ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
304
TA’LIM JARAYONIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN
FOYDALANISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Melso a Fa angiz Muza a qizi
Sama qand da la pedagogika ins i u i magis an i
Anno a siya: Ushbu maqolada a’lim ja ayonida sun’iy in ellek exnologiyala idan
oydalanishning pedagogik imkoniya la i ilmiy ahlil qilingan. Maqolada sun’iy in ellek
izimla ining o‘qu ja ayoniga a’si i, ula ning o‘qu chila ning indi idual o‘zlash i ish
da ajasini aniqlash, a oma ik baholash, shaxsga yo‘nal i ilgan a’limni ashkil e ish a
o‘qi u chiga yo damchi osi a si a idagi unksiyala i yo i ilgan. Shuningdek,
o‘qi u chila ning aqamli kompe ensiyasini i ojlan i ish, exnik in a uzilmani
akomillash i ish hamda AI exnologiyala ini mahalliy sha oi ga moslash i ish bo‘yicha amaliy
akli la be ilgan. Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, sun’iy in ellek a’lim izimini
mode niza siya qilish a a’lim sama ado ligini oshi ishda muhim omil hisoblanadi.
Аннотация. В данной статье научно проанализированы педагогические
возможности использования технологий искусственного интеллекта в образовательном
процессе. Рассмотрено влияние систем искусственного интеллекта на процесс обучения,
их функции по определению уровня усвоения учащихся, автоматической оценке,
организации личностно-ориентированного обучения и помощи преподавателю. Также
предложены практические рекомендации по развитию цифровой компетентности
педагогов, совершенствованию технической инфраструктуры и адаптации AI-
технологий к локальным условиям. Результаты исследования показывают, что
искусственный интеллект является важным фактором модернизации системы
образования и повышения её эффективности.
Abs ac : This a icle scien i ically analyzes he pedagogical oppo uni ies o using
a i icial in elligence (AI) echnologies in he educa ional p ocess. I explo es he impac o AI
sys ems on eaching and lea ning, including hei unc ions in assessing s uden s’ indi idual
lea ning le els, au oma ic e alua ion, pe sonalized educa ion, and suppo ing eache s. The
pape also p o ides p ac ical ecommenda ions o de eloping eache s’ digi al compe ence,
imp o ing echnical in as uc u e, and adap ing AI ools o local educa ional con ex s. The
esea ch esul s show ha a i icial in elligence plays a c ucial ole in mode nizing he
educa ion sys em and enhancing lea ning e iciency.
Kali so‘zla : sun’iy in ellek , a’lim, aqamli exnologiyala , o‘qi ish sama ado ligi, aqamli
kompe ensiya, shaxsga yo‘nal i ilgan a’lim.
Ключевые слова: искусственный интеллект, образование, цифровые технологии,
эффективность обучения, цифровая компетентность, личностно-ориентированное
обучение.
Keywo ds: a i icial in elligence, educa ion, digi al echnologies, lea ning e iciency, digi al
compe ence, pe sonalized lea ning.
XXI as da insoniya a aqqiyo ining asosiy omilla idan bi i bu – aqamli exnologiyala a
sun’iy in ellek izimla ining ba cha sohala ga, xususan, a’lim sohasiga chuqu ki ib
bo ayo ganidadi . Bugungi kunda a’lim izimi oldida u gan eng muhim azi ala dan bi i —
zamona iy axbo o -kommunika siya exnologiyala idan sama ali oydalanish o qali o‘qu -
ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
305
a biya ja ayonini akomillash i ish, o‘qu chila da mus aqil ik lash a muammoli
aziya la da yechim opish ko‘nikmala ini shakllan i ishdi .
O‘zbekis on Respublikasi P eziden i ashabbusi bilan amalga oshi ilayo gan “Yangi
O‘zbekis on – a aqqiyo s a egiyasi”da a’lim izimining aqamli ans o ma siyasi, sun’iy
in ellek exnologiyala ini jo iy e ish, o‘qi u chila ning aqamli kompe ensiyasini oshi ish a
inno a sion yondashu la ni a’lim ja ayoniga keng a biq e ish masalala iga alohida e’ ibo
qa a ilgan. Bu ja ayon mamlaka imizda zamona iy bilimli, k ea i ik laydigan a axbo o
exnologiyala idan sama ali oydalana oladigan kad la ayyo lashni aqozo e adi.
Sun’iy in ellek (AI – A i icial In elligence) exnologiyala i a’lim ja ayonida yangi
imkoniya la ya a moqda. Xususan, AI asosidagi izimla o‘qu chila ning indi idual
o‘zlash i ish da ajasini aniqlash,shaxsga yo‘nal i ilgan a’limni amalga oshi ish,
a oma ik baholash, a’lim moni o ingini yu i ish a o‘qi u chila ga anali ik
ma’lumo la ni aqdim e ish kabi unksiyala ni baja adi. Shu sababli, a’limda sun’iy
in ellek ni jo iy e ish pedagogik sama ado likni oshi ish, o‘qu ja ayonini op imallash i ish a
o‘qi u chila ning ish yukini kamay i ish imkonini be adi.
Shuningdek, sun’iy in ellek exnologiyala i a’lim si a ini nazo a qilish, o‘qu ma e ialla ini
ahlil qilish, indi idual a’lim das u la ini shakllan i ish a o‘qu chila ning aoliya ini basho a
qilish kabi ilg‘o imkoniya la ga ega. Bu esa na aqa o‘qu chi a o‘qi u chi o‘ asidagi
in e ak i hamko likni mus ahkamlaydi, balki bu un a’lim ja ayonini aqamli boshqa u
izimi asosida ashkil e ish imkonini be adi.
Shunday qilib, ushbu maqola a’lim ja ayonida sun’iy in ellek exnologiyala idan
oydalanishning pedagogik imkoniya la ini o‘ ganish,xo ijiy aj ibala ni ahlil qilish
hamda O‘zbekis on a’lim izimiga mos akli la ishlab chiqishga qa a ilgan.
Ma zuga oid adabiyo la ning ahlili. So‘nggi yilla da sun’iy in ellek exnologiyala ining
a’lim sohasidagi qo‘llanilishi jahon miqyosida keng adqiq e ilmoqda. Xususan, And eas
Schleiche (OECD, 2020) o‘z adqiqo la ida a’lim izimini aqamlash i ish ja ayonida sun’iy
in ellek ning oli o‘qu chila ning o‘zlash i ish ja ayonini moni o ing qilish a baholashni
a oma lash i ishda beqiyos ahamiya kasb e ishini a’kidlaydi. Luckin a Holmes (2017) esa
AI exnologiyala ining o‘qu chila ning shaxsiy eh iyojla iga moslashu chan o‘qu muhi la ini
ya a ishdagi imkoniya la ini ahlil qilib, “AI a’limni indi iduallash i ishning eng sama ali
osi asi” ekanini qayd e gan.
Xo ijiy adabiyo la da sun’iy in ellek asosidagi o‘qu izimla i (In elligen Tu o ing Sys ems
— ITS), i ual yo damchila , cha -bo la a a oma ik es lash izimla i kabi ko‘plab
yondashu la o‘ ganilgan. Masalan, Bake & Smi h (2019) omonidan olib bo ilgan
adqiqo la da AI izimla ining o‘qu chila ning mo i a siyasiga ijobiy a’si i, shuningdek,
o‘qu ja ayonining ahliliy ahlilini amalga oshi ish imkoniya i yo i ilgan.
O‘zbekis onlik olimla o asida ham ushbu yo‘nalish bo‘yicha ilmiy izlanishla aollashgan. A.
Abduqodi o (2021) o‘z asa la ida a’limda aqamli exnologiyala dan oydalanish
me odikasini ishlab chiqqan bo‘lsa, N. Tojiboye a (2022) sun’iy in ellek asosida o‘qu
ja ayonini ashkil e ishning didak ik asosla ini ahlil qilgan. Ula ning ik icha, AI
exnologiyala ini sama ali jo iy e ish uchun o‘qi u chila ning aqamli kompe ensiyasini
i ojlan i ish, o‘qu das u la ini mode niza siya qilish a AKT in a uzilmasini
akomillash i ish za u .
ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
306
UNESCO (2023) omonidan e’lon qilingan “AI in Educa ion” hisobo ida ham sun’iy in ellek
a’lim si a ini oshi ishda asosiy omil si a ida qayd e ilgan. Hisobo da a’lim ja ayonida AI
osi ala ini axloqiy a ij imoiy mas’uliya amoyilla i asosida qo‘llash, shuningdek,
o‘qi u chila ning kasbiy ayyo ga ligini doimiy yangilab bo ish za u ligi alohida a’kidlangan.
Tahlil na ijala idan ko‘ inadiki, ilmiy manbala da sun’iy in ellek ning a’limdagi o‘ ni uch
yo‘nalishda ko‘ ib chiqiladi:
1. Didak ik jiha — o‘qu ja ayonini a oma lash i ish, shaxsga yo‘nal i ilgan a’limni
yo‘lga qo‘yish;
2. Psixologik jiha — o‘qu chila ning qiziqish, e’ ibo a mo i a siyasini oshi ish;
3. Tashkiliy-pedagogik jiha — o‘qi u chi aoliya ini yengillash i ish, na ijala ni ahlil
qilish a qa o qabul qilish ja ayonini soddalash i ish.
Shunday qilib, ma jud ilmiy manbala sun’iy in ellek exnologiyala ini a’limga a biq
e ishning dolza bligini, lekin shu bilan bi ga pedagogik jiha dan pux a o‘ylangan me odika
za u ligini ko‘ sa adi. Shu nuq ai naza dan, ushbu maqolada O‘zbekis on a’lim izimi
sha oi ida AI exnologiyala ining pedagogik imkoniya la i chuqu ahlil qilinadi.
Tadqiqo me odologiyasi. Mazku adqiqo ning asosiy maqsadi — a’lim ja ayonida
sun’iy in ellek exnologiyala idan oydalanishning pedagogik imkoniya la ini aniqlash, ahlil
qilish a akli la ishlab chiqishdan ibo a . Tadqiqo doi asida quyidagi me odologik
yondashu la dan oydalanildi:
1. Naza iy- ahliliy yondashu
Tadqiqo ning bi inchi bosqichida ma zuga oid ilmiy, s a is ik a uslubiy adabiyo la ahlil
qilindi. Sun’iy in ellek , aqamli a’lim, pedagogik exnologiyala hamda inno a sion
yondashu la ga oid manbala o‘ ganildi. Xususan, UNESCO (2023),OECD (2020),Luckin
& Holmes (2017) hamda mahalliy olimla — A. Abduqodi o (2021),N. Tojiboye a (2022)
ishla ida ilga i su ilgan ilmiy g‘oyala ahlil asosiga olindi.
2. Tizimli yondashu
Tizimli yondashu asosida a’lim ja ayonining a kibiy qismla i — o‘qi u chi, o‘qu chi,
o‘qu ma e iali a baholash mezonla i o‘ asidagi o‘za o bog‘liqlikla ahlil qilindi. AI
exnologiyala i bu izimda qaysi bosqichda eng sama ali ishlashi mumkinligi (masalan,
bilimla ni baholash, o‘qu mo i a siyasini oshi ish, indi idual o‘qi ish) aniqlab chiqildi.
3. Taqqoslash (kompa a i ) me odi
Ushbu usul yo damida O‘zbekis on a’lim izimi a xo ijiy mamlaka la (AQSh, Janubiy
Ko eya, Singapu , Finlyandiya)da sun’iy in ellek exnologiyala ini jo iy e ish bo‘yicha
aj ibala qiyosiy o‘ ganildi. Na ijada O‘zbekis on a’lim izimiga moslash i ilgan
yondashu la ishlab chiqildi.
4. Empi ik kuza u a ahlil
Tadqiqo da omida ay im mak ab a oliy a’lim muassasala ida o‘qu ja ayoniga aqamli
pla o mala (Google Class oom, Moodle, Cha GPT, Can a a boshqala ) o qali sun’iy
in ellek osi ala ining a biq e ilish hola i kuza ildi. O‘qi u chila ning aqamli kompe ensiya
da ajasi a o‘qu chila ning AI asosidagi o‘qi ish osi ala iga munosaba i so‘ o noma o qali
o‘ ganildi.
ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
307
5. S a is ik ahlil a izualiza siya
So‘ o noma na ijala ini qay a ishlashda s a is ik usulla qo‘llanilib, quyidagi jad al uzildi:
1-jad al. O‘qi u chila ning sun’iy in ellek exnologiyala idan oydalanish bo‘yicha ik la i
Ko‘ sa kichla
Ijobiy (%)
Salbiy (%)
Be a a (%)
AI osi ala idan oydalanish sama ali deb
hisoblaydi
68
12
20
AI o‘qi u chini o‘liq almash i a oladi deb
o‘ylaydi
14
72
14
AI o‘qu chila ning o‘zlash i ishini
yaxshilaydi
74
10
16
AI bilan ishlashda malaka ye ishmasligini
his qiladi
63
25
12
Manba: mualli omonidan o‘ kazilgan so‘ o noma na ijala i (2025-yil).
Mazku me odologik yondashu la yo damida olingan ma’lumo la asosida sun’iy in ellek
exnologiyala ining a’lim ja ayoniga a’si i, pedagogik sama ado lik da ajasi a
o‘qi u chi aoliya idagi o‘zga ishla ahlil qilindi.
Tahlil a na ijala . O‘ kazilgan adqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, sun’iy in ellek
exnologiyala ining a’lim ja ayoniga jo iy e ilishi o‘qi u chila a o‘qu chila ning o‘za o
hamko ligini yangi bosqichga olib chiqmoqda. 1-jad al ahlilidan ko‘ inib u ibdiki, so‘ o da
qa nashgan esponden la ning 68 oizi AI osi ala ini a’limda sama ali deb hisoblaydi, bu
esa sun’iy in ellek ga nisba an ijobiy munosaba shakllanayo ganidan dalola be adi.
Bi oq, 72 oiz o‘qi u chila AI o‘qi u chini o‘liq almash i a olmaydi, deb hisoblaydi. Bu
na ija a’limda inson omilining — ya’ni o‘qi u chining ahba lik, ahliliy a a biya iy olini
saqlab qolish za u ligini asdiqlaydi. AI o‘qi u chi aoliya ini o‘ldi u chi, lekin uni
almash i maydigan osi a si a ida qa almoqda.
So‘ o da qa nashganla ning 74 oizi sun’iy in ellek o‘qu chila ning o‘zlash i ish
da ajasini yaxshilaydi, deb hisoblagan. Bu na ija shaxsga yo‘nal i ilgan a’lim g‘oyasiga
o‘liq mos keladi. AI yo damida o‘qu chila o‘z bilim da ajasiga mos opshi iqla ni baja ish,
o‘qi u chi esa eal aq ejimida na ijala ni kuza ish imkoniga ega bo‘ladi.
Shuningdek, 63 oiz o‘qi u chila o‘zida AI bilan ishlash malakasi ye a li emas, deb
hisoblagan. Bu esa a’lim izimida o‘qi u chila ning aqamli kompe ensiyasini oshi ish
bo‘yicha maxsus malaka oshi ish ku sla ini ashkil e ish za u ligini ko‘ sa adi. Quyidagi
diag amma so‘ o na ijala ini umumlash i ib ko‘ sa adi:
1-chizma. Ta’lim ja ayonida sun’iy in ellek dan oydalanish sama ado ligi bo‘yicha
esponden la ik i (%)
ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
308
Na ijala shuni ko‘ sa adiki, O‘zbekis on a’lim izimida AI exnologiyala ini jo iy e ish
bo‘yicha mo i a siya ye a li, lekin malaka, in a uzilma a me odik qo‘llanmala
bo‘yicha ay im cheklo la ma jud.
Tahlilla asosida quyidagi ilmiy na ijala shakllandi:
1. AI exnologiyala i a’limda indi idual yondashu ni a’minlaydi;
2. AI yo damida o‘qu aoliya ini moni o ing qilish a ahlil qilish osonlashadi;
3. O‘qi u chila ning AI asosida ishlab chiqilgan osi ala dan oydalanish ko‘nikmala ini
shakllan i ish za u ;
4. AI exnologiyala ining axloqiy-psixologik jiha la i ham e’ ibo ga olinishi lozim,
chunki bu o‘qu chi a o‘qi u chi o‘ asidagi abiiy muloqo ga a’si qilishi mumkin.
Umuman olganda, sun’iy in ellek a’lim ja ayonining inno a sion a sama ali ashkil
e ilishida muhim osi a bo‘lib, uni jo iy e ish s a egik yondashu ni alab e adi.
Tahlil a na ijala . O‘ kazilgan adqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, a’lim izimiga sun’iy
in ellek exnologiyala ini jo iy e ish o‘qi ish ja ayonining si a ini oshi ish, o‘qu chila ning
bilim da ajasini aniqlash hamda ula ning indi idual o‘zlash i ish xususiya la ini chuqu ahlil
qilish imkonini be moqda. Tadqiqo doi asida umumiy o‘ a a’lim mak abla ining in o ma ika
ani o‘qi u chila i o‘ asida o‘ kazilgan so‘ o na ijala i ahlili bu bo adagi ma jud hola ni
aniq aks e i di. So‘ o da qa nashganla ning 68 oizi sun’iy in ellek osi ala ini a’limda
sama ali deb hisoblagan, bu esa aqamli exnologiyala a’lim ja ayoniga as a-sekin ki ib
bo ayo ganini ko‘ sa adi. Shu bilan bi ga, 72 oiz o‘qi u chila AI o‘qi u chini o‘liq
almash i a olmaydi, degan ik ni bildi gan. Ushbu aqamla o‘qi u chi shaxsining a’limdagi
o‘ nini saqlab qolish za u ligini, sun’iy in ellek esa uni o‘ldi u chi, yo damchi osi a si a ida
qa alishini asdiqlaydi.
Tahlilla shuni ko‘ sa adiki, sun’iy in ellek o‘qu chila ning indi idual yondashu asosida
o‘qi ilishini ashkil e ishda ka a imkoniya la ga ega. Responden la ning 74 oizi AI
o‘qu chila ning o‘zlash i ish da ajasini yaxshilaydi, deb hisoblagan. Bu ik shundan dalola
be adiki, sun’iy in ellek yo damida o‘qu ja ayonida ha bi o‘qu chining ayyo ga lik
da ajasi, qiziqishla i a bilim olish su ’a la i hisobga olinadi. Masalan, AI asosida ishlab
chiqilgan “adap i e lea ning” izimla i o‘qu chi xa ola ini a oma ik ahlil qilib, unga mos
opshi iqla ni akli e adi. Na ijada o‘qu chi o‘z kuchli a zai omonla ini ez oq aniqlaydi,
o‘qi u chi esa shunga mos a zda indi idual yondashu ni anlay oladi.
Shuningdek, so‘ o da qa nashganla ning 63 oizi o‘zida AI bilan ishlash bo‘yicha ye a li bilim
a ko‘nikmala yo‘qligini bildi gan. Bu esa o‘qi u chila ning aqamli sa odxonligini oshi ish
a sun’iy in ellek exnologiyala ini amaliy qo‘llay olish malakasini shakllan i ish dolza b
masalaga aylanganini ko‘ sa adi. Hozi da a’lim izimida aqamli kompe ensiyani
i ojlan i ish bo‘yicha qa o cho a- adbi la amalga oshi ilayo gan bo‘lsa-da, o‘qi u chila
uchun maxsus malaka oshi ish ku sla i, AI osi ala ini in eg a siyalash bo‘yicha me odik
qo‘llanmala a ideo da slikla ya a ish za u .
Tahlil ja ayonida aniqlangan yana bi muhim jiha shundan ibo a ki, ko‘pchilik o‘qi u chila
sun’iy in ellek dan oydalanish na ijasida da s sama ado ligi oshganini a’kidlagan. Bunga
sabab si a ida AI asosida ya a ilgan in e aol es la , a oma ik baholash izimla i, cha -bo la
o qali o‘qu chila bilan indi idual muloqo qilish imkoniya i kel i ilgan. Bu osi ala
o‘qu chila ning mus aqil ishlash madaniya ini shakllan i adi a o‘qi u chini ma’mu iy ishla
yuklamasidan ozod e adi. Shu bilan bi ga, ay im o‘qi u chila sun’iy in ellek dan oydalanish
uchun exnik sha oi la ye a li emasligini qayd e gan. Ayniqsa, in e ne ezligi pas bo‘lgan
hududla da onlayn AI pla o mala ini qo‘llashda muammola kuza ilgan.
Umuman olganda, o‘ kazilgan ahlilla shuni ko‘ sa adiki, sun’iy in ellek a’lim izimida
o‘qi ish si a ini oshi ish, o‘qu chila aoliya ini nazo a qilish a baholashni akomillash i ish,
shuningdek, o‘qu ja ayonini indi iduallash i ishda muhim ol o‘ynaydi. Ammo bu
ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
309
ja ayonning mu a aqiya i ko‘p jiha dan o‘qi u chila ning aqamli kompe ensiyasi, exnik
in a uzilmaning hola i a pedagogik yondashu ning yangilanishiga bog‘liqdi . Shu sababli,
a’lim izimida sun’iy in ellek exnologiyala ini sama ali a biq e ish uchun ilmiy asoslangan
me odik izim ishlab chiqish, o‘qi u chila ni amaliy jiha dan ayyo lash a ma jud
in a uzilmani akomillash i ish muhim azi ala dan bi i hisoblanadi.
Xulosa a akli la . Ta’lim ja ayonida sun’iy in ellek exnologiyala idan oydalanish
bugungi kunda zamona iy pedagogikaning eng muhim yo‘nalishla idan bi i si a ida
qa almoqda. O‘ kazilgan ahlilla shuni ko‘ sa diki, sun’iy in ellek exnologiyala ini o‘g‘ i
a biq e ish o‘qi ish sama ado ligini oshi ish, a’lim si a ini nazo a qilish a shaxsga
yo‘nal i ilgan o‘qi ish izimini shakllan i ishda muhim omil hisoblanadi. Ayniqsa, in o ma ika
anida AI osi ala idan oydalanish o‘qu chila da algo i mik a akku , man iqiy ik lash a
mus aqil qa o qabul qilish ko‘nikmala ini i ojlan i ishga xizma qiladi.
Sun’iy in ellek osi ala ini a’lim ja ayoniga in eg a siyalash o‘qi u chining ish aoliya ini
osonlash i adi, da sla ni a oma ik baholash, opshi iqla ni shaxsiylash i ish, o‘qu chila
aoliya ini kuza ish a ula ga indi idual a siyala be ish imkonini ya a adi. Shu bilan bi ga,
sun’iy in ellek exnologiyala i a’lim izimida yangi me odik yondashu la , inno a sion da s
shaklla i a pedagogik modelni shakllan i ishga u ki be adi. Bi oq adqiqo da omida
aniqlanganki, bu exnologiyala ni jo iy e ish sama asi o‘qi u chila ning aqamli sa odxonlik
da ajasiga, exnik in a uzilmaning ma judligiga a me odik qo‘llanmala bilan
a’minlanganlikka bog‘liq.
Shu boisdan quyidagi akli la ni ilga i su ish mumkin:
1. Umumiy o‘ a a’lim mak abla ida o‘qi u chila ning aqamli kompe ensiyasini oshi ish
bo‘yicha maxsus malaka oshi ish ku sla ini jo iy e ish;
2. Sun’iy in ellek osi ala ini da s ja ayoniga a biq e ish bo‘yicha me odik
qo‘llanmala a ideo da slikla ya a ish;
3. Ta’lim muassasala ida sun’iy in ellek izimla i bilan ishlash uchun exnik
in a uzilmani mode niza siya qilish;
4. Ta’limda sun’iy in ellek dan oydalanishning pedagogik modeli a naza iy asosla ini
chuqu o‘ ganish a ilmiy asoslash;
5. O‘qi u chila a o‘qu chila uchun AI asosidagi in e aol pla o mala ni ya a ish,
ula ni mahalliy sha oi ga moslash i ish.
Xulosa qilib ay ganda, sun’iy in ellek exnologiyala idan oydalanish a’lim izimini
mode niza siya qilish, o‘qi ish si a ini oshi ish a Yangi O‘zbekis on a aqqiyo s a egiyasida
belgilangan “ aqamli a’lim” g‘oyala ini amalda o‘yobga chiqa ish uchun muhim omil
hisoblanadi. Mazku adqiqo na ijala i sun’iy in ellek ni a’lim ja ayoniga a biq e ishda
pedagogik yondashu ni akomillash i ish, shuningdek, o‘qi u chila ning aqamli
kompe ensiyasini i ojlan i ish yo‘nalishla ida amaliy ahamiya kasb e adi.
Foydalanilgan adabiyo la :
1. O‘zbekis on Respublikasi P eziden i Sh.M. Mi ziyoye . “Yangi O‘zbekis on
a aqqiyo s a egiyasi – 2022–2026-yilla ”. – Toshken , 2022.
2. Ka imo , A., & Raxmono a, Z. (2023). Ta’lim izimida aqamli ans o ma siya a
sun’iy in ellek exnologiyala ining o‘ ni. Pedagogika a inno a siyala ju nali, №4, 56–63.
ISSN: 3030-3931, Impac ac o : 7,241 Volume 10, issue 2, Noyab 2025
h ps://wo ldlyjou nals.com/index.php/Yangiizlanu chi wo ldly knowledge
OAK Index bazala i : esea ch ga e, esea ch bib.
Qo’shimcha index bazala i: zenodo, open ai e. google schola .
O iginal a icle
310
3. Sa o o a, M. (2022). Sun’iy in ellek asosida o‘qi ish ja ayonining
sama ado ligini oshi ish. Fan a a’lim in eg a siyasi, №2, 45–52.
4. UNESCO. (2021). A i icial In elligence in Educa ion: Challenges and
Oppo uni ies. Pa is: UNESCO Publishing.
5. OECD. (2020). A i icial In elligence in Socie y. OECD Publishing, Pa is.
6. Xolma o , B. (2023). Raqamli exnologiyala asosida a’limni mode niza siya
qilishning pedagogik asosla i. Oliy a’limda inno a siyala , №3, 78–85.
7. Ande son, T., & D on, J. (2019). Teaching C owds: Lea ning and Social Media.
Edmon on: AU P ess.
8. Yang, S. (2021). AI-Powe ed Pe sonalized Lea ning: A Re iew o T ends and
Fu u e Di ec ions. Educa ional Technology Resea ch Jou nal, 69(5), 112–127.
9. Tu suno , D. (2022). Sun’iy in ellek a a’limda aqamli kompe ensiya i oji.
Zamona iy a’lim, №6, 39–44.
10. Camb idge Assessmen . (2020). A i icial In elligence and he Fu u e o Educa ion.
Camb idge Uni e si y P ess.
11. Ma lono a, R., & G‘ulomo a, D. (2021). Pedagogik inno a siyala a aqamli
a’lim. – Toshken : TDPU nash iyo i.
12. Raj, R., & Su esh, K. (2022). AI in Class oom: Empowe ing Teache s o Sma
Educa ion. In e na ional Jou nal o Educa ional Resea ch, 118, 101–122.
13. Xudoybe diye a, N. (2023). O‘qu ja ayonida sun’iy in ellek osi ala idan
oydalanishning sama ali yo‘lla i. Pedagogik adqiqo la , №1, 25–31.
14. Alimo , F. (2021). Raqamli a’lim muhi ida inno a sion yondashu la . – Toshken :
Fan nash iyo i.
15. UNESCO Ins i u e o In o ma ion Technologies in Educa ion. (2023). AI and he
Fu u es o Lea ning. Moscow: IITE.
