FARMAKORESISTENT EPILEPSIYADA XIRURGIK DAVOLASH
NATIJALARI
She aliye a N.B
Sama qand Da la Tibbiyo Uni e si e i
Ney oxi u giya ka ed asi
Ilmiy ahba : Abdu oyi o B.B
Ma zuning dolza bligi:
Epilepsiya – ma kaziy asab izimining su unkali kasalligi bo‘lib,
ak o lanu chi epilep ik u qanoqla bilan kechadi. Bu un dunyoda millionlab
insonla ushbu kasallikdan aziya chekadi. Das labki bosqichla da konse a i
da o – an iepilep ik p epa a la sama ali bo‘lsa-da, bemo la ning 30% gacha
bo‘lgan qismida do i osi ala iga chidamsizlik – ya’ni a mako esis en
epilepsiya i ojlanadi. Bunday holla da ney oxi u gik a alashu eng sama ali
da olash usulla idan bi i si a ida qa aladi.
Tadqiqo maqsadi:
Fa mako esis en epilepsiyali bemo la da ja ohlik da olash usulla ining
sama ado ligini o‘ ganish a ahlil qilish.
Tadqiqo ma e ialla i a usulla i:
Tadqiqo 2023–2025-yilla da omida Sama qand Da la Tibbiyo
Uni e si e i huzu idagi Ney oxi u giya a Ney o eabili a siya ix isoslashgan
ilmiy-amaliy ma kazida e ospek i klinik kuza u asosida olib bo ildi.
Tadqiqo da jami 75 na a epilepsiyali bemo la ish i ok e di. Ula dan 47 na a i
e kak, 28 na a i ayol bo‘lib, 24 na a i 18 yoshgacha bo‘lgan bolala edi.
Bemo la klinik, ne ologik a ins umen al ekshi u la (EEG, MRT,
ne opsixologik es la ) yo damida baholandi. Fa mako esis en epilepsiya
diagnos ikasi uchun xalqa o mezonla qo‘llanildi. Ja ohlik a alashu la
s anda p o okolla ga mu o iq amalga oshi ildi. Ma’lumo la SPSS das u i
yo damida s a is ik ahlil qilindi.
Tadqiqo na ijala i:
Ja ohlik a alashu o‘ kazilgan 45 na a a mako esis en epilepsiyali
bemo ning 31 na a i (68.8%)da u qanoqla o‘liq yoki sezila li da ajada
kamaydi (Engel I–II da aja). 11 na a bemo da (24.4%) u qanoqla chas o asi
kamaydi, bi oq saqlanib qoldi (Engel III). Faqa 3 bemo da (6.6%) da olash
na ijasi qoniqa siz bo‘lib, klinik hola da muhim o‘zga ish kuza ilmadi (Engel
IV). 18 yoshgacha bo‘lgan 24 na a bemo dan 19 na a i ja ohlik
a alashu dan o‘ kazilgan bo‘lib, ula ning 15 asida ijobiy na ija qayd e ildi.
Tadqiqo na ijala i epilepsiyaning a mako esis en shaklla ida ney oxi u gik
da olash usulla i yuqo i sama ado likka ega ekanligini asdiqlaydi. Bu bo ada
ilga i olib bo ilgan xalqa o adqiqo la bilan na ijala mos keladi. Xususan,
Engel I–II da ajadagi ijobiy ja ob ko‘ sa kichi dunyo amaliyo iga yaqin.
Ja ohlik yondashu la epilep ik ak i lik manbaini yo‘qo ish o qali asosiy
pa o iziologik mexanizmga a’si ko‘ sa adi. Tadqiqo cheklo la i – bemo la
sonining nisba an kamligi a ba’zi ma’lumo la ning ye ishmasligi. Kelajakda
ko‘p oq bemo la bilan keng qam o li adqiqo la o‘ kazish za u .
Xulosa:
Fa mako esis en epilepsiyada ney oxi u gik da olash klinik jiha dan
sama ali yondashu bo‘lib, bemo la ning hayo si a ini sezila li da ajada
yaxshilaydi. Ushbu yondashu ayniqsa bolala a yosh bemo la uchun
is iqbolli hisoblanadi. Olingan na ijala asosida a makologik da o ye a li
sama a be magan hola la da, bemo la ni e a bosqichda ney oxi u gik da oga
yo‘nal i ish a siya e iladi.
