ional echnologies,
educa ional p ocess, inno a i e app oaches, eache aining.
Аннотация: В статье анализируются научно-теоретические основы и практические технологии методической
подготовки будущих учителей информатики к педагогической деятельности в условиях современного информа-
ционного общества. В исследовании анализируются педагогические и психологические принципы методической
подготовки, компоненты методической компетентности, проектное обучение, кейс-стади, а также современные
технологии, такие как обучение в сотрудничестве. Также рассматриваются новые направления методической под-
готовки, основанные на цифровых технологиях, роль и значение искусственного интеллекта в методической под-
готовке. В статье предлагаются направления повышения качества методической подготовки будущих учителей
информатики, внедрение которых в практику позволит повысить качество образования.
Ключевые слова: учителя информатики, мобильная методическая система, цифровая грамотность, совре-
менные образовательные технологии, образовательный процесс, инновационные подходы, подготовка учителей.
KIRISH
Zamona iy axbo o jamiya ida aqamli ans o ma siya ja ayonla i ba cha sohala ni, shu jumladan a’lim
izimini ham chuqu qam ab olmoqda. In o ma ika ani mak ab a’lim das u ining s a egik ahamiya ga ega
bo‘lgan a kibiy qismiga aylanib, aqamli exnologiyala asosida qu ilayo gan yangi iq isodiyo a jamiya uchun
za u bo‘lgan kad la ayyo lashning muhim osi asi hisoblanadi. Shu bilan bi ga, bo‘lajak in o ma ika o‘qi u -
chila ini si a li ayyo lash, ula ni na aqa an mazmuni, balki pedagogik maho a a me odik kompe en lik bilan
qu ollan i ish dolza b muammo si a ida namoyon bo‘lmoqda. So‘nggi yilla da O‘zbekis on Respublikasida a’lim
sohasida olib bo ilayo gan isloho la , xususan, “Raqamli O‘zbekis on-2030” s a egiyasi a “Yangi O‘zbekis-
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI 2025-yil, noyab , 11-son
28
MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ
onning o‘sib kelayo gan a lodi” konsepsiyasi bo‘lajak o‘qi u chila ni ayyo lashga bo‘lgan alabla ni sezila li
da ajada oshi di. Ayniqsa, in o ma ika o‘qi u chila i aqamli as alabla iga ja ob be a oladigan, zamona iy
axbo o -kommunika sion exnologiyala ni pux a egallagan, me odik jiha dan ayyo mu axassisla bo‘lishla i
za u .
Ushbu maqolaning maqsadi – bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini pedagogik aoliya ga me odik ayyo -
lashning zamona iy exnologiyala ini akli e ish a ula ning sama ado ligini oshi ish yo‘nalishla ini ishlab
chiqishdan ibo a . Tadqiqo ning dolza bligi zamona iy a’lim ja ayoniga qo‘yilayo gan yangi alabla , aqamli
exnologiyala ning jadal i ojlanishi hamda in o ma ika anining uzluksiz a ishda yangilanishi bilan bog‘liq.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI
Hozi gi aq da bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini me odik ayyo lash masalala i bi qa o adqiqo chila
omonidan o‘ ganilmoqda. M. To‘ aye a o‘z adqiqo la ida o‘qi u chining me odik kompe en ligi ushunchasini
chuqu yo i ib be gan bo‘lsa, Sh. Shodmono a in o ma ika o‘qi u chisini kasbiy aoliya ga ayyo lashning peda-
gogik asosla ini ahlil qilgan [2; 4]. Xalqa o miqyosda D. H. Jonassen muammoli a’lim muhi la ini loyihalash
masalala ini, S. Pape esa bolala da kompyu e o qali k ea i ik lashni shakllan i ish usulla ini o‘ gangan [3; 9].
O‘zbekis onlik adqiqo chi B. Qodi o zamona iy axbo o exnologiyala i asosida o‘qi u chila ni ayyo lash
masalala ini, A. Abdu ahmono esa aqamli iq isodiyo sha oi ida in o ma ika a’limining yangi yo‘nalishla i a
me odik yondashu la ini ahlil qilgan [5; 6]. S. S. G‘ulyamo o‘qi u chila ni aqamli pedagogikaga ayyo lash
exnologiyala i haqida qam o li ma’lumo la be gan [8].
Yuqo idagi adabiyo la ahlili shuni ko‘ sa adiki, bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini me odik ayyo lashning
naza iy asosla i ancha o‘ ganilgan bo‘lsa-da, amaliy exnologiyala a ula ning zamona iy a’lim ja ayoniga
a biq e ilishi masalasi dolza b ahamiya ini saqlab qolmoqda. Shuningdek, sun’iy in ellek , ka a ma’lumo la
(big da a) a bulu li exnologiyala kabi sohala ning i ojlanishi me odik ayyo lash mazmunini yangilashni
aqozo e moqda.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Tadqiqo ning me odologik asosini sis emali, aoliya ga yo‘nal i ilgan a shaxsga yo‘nal i ilgan yondashu-
la ashkil e adi. Tadqiqo ja ayonida naza iy ahlil, qiyosiy ahlil, modellash i ish hamda umumlash i ish kabi
usulla dan oydalanilgan. Maqolada bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini me odik ayyo lash exnologiyala ini
akomillash i ishning ilmiy-uslubiy jiha la i asoslab be ilgan.
TAHLIL VA NATIJALAR
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini me odik ayyo lashda quyidagi
zamona iy exnologiyala ni qo‘llash sama ali hisoblanadi:
• Loyiha iy a’lim exnologiyala i – bo‘lajak o‘qi u chila ga eal pedagogik muammola ni mus aqil hal
e ish, das u iy mahsulo la ya a ish, o‘qu loyihala ini ishlab chiqish a amalga oshi ish imkoniya ini be adi
[3]. Ushbu exnologiya alabala ning k ea i lik qobiliya ini i ojlan i ish, izlanish aoliya ini shakllan i ishda
muhim ahamiya ga ega. Masalan, “Mak abda sun’iy in ellek asosla ini o‘ ga ish me odikasi” yoki “Robo-
o exnika asosla ini o‘qi ishning in e aol usulla i” kabi loyihala o qali alabala na aqa naza iy bilimla ni,
balki amaliy ko‘nikmala ni ham egallaydila .
• Hola la usuli (Case s udy) – bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila iga eal pedagogik aziya la ni ahlil qilish
a ula ni hal e ish yo‘lla ini opish imkonini ya a adi [4]. Ushbu usul yo damida alabala mu akkab peda-
gogik muammola ga u li yechimla ni opish, o‘z ik la ini asoslash, muqobil a ian la ni muhokama qilish
ko‘nikmasini hosil qiladila . In o ma ika o‘qi ish me odikasi sohasida bu usulni da sda kompyu e das u -
la ini o‘ ga ishda duch kelinadigan qiyinchilikla ni, o‘qu chila ning das u lash illa ini o‘zlash i ishdagi indi-
idual qiyinchilikla ini ahlil e ishda qo‘llash mumkin.
• Kollabo a i a’lim exnologiyala i – gu uh bo‘lib ishlash, bi galikda muammola ni hal e ish a o‘za o
ik almashish asosida amalga oshi iladi. “Aqliy xa i a” (Mind Mapping) usuli kabi kollabo a i a’lim shakl-
la i alabala ga mu akkab me odik ma zula ni izimli shaklda i odalash, ula o‘ asidagi bog‘liqlikla ni aniq
ko‘ sa ish imkoniya ini be adi. Bu esa bo‘lajak o‘qi u chila ning jamoa iy ish ko‘nikmala ini i ojlan i ish,
kollek i ik lash a o‘za o hamko lik qilish qobiliya la ini shakllan i ishda muhim ahamiya ga ega.
• Raqamli exnologiyala asosida me odik ayyo lash – zamona iy sha oi da ayniqsa dolza b yo‘nalish
hisoblanadi. Vi ual a’lim muhi la i (Moodle, Google Class oom), bulu li exnologiyala hamda in e aol
a’lim osi ala i (in e aol doskala , onlayn es izimla i, i ual labo a o iyala ) yo damida da s ja ayonini
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
29
MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ
2025-yil, noyab , 11-son
modellash i ish bo‘lajak o‘qi u chila ning me odik ko‘nikmala ini shakllan i ishda yuqo i sama ado lik
be adi [5].
Sun’iy in ellek exnologiyala i – bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ining indi idual qobiliya a eh iyojla iga
mos me odik ayyo likni ashkil e ish imkonini ya a adi. Adap i o‘qu pla o mala i alabala ning me odik
opshi iqla ni baja ish ezligi a si a ini ahlil qilib, ula ga mos a siyala hamda qo‘shimcha ma e ialla ni akli
e adi. Tadqiqo da omida bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ining me odik ayyo ligi mazmunini quyidagi yo‘na-
lishla da yangilash akli e ildi [6]:
• sun’iy in ellek asosla ini o‘qi ish me odikasi;
• kibe xa sizlik asosla ini o‘ ga ish me odikasi;
• ma’lumo la ahlili asosla ini o‘qi ish me odikasi;
• bulu li exnologiyala a io asosla ini o‘ ga ish me odikasi.
Amaliy ayyo ga likni kuchay i ish bo‘yicha akli la :
• pedagogik amaliyo ni in ensi lash i ish a mak abla da uzluksiz amaliyo ni ashkil e ish;
• aj ibali o‘qi u chila ahba ligida men o lik izimini jo iy e ish;
• zamona iy a’lim exnologiyala i bilan jihozlangan me odik labo a o iyala ni ya a ish.
XULOSA
Tadqiqo na ijala i asosida quyidagi xulosala ga kelindi: bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini me odik ayyo -
lash zamona iy axbo o jamiya i alabla iga mu o iq a zda akomillash i ilishi za u . Bunda loyiha iy a’lim,
hola la usuli a kollabo a i a’lim kabi in e aol exnologiyala dan sama ali oydalanish muhim ahamiya ga ega.
Raqamli exnologiyala , xususan AKT a sun’iy in ellek asosida me odik ayyo lash sama ado ligini oshi ish
imkoniya la i kengay i ilishi lozim. Adap i o‘qu pla o mala i, i ual a’lim muhi la i a bulu li exnologiyala
bo‘lajak o‘qi u chila ning indi idual eh iyojla iga mos ayyo lanishini ashkil e ishga yo dam be adi.
Me odik ayyo lash mazmunini sun’iy in ellek , kibe xa sizlik, ma’lumo la ahlili, bulu li exnologiyala
hamda IoT (In e ne o Things) kabi zamona iy yo‘nalishla bilan boyi ish alab e iladi. Amaliy ayyo ga likni
kuchay i ish, men o lik izimini jo iy e ish a me odik labo a o iyala ni ya a ish o qali bo‘lajak o‘qi u chila ning
amaliy ko‘nikmala ini shakllan i ish sama ado ligini oshi ish mumkin. Bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ini
me odik ayyo lash si a ini moni o ing qilish izimi naza iy bilimla , amaliy ko‘nikmala , k ea i lik a e leksiya
da ajasi asosida shakllan i ilishi maqsadga mu o iqdi . Takli e ilayo gan yondashu a exnologiyala ni amali-
yo ga jo iy e ish bo‘lajak in o ma ika o‘qi u chila ining me odik kompe en ligini sezila li da ajada oshi adi. Na i-
jada ula aqamli as alabla iga ja ob be a oladigan, mus aqil ik laydigan hamda ijodiy yondashu ga ega
mu axassisla si a ida shakllanadila .
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i:
1. Педагогика: энциклопедия. / Туз. Ж. Ғ. Йўлдошев, С. А. Қудратов. – Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси,
2021. – 480 б.
2. To‘ aye a, M. (2020). O‘qi u chining me odik kompe en ligi: naza iya a amaliyo . Xalq a’limi ju nali, №4, 45–49-be la .
3. Jonassen, D. H. (2019). Lea ning o Sol e P oblems: A Handbook o Designing P oblem-Sol ing Lea ning En i on-
men s. Rou ledge. – 466 p.
4. Shodmono a, Sh. (2022). In o ma ika o‘qi u chisini kasbiy aoliya ga ayyo lashning pedagogik asosla i. Pedagogika
anla i dok o i disse a siyasi. Toshken . – 245 b.
5. Qodi o , B. (2021). Zamona iy axbo o exnologiyala i asosida o‘qi u chila ni ayyo lash. Ta’lim a inno a siyala ju -
nali, №2, 32–37-be la .
6. Abdu ahmono , A. (2023). Raqamli iq isodiyo sha oi ida in o ma ika a’limi: yangi yo‘nalishla a me odik yondashu -
la . Mak ab a hayo ju nali, №1, 12–16-be la .
7. Azizxo‘jaye a, N. (2019). Pedagogik a’lim si a ini moni o ing qilish izimi. TDPU ilmiy-uslubiy ju nali, №3, 18–23-be la .
8. G‘ulomo , S. S. (2022). O‘qi u chila ni aqamli pedagogikaga ayyo lash exnologiyala i. Toshken : Fan. – 320 b.
9. Pape , S. (2020). Minds o ms: Child en, Compu e s, and Powe ul Ideas. Basic Books. – 288 p.
10. Yusupo , O. (2021). In o ma ika o‘qi ish me odikasi. Toshken : O‘qi u chi. – 415 b.
