313
OILAVIY MUNOSABATLARDA UMUMMADANIY
DUNYOQARASHNI SHAKLLANTIRISHDA ANDROGOGIK
OMILLARNING O‘RNI
Sha ipo a Su ayyo Bu xano na
O‘ZDJTU “Pedagogika a psixologiya” ka ed asi do sen i, pedagogika anla i
bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Mazku maqolada oila iy munosaba la da shaxsning umummadaniy
dunyoqa ashini shakllan i ishning pedagogik psixologik imkoniya la i ilmiy naza iy
jiha dan yo i ib be ilgan. Shuningdek maqolada oila inch o u bo‘lsa unda yangi
g‘oyala yangi inno a siyala a adbi ko likla amalga oshi ilishi masalala i “Oila-
mahalla- a’lim muassasasi” s a egiyasida shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini
shakllan i ish ja ayoni amaliy aj ibala asosida ahlil qilingan.
Kali so‘zla : oila iy munosaba la , axbo o exnologiyala i, jamiya ,shaxs,
umummadaniy dunyoqa ash, “Oila-mahalla- a’lim muassasasi” s a egiyasi,ba kamol
shaxs, a biya, inno a siya, psixologik, pedagogik, dunyo si iliza siyasi, xalq, madaniy
kamolo , milliy – madaniy an’ana, u -oda , umumbasha iy qad iya .
РОЛЬ АНДРОГОГИЧЕСКОГО ФАКТОРА ФОРМИРОВАНИИ
ОБЩЕКУЛЬТУРНОГО МИРОВОЗЗРЕНИЯ В УСЛОВИЯХ СЕМЕЙНОЙ
СРЕДЫ.
В данной статье научно и теоретически проиллюстрированы педагогико-
психологические возможности формирования общекультурного мировоззрения
человека в семейных отношениях. В статье также анализируется реализация
новых идей, нововведений и предпринимательства в стратегии «Семья-
соседство-образовательное учреждение» на основе практического опыта
формирования общекультурного мировоззрения личности
Ключевые слова: семейные отношения, информационные технологии,
общество, личность, общекультурное мировоззрение, стратегия «Семья-
соседство-образовательное учреждение», гармоничная личность, воспитание,
новаторство, психологическая, педагогическая, мировая цивилизация, люди,
культурная зрелость, национально-культурная традиция, традиция,
универсальная ценность.
PEDAGOGICAL PSYCHOLOGICAL ASPECTS OF FORMATION OF
THE WORLD CULTURE OF HUMAN IN FAMILY RELATIONS.
This a icle scien i ically and heo e ically illus a ed he pedagogical and
psychological possibili ies o he o ma ion o a gene al cul u al ou look o a pe son in
314
amily ela ions. The a icle also analyzes he implemen a ion o new ideas,
inno a ions and en ep eneu ship in he s a egy "Family-neighbo hood-educa ional
ins i u ion" on he basis o p ac ical expe ience in he o ma ion o a gene al cul u al
ou look o he indi idual.
Key wo ds: amily ela ions, in o ma ion echnology, socie y, pe sonali y,
gene al cul u al ou look, he s a egy "Family-neighbo hood-educa ional ins i u ion",
ha monious pe sonali y, educa ion, inno a ion, psychological, pedagogical, wo ld
ci iliza ion, people, cul u al ma u i y, na ional and cul u al adi ion, adi ion,
uni e sal alue.
Oila inch o u bo‘lsa unda yangi g‘oyala yangi inno a siyala a
adbi ko likla amalga oshi iladi. Bilamizki oila – jamiya ning bi bo‘lagi, yacheykasi.
Oila iy munosaba la da shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish
zami ida e –xo inning bi –bi iga munosaba i, qaynona kelin munosaba i, oiladagi
qa indoshla , qo‘ni –qo‘shni a eng asosiysi oilada kamol opayo gan a zandla ning
dunyoqa ashla ini shakllan i ish ushuniladi. Shuni a’kidlash joizki, oila iy
munosaba la da shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish izimini
i ojlan i ishga e’ ibo milliy ma ku amizni muho aza e ishdek muhim azi ani hal
e adi. Fa zand a biyasiga e’ ibo , ula ning dunyoqa ashini shakllan i ish
globoliza siya ja ayonidagi muhim pedagogik azi ala imizdan bi i sanaladi. Oila iy
munosaba la da oilada kamol opayo gan bolala ning umummadaniy dunyoqa ashini
shakllan i ish ja ayoni yaxli pedagogik psixologik ja ayon si a ida:
bi inchidan, u li xil global a moq o qali ki ib kelayo gan jamiya da
ma ku a iy a g‘oya iy-siyosiy ba qa o likni a’minlash, jamiya a uqa ola
man aa la ini himoya qilish asosida jamiya dagi inchlik a osoyish a muhi ni ya a ish,
yo g‘oyala ga qa shi oilada a biya opayo gan bolala ning ma ku a iy immuni e ni
shakllan i ish a shu asosda yagona ezgu maqsadimiz bo‘lmish “Ozod a obod Va an,
e kin a a o on hayo ba po e ish” uchun zamin hozi lash;
ikkinchidan, axbo o exnologiyala ining i ojlanganligi, jamiya a aqqiyo ida
jiddiy o‘siq bo‘layo gan diniy aqidapa as lik, eks emizm a e o izm kabi ij imoiy
illa la ning oldini olish, unga qa shi ku ashish a oyaga ye magan bolala o asida
keng ko‘lamda a qalmasligiga e ishish;
uchinchidan, a zandla imizni jamiya imizga keng a qalayo gan “omma iy
madaniya ” a’si idan himoya qilish, yon - a o dagi oqeala ga daxldo lik uyg‘usini
i ojlan i ish, ongli yashashga – o‘z aqli a ik iga, ezgu, insoniy ma ku aga, aniq
g‘oyaga suyanib yashashga o‘ ga ish;
o‘ inchidan g‘a b omma iy axbo o osi ala idagi axloqsizlik a g‘ibo i,
o‘zining demok a iya modelini olg‘a silji ishning asl maqsad-muddaola ini
ushun i ish;
315
beshinchidan, jamiya hayo ida saqlanib qolayo gan eski ma ku a iy sa qi la -
ma’na iy buzuqlik, boqimandalik, mahalliychilik kabi noaxloqiy hola la ning oldini
olish, bolala ning o‘ziga bo‘lgan ishonchini mus ahkamlash, ula ning a ixiy
a akku ini boyi ish, milliy g‘u u imiz manbai bo‘lgan in ellek ual salohiya ni
shakllan i ishda muhim sanaladi.
Ay ish o‘ inliki, Hindis onning aniqli siyosa a bobi Maxa ma Gandi “Men
uyimning da oza a eshikla ini mahkam be ki ib o‘ i a olmayman. Chunki unga oza
ha o ki ib u ishi ke ak. Va shu ba oba ida eshik a de azala imdan ki ayo gan ha o
do ul bo‘lib, xonadonimni ag‘da - o‘n a qilib, o‘zimni yiqi ib ashlashini ham
xohlamayman” [6] deganida bugungi axbo o xu ujla i a u li xil ma’lumo la
haqiqa da, si emaski, za a li g‘oyala u li kino illmla , in e ne a mog‘i a boshqa
yo‘nalishla da uzluksiz a ishda iqish i ilib, ma ku a iy immuni e imizni
susay i ishga, o‘sib kelayo gan yosh a lodni sox a g‘oyala ning a’si iga ushib
qolishiga mun azam ha aka qilinayo ganini naza ga u gan eh imol. Yo , za a li
g‘oyala ning mamlaka imizga ki ib kelishi o‘smi yoshidagi bolala ning maqsad a
in ilishla ini, a aqqiyo yo‘lini o‘ziga xos a mos bo‘lmagan yo‘nalishga bu ib
yubo ish, mamlaka la ning ij imoiy, ma’na iy, siyosiy hayo ini o‘zga i ib yubo ishi
mumkin.
Biz oilada shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish ja ayonini
i ojlan i ishda ongining quyidagi a si la iga e’ ibo be ishni lozim deb opdik.:
1. Bolaning a o -muhi oqea - hodisala ini sezishi, id ok e ishi, diqqa ini
qa a ishi, xo i asiga saqlashi, a akku e a olishi muhim. Bu esa insonning bilish
ja ayonla iga ki adi. Inson ana shu bilish ja ayonla i yo damida o‘z bilimla ini doimo
boyi ib bo adi.
2. Bolaning subyek bilan obyek o‘ asidagi a qni anglashi, ya’ni “men” degan
ushuncha bilan “mendan boshqa” degan ushunchani anglab ye ishi muhimdi .
3. Bolada ong yo dami bilan mo i ( aoliya ga undo chi ichki u ki) -maqsadni
ko‘zlash aoliya i a’minlanadi. Faoliya maqsadla ini ya a ish esa ongining azi asiga
ki adi.
4. Bolala e a ak - a o imizda sodi bo‘layo gan oqeala ni a o‘zining
ha aka ini, aniq dunyo obyek la ini ha xil baholaydila . Oilada ashkil e iladigan
muloqo ja ayonida obyek i bo liqni o‘g‘ i baholash, a biyada “Men konsepsiyasi”,
o‘zi haqida a a o -muhi ning bo ligi haqida bu un xaba la ni bola ij imoiy ong
yo damida aj a ib oladi. [2]
Bilamizki, oilada bola omondan qabul qilinayo gan eal hayo ning ob azi a
o‘ziga baho be ishi bi -bi o iga moslash i u chi bi qa o ak o la , jumladan, bolaning
ashqi muhi ni o‘g‘ i qabul qilish da ajasi, uning imkoniya ak o la i bilan bog‘liq
bo‘ladi. Boshqa so‘z bilan ay ganda, qabul qilish chega asi bu yaxshi a yomon
ushunchala ni anglash xususiya iga bog‘liq.
316
Jamiya dagi o‘zga ishla oilaga a’si ini ko‘ sa ganidek, oila maskanla ida
be iladigan a’lim- a biya ja ayoni, oila a’zola ining eh iyojla i, qiziqishi, mayli a
boshqa ij imoiy aoliya u la i bola ij imoiy ongining i ojlanishiga sezila li a’si
ko‘ sa adi. Shunday ekan, shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish
ja ayoni da alabi, ushbu muammoning pedagogik – psixologik asosla ini, sha -
sha oi la ini, oilada a biya ja ayonida amalga oshi ish mexanizmini bilish a unga
ijodiy yondoshish o a-onala a ij imoiy soha akilla idan ij imoiy - siyosiy
madaniya ni, g‘oya iy kompe en likni alab e adi.
Oilada shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ishda, o‘zini o‘zi
boshqa ish o ganla i, uzluksiz a’lim izimi, spo -sog‘lomlash i ish obyek la i a
ij imoiy ins i u la ning oli muhim hisoblanib, bu izim asosida amalga oshi iladigan
a’lim- a biya iy ishla ning uz iy aloqado ligi a uzluksizligini a’minlash muhim
pedagogik ahamiya kasb e adi.
Taj iba a kuza u la imiz asosida ay ishimiz mumkinki, oilada shaxsning
umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish ja ayoni“Oila – mahalla – a’lim
muassasasi” hamko ligi s a egiyasi asosida ashkil e ilishi muhim psixologik omil
sanaladi.
Jismonan sog‘lom, ma’na iy ye uk a ha omonlama i ojlangan ba kamol
a lodni a biyalashda oila ins i u i, o a-onala a uqa ola ning o‘zini o‘zi boshqa ish
o ganla ining a’lim muassasala i bilan o‘za o hamko ligini mus ahkamlash
maqsadida O‘zbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasining 2012-yil 19 iyundagi
175-sonli qa o i bilan asdiqlangan a kib asosida O‘zbekis on Respublikasi Xalq
a’limi azi ligi huzu ida “Oila – mahalla – a’lim muassasasi” Jamoa kengashi
uzilgan. Mazku Jamoa kengashi ma’na iy-ma’ i iy ishla ni izimli a aniq maqsadga
yo‘nal i gan holda, o‘z aoliya ini yoshla , o a-onala a jamoa chilik ish i okida olib
bo adi.
Ay ish joizki, oilada shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish
ja ayoni uzilishiga ko‘ a ij imoiy munosaba la a kishila aoliya ining u la i bilan
belgilanadi. Insoniya aoliya i qanchalik xilma-xil, ula ning ij imoiy munosaba la i
qanchalik boy bo‘lsa, ula ning dunyoqa ashi, ik lash da ajasi, e a ak a o ga
munosaba i ham shunchalik boy a mu akkab bo‘ladi. Oilada shaxsning
umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish bo‘yicha “O a - onala uni e si e i”
jamoa chilik uzilmasi o‘qu ejasida ma’lum soa la aj a ilgan bo‘lsa - da, ay im
oilala da mazku masalaga ye a li da ajada e’ ibo be ilmaydi, buning uchun
muammola ni o‘ ganish, maqsadla ini aniq belgilab olish, aynan oilada a zand
a biyasi masalala iga quyidagi azi ala ini adqiqo doi asida belgilash imkoniya ini
ya a di. [1]
Oilada shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ishda:
317
- “Oila– mahalla- a’lim muassasasi” jamoa kengashi hamda “O a-onala
uni e si e i” jamoa chilik uzilmasi hamko ligini kuchay i ish;
-o a-onala ga psixologik a pedagogik amoyilla , sha -sha oi la , omilla ,
qonuniya la ga amal qilish ko‘nikmala ini hosil qilish;
- oilada bolala ning ki ob o‘qishini kuza ish a ki ob o‘qishni izimli ashkil
e ish;
- ilg‘o aj ibala ga, dunyo anida olg‘a su ilgan naza iy g‘oyala ga ayanish;
- shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ishda ula ning yosh,
shaxsiy, jinsiy xususiya la ini inoba ga olib, a biya iy ishla ni ashkil e ishda ula ga
indi idual munosaba da bo‘lish;
- shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish bo‘yicha ilmiy-
ommabop adabiyo la ni ayyo lash, chop e ish a ula ning ha bi oilaga ki ib bo ishini
a’minlash, OAV da maxsus uknla ashkil e ish;
- shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini shakllan i ish xususiya la iga a’ i
be ish;
- oilaning ha bi a’zosi huquqla i, e kinlikla i a qonuniy man aa la ini
a’minlash bo‘yicha jamoa chilik ishla ini ashkil e ish a amalga oshi ish;
- oilada bola a biyasi bo asida o‘plangan a ixiy aj ibani ilmiy-naza iy
o‘ ganish, xulosa a a siyala ni amaliyo ga a biq e ishga alohida e’ ibo qa a ish
muhim ahamiya ga egadi . [7]
Oila iy munosaba la da shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini
shakllan i ishda oila, mahalla a a’lim muassasala ining hamko ligimuhim
ahamiya ga ega. Chunki insonning ilk hayo iy ushuncha a asa u la i, a alo oilada
shakllanadi, ya’ni bolaning xa ak e i a dunyoqa ashini belgilaydigan ma’na iy
mezon a qa ashla - yaxshilik a ezgulik, meh -oqiba , o -nomus, o a-onaga, oiladagi
keksa a lod akilla iga hu ma kabi muqaddas ushunchala ning poyde o i ham oila
sha oi ida, mahalla ko‘z o‘ngida shakllanishi, abiiy. Oilada boshlangan a’lim a
a biya a’lim muassasala ida, mahallada da om e adi. Ta’lim muassasala ida amalga
oshi iladigan maqsadli a uzluksiz a’lim- a biya ja ayoni o qali bolaning bilish
ja ayonla i i ojlanadi, bola shaxsi shakllanadi.
Yuqo ida qayd e ilgan mas’uliya li ishla bi -bi iga o‘za o bog‘liq bo‘lgan uch
omil, ya’ni oila - mahalla - a’lim muassasasihamko ligi asosida izimli a ishda
amalga oshi ib kelinmoqda. Ushbu hamko likning sama ali yo‘lga qo‘yilishi bolala
o asida u li salbiy oda la , huquqbuza lik a jinoya la sodi e ilishining, shuningdek,
giyoh andlik, diniy eks emizm, “omma iy madaniya ” a shunga o‘xshash
illa la ning oldini olishda, ula ni spo ga jalb e ish, bo‘sh aq la ini mazmunli
o‘ kazishda qo‘l kelmoqda. Asosiysi, bu hamko lik doi asida bolala ni ham jismonan,
ham ma’nan ye uk qilib a biyalash, oilala ni mus ahkamlash, a’lim si a i a
318
sama ado ligini oshi ish o qali jamiya da sog‘lom u mush a zini qa o op i ishga
e ishilmoqda.
Respublikamizning u li iloya la ida o‘ kazgan aj iba a kuza u la imiz,
bugun mahallala da oila iy munosaba la da shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini
shakllan i ish, ij imoiy ongini a biyalash, qa o op i ish, yoshla a biyasida
hamko likda amalga oshi ishimiz lozim bo‘lgan ishla imiz ham alaygina ekanligini
ko‘ sa moqda, ula ni quyidagicha izohlash mumkin:
- bi inchidan, mahallala ning yoshla ni ha omonlama ba kamol insonla
si a ida milliy qad iya la imizga hu ma uhida a biyalashdagi olini yanada oshi ish
maqsadida uqa ola yig‘ini aoliya ining asosiy yo‘nalishla i bo‘yicha komissiyala i
aoliya i sama ado ligini oshi ish;
- ikkinchidan, “Oila – mahalla – a’lim muassasasi” hamko ligi aoliya ini
izimli yo‘lga qo‘yish, alohida e’ ibo ga muh oj oilala a zandla ining a’lim-
a biyasini doimiy nazo a ga olish;
- uchinchidan, ha bi oilaning ilm-ma’ i a ga munosaba ini ubdan o‘zga i ish,
a biyada o a-ona ib a i, o a-onaning a zand oldidagi bu chi a mas’uliya ini o‘liq his
e ishi muhim ahamiya ga ega ekanligini inoba ga olib, o a-onala ning a biyaga oid
bilimla ini oshi ishga qa a ilgan “O a-onala uni e si e i” mashg‘ulo la ini zamona iy
shakl a usulla da ashkil e ish;
- o‘ inchidan, yoshla ni a’lim ja ayonla iga o‘liq qam ab olish,
o‘qu chila ning o‘z aq ida da sla ga qa nashishini nazo a qilish, ula ning
qa o sizligi a nazo a sizligining oldini olish, ula ning bo‘sh aq la ini mazmunli
ashkil e ish maqsadida u li spo , an a ijodiy o‘ga akla aoliya ini yanada
kengay i ish bo‘yicha hamko likni kuchay i ish;
beshinchidan, a’lim muassasala ida o‘ kaziladigan ba cha a biya iy,
ma’na iy-ma’ i iy, madaniy-omma iy a spo adbi la ining mahallala , jamoa
ashkilo la i bilan hamko likda olib bo ilishiga e ishish kabi dolza b azi ala
oldimizda u ibdi. [7]
Oila-mahalla- a’lim muassasasi s a egiyasida shaxsning umummadaniy
dunyoqa ashini shakllan i ish ja ayoni bi necha yo‘nalishla da amalga oshi iladi.
Mazku yo‘nalishla quyidagila dan ibo a di :
- oila ins i u ini mus ahkamlash, ma zu yuzasidan egishli uslubiy qo‘llanmala
ishlab chiqish.
- ha bi xonadonga ki ib, ula dagi ij imoiy-ma’na iy muhi a u mush
da ajasini o‘liq o‘ ganib chiqilishini a’minlash, ma jud muammola ni ba a a e ish
yuzasidan alohida cho a- adbi la ejasi ishlab chiqilishini, belgilangan a ibda
asdiqlanishini hamda baja ilishini a’minlash ishla ini o‘ ganib bo ish
- oilala ni o‘ ganib, ma jud muammola ni ba a a e ish izimining jo iy e ilishi
bo asidagi ishla ni nazo a qilib bo ish, muammola ni hamko likda ba a a e ish
319
cho ala ini ko‘ ish, amalga oshi ilgan ishla ni sa hisob qilish a belgilangan a ibda
hisobo be ish.
- no inch oilala bilan ishlash bo‘yicha mahalla maslaha chila i, xo in-qizla
bilan ishlash komissiyala i, p o ilak ika inspek o la i a posbonla ga mo‘ljallangan
uslubiy a siyala ishlab chiqish.
- ichki ishla o ganla ida p o ilak ik hisobda u gan a a zand a biyasiga salbiy
a’si ko‘ sa u chi o a-onala ning ha bi i bilan alohida ishlash bo‘yicha a ib
(mexanizm) jo iy e ish.
- oilada ij imoiy-ma’na iy muhi ni sog‘lomlash i ish, diniy eks emis ik
oqimla a’si iga ushib qolgan uqa ola , ayniqsa oyaga ye magan bolala o‘yxa ini
shakllan i ish. Ula ga imom xa ibla , o inoyila ning bi ik i ilishini, ula bilan
indi idual ishlash izimini yo‘lga qo‘yish.
- a’lim muassasala ida, mahallala da a mehna jamoala ida oyaga ye magan
bolala ning u li yo g‘oyala a’si iga ushib qolishla ining oldini olish bo‘yicha
mu axassisla ish i okida u li adbi la ashkil e ish.
- ba kamol a lodni a biyalashda ka a a lod bilimla i a aj ibasidan sama ali
oydalanish, bolala o‘ asida milliy ma’na iy qad iya la a an’anala ni a g‘ib e ish
maqsadida mahallala da “Uch a lod uch ashu i” adbi la ini ashkil e ish.
- a’lim muassasala ida bolala ning qiziqishla i asosida (ju nalis ika, no iqlik,
adabiyo , assomlik, musiqa a h.k) u li yo‘nalishla da o‘ga akla jo iy e ish, bunda
o‘qu chi-oshla ni yanada kasbga yo‘nal i ish bo asida espublikaning ko‘zga
ko‘ ingan ijodko la i bilan bi galikda amaliy mashg‘ulo la a muloqo la ashkil e ish.
- “Ki ob o‘qish – oiladan boshlanadi” aksiyasini o‘ kazish bo‘yicha cho a-
adbi la ejasini ishlab chiqish a amalga oshi ish.
Xalqimizda “Bi bolaga ye i qo‘shni o a-ona” degan ib a li naql bo . Bugungi
kunda u mush ash ishla i bi qada “qo‘shni bolala ” aoliya iga ahamiya
be ishimizni cheklab qo‘ymoqda, ha oki ay im oilala imizda a zandla imiz qanday
in e ne a mog‘idan oydalanayo ganla i bilan qiziqib ko‘ mayo ganla i achina li hol
alba a.
Xulosa qilib ay ganda, oilada shaxsning umummadaniy dunyoqa ashini
shakllan i ishda in ellek ual bilish sohasini shakllan i ish ja ayonida, a alambo ,
milla ning bugungi hayo i, o‘ mishi, kelajagi, bu un aqdi i uchun qayg‘u adigan, keng
jamoa chilikning, mahalla a yoshi ulug‘ nu oniyla imizning ilg‘o dunyoqa ash a
a akku iga asoslanishi lozim.
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i.
1. Musu mano a O.Fa zandla imga nasiha la .Toshken . Yoshla nash iyo uyi,
2020, -186 bе .
2. Qu ono M. Mak ab ma’na iya i a milliy a biya. – T.: FAN,
1995. – 118 b.
320
3. Sha ipo a Su ayyo Bu xano na -The impac o spoken language on pupils’
men al ac i i y: A cogni i e explo a ion/2023/11/15
4. Sha ipo a Su ayyo Bu khano na-And ogical coope a ion mechanisms in he
o ma ion o a common wo ldwide in amily ela ions /2023/9/16
5. Su ayyo Bu hano na Sha ipo a.-MODERN INNOVATIVE
TECHNOLOGIES IN EDUCATION/2023
6. Su ayyo Bu xano na Sha ipo a-Rol semi o mi o anii pozna a elnogo
in e esa oda ennыx de ey /2021.
7. Alimo a G, Kamolo J, Abdullaye a Sh. Oila-mahalla – a’lim muassasasi
hamko ligi. Mahalla ku ubxonasi. O‘zbekis on “Mahalla” xay iya jamoa ondi. T.:
2015, -7 b.
8. Su ayyo Bu xano na Sha ipo a, Oilada yoshla umummadaniy
dunyoqa ashni shakllan i ish mazmuni /2021.