559
Vol. 5, No. 11 – Special Issue (EJMTCS)
ISSN: 2181-2861
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MAKTABGACHA TA’LIM
TASHKILOTLARIDA SOG‘LOM OVQATLANISHNI
TAKOMILLASHTIRISH: HUKUMAT QARORI ASOSIDA TAHLILIY
YONDASHUV
Xujamkulo a Na giza Tajiye na
Te miz da la uni e si e i
magis a u a bo’limi, Buxgal e iya hisobi mu axassisligi
2-bosqich magis an i
Tele on:+99891-811-08-08
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17535811
Anno a siya: Mak abgacha a’lim muassasala i bolala ning jismoniy, aqliy a ij imoiy i ojlanishida
muhim bosqich hisoblanadi. Aynan shu da da bolala saloma ligi, immuni e i a o qa lanish oda la i
shakllanadi. O‘zbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasining 2025 yil 6 yan a dagi 1-sonli qa o i da la
mak abgacha a’lim ashkilo la ida sog‘lom o qa lanish izimini akomillash i ishga qa a ilgan muhim hujja
bo‘lib, ushbu maqolada uning mazmuni, amaliy na ijala i, xalqa o aj iba a akli e ilayo gan cho a- adbi la
ahlil qilinadi.
Kali so’zla : Au so sing, sog’lom o qa lanish, aqamli moni o ing,s a is ik ahlil
Аннотация. Дошкольные учреждения являются важной вехой в физическом, умственном и
социальном развитии детей. Именно в этот период у детей формируется здоровье, иммунитет и
пищевые привычки. Постановление Кабинета Министров Республики Узбекистан от 6 января 2025
года № 1 является важным документом, направленным на совершенствование системы здорового
питания в государственных дошкольных образовательных организациях, в данной статье
анализируется ее содержание, практические результаты, международный опыт и предлагаемые меры.
Ключевые слова: аутсорсинг, здоровое питание, цифровой мониторинг,статистический анализ
Anno a ion. P eschool ins i u ions a e an impo an s age in he physical, men al and social de elopmen
o child en. I is du ing his pe iod ha child en's heal h, immuni y and ea ing habi s a e o med. Resolu ion
o he Cabine o Minis e s o he Republic o Uzbekis an No. 1 o Janua y 6, 2025 is an impo an documen
aimed a imp o ing he sys em o heal hy nu i ion in s a e p eschool educa ional o ganiza ions, his a icle
will analyze i s con en , p ac ical esul s, in e na ional expe ience and p oposed measu es.
Keywo ds: Ou sou cing, heal hy ea ing, digi al moni o ing, s a is ical analysis
Ki ish
Mux a am P eziden imiz omonidan be ilgan O’zbekis on kelajagini yanada yuksal i ish, mak ab a
mak abgacha a’lim sohala ida yangi uslubla a bolala ning a’lim olish si a ini yaxshilashga qa a ilgan bi
qa o akli la i qa o la bilan mus ahkamlandi. Vazi la Mahkamasining 2025 yil 6-yan a dagi 1-sonli “Da la
mak abgacha a’lim ashkilo la ida sog’lom o qa lan i ish cho a- adbi la i o’g’ isida”gi qa o i Respublikamiz
mak abgacha a mak ab a’lim azi ligi izimidagi da la mak abgacha a’lim ashkilo la ida sog’lom
o qa lan i ishning zamona iy usulla ini jo iy e ish o qali bolala ga a’lim a a biya be ish sama ado ligini
oshi ish maqsadida qabul qilingan.
Qa o quyidagi asosiy yo‘nalishla ni o‘z ichiga oladi:
• Mak abgacha a’lim muassasala ida o qa lanish xizma la ini au so sing asosida ashkil e ish.
• Mahalliy adbi ko lik subyek la ini jalb e ish o qali xizma si a ini oshi ish.
• Bolala saloma ligini mus ahkamlashga qa a ilgan menyu a gigiyena s anda la ini jo iy e ish.
• Raqamli moni o ing izimla ini jo iy e ish o qali nazo a ni kuchay i ish.
Bu cho a- adbi la o qali da la byudje i xa aja la ini op imallash i ish, xizma ko‘ sa ish si a ini oshi ish a
bolala saloma ligini yaxshilash ko‘zda u ilgan.
3. Sog‘lom o qa lanishning pedagogik a ij imoiy ahamiya i
Sog‘lom o qa lanish bolala ning:
• Jismoniy i ojlanishi ( azn, bo‘y, mushakla i oji)
• Aqliy salohiya i (diqqa , xo i a, ik lash)
• Ij imoiy ko‘nikmala i (mus aqil o qa lanish, gigiyena oda la i)
560
Vol. 5, No. 11 – Special Issue (EJMTCS)
ISSN: 2181-2861
uchun muhim omil hisoblanadi. Mak abgacha a’lim muassasala ida sog‘lom o qa lanish izimi bolala ning
kelajakdagi saloma ligi a a’limdagi mu a aqiya iga zamin ya a adi. Global kon eks ning o‘zga ayo gan
sha oi la ini — u baniza siya, oziq-o qa anqisligi a yuqumsiz kasallikla o‘sishini — inoba ga olgan holda,
UNICEF sog‘liq a o qa lanishning bu un hayo iy da ini qam ab olu chi, adola ga asoslangan kompleks
yechimla ni ilga i su moqda. Jamiya bilan ishlash, aqamli inno a siyala a a moqla a o hamko lik o qali
biz eng zai qa lamla ni qam ab olishga a bi o a ham bola e’ ibo dan che da qolmasligiga in ilamiz.
4. S a is ik ahlil
G a ik 1: 2022–2024 yilla da bolala o asida o qa lanish bilan bog‘liq kasallikla
Yil
Kamqonlik (%)
Alle giya (%)
O‘ ki ichak
in eksiyala i (%)
2022 yil
18,5
12,3
9,8
2023 yil
16,2
11,1
8,4
2024 yil
13,7
9,5
6,9
G a ik 2: Sog‘lom menyu jo iy e ilgan muassasala da bolala saloma ligi ko‘ sa kichla i
• 85% bolala da immuni e ko‘ sa kichla i yaxshilangan
• 72% bolala da azn me’yo ga kelgan
• 90% o a-onala o qa lanish si a idan mamnun
Bu s a is ikala sog‘lom o qa lanish izimi jo iy e ilgan muassasala da sezila li ijobiy o‘zga ishla ni ko‘ sa adi.
5. Au so sing modelining a zallikla i
Au so sing modeli quyidagi a zallikla ga ega:
• Mahalliy adbi ko likni qo‘llab-qu a lash
• O qa lanish xizma la ining si a ini oshi ish
• Da la xa aja la ini kamay i ish
• Inno a sion yondashu la ni jo iy e ish ( aqamli menyu, alle gen nazo a i)
Bi oq bu modelni jo iy e ishda nazo a a si a ka ola la i muhim ahamiya kasb e adi.
6. Xalqa o aj iba
Finlandiya
• Mak abgacha a’limda bepul sog‘lom o qa lanish.
• Mahalliy mahsulo la ga us u o lik.
Yaponiya
• Bolala eh iyojiga mos menyu.
• O qa lanish madaniya ini shakllan i ishga e’ ibo .
Janubiy Ko eya
• Raqamli moni o ing izimi.
• O a-onala bilan hamko likda menyu anlo i.
Bu aj ibala O‘zbekis on sha oi iga moslash i ilgan holda jo iy e ilishi mumkin.
7. Muammola a yechimla
Muammola :
• Mahalliy ishlab chiqa u chila ning ayyo ga ligi ye a li emas.
• Moliya iy esu sla cheklangan.
• Gigiyena a xa sizlik s anda la i ha doim ham baja ilmaydi.
Takli la :
• Da la -she iklik modeli asosida subsidiyala aj a ish.
• O qa lanish xodimla i uchun maxsus eningla .
• Raqamli menyu a alle gen nazo a i izimini jo iy e ish.
• O a-onala bilan mun azam ik almashish.
8. Xulosa
561
Vol. 5, No. 11 – Special Issue (EJMTCS)
ISSN: 2181-2861
2025 yil 6 yan a dagi qa o mak abgacha a’limda sog‘lom o qa lanish izimini ubdan o‘zga i ishga xizma
qilmoqda. Au so sing modeli, xalqa o aj iba a mahalliy sha oi ni hisobga olgan holda, bu izimni yanada
mukammallash i ish mumkin. Bolala saloma ligi — jamiya saloma ligi, degan amoyil asosida bu isloho la
da om e i ilishi lozim.
Foydalanilgan adabiyo la :
1. O‘zbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasining 2025 yil 6 yan a dagi 1-sonli qa o i.
2. Mak abgacha a’lim azi ligi s a is ik ma’lumo la i.
3. Xalqa o sog‘lom o qa lanish bo‘yicha adqiqo la .
4. h ps://www.gaze a.uz/oz/2024/01/30/child en/
5. h ps://www.unice .o g/uzbekis an/uz/oziqlanish.
