scieee Science in your language
[en] (orig)

ISLOM MOLIYASI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY AMALIYOT

Author: Abdullajonova Ziyoda Xamidjon qizi
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17543777
Source: https://zenodo.org/records/17543777/files/16-22.pdf
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Abdullajono a Ziyoda Xamidjon qizi
O‘zbekis on Respublikasi Bank-moliya akademiyasi magis an i
ISLOM MOLIYASI: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY AMALIYOT
Anno a siya: Ushbu maqola Islom moliyasi izimining naza iy asosla ini a zamona iy
amaliyo dagi qo'llanilishini ahlil qilishga bag'ishlangan. Tadqiqo da Islom iq isodiyo i
amoyilla i, sha ia ga mu o iq moliya iy mahsulo la a ula ning an'ana iy moliya izimidan
a qla i o' ganilgan. Maqolada Islom moliyasi konsepsiyasining asosiy naza iyala i, jumladan,
oiz ( iba) aqiqi, mulkchilik huquqi, xa -xa a aqsimo i a axloqiy mas'uliya amoyilla i
ba a sil ko' ib chiqilgan. Shuningdek, muda aba, musha aka, mu abaha, ija a a sukuk kabi
asosiy Islom moliya iy osi ala i ahlil e ilgan. Tadqiqo na ijala i shuni ko' sa adiki, Islom
moliyasi izimi zamona iy iq isodiy munosaba la da adola li a ba qa o i ojlanish uchun
muhim al e na i a bo'la oladi.
Kali so‘zla : Islom moliyasi, sha ia ga mu o iqlik, iba aqiqi, muda aba, musha aka, islom
bankla i, axloqiy moliya
Anno a ion: This a icle is de o ed o he analysis o he heo e ical ounda ions o he Islamic
inancial sys em and i s applica ion in mode n p ac ice. The s udy examines he p inciples o
Islamic economics, Sha ia-complian inancial p oduc s and hei di e ences om he adi ional
inancial sys em. The a icle examines in de ail he main heo ies o he concep o Islamic
inance, including he p ohibi ion o in e es ( iba), p ope y igh s, isk sha ing and he p inciples
o e hical esponsibili y. I also analyzes he main Islamic inancial ins umen s such as muda aba,
musha aka, mu abaha, ija a and sukuk. The esul s o he s udy show ha he Islamic inancial
sys em can be an impo an al e na i e o ai and sus ainable de elopmen in mode n economic
ela ions.
Keywo ds: Islamic inance, Sha ia-complian , p ohibi ion o iba, muda aba, musha aka, Islamic
banks, e hical inance
Аннотация: Статья посвящена анализу теоретических основ исламской финансовой
системы и её применению в современной практике. В исследовании рассматриваются
принципы исламской экономики, финансовые продукты, соответствующие шариату, и их
отличия от традиционной финансовой системы. В статье подробно рассматриваются
основные теории исламских финансов, включая запрет на проценты (риба), права
собственности, распределение рисков и принципы этической ответственности. Также
анализируются основные исламские финансовые инструменты, такие как мудараба,
мушарака, мурабаха, иджара и сукук. Результаты исследования показывают, что
исламская финансовая система может стать важной альтернативой для справедливого и
устойчивого развития современных экономических отношений.
Ключевые слова: исламские финансы, соответствие шариату, запрет на риба, мудараба,
мушарака, исламские банки, этические финансы
Ki ish. XXI as da global moliya izimining mu akkablashu i a 2008 yilgi jahon moliya iy
inqi ozi an'ana iy moliya ins i u la ining zai likla ini yaqqol ko' sa di. Bu esa iq isodchila a
siyosa chila ni muqobil moliya iy izimla ga qiziqish bildi ishi bilan na ijada Islom moliyasiga
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
e' ibo kuchaydi. Islom moliyasi izimi ming yillik a ixga ega bo'lib, bugungi kunda 100 dan
o iq mamlaka da aoliya ko' sa moqda a uning ak i la i 3 illion dolla dan oshadi.
Islom moliyasi - bu sha ia ga asoslangan moliya iy aoliya bo'lib, Qu 'on a Sunna qoidala iga
ioya qilish o qali amalga oshi iladi. Uning asosiy maqsadi na aqa iq isodiy sama ado lik, balki
ij imoiy adola a axloqiy mas'uliya ni a'minlashdi . Islom iq isodiy izimi insonning moddiy a
ma'na iy eh iyojla ini mu ozana lashga qa a ilgan yaxli konsepsiyadi .
Tadqiqo ning dolza bligi Islom moliyasi izimining zamona iy iq isodiy muammola ni hal
qilishdagi salohiya ini baholash za u a i bilan belgilanadi. Ayniqsa, O'zbekis on kabi islom
madaniya iga ega mamlaka la da ushbu izimning i ojlanishi ka a ahamiya ga egadi .
Tadqiqo ning maqsadi: Islom moliyasining naza iy asosla ini o' ganish a zamona iy
amaliyo dagi qo'llanilish xususiya la ini ahlil qilish.
Tadqiqo azi ala i:
1) Islom moliyasining asosiy naza iy amoyilla ini aniqlash;
2) Sha ia ga mu o iq moliya iy osi ala ning u la i a xususiya la ini ahlil qilish;
3) Islom a an'ana iy moliya izimla ini qiyosiy baholash;
4) Islom moliyasining zamona iy amaliyo dagi imkoniya la i a cheklo la ini ko' ib chiqish.
Adabiyo la sha hi. Islom moliyasi naza iyasi XX as ning ikkinchi ya mida mus aqil an sohasi
si a ida shakllanishni boshladi. Muhammad Abdul Mannan (1970), Muhammad Neja ullah
Siddiqi (1983) a Abbas Mi akho (1987) kabi olimla Islom iq isodiyo i amoyilla ini
izimlash i ish bo'yicha undamen al adqiqo la olib bo dila . Ula ning ishla ida Islom
moliyasining alsa iy a iq isodiy asosla i, sha ia ga mu o iqlik mezoni a amaliy a biq e ish
mexanizmla i ba a sil yo i ilgan.
Chap a (1985) o'z adqiqo la ida Islom iq isodiy izimining asosiy xususiya i si a ida "axloq a
iq isodiyo ning uyg'unligini" a'kidlaydi. Uning ik iga ko' a, Islom moliyasi na aqa exnik osi a,
balki ij imoiy adola a iq isodiy sama ado likni mu ozana laydigan qiyma izimidi . Bu
yondashu Islom moliyasini oddiy " oizsiz bank" ushunchasidan ancha keng oq a chuqu oq
konsepsiya si a ida ko' sa adi.
Riba ( oiz) aqiqi naza iyasi
Islom moliyasining ma kaziy amoyili iba ( oiz) aqiqidi . Qu 'oni Ka imda iba qa 'iy a zda
man e ilgan a u zalim iq isodiy amaliyo deb baholangan. Zayd ibn Aslam a boshqa klassik
islom olimla ining a si la iga ko' a, iba aqiqi asosan uch a asosiy alsa iy p in sipga asoslanadi:
adola , xa -xa a aqsimo i a ishlab chiqa ish aoliya iga ag'ba lan i ish.
Zamona iy adqiqo chila dan Usmani (2002) ibani iq isodiy jiha dan ahlil qilib, uning
jamiya da boylik konsen a siyasiga, in lya sion bosimga a iq isodiy beqa o likka olib kelishini
isbo ladi. U oiz izimida k edi be u chi a qa z olu chi o' asida asimme ik xa -xa a
aqsimo i ma judligini a bu esa iq isodiy nomu ozana likni kuchay i ishi mumkinligini
a'kidlaydi.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Mulkchilik a sha noma naza iyala i
Islom huquq izimida mulkchilik huquqi muqaddasdi , lekin u mas'uliya bilan bi ga keladi. Ibn
Taymiya a Ibn Qayyim kabi klassik islom huquqshunosla i mulkchilik konsepsiyasini ba a sil
ishlab chiqqanla . Ula ning naza iyala iga ko' a, inson mol-mulkning aqa osi achi (amin)
azi asini baja adi, haqiqiy mulkdo esa Allohdi . Bu konsepsiya zamona iy Islom moliyasida
ko po a i boshqa u a mas'uliya amoyilla ining asosini ashkil e adi.
Sha noma naza iyasi Islom moliyasining boshqa muhim jiha idi . Islom huquqida sha nomala
ikki omonlama ozilik, sha o lik a adola lilik amoyilla iga asoslanishi ke ak. Kamali (2000)
o'z adqiqo la ida islom sha nomala ining o'ziga xos xususiya la ini, jumladan, gha a (noaniqlik)
a maysi (qimo ) aqiqla ini ahlil qilgan. Bu amoyilla zamona iy Islom moliya iy
mahsulo la ini ishlab chiqishda asosiy yo' iqnoma bo'lib xizma qiladi.
Zamona iy Islom moliyasi amaliyo i
XX as ning 70-yilla idan boshlab Islom bankla i a moliya ins i u la i ez su 'a la da i ojlana
boshladi. Bi inchi zamona iy Islom banki 1975 yilda Dubayda ashkil e ilgan Dubai Islamic
Bank hisoblanadi. Iqbal a Mi akho (2011) o'z adqiqo la ida Islom bankla ining amaliy
aoliya ini o' asosiy modelga aj a adila : ikki omonlama muda aba modeli, ikkala omonlama
musha aka modeli, osi achilik modeli a in es i siya modeli.
Hasan a Lewis (2007) Islom moliya ins i u la ining ko po a i boshqa u izimini ahlil qilib,
sha ia ga ioya qilish nazo a i (Sha iah go e nance) konsepsiyasining ahamiya ini a'kidlaydila .
Sha ia ga ioya qilish kengashi (Sha iah Boa d) zamona iy Islom moliya ins i u la ining aj almas
qismi bo'lib, ba cha moliya iy mahsulo a ope a siyala ning sha ia ga mu o iqligini a'minlaydi.
Tadqiqo me odikasi. Ushbu adqiqo asosan naza iy ahlil me odiga asoslanadi. Tadqiqo
ja ayonida quyidagi uslubla dan oydalanildi:
1. Adabiyo la ni izimli ahlil qilish usuli: Islom moliyasi bo'yicha klassik a zamona iy
manbaala , jumladan, Qu 'on a Hadis ma ni, islom huquqshunosla i asa la i, zamona iy
iq isodiy adabiyo la a xalqa o moliya ashkilo la ining hisobo la i o' ganildi.
2. Qiyosiy ahlil usuli: Islom moliyasi a an'ana iy moliya izimla ining asosiy amoyilla i,
moliya iy osi ala i a amaliy na ijala i qiyoslandi. Bu yondashu Islom moliyasining o'ziga xos
xususiya la ini a aqoba a zallikla ini aniqlashga yo dam be di.
3. Deduksiya a induksiya usulla i: Umumiy naza iy amoyilla dan amaliy xulosala chiqa ish
(deduksiya) a alohida amaliy hola la dan umumiy qonuniya la ni aniqlash (induksiya) usulla i
qo'llanildi.
4. Konsep ual ahlil: Islom moliyasining asosiy ushunchala i, jumladan iba, gha a , maysi ,
muda aba, musha aka a boshqala ning mohiya i a ula ning o'za o bog'liqligi ahlil qilindi.
Tadqiqo ning cheklanganligi shundan ibo a ki, u asosan naza iy jiha ga e' ibo qa a adi a
empi ik ma'lumo la ahlili cheklangan. Bundan ashqa i, Islom moliyasi amaliyo ining
min aqa iy xususiya la i o'liq qam ab olinmagan.
Na ijala a muhokama.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Islom moliyasining asosiy naza iy amoyilla i
Tadqiqo na ijala i shuni ko' sa diki, Islom moliyasi izimi quyidagi besh asosiy amoyilga
asoslanadi:
Bi inchi amoyil - iba ( oiz) aqiqi. Bu amoyil Islom moliyasining eng muhim xususiya idi .
Riba aqiqi shunchaki exnik alabdan ko'p oq na sa - u iq isodiy adola ni a'minlash a
eksplua a siyani oldini olish uchun mo'ljallangan. Foiz o' niga Islom moliyasi oyda a za e ni
aqsimlash amoyiliga asoslanadi. Bu esa in es o la a adbi ko la o' asida hamko lik
munosaba la ini i ojlan i ishga yo dam be adi.
Ikkinchi amoyil - xa a oyda aqsimo i. Islom moliyasida ba cha ish i okchila xa -xa a ni
o' aklashishi a oyda ham, za a ham p opo sional a ishda aqsimlanishi ke ak. Bu p insip "al-
ghunm bil-ghu m" ( oyda mas'uliya bilan bi ga keladi) a "al-kha aj bi al-daman" (da omad
xa -xa a bilan bog'liq) qoidala iga asoslanadi. Bu amoyil spekulya i moliya iy
ope a siyala ni cheklaydi a eal iq isodiy aoliya ni ag'ba lan i adi.
Uchinchi amoyil - moddiy ak i la ga asoslangan ope a siyala . Islom moliyasi ha qanday
moliya iy ope a siya eal o a yoki xizma ga asoslanishi ke akligini alab qiladi. Bu amoyil
"bai al-kali bil-kali" (qa z uchun qa z) a "bai al-ma'dum" (ma jud bo'lmagan na sani so ish)
aqiqla idan kelib chiqadi. Na ijada Islom moliya iy izimi moliya iy bozo la dagi o iqcha
spekulya siyani kamay i adi a eal iq isodiyo ni qo'llab-qu a laydi.
To' inchi amoyil - ha om aoliya la ga in es i siya aqiqi. Islom sha ia ida man e ilgan aoliya
u la iga, masalan, spi li ichimlikla ishlab chiqa ish, qimo bozlik, cho'chqa go'sh i mahsulo la i
a sha ia siz moliya ope a siyala iga in es i siya qilish mumkin emas. Bu amoyil axloqiy
mas'uliya li in es i siya (e hical in es men ) konsepsiyasining asosini ashkil e adi.
Beshinchi amoyil - sha o lik a adola lilik. Islom moliyasi ope a siyala ida o'liq ochiqlik,
noaniqlik (gha a ) a aldash elemen la i yo'qligi a'minlanishi ke ak. Ba cha sha noma sha la i
aniq a ushuna li bo'lishi, ikki omon ham ope a siya mohiya ini o'liq anglashi za u .
Asosiy Islom moliya iy osi ala i
Muda aba (ishonch hamko ligi): Bu moliya iy osi ada bi omon kapi al ( abb al-mal), ikkinchi
omon esa mehna i a aj ibasi (muda ib) bilan ish i ok e adi. Foyda oldindan kelishilgan
nisba da aqsimlanadi, za a esa aqa kapi al egasi omonidan ko' a iladi, aga muda ibning aybi
bo'lmasa. Muda aba ikki u ga bo'linadi: muqayyadah muda aba (cheklangan) a mu laqah
muda aba (cheklanmagan). Bu osi a enchu kapi al a in es i siya ondla i uchun ideal
modeldi .
Musha aka (hamko lik): Bu osi ada ba cha omonla ham kapi al, ham mehna i bilan ish i ok
e adila . Foyda kelishilgan nisba da, za a esa in es i siya ulushiga mu anosib aqsimlanadi.
Musha akaning uch asosiy u i ma jud: shi ka al-'inan (oddiy hamko lik), shi ka al-mu awadha
( eng hamko lik) a shi ka al-abdan (mehna hamko ligi). Zamona iy amaliyo da musha aka
mu anaqisa (kamayu chi hamko lik) keng qo'llaniladi, bu ye da bi omon bosqichma-bosqich
ikkinchi omonning ulushini so ib oladi.
Mu abaha ( oydali so ish): Bu osi ada bank o a ni so ib olib, mijozga belgilangan oyda
qo'shgan holda mudda li o'lo asosida so adi. Mu abaha sha ia ga mu o iq ijo a kelishu i
hisoblanadi, chunki u eal o a so ishga asoslangan. Amaliyo da mu abaha Islom bankla ining
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
eng keng a qalgan osi asidi a ko po a i moliyalash i ishda, xususan, sa do
moliyalash i ishda aol qo'llaniladi.
Ija a (ija aga be ish): Bu ak i ni belgilangan mudda a o'lo e aziga oydalanishga be ish
sha nomasi. Ija a ikki u ga bo'linadi: ija a ashkiliy (oddiy ija aga be ish) a ija a wa iq ina
(lizing). Ija a al-mun ahia bi al- amlik xususiya i shuki, ija a mudda i ugagandan so'ng ak i ning
mulkchilik huquqi ija achiga o' adi. Bu osi a ko'chmas mulk a uskunala moliyalash i ishda
keng qo'llaniladi.
Sukuk (islom obliga siyala i): Sukuk - bu ak i ga asoslangan qimma li qog'ozla bo'lib, an'ana iy
obliga siyala dan asosiy a qi shundaki, ula egala iga qa z emas, balki ak i dagi mulkchilik
ulushini be adi. Sukuk u li uzilmala ga ega bo'lishi mumkin: ija a sukuk, muda aba sukuk,
musha aka sukuk a boshqala . Jahon sukuk bozo i 2020 yilga kelib 600 millia d dolla ga ye di
a da la la hamda ko po a siyala uchun muhim moliyalash i ish osi asiga aylandi.
Islom a an'ana iy moliya izimla ining qiyosiy ahlili
Islom moliyasi a an'ana iy moliya izimla ini aqqoslash quyidagi asosiy a qla ni ko' sa adi:
Maqsad a alsa a jiha idan: An'ana iy moliya asosan oyda maksimallash i ishga qa a ilgan
bo'lsa, Islom moliyasi iq isodiy sama ado lik bilan bi ga ij imoiy adola a axloqiy mas'uliya ni
ham naza da u adi. Bu a q moliya iy mahsulo la ni ishlab chiqish a bozo s a egiyala ini
belgilashda muhim ol o'ynaydi.
Da omad olish mexanizmi jiha idan: An'ana iy izimda oiz asosiy da omad manbai bo'lsa, Islom
moliyasida oyda a za e ni aqsimlash p insipi qo'llaniladi. Bu esa Islom moliya ins i u la ini
eal iq isodiy na ijala bilan be osi a bog'laydi a ula ni mijozla ning biznesidagi xa -xa a la ni
baholashga majbu qiladi.
Xa -xa a boshqa u i jiha idan: An'ana iy moliyada xa -xa a ko'pincha bi omonlama
(oda da mijozga) yukla iladi. Islom moliyasida esa xa -xa a ba cha ish i okchila o' asida
aqsimlanadi, bu esa adola li a ba qa o moliya iy eko izimni ya a adi.
Ta ibga solish jiha idan: An'ana iy moliya ins i u la i ma kaziy bank a moliya nazo a i
o ganla i omonidan a ibga solinadi. Islom moliya ins i u la i esa qo'shimcha a ishda sha ia ga
ioya qilish kengashi nazo a idan o' adi, bu ikki da ajali nazo a izimini ya a adi.
Moliya iy inqi ozla ga chidamlilik jiha idan: Naza iy jiha dan Islom moliyasi izimi moliya iy
inqi ozla ga nisba an ba qa o oq hisoblanadi, chunki u o iqcha qa z olishni cheklaydi a
spekulya i ope a siyala ni kamay i adi. 2008 yilgi global moliya iy inqi oz da ida Islom
bankla i nisba an ba qa o na ijala ko' sa di, ga chi ula ham umuman bozo salbiy a'si idan
o'liq himoyalanmagan edi.
Zamona iy amaliyo dagi muammola a imkoniya la
Islom moliyasi izimining i ojlanishida bi qa o muammola ma jud. Bi inchi muammo -
sha ia ga ioya qilish s anda la ining yagona izimining yo'qligi. Tu li mamlaka la da a ha o
bi mamlaka dagi u li ins i u la da sha ia ga ioya qilish alqini a q qilishi mumkin. Bu esa
xalqa o Islom moliya iy ope a siyala ni mu akkablash i adi.

JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
Ikkinchi muammo - malakali kad la anqisligi. Islom moliyasi mu axassisi ham an'ana iy
moliya bilimiga, ham sha ia ga chuqu ushinishga ega bo'lishi ke ak, bunday kad la esa e a li
emas. Uchinchi muammo - Islom moliya iy mahsulo la ning ba'zan yuqo i xa aja la i, chunki
ula ko'pincha mu akkab uzilmaga ega a qo'shimcha sha ia ga ioya qilish nazo a ini alab
qiladi.
Bi oq, Islom moliyasi ka a imkoniya la ga ham ega. Global musulmon aholisining o'sishi (2030
yilga kelib 2.2 millia d) a ula ning o' acha da omadla ining oshishi ka a bozo po en sialini
bildi adi. Bundan ashqa i, axloqiy in es i siya a mas'uliya li moliyaga qiziqish global da ajada
kuchaymoqda, bu esa Islom moliyasi amoyilla ini musulmon bo'lmagan mamlaka la uchun ham
jozibado qiladi.
Texnologik inno a siyala , xususan, in ech a blockchain exnologiyala i Islom moliyasi uchun
yangi imkoniya la ochmoqda. Masalan, aqlli sha nomala (sma con ac s) Islom moliya iy
mahsulo la ini a oma lash i ish a xa aja la ni kamay i ish imkonini be adi. Raqamli sukuk a
okenlash i ish yangi in es o la uchun Islom moliya osi ala iga ki ishni osonlash i moqda.
Xulosa. Ushbu adqiqo Islom moliyasi izimining naza iy asosla i a zamona iy amaliyo dagi
o' nini ha omonlama ko' ib chiqdi. Na ijala shuni ko' sa diki, Islom moliyasi shunchaki oizsiz
moliya iy izim emas, balki o'ziga xos alsa aga, amoyilla ga a osi ala ga ega bo'lgan
o'laqonli muqobil iq isodiy modeldi .
Islom moliyasining asosiy kuchi uning axloqiy amoyilla ga asoslanishi a eal iq isodiy aoliya
bilan be osi a bog'langanligidadi . Riba aqiqi, xa -xa a aqsimo i, sha o lik a adola lilik
amoyilla i Islom moliyasini zamona iy dunyoning ba qa o i ojlanish alabla iga mos
kel i ishga yo dam be adi. Muda aba, musha aka, mu abaha, ija a a sukuk kabi osi ala u li xil
moliya iy eh iyojla ni qondi ish uchun moslashu chanlik a sama ado likni a'minlaydi.
An'ana iy moliya izimi bilan qiyoslashda Islom moliyasi bi qa o a zallikla ga ega: adola li
oyda aqsimo i, spekulya i ope a siyala cheklanishi, eal iq isodiyo ni qo'llab-qu a lash a
moliya iy inqi ozla ga nisba an yuqo i oq ba qa o lik. Bi oq, s anda lash i ish masalala i,
kad la anqisligi a yuqo i xa aja la kabi muammola ham ma jud.
Is iqbolli yo'nalishla si a ida quyidagila ni aj a ish mumkin: xalqa o sha ia ga ioya qilish
s anda la ini ya a ish, Islom moliyasi bo'yicha a'limni kengay i ish, exnologik inno a siyala ni
jo iy e ish a musulmon bo'lmagan mamlaka la da ham Islom moliya iy mahsulo la ni ilga i
su ish. O'zbekis on kabi i ojlanayo gan mamlaka la uchun Islom moliyasi izimini i ojlan i ish
iq isodiyo ni di e si ika siyalash a xalqa o moliya bozo iga in eg a siya qilish uchun yaxshi
imkoniya bo’la oladi.
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i:
1. Usmani M.T. An In oduc ion o Islamic Finance. - Ka achi: Mak aba Ma'a i ul Qu 'an,
2015. - 398 p.
2. El-Gamal M.A. Islamic Finance: Law, Economics, and P ac ice. - Camb idge: Camb idge
Uni e si y P ess, 2006. - 223 p.
3. Iqbal Z., Mi akho A. An In oduc ion o Islamic Finance: Theo y and P ac ice. - Singapo e:
John Wiley & Sons, 2011. - 416 p.
4. Hassan M.K., Lewis M.K. Handbook o Islamic Banking. - Chel enham: Edwa d Elga
Publishing, 2007. - 464 p.
5. Siddiqi M.N. Islamic Banking and Finance in Theo y and P ac ice: A Su ey o S a e o he
A // Islamic Economic S udies. - 2006. - Vol. 13, No. 2. - P. 1-48.
JOURNAL OF IQRO – ЖУРНАЛ ИҚРО – IQRO JURNALI – olume 18, issue 02, 2025
ISSN: 2181-4341, IMPACT FACTOR ( RESEARCH BIB ) – 7,245, SJIF – 5,431
www.wo dlyknowledge.uz ILMIY METODIK JURNAL
6. Accoun ing and Audi ing O ganiza ion o Islamic Financial Ins i u ions (AAOIFI). Sha i'ah
S anda ds. - Manama, 2015.
7. Islamic Financial Se ices Boa d (IFSB). Guiding P inciples on Sha i'ah Go e nance
Sys ems. - Kuala Lumpu , 2009.
8. Islamic Finance Ga eway. [Elek on esu s]. - URL: www.islamic inance.com