Oliy ta'lim muassasalarida bulutli xizmatlardan foydalanish zaruriyati

AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
Pedagogika, psixologiya anla iga ix isoslashgan ilmiy ju nal
ISSN: 3060-4613
Pedagogika anla i
Pedagogika naza iyasi. Pedagogik a’limo la a ixi
Ta’lim a a biya naza iyasi a me odikasi (sohala bo‘yicha)
Maxsus pedagogika
Jismoniy a biya a spo mashg‘ulo la i naza iyasi a me odikasi
Kasb-huna a’limi naza iyasi a me odikasi
Elek on a’lim naza iyasi a me odikasi ( a’lim sohala i a bosqichla i bo‘yicha)
Ta’limda menejmen
Mak abgacha a’lim a a biya naza iyasi a me odikasi
Ij imoiy pedagogika
Ta ix anla i
Psixologiya anla i
Fizika-ma ema ika anla i
Kimyo anla i
Biologiya anla i
Falsa a anla i
Filologiya anla i
Geog a iya anla i
13.00.00
13.00.01
13.00.02
13.00.03
13.00.04
13.00.05
13.00.06
13.00.07
13.00.08
13.00.09
07.00.00
19.00.00
01.00.00
02.00.00
03.00.00
09.00.00
10.00.00
11.00.00
2025
№11
MAKTABGACHA
VA MAKTAB
TA’LIMI VAZIRLIGI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI Elek on nash . 310 sahi a,
4-noyab , 2025-yil.
Muassis: “Tadbi ko a ishbila mon” MChJ
Hamko la imiz: O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab
a’limi azi ligi, O‘zbekis on milliy pedagogika uni e si e i
BOSH MUHARRIR:
Ka imo a E’zoza Gapi jano na – O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab a’limi azi i
BOSH MUHARRIR O‘RINBOSARI:
Ib agimo a Gulsanam Ne’ma o na – Pedagogika anla i dok o i, p o esso
TAHRIRIYAT KENGASHI A’ZOLARI
Ib agimo X.I. – pedagogika anla i dok o i, akademik
Shouma o G‘.B. – psixologiya anla i dok o i, akademik
Qi g‘izboye A.K. – Тa ix anla i dok o i, p o esso
Jamoldino a O.R. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Sha ipo Sh.S. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
She muhammado B.Sh. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Ma’mu o B.B. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Mad aximo a F.R. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Kalono M.B. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Nabiye D.X. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Qo‘ldoshe Q. M. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Ik amxano a F.I. – ilologiya anla i dok o i, p o esso
Ismagilo a F.S. – psixologiya anla i dok o i, p o esso (Rossiya)
S oyuxina N.Yu. – psixologiya anla i nomzodi, do sen (Rossiya)
Magauo a A.S. – pedagogika anla i dok o i, p o esso (Qozog‘is on)
Rejep O‘zyu ek – psixologiya anla i dok o i, p o esso (Tu kiya)
Wookyu Cha – Ko eya milliy a’lim uni e si e i ek o i (Ko eya)
Polonniko A.A. – psixologiya anla i nomzodi, do sen (Bela us)
Mizaye a F. O. – Pedagogika anla i dok o i, do sen
Baybaye a M.X. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Muxsiye a A.T. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Aliye B. – alsa a anla i dok o i, p o esso
G‘a u o D. O. – alsa a anla i dok o i (Phd)
Shomu odo R.T. – iq isodiyo anla i nomzodi (PhD), do sen
Mi zaye a F. O. – pedagogika anla i dok o i (DSc), do sen
Jalilo a S.X. – psixologiya anla i nomzodi (PhD), do sen
Ba aye M.M. – psixologiya anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Usmono a D.I. – Sama qand iq isodiyo a se is ins i u e do sen i
Sai naza o I. – alsa a anla i dok o i, p o esso
Nema o Sh.E. – pedagogika anla i nomzodi (PhD)
Tillashayxo a X.A. – psixologiya anla i nomzodi (PhD), do sen
Yuldashe a F.I. – pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD),do sen
Doniyo o S. M. –“Yangi O‘zbekis on” a “P a da Vos oka” gaze ala i ah i iya i DM bosh muha i i, O‘zbekis on
Respublikasida xizma ko‘ sa gan ju nalis , ilologiya anla i nomzodi (PhD)
Yuldashe a D.B. – ilologiya anla i bo‘yicha alsa a (PhD) dok o i, do sen
Tang iye A. T. – Toshken da la iq isodiyo uni e si e i ka ed a p o esso i
Ashu o R. R. – psixologiya anla i bo'yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Panjiye M. A. – Qashqada yo iloya i Mak abgacha a mak ab a’limi boshqa masi boshlig‘ining bi inchi
o‘ inbosa i
Xudaybe gano N. A. – Xo azm Ma'mun akademiyasi Tabiiy anla bo‘limining ka a ilmiy xodimi, biologiya anla i
bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
“Mak abgacha a mak ab a’limi”
ju nali
26.09.2023-yildan
O‘zbekis on Respublikasi P eziden i
Adminis a siyasi huzu idagi Axbo o
a omma iy kommunika siyala
agen ligi omonidan №С-5669363
eyes aqami a ibi bo‘yicha
o‘yxa dan o‘ kazilgan.
Li senziya aqami: №136361
EDITOR-IN-CHIEF:
Ka imo a E’zoza Gapi zhano na – Minis e o Pe school and School Educa ion o he Republic o Uzbekis an
DEPUTY EDITOR-IN-CHIEF:
Ib agimo a Gulsanam Ne’ma o na – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
EDITORIAL BOARD MEMBERS:
Ib agimo X.I. – Doc o o Pedagogical Sciences, Academician
Shouma o G‘. B. – Doc o o Psychological Sciences, Academician
Qi g‘izboye A. K. – Doc o o His o ical Sciences, P o esso
Jamoldino a O.R. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Sha ipo Sh.S. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
She muhammado B.Sh. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Ma’mu o B.B. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Mad aximo a F.R. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Kalono M.B. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Nabiye D.X. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Koldoshe K. M. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Ik amxano a F.I. – Doc o o Philological Sciences, P o esso
Ismagilo a F.S. – Doc o o Psychological Sciences, P o esso (Russia)
S oyuxina N.Yu. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso (Russia)
Magauo a A.S. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso (Kazakhs an)
Rejep O‘zyu ek – Doc o o Psychological Sciences, P o esso (Tu key)
Wookyu Cha – P esiden o he Na ional Uni e si y o Educa ion, Ko ea (Sou h Ko ea)
Polonniko A.A. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso (Bela us)
Mizaye a F. O. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Baybaye a M.X. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Muxsiye a A.T. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Aliye B. – Doc o o philosophy, p o esso
Ga u o D. O. – Doc o o Philosophy (PhD)
Shomu odo R.T. – Candida e o Economic Sciences (PhD), Associa e P o esso
Mi zaye a F. O. – Doc o o Pedagogical Sciences (DSc), Associa e P o esso
Jalilo a S.X. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Ba aye M.M. – Doc o o Philosophy in Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Usmono a D.I. – Associa e P o esso , Sama kand Ins i u e o Economics and Se ice
Sai naza o I. – Doc o o philosophy, p o esso
Nema o Sh.E. – Candida e o Pedagogical Sciences (PhD)
Tillashayxo a X.A. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Yuldashe a F.I. – Doc o o Philosophy in Pedagogical Sciences (PhD), Associa e P o esso
Doniyo o S. M. – Edi o -in-Chie o he Edi o ial Boa d o he newspape s "Yangi Uzbekis on" and "P a da
Vos oka", Hono ed Jou nalis o he Republic o Uzbekis an, Candida e o Philological Sciences (PhD)
Yuldashe a D.B. – Doc o o Philosophy (PhD) in Philological Sciences, Associa e P o esso
Tang iye A.T. – is a p o esso o Tashken S a e Uni e si y o Economics
Ashu o R. R. – Doc o o Philosophy (PhD) in Psychology, Associa e P o esso
Panjiye M. A. – Fi s Depu y Head o he Depa men o P eschool and School Educa ion o he Kashkada ya Region
Khudaibe gano N. A. – Senio Resea che o he Depa men o Na u al Sciences o he Kho ezm Mamun
Academy, Doc o o Philosophy (PhD) in Biological Sciences
“Mak abgacha a mak ab a’limi” ju nali O‘zbekis on Respublikasi Oliy a es a siya
komissiyasining quyidagi qa o la iga asosan pedagogika a psixologiya anla i bo‘yicha
alsa a dok o i (PhD) hamda an dok o i (DSc) ilmiy da ajasiga alabgo la ning disse -
a siyala idagi asosiy ilmiy na ijala ni chop e ish uchun milliy ilmiy nash la o‘yxa iga
ki i ilgan:
Pedagogika anla i bo‘yicha: OAK Kengashi a siyasi (26.08.2024-y.,
№11-05-4381/01) asosida:
• Ekspe kengashi (29.10.2024-y., №10)
• Rayosa qa o i (31.10.2024-y., №363/5)
Psixologiya anla i bo‘yicha: Toshken da la pedagogika uni e si e i mu ojaa iga
asosan OAK a siyasi (24.04.2025-y., №11-05-2566/01):
• Ekspe kengashi (25.05.2025-y., №10)
• Rayosa qa o i (08.05.2025-y., №370/5)
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
4
2025-yil, noyab , 11-son
MUNDARIJA
Oilaning mak abgacha yoshdagi bolala es e ik a biyasidagi o‘ ni ..............................................................24
Abdullaye a Ma’sudaxon Abdubannaye na
Boʻlajak in o ma ika oʻqi u chila ini pedagogik aoliya ga me odik ayyo lash exnologiyala i ......................27
Abdubannoye a Muxlisaxon Iqboljon qizi, Abdullaye Alibek Qodi aliye ich
Oliy a’lim muassasala ida bulu li xizma la dan oydalanish za u iya i .........................................................30
Abdullaye Alibek Qodi aliye ich, Tu daliye a Muslimaxon Jahongi qizi
Raqamli exnologiyala yo damida o epiano chalishni o‘ ga ish me odikasi ..............................................34
Abdu axobo a Nilu a Abdumannon qizi
Mak abda izika anini o‘qi ishda inno a sion yondashu .............................................................................38
Alinaza o a Mah uza
Tasa u dagi “komil inson” konsepsiyasining hozi gi a’lim izimida
shaxsga yo‘nal i ilgan yondashu si a ida alqini ..........................................................................................43
Aqilxono Saidolimxon Abdu ashid o‘g‘li
Tabiiy-ilmiy sa odxonlikni shakllan i ish omilla i a pedagogik sha -sha oi la ............................................48
Cho iye a Gulbaxo Sho emi o na
Robo o exnika anini o‘qi ishda axbo o exnologiyala idan oydalanib mus aqil a’limni ashkil e ish .......... 53
Elmono Si ojiddin Mamadiya o ich
Xalqa o baholash das u la ida boshlang‘ich sin o‘qu chila ining
o‘qish sa odxonligini baholash bo‘yicha jahon aj ibasi ...............................................................................58
E gashe a S. T.
Boshlang‘ich a’limda abiiy anla o qali o‘qu chila ning kogni i salohiya ini i ojlan i ish .........................61
Eshmama o a Dilnoza Jo li qizi
Mak abgacha yoshdagi bolala ning aqliy salohiya ini oshi ishda a biyachi maho a i .................................. 64
Ka imo a Gulzodaxon Ma u jon qizi
Bo‘lajak exnologik a’lim o‘qi u chila ining kasbiy kompe ensiyala ini i ojlan i ishni akomillash i ish .......68
Hojika imo a Gulasal Tadjialiye na
Xo ijiy alabala ga o‘zbek ilini o‘ ga ishda elek on pla o mala ya a ish ....................................................71
Jo‘ aye a Ma luba
Bo‘lajak o‘qi u chila uchun aqamli a’lim muhi ini modellash i ish a uning sama ado lik omilla i .............74
Komilo a Z. X.
O‘qi u chi kasbiy aoliya ida muloqo madaniya i .........................................................................................80
M. Yu. Mahkamo a
Psixologiya anini o‘qi ishda zamona iy pedagogik exnologiyala a
alabala da ahliliy ik lashni shakllan i ish masalala i ..................................................................................86
Madazizo a Dil uza Raxma ullaye na
In eg a ing Lis ening and Speaking Skills in ESP (English o Speci ic Pu poses) Classes ......................... 90
Madina Tila o a
Bolala ni mak abga ayyo lash ja ayonida ney opedagogik yondashu la ...................................................94
N. O. Saido a
Tibbiyo oliy a’lim muassasala ida adiologiya anini o‘qi ishda
aqamli exnologiyala ning me odologik oli..................................................................................................99
Naza o a Gulchex a Shux a djono na
Ijodko lik ushunchasining mohiya i a uning a’limdagi oli .........................................................................103
Ochilo a Dilba Is oilo na
Alaliyani boshqa nu qiy nuqsonla bilan a qli xa ak e is ikasi ......................................................................108
O ipo a Zilola
Ingliz ilini o‘qi ishda sugges opediya me odini jo iy e ishning sama ado ligi ...............................................113
Pula o a Si o a Abdu azzoq qizi
Oliy a‘lim muassasala i meneje la ining kasbiy-boshqa u kompe en ligi ushunchasi a
uning a kibiy qismla i ...................................................................................................................................118
Qa shiboye Sha o Egamnaza o ich
Koo dina sion qobiliya la ni i ojlan i ishning yosh badmin onchila exnik- ak ik ayyo ga ligiga a’si i .......122
Qu bano a Ilmi a Alishe qizi
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
5
2025-yil, noyab , 11-son
Blended Lea ning .........................................................................................................................................125
Qu andiko a Xadicha
Fizika da sla ida zamona iy axbo o exnologiyala idan oydalanish ...........................................................129
Raxmano Valijon Tu daliye ich, O‘ azaliye Alijon Xasan o‘g‘li
“Qu ilish ja ayonla i exnologiyasi” anida loyihalash kompe en ligining a kibiy uzilmasi a
uni aqamli a’limga moslash i ish.................................................................................................................135
Raxmono a Nazoka Uma aliye na
Vi agen exnologiyala asosida alabala mediamen ali e ini i ojlan i ishda
sun’iy in ellek (AI) das u la idan oydalanishning ahliliy modeli ..................................................................140
Rus amo a Nodi a Rus amo na
Talabala da koope a i a’lim asosida mo i a siyani i ojlan i ish usulla i ....................................................145
Si o a Toshma o a
STEAM yondashu i asosida boshlang‘ich sin o‘qu chila ida k ea i kompe ensiyani
shakllan i ishning za u iya i ..........................................................................................................................149
Tashibeko a Munoja Xoshimo na
Musiqa a’limining pedagogik asosla i a me odik izimi ..............................................................................153
Toshpula o a Saida Kuzibae na
Texnologiya anini o‘qi ishda eng sama ali me odla dan oydalanish ...........................................................158
Tu diye a Shahzoda Eshda la qizi
Enhancing Uni e si y S uden s’ Sel -Di ec ed Lea ning Th ough Ed ech Tools ...........................................161
Ulashe a Loba
Fanla a o loyiha ishla ini ashkil e ish o qali o‘qu chila ning dizayn ik lash salohiya ini oshi ish ................ 164
Valiye a Na giza A hamboye na
Alohida a’lim eh iyojiga ega o‘qu chila ning kasbiy aoliya ga ayyo lashning
pedagogik-psixologik asosla i.......................................................................................................................169
Xakimo a Sa inoz Sha i jon qizi
Sun’iy in ellek asosida ya a ilgan a’lim pla o mala i: sama ado lik ahlili a pedagogik yondashu la ......173
Xanbabaye Xakimjon Ik amo ich, E kino Jasu bek Hasanjon o‘g‘li
Tasa u dagi “muhosaba” a “ a akku ” amalla ining o‘z-o‘zini e leksiya me odla i si a ida qo‘llanilishi .....176
Xoshimo Nu iddin Mamadaliye ich
Milliy spo a omma iy o‘yinla ning badiiy-es e ik ahamiya i .......................................................................182
Yaxyaye a Sojida Abdu ahimo na
O a-ona meh ining bola psixologiyasiga a’si i .............................................................................................185
Yulchiye a Shohsanam Dilshod qizi
Nu q i ojlаnishi o qаdа qolgаn bolаlа dа qo‘llаnilаdigаn inno а sion usullа i sаmа аdo ligi ......................189
Аhmedo а Nа gizа Muzа а o nа
Факторы, сдерживающие развитие науки в контексте требований к диссертационным работам ....... 193
Зайналов Жахонгир Расулович, Нурмухамедов Аббос Мамадалиевич, Шадманов Камолиддин Кажакджанович,
Самигова Нодира Хамидуллаевна
Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................197
Наимова Мафтунабону Файзулложоновна
Психологическая консультация: современная практика, задачи и перспективы развития ..................203
Раупова Шохида Ахроровна
Подготовка будущих педагогов к инклюзивному обучению детей
с ограниченными возможностями здоровья: задачи и перспективы ......................................................207
Сайфутдинова Насиба Нурматовна
Формирование иноязычной грамотности у курсантов военных вузов:
социально-психологические факторы.......................................................................................................211
Сулейманова Нилуфар Камиловна
O‘qi u chi shaxsiy kompe ensiyasining mohiya i a pedagogik aoliya dagi o‘ ni ........................................214
Abdi axmono a Gulis on Muza a qizi
Bolala da axloqiy qad iya la ni shakllan i ish ja ayonining milliy a umuminsoniy amoyilla i ......................218
Abdumu alipo a Gulshodaxon Nu bek qizi
Fuqa olik jamiya ida huquqiy madaniya a uni i ojlan i ish ja ayonla i ......................................................221
Abdusalimo a Shaxnoza Qudu a ullaye na
Taʼlim menejmen i izimida o‘qi u chining nu q madaniya ini i ojlan i ish s a egiyala i ..............................224
Abduxalilo a I oda Nozimxono na

AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
6
2025-yil, noyab , 11-son
O‘zbekis onda yoshla ni ij imoiy-pedagogik hamko likda a biyalashda
“Uzluksiz ma’na iy a biya konsepsiyasi”ning us u o azi ala i ..................................................................229
Abi o a Umida Naza o na
Bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila ini inklyuzi a’lim sha oi ida di e ensiyalash i ilgan da s
mashg‘ulo la ini ashkil e ishga o‘ ga ish (kompe en ligini shakllan i ish/ i ojlan i ish) usulla i.....................232
Adhamo a Diyo a Sanja qizi
Musobaqa aoliya i sama ado ligini oshi ishda sambochila ning ene giya sa i a
iklanish mexanizmla i ahliliy .......................................................................................................................239
Tang iye Abduka im To ashe ich
Aksiologik yondashu asosida bo‘lajak jismoniy a biya o‘qi u chila ining ha aka aolligini
akomillash i ishning ij imoiy-pedagogik za u iya i ........................................................................................244
Ha izo Shah iyo Sha ka o ich
Bo‘lajak a biyachila ning ans e sal: anqidiy a inno a sion ik lash kompe ensiyala i ............................248
Jaloliddino a Ma unaxon Mahmudjon qizi
Axbo o ning gnoseologik mohiya i ................................................................................................................ 256
Kamolo a Munoja xon Jaloldino na
Mak abgacha yoshdagi bolala nu qini i ojlan i ish yo‘lla i ..........................................................................259
Mama o a Aziza Bo‘ iboye na
Akademik li seyla da kimyo anini o‘qi ishda aqamli a’lim exnologiyala idan oydalanish imkoniya la i .... 262
Maxamadiye Sha o iddin Jumaboye ich
Pedagogik oliy a’limda alabala ning kasbiy ij imoiylashu ini
ko po a i madaniya asosida i ojlan i ish me odikasi.................................................................................267
Maxkamo a Dila uz Aliye na
Bo‘lajak o‘qi u chila uchun xo ijiy illa ni o‘qi ishda ling omadaniy yondashu ...........................................271
No mama o a Kamola Gulmama qizi
O‘zbek ili izohli lug‘a ida ibo ala ning g amma ik a si i (bosh komponen li ibo ala misolida) ....................274
S. Sh. Azama o a
Oila ins i u i a gende englikni a’minlashning ij imoiy-huquqiy muammola i .............................................277
Salaye a Aziza Muhamma mu o qizi
Gende yondashu asosida alaba-qizla da anqidiy ik lashni i ojlan i ishning namuna iy mezonla i .......282
Xolo a Mohigul Sha ka o na
Pedagogika yo‘nalishi alabala i huquqiy sa odxonligini i ojlan i ish me odla ini akomillash i ish .............287
Xudoybe gano A ham
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ida leksik komponen likni TRIZ exnologiyasi yo damida i ojlan i ish ............291
Zoki o a Sohiba Mux o aliye na, Fayzullaye a Nazoka Uchqun qizi
Цифровизация и трансформация образования как социально-педагогическое явление ....................295
Кадирова Наргиза Азаматовна
Методика формирования креативного мышления у студентов-филологов
на основе проблемно-ориентированных заданий (на материале английского языка) .........................298
Мамырбаева Дина
Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................304
Наимова Мафтунабону Файзулложоновна
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI 2025-yil, noyab , 11-son
30
MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ
OLIY TA’LIM
MUASSASALARIDA
BULUTLI XIZMATLARDAN
FOYDALANISH ZARURIYATI
Abdullaye Alibek Qodi aliye ich
Qo‘qon da la uni e si e i do sen i,
pedagogika anla i dok o i
Tu daliye a Muslimaxon Jahongi qizi
Qo‘qon da la uni e si e i magis an i
Anno a siya:Ushbumaqoladaoliy a’limmuassasala idabulu li exnologiyala dan oydalanishningdolza bligi,ula ning
o‘qu ja ayonini sama ali ashkil e ishdagi o‘ ni a a zallikla i yo i ilgan. Tadqiqo da bulu li xizma la ning u la i, ula ni
a’lim ja ayoniga in eg a siya qilish imkoniya la i hamda o‘qi u chila a alabala ga ya a adigan qulaylikla ahlil qilingan.
Shuningdek, axbo o xa sizligi, exnik in a uzilma a aqamli ans o ma siyaning ahamiya i ham ilmiy nuq ayi naza dan
muhokama e iladi.
Kali so‘zla : bulu li exnologiyala , oliy a’lim, maso a iy a’lim, aqamli ans o ma siya, axbo o xa sizligi, onlayn pla -
o ma, IT-in a uzilma.
Abs ac : This a icle explo es he ele ance o using cloud echnologies in highe educa ion ins i u ions, highligh ing hei
oleandad an agesino ganizingane ec i eeduca ionalp ocess.Thes udyanalyzes a ious ypeso cloudse ices,
hei in eg a ionoppo uni ieswi hin eachingac i i ies,and hebene i s heyp o ide obo h eache sands uden s.
Fu he mo e, hepape emphasizes hesigni icanceo in o ma ionsecu i y, echnicalin as uc u e,anddigi al ans o -
ma ion in he mode n academic en i onmen .
Key wo ds: cloud echnologies, highe educa ion, dis ance lea ning, digi al ans o ma ion, in o ma ion secu i y, online
pla o m, IT in as uc u e.
Аннотация: В статье рассматривается актуальность использования облачных технологий в высших учебных
заведениях,ихрольипреимуществаворганизацииэффективногообразовательногопроцесса.Анализируются
типыоблачныхсервисов,возможностиихинтеграциивучебнуюдеятельность,атакжепреимуществадляпре-
подавателейистудентов.Крометого,уделеновниманиевопросаминформационнойбезопасности,технической
инфраструктурыицифровойтрансформации.
Ключевые слова:облачныетехнологии,высшееобразование,дистанционноеобучение,цифроваятрансфор-
мация,информационнаябезопасность,онлайн-платформа,IT-инфраструктура.
KIRISH
Zamona iyaxbo o jamiya ida a’lim izimini aqamlash i ish a aqamli esu sla dansama ali oydalanish
muhim ahamiya kasb e moqda. Ayniqsa, oliy a’lim muassasala ida o‘qu ja ayonini sama ali ashkil e ish,
ma’lumo la ni xa siz saqlash a ula dan is algan joyda oydalanish imkonini be u chi bulu li exnologiyala
bugungi kunda dolza b masalaga aylangan.
Bulu lixizma la o‘qi u chi a alabala uchunyangio‘qu muhi iniya a adi.Ula yo damidao‘qu  esu sla-
ini onlayn saqlash, baham ko‘ ish, hamko likda ishlash a maso a iy a’limni sama ali yo‘lga qo‘yish mumkin.
Shu bois, bulu li xizma la dan oydalanish na aqa exnik za u a , balki a’lim ja ayonining si a ko‘ sa kichla ini
oshi u chi omil si a ida qa aladi.
So‘nggi yilla da aqamli exnologiyala ning jadal i ojlanishi a’lim izimining ba cha bosqichla ini ubdan
o‘zga i moqda. Oliy a’lim muassasala i ham bu ja ayondan che da qolmayap i. Raqamlash i ish, maso a iy
o‘qi ish, elek on axbo o esu sla i a bulu li xizma la dan oydalanish oliy a’lim izimining aj almas qismiga
aylanmoqda.
Bugungigloballashu sha oi idabilim aaxbo o ga ezko ki ishimkoniya i a’limsi a inibelgilo chiasosiy
omilla dan bi idi . Shu nuq ai naza dan, bulu li exnologiyala (cloud echnologies) o‘qi u chi a alaba aoliya ini
yangibosqichgaolibchiqmoqda.Ula o‘qu ja ayoniniis alganjoyda,is algan aq dada ome i ishimkonini
be adi.Buesa“doimiy a’lim”(li elonglea ning)konsepsiyasiniamalda o‘yobgachiqa adi.
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
31
MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ
2025-yil, noyab , 11-son
1. Bulu li exnologiyala ushunchasi a u la i
Bulu li exnologiyala (cloudcompu ing)–bu oydalanu chila gain e ne o qalikompyu e  esu sla idan
(se e la , ma’lumo la bazasi, saqlash joyi, das u iy a’mino a hokazola ) oydalanish imkonini be u chi
exnologiyala majmuasidi .
Ula ningasosiy u la iquyidagila :
• IaaS (In as uc u e as a Se ice) – in a uzilmani xizma si a ida aqdim e ish (masalan, Amazon AWS,
Mic oso Azu e);
• PaaS(Pla o masaSe ice)–das u ishlabchiqishuchunpla o maya a ish(GoogleAppEngine);
• SaaS(So wa easaSe ice)– ayyo das u la nionlayn ejimdaishla ish(GoogleDocs,Mic oso 365,
Moodle,Zoom).
Buxizma la oliy a’limmuassasala idao‘qu ja ayoninia oma lash i ish,ma’lumo almashish amaso-
a iy o‘qi ishni ashkil e ishda keng qo‘llanilmoqda.
2. Oliy a’limda bulu li xizma la dan oydalanish imkoniya la i
Oliy a’lim muassasala i uchun bulu li xizma la bi qa o a zallikla ni aqdim e adi:
1. Ma’lumo la ni saqlash a ulashish qulayligi. Talabala a o‘qi u chila bulu da da s ma e ialla i, aqdi-
mo la , ma’ uzala a opshi iqla ni saqlashla i mumkin.
2. Maso a iy a’limni qo‘llab-qu a lash. Moodle, Google Class oom, Zoom kabi pla o mala  bulu li
exnologiyala asosida ishlaydi a alabala uchun is algan joyda a’lim olish imkonini ya a adi.
3. Jamoa iy ishlash.Bi nech a oydalanu chibi  aq ningo‘zidabi ahujja us idaishlayoladi,buesa
hamko likni kuchay i adi.
4. Moslashu chanlik a ejamko lik. Das u iy a’mino ni o‘ na ish za u a i yo‘q, bulu li xizma la in e ne
o qali is algan qu ilmadan oydalanish imkonini be adi.
3. Bulu li exnologiyala ni jo iy e ishdagi muammola a ula ni hal e ish yo‘lla i
Bulu lixizma la dan oydalanishdaquyidagimuammola kuza iladi:
1. In e ne a mog‘ining si a i pas bo‘lishi;
2. Axbo o xa sizligini a’minlashdagi qiyinchilikla ;
3. O‘qi u chila ning exnologiyala dan oydalanish bo‘yicha malakasi ye a li emasligi.
4. Ushbumuammola nihale ishuchunoliy a’limmuassasala i:
5. IT-in a uzilmani mus ahkamlash;
6. Max iyliksiyosa iniishlabchiqish;
7. O‘qi u chila uchun aqamliko‘nikmala ni i ojlan i ishku sla ini ashkile ishla iza u .
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI
So‘nggi yilla da bulu li exnologiyala a’lim izimining aj almas qismiga aylangani ilmiy adabiyo la da
kengyo i ilmoqda.Hasano A. aJo‘ aye B.o‘z adqiqo la idabulu li exnologiyala  a’limja ayonidaaxbo o 
almashinu ini ezlash i ishi,o‘qi u chi a alabala o‘ asidagihamko liknikuchay i ishini a’kidlaydi.Ula ning
ik icha,bulu lixizma la yo damidao‘qu ja ayonimoslashu chan,in e ak i  a esu s ejo chishaklgaki adi.
Shu bilan bi ga, Qodi o a D. aqamli exnologiyala , xususan, mul imedia a onlayn o‘qu pla o mala ining
a’lim si a ini oshi ishdagi olini ahlil qilib, bulu li muhi a’lim sama ado ligini oshi u chi asosiy omil si a ida
qa aydi.
Shodmono S. aXoliqo aN. aqamli a’limning i ojlanishidabulu lise isla ningo‘ nihaqida ik yu i ib,
ula ning oliy a’lim muassasala ida o‘qu esu sla ini boshqa ish, onlayn baholash a maso a iy o‘qi ish izim-
la ini akomillash i ishga xizma qilishini qayd e gan. Tadqiqo chila a’limda Google Wo kspace, Moodle a
Mic oso Teams kabi bulu li pla o mala ning jo iy e ilishi o‘qi u chila ning me odik aoliya ini yengillash i ib,
alabala uchunshaxsiylash i ilgano‘qishimkoniniya a ishinialohida a’kidlaydi.Shubilanbi ga,Maye R.E.
o‘zining“Mul imediaLea ning”asa idabulu limuhi dao‘qu ma e ialla inimul imediaelemen la ibilanboyi ish
inson xo i asining aol ishlashiga yo dam be ishini ilmiy asoslab be gan.
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI 2025-yil, noyab , 11-son
32
MAKTABGACHA PRE-SCHOOL ДОШКОЛЬНОЕ
Xo ijiy manbala ham ushbu yo‘nalishda muhim ilmiy na ijala ni e’ i o e adi. A mb us M. boshchiligidagi
olimla “AViewo CloudCompu ing”asa idabulu lihisoblash exnologiyala iningglobal a’lim izimigaki i-
ayo gan inno a sion o‘zga ishla ini ahlil qilgan. Mell P. a G ance T. omonidan NIST omonidan ishlab
chiqilgan “The NIST De ini ion o  Cloud Compu ing” hujja ida bulu li xizma la ning s anda la i, xa sizlik
mexanizmla i hamda a’limda qo‘llash me’yo la i aniq belgilab be ilgan. Shu jiha dan, milliy a xo ijiy adqiqo la
bulu li exnologiyala ning a’lim ja ayonidagi in eg a siyasi na aqa exnik, balki pedagogik jiha dan ham dolza b
yo‘nalish ekanini ko‘ sa adi.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Mazku adqiqo da oliy a’lim muassasala ida bulu li xizma la dan oydalanish sama ado ligini aniqlash
maqsadida izimli a ahliliy yondashu usulla idan oydalanildi. Ma’lumo la O‘zbekis onning bi qa o oliy a’lim
muassasala ida o‘ kazilgan kuza u la , so‘ o nomala a ma jud ilmiy manbala ahlili o qali yig‘ildi. So‘ o -
nomala da o‘qi u chila a alabala ning bulu li pla o mala dan oydalanish da ajasi, ula ning sama ado lik
haqidagi ik la i a amaliy aj ibasi o‘ ganildi. Shuningdek, xalqa o manbala da (Maye  R.E.,A mb us  M.,
MellP.)kel i ilgannaza iyyondashu la mahalliysha oi dagima’lumo la bilansolish i ildi.Olinganma’lumo la 
si a a miqdo iy ahlil usulla i yo damida qay a ishlanib, a’lim ja ayonida bulu li exnologiyala ni qo‘llashning
us unlikla i a cheklo la i aniqlab chiqildi. Shuningdek, ma’lumo la ni ahlil qilishda diag amma a jad al shak-
lidagi ko‘ sa kichla dan oydalanilib, umumiy na ijala s a is ik asosda baholandi.
TAHLIL VA NATIJALAR
Tadqiqo la shuni ko‘ sa adiki, bulu li exnologiyala a’lim ja ayonida axbo o almashinu ini ezlash i adi,
alabala mus aqil o‘qishga ag‘ba lanadi, hamko likda o‘ ganish muhi ini ya a adi. Shuningdek, bulu li pla o -
mala yo damida alabala ning aoliya ini kuza ish, opshi iqla ni baholash a na ijala ni a oma ik ahlil qilish
mumkin.Zamona iymul imedia exnologiyala i a’limja ayonidao‘qi ishningsama ado liginioshi ish,o‘qu -
chila ning bilish aoliya ini i ojlan i ish a o‘qu ja ayonini qiziqa li shaklda ashkil e ishda muhim ol o‘ynaydi.
Bugungikunda a’lim izimidamul imedia exnologiyala iningjo iye ilishio‘qu ja ayoniniin e ak i shaklga
kel i ish, axbo o almashu ini ezlash i ish a o‘qu chila ni aol ish i ok e ishga undash imkonini be moqda.
Mul imedia o‘qu chila ning bilim olishga bo‘lgan mo i a siyasini oshi adi, ula ning mus aqil o‘ ganish ko‘nik-
mala ini shakllan i adi hamda a’lim ja ayonini zamon alabla i asosida mode niza siya qilishga xizma qiladi [1].
Mul imedia exnologiyala iga ideo,audio,anima siya,g a ika ama nliaxbo o la ningbi  izimdaqo‘shi-
lishiki adi.Ula o‘qu chila nibi  aq ningo‘zida u lisezgio ganla io qaliaxbo o niqabulqilishgaundaydi.
Buesabilimniyanadamus ahkameslabqolish achuqu o‘zlash i ishimkoninibe adi.Misoluchun,o‘qi u -
chi ma zuni ushun i ish ja ayonida ideo la hala yoki in e ak i aqdimo la dan oydalansa, o‘qu chi na aqa
eshi ish,balkiko‘ isho qalihambilimniqabulqiladi.Bume odo‘qu chila ningda sja ayonigabo‘lgane’ ibo ini
kuchay i adi, ula ni aol ish i ok e ishga ag‘ba lan i adi [2].
Ta’lim ja ayonida mul imedia exnologiyala ining o‘ ni shundaki, ula an’ana iy o‘qi ish usulla ini zamona iy
axbo o  exnologiyala ibilanuyg‘unlash i ishimkoninibe adi.Buin eg a siyao‘qi u chi aoliya inisama ali oq
qiladi, aq ni ejaydi a o‘qu chila bilan indi idual ishlash imkonini kengay i adi. Masalan, elek on aqdimo la ,
i ual labo a o iyala , onlayn es la yoki o‘qu simulya o la i yo damida o‘qu chila mus aqil a ishda bilimla-
ini sinab ko‘ ishla i mumkin. Na ijada o‘qi u chi o‘z e’ ibo ini mu akkab ma zula ni ushun i ishga yoki o‘qu -
chila bilan muammoli aziya la ni muhokama qilishga qa a adi.
Mul imedia exnologiyala ining a zallikla idan bi i – ula ning uni e salligi a u li anla da qo‘llanish imkoni-
ya idi . Masalan, biologiya anida hay onla yoki o‘simlikla ning uzilishini anima sion ideola o qali ko‘ sa ish
mumkin, ma ema ika da sla ida esa mu akkab o mulala yoki geome ik shaklla ni 3D modella o qali namoyish
e ish osonlashadi. Ta ix da sla ida esa a ixiy oqeala ni ideo olikla yo damida jonli a zda as i lash o‘qu -
chila ga o‘sha da muhi ini his e ish imkonini be adi. Shu o qali o‘qu chila ma zuni na aqa o‘qib, balki ko‘ ib,
his e ib o‘ ganadila [3].
Bundan ashqa i,mul imedia exnologiyala io‘qi ishja ayoniniindi iduallash i ishgayo dambe adi.Ha 
bi o‘qu chining bilim da ajasi, o‘zlash i ish su ’a i a qiziqishiga qa ab, o‘qi u chi mul imedia ma e ialla ini
moslash i ishi mumkin. Bu yondashu  o‘qu chining o‘z imkoniya la iga mos a ishda i ojlanishiga zamin
ya a adi. Ayniqsa, maso a iy a’lim izimida mul imedia exnologiyala i muhim ahamiya kasb e adi, chunki ula
o‘qi u chi bilan o‘qu chi o‘ asidagi muloqo ni maso adan u ib ham sama ali ashkil e ish imkonini be adi.
Mul imedia exnologiyala io qali a’limja ayonini ashkile ishdao‘qi u chining olihamo‘zga adi.Endilikda
o‘qi u chi aqa bilim manbai emas, balki o‘qu ja ayonining ashkilo chisi, yo‘nal i u chisi a maslaha chisiga
aylanadi.Uda sja ayoniniin e ak i  a zdaolibbo adi,o‘qu chila ning aolliginioshi adi,ula nimus aqilizla-