2025
№5
2025
№6№11
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
2
Bosh muha i :
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich
Bosh muha i oʻ inbosa i:
Ka imo No boy G‘aniye ich
Muha i :
Qu bono She zod Isma illaye ich
Elek on nash . 998 sahi a.
2025-yil, noyab
Tah i hay’a i:
Salimo Oqil Um zoqo ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi
Abdu axmano Kalanda Xodjaye ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Rae K on Chung, Janubiy Ko eya, TDIU ax iy p o esso i, “Nobel” muko o i lau ea i
Osman Mes en, Tu kiya pa lamen i a’zosi, Tu kiya – O‘zbekis on do‘s lik jamiya i ahba i
Axmedo Du bek Kud a illaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Axmedo Say ullo No ma o ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Abdu axmano a Gulno a Kalanda o na, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Kalono Muxiddin Bax i dino ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Siddiqo a Sadoqa G‘a o o na, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Xudoyqulo Sadi din Ka imo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Maxmudo Nosi , iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Samado Asqa jon Nishono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, p o esso
Slizo skiy Dimi iy Yego o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Mus a akulo She zod Igambe diye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Axmedo Ik om Ak amo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Esh aye Alishe Abdug‘aniye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Xajiye Bax iyo Dushaboye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Hakimo Naza Hakimo ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso
Musaye a Shoi a Azimo na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), p o esso
Ali Konak (Ali Ko‘nak), iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso (Tu kiya)
Cham Ta Huei, alsa a anla i dok o i (PhD), p o esso (Malayziya)
Foziljono Ib ohimjon So oldixo‘ja o‘g‘li, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do s.
U aye Uk am Cho iye ich, O‘z.Respub. Bosh p oku a u asi boshqa ma boshlig‘i o‘ inbosa i
Ochilo Fa khod, O‘zbekis on Respublikasi Bosh p oku a u asi IJQKD boshlig‘i
Buz ukxono Sa a xon Muna a xono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Axmedo Ja ohi Jamolo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Toxi o Jaloliddin Ochil o‘g‘li, exnika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), ka a o‘qi u chi
Bobobeko E gash Abdumaliko ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), .b. do s.
Djudi Sme ana, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH)
K issi Lyuis, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH)
Glazo a Ma ina Vik o o na, Iq isodiyo anla i dok o i (Mosk a)
Nosi o a Na giza Jamoliddin qizi, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Se il Pi iye a Ka aman, alsa a anla i dok o i (PhD) (Tu kiya)
Mi zaliye Sanja Makhama jon o‘g‘li, TDIU ITI depa amen i ahba i
Ochilo Bobu Bax iyo o‘g‘li, TDIU ka a o‘qi u chisi
Golishe a Yelena Vyachesla o na, Iq isodiyo anla i nomzodi, do sen .
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 3
Edi o ial boa d:Edi o ial boa d:
Salimo Okil Um zoko ich,Salimo Okil Um zoko ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an
Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich,Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich,Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea,Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea, Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e
Osman Mes en,Osman Mes en, Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y
Akhmedo Du bek Kud a illaye ich,Akhmedo Du bek Kud a illaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Akhmedo Say ullo No ma o ich,Akhmedo Say ullo No ma o ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na,Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich,Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Siddiko a Sadoka Ga o o na,Siddiko a Sadoka Ga o o na, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences
Khudoykulo Sadi din Ka imo ich,Khudoykulo Sadi din Ka imo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Makhmudo Nosi ,Makhmudo Nosi , Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Yuldashe Mu allib Ib agimo ich,Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Samado Aska jon Nishono ich,Samado Aska jon Nishono ich, Candida e o Economic Sciences, P o esso Candida e o Economic Sciences, P o esso
Slizo skiy Dmi iy Yego o ich,Slizo skiy Dmi iy Yego o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Mus a akulo She zod Igambe diye ich,Mus a akulo She zod Igambe diye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Akhmedo Ik om Ak amo ich,Akhmedo Ik om Ak amo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Esh aye Alishe Abduganiye ich,Esh aye Alishe Abduganiye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich,Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khakimo Naza Khakimo ich,Khakimo Naza Khakimo ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso Doc o o Philosophy (DSc), P o esso
Musaye a Shoi a Azimo na,Musaye a Shoi a Azimo na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso
Ali Konak,Ali Konak, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key) Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key)
Cham Ta Huei,Cham Ta Huei, Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia) Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia)
Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli,Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso
U aye Uk am Cho iye ich,U aye Uk am Cho iye ich, Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an
Ochilo Fa khod,Ochilo Fa khod, Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an
Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich,Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Akhmedo Ja okhi Jamolo ich,Akhmedo Ja okhi Jamolo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences
Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli,Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e
Bobobeko E gash Abdumaliko ich,Bobobeko E gash Abdumaliko ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso
Judi Sme ana,Judi Sme ana, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA)
Ch issy Lewis,Ch issy Lewis, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA)
Glazo a Ma ina Viс o o na,Glazo a Ma ina Viс o o na, Doc o o Sciences in Economics (Moscow)) Doc o o Sciences in Economics (Moscow))
Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi,Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso
Se il Pi iye a Ka aman,Se il Pi iye a Ka aman, Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key) Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key)
Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli,Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli, Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE
Ochilo Bobu Bakh iyo ugli,Ochilo Bobu Bakh iyo ugli, Senio lec u e a TSUI Senio lec u e a TSUI
Golishe a Yelena Vyachesla o na,Golishe a Yelena Vyachesla o na, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso . Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso .
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
4
Muassis: “Ma’ i a -p in -media” MChJ
Hamko la imiz: Toshken da la iq isodiyo uni e si e i, OʻzR
Tabia esu sla i azi ligi, OʻzR Bosh p oku a u asi huzu idagi IJQK
depa amen i.
Ju nalning ilmiyligi:
““Yashil” iq isodiyo a
a aqqiyo ” ju nali
Oʻzbekis on Respublikasi
Oliy a’lim, an a inno a siyala
azi ligi huzu idagi Oliy
a es a siya komissiyasi
ayosa ining
2023-yil 1-ap eldagi
336/3-sonli qa o i bilan
oʻyxa dan oʻ kazilgan.
Ekspe la kengashi:
Be kino Baza bay, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Po‘la o Bax iyo Alimo ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Aliye Bekda la Aliye ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso
Isako Janabay Yakubbaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Xaliko Suyun Ra shano ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Rus amo Ilhomiddin, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Hakimo Ziyodulla Ahmado ich, iq isodiyo anla i dok o i, do sen
Kamilo a I oda Xusniddino na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
G‘a u o Doniyo O i o ich, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Fayziye Oybek Raximo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Tux abaye Jamshid Sha a e dino ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Xamido a Fa idaxon Abdulka im qizi, iq isodiyo anla i dok o i, do sen
Yaxshiboye a Laylo Abdisa o o na, ka a o‘qi u chi
Babaye a Zuh a Yuldashe na, mus aqil adqiqo chi
Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Geog a iya anla i dok o i, p o esso i
Umi zoqo Ja’su A iqboy o‘g‘li, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), do sen
Zebo Kuldashe a, iq isodiyo anla i dok o i (DSc ), do sen
Boa d o Expe s:
Be kino Baza bay, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Pula o Bakh iyo Alimo ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Aliye Bekda la Aliye ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso
Isako Janabay Yakubbaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khaliko Suyun Ra shano ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Rus amo Ilkhomiddin, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Khakimo Ziyodulla Akhmado ich, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso
Kamilo a I oda Khusniddino na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics
Ga u o Doniyo O i o ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogy
Fayziye Oybek Rakhimo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso
Tukh abaye Jamshid Sha a e dino ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso
Khamido a Fa idakhon Abdulka imo na, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso
Yakhshiboye a Laylo Abdisa o o na, Senio Lec u e
Babaye a Zuh a Yuldashe na, Independen Resea che
Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Doc o o Geog aphical Sciences, P o esso
Umi zoko Jasu A iqboy ugli, Doc o o Economic Sciences (DSc), Associa e P o esso
Zebo Kuldashe a, Doc o o Economic Sciences (DSc), Associa e P o esso
08.00.01 Iq isodiyo naza iyasi
08.00.02 Mak oiq isodiyo
08.00.03 Sanoa iq isodiyo i
08.00.04 Qishloq xo‘jaligi iq isodiyo i
08.00.05 Xizma ko‘ sa ish a moqla i iq isodiyo i
08.00.06 Ekonome ika a s a is ika
08.00.07 Moliya, pul muomalasi a k edi
08.00.08 Buxgal e iya hisobi, iq isodiy ahlil a audi
08.00.09 Jahon iq isodiyo i
08.00.10 Demog a iya. Mehna iq isodiyo i
08.00.11 Ma ke ing
08.00.12 Min aqa iy iq isodiyo
08.00.13 Menejmen
08.00.14 Iq isodiyo da axbo o izimla i a exnologiyala i
08.00.15 Tadbi ko lik a kichik biznes iq isodiyo i
08.00.16 Raqamli iq isodiyo a xalqa o aqamli in eg a siya
08.00.17 Tu izm a mehmonxona aoliya i
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
5
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, noyab . № 11-son.
MUNDARIJA
YASHIL TRANSPORT SIYOSATINING BARQAROR RIVOJLANISH VA TARMOQLARARO
INTEGRATSIYADAGI OʻRNI .........................................................................................................................................................21
Rahmono Rasul Neʼma o ich
BANK AKTIVLARI VA PASSIVLARINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTIRISH ....................................................34
Sa a o Sanja Ra shan o‘g‘li
O‘ZBEKISTONNING INVESTITSION JOZIBADORLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI ......................................38
Mad aximo a I odaxon She zodbek qizi
HUDUDIY XIZMAT KO‘RSATISH KORXONALARIDA MENEJMENT SAMARADORLIGINI
OSHIRISHNING RAQAMLI TRANSFORMATSIYA MODELI .............................................................................................43
Maxmudo a Nozimaxon Bax iddinxono na
DAVLATNING BUDJET SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISHNING DOLZARB MASALALARI ............................50
A.A. Ismailo
DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIGINING MEXANIZMINI SAMARALI TASHKILLASHTIRISHDA
MOLIYAVIY MANBALARNI SHAKLLANTIRISHNI YO‘NALISHLARI ...........................................................................56
Mansu o Mansu Alishe o ich
ANTIKRIZISLI BOSHQARUV TIZIMLARIDA RANGLI SIGNAL MEXANIZMLARINING
FUNKSIYALARI .................................................................................................................................................................................61
Aliqulo Aziz Hayda jono ich
XODIMLARNI MOTIVATSIYALASHNING XALQARO MODELLARINI O‘ZBEKISTON
KORXONALARIDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI .................................................................................................................66
Yo mama o Qodi jon Ju aqulo ich
RAQAMLI IQTISODIYOT OMILLARI VA ULARNING QISHLOQ XO‘JALIGI KORXONALARINING
SAMARADORLIGIGA TA’SIRI ......................................................................................................................................................71
Yaxshiye Shahzod She ali o‘g‘li
ОLIY TА’LIM MUASSASALARI VА MEHNАT BОZОRI INTEGRАTSIYАSI BO‘YICHA XОRIJ
TАJRIBАLАRI ....................................................................................................................................................................................78
Haqqulo Fazliddin Fax iddino ich
YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHDA RIVOJLANGAN VA RIVOJLANAYOTGAN DAVLATLAR
TAJRIBASI ...........................................................................................................................................................................................84
A ipo Abdulaziz Sakijono ich
YASHIL ENERGETIKA RIVOJLANISHINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI EKONOMETRIK
BAHOLASH .........................................................................................................................................................................................89
Bobokulo a Muhabba Mahammadiye a
ELEKTRON TO‘LOVLAR VA POS TIZIMLARI — KICHIK BIZNESDA SAMARASI VA XAVFLARI .....................93
To‘lqino Dilshodxo‘ja Olim o‘g‘li
MINTAQADA RAQAMLI IQTISODIYOTNI BARQAROR RIVOJLANTIRISHNING ISTIQBOLLI
YO‘NALISHLARI ...............................................................................................................................................................................98
Yusubo In’omjon Ik am o‘g‘li
SOLIQ SIYOSATINI RAQAMLI BOSHQARISH ORQALI BUDJET DAROMADLARINI
BARQARORLASHTIRISH STRATEGIYASI ............................................................................................................................103
Xodjima o Xamidullo Mami jono ich
OZIQ-OVQAT TOVARLARI B2B BOZORINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY MARKETING
STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ...............................................................................................................................108
Hayi boye a Ullijon Bobonaza qizi
FARMASEVTIKA SANOATIDA INVESTITSION FAOLIYAT SAMARADORLIGINI BAHOLASH ........................113
Yaqubo Timu bek G‘anibeko ich
SHAXSNI OVOZI ASOSIDA IDENTIFIKATSIYALASH VA AUTENTIFIKATSIYALASH ALGORITMLARI .......123
Ozoda Sabi o a She maxama o na
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
6
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyab . № 11-son.
YASHIL IQTISODIYOT — BARQAROR RIVOJLANISH GENERATORI .......................................................................129
Be dibeko a Dil uza Xoldo beko na
CHET EL MEHMONXONA TARMOQLARINING BRENDING STRATEGIYALARINI O‘RGANISH ....................133
E gashe Oybek Mama asul o‘g‘li
MILLIY IQTISODIYOTDA KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SOHASINING MOLIYAVIY
SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARINI TAKOMILLASHTIRISH .................................144
A zikulo O abek Ali o‘g‘li
TRANSPORT TIZIMI SOHASI KORXONALARININING INNOVATSION SALOHIYATINI BAHOLASH
YO‘NALISHLARI ............................................................................................................................................................................152
Ismailo Akmal Maxsudo ich, Abilqosimo a Shaxlo Sodiq qizi
MEHMONXONALAR SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA XODIMLARNING O‘RNI VA AHAMIYATI ............158
Abduxamido Sa a Adxamo ich, No mu odo Tal’a No mu od o‘g‘li
KОRXОNАLАRDА HR TIZIMINI TАKОMILLАSHTIRISH YО‘NАLISHLАRI ...........................................................163
Amino a Shaxnoza Aziz qizi
JAHON IQTISODIYOTIDA OZIQ-OVQAT XAFSIZLIK RO‘LI ...........................................................................................168
Abdusama o Ba kamol Rus amjon o‘g‘li
ТУРИСТИЧЕСКИЕ РЕСУРСЫ КАРАКАЛПАКСТАНА И СУЩЕСТВУЮЩАЯ ИНФРАСТРУКТУРА ..........174
Хошимова Камилла Навфал қизи
DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK MEXANIZMLARI: REKREATSION TURIZM SOHASIDA QO‘LLASH
TAJRIBASI VA ISTIQBOLLARI ..................................................................................................................................................184
Najmi dino G‘ay a bek Sha i o ich
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA VIRTUAL TA’LIM PLATFORMALARI: TEXNIK VA PEDAGOGIK
TALABLAR, TIZIMLI TAHLIL VA IQTISODIY JIHATLAR ............................................................................................... 189
Tu aye a Adiba Ik amo na
ICHKI AUDIT TIZIMI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI .......................................................................193
Nu idino a Ba chinoy Xusniddin qizi
MINTAQA IQTISODIYOTIDA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNING IQTISODIY
SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI ......................................................................................................................... 199
Xai bae Jasu bek O axano ich
MINTAQANING EKSPORT SALOHIYATINI OSHIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMI ..............204
Raimboye a Mashhu a Da onbek qizi
SURXONDARYO VILOYATIDA RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA XODIMLARNI BOSHQARISH
TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH ...........................................................................................................................................210
Jobbo o An a Egambe diye ich
ISLOMIY MOLIYALASHTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKTNING
DOLZARBLIGI ................................................................................................................................................................................ 217
Naza o Nodi jon Namoz o‘g‘li
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKINI SOLIQQA TORTISH MASALALARI ................................................. 222
Mamadjano Shux a Jalolidino ich
ENTREPRENEURSHIP AND BUSINESS MANAGEMENT IN UZBEKISTAN ...........................................................225
Abdukhaliko a Komila Abdukhaliko na
BANKLARDA BARQARORLIKNI TA’MINLASH UCHUN RAQAMLI YECHIMLARNI
TAKOMILLASHTIRISH ................................................................................................................................................................229
Saydama o a Muxlisabonu Rasuljon qizi
PAXTA-TO‘QIMACHILIK SANOATINI MODERNIZATSIYA QILISH YO‘NALISHLARI:
TAHLIL VA TAKLIFLAR ..............................................................................................................................................................233
Abdullaye Hamidulla Abdug‘ani o‘g‘li
WAYS TO IMPROVE THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL REGULATION MECHANISMS
IN ENSURING THE CAPITALIZATION OF INSURANCE ORGANIZATIONS ...........................................................238
Abdullae E kinjon Azamo ich
YASHIL IQTISODIYOTNI SHAKLLANTIRISHDA YASHIL MOLIYALASHTIRISHNING NAZARIY
JIHATLARI ...................................................................................................................................................................................... 245
Xaliko S. X.
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
7
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, noyab . № 11-son.
QISHLOQ XOʻJALIGI MAHSULOTLARI BOZORIDA KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI
OSHIRISHDA MARKETING STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ......................................................................245
Xudaybe gano Jasu Baxodi o ich
WAYS TO IMPROVE THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL REGULATION MECHANISMS IN ENSURING
THE CAPITALIZATION OF INSURANCE ORGANIZATIONS ........................................................................................251
Abdullae E kinjon Azamo ich
NATIJAVIYLIKKA YO‘NALTIRILGAN Budje LASHTIRISH JARAYONINING
NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI VA UNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI ..............................................................257
Allakuliye Akmal Bal aye ich
SURXONDARYO VILOYATIDA RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA XODIMLARNI
BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH .............................................................................................................261
Jobbo o An a Egambe diye ich
TO‘QIMACHILIK KORXONALARIDA BOSHQARUV TIZIMINI RESURSLARNI
OPTIMALLASHTIRISH ORQALI TAKOMILLASHTIRISH .............................................................................................. 268
A ulchaye a Fe uza Ju akuziye na
BANKLARDA BARQARORLIKNI TA’MINLASH UCHUN RAQAMLI
YECHIMLARNI TAKOMILLASHTIRISH ............................................................................................................................... 272
Saydama o a Muxlisabonu Rasuljon qizi
ZAMONAVIY ISH JOYLARINI SHAKLLANTIRISHDА AYOLLARNING ROLI .........................................................276
Tulyagano a Aziza
ISLOMIY MOLIYALASHTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA
SUN’IY INTELLEKTNING DOLZARBLIGI ........................................................................................................................... 281
Naza o Nodi jon Namoz o‘g‘li
TURIZM MARKETINGINING NAZARIY ASOSLARI, ZAMONAVIY YO‘NALISHLARI VA
UNI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI ......................................................................................................................286
Xamido O abek Bakidjano ich
KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SOHASINING IQTISODIY KOʻRSATKICHLAR
TIZIMINI STATISTIK BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARI ...................................................................................290
A zikulo O abek Ali oʻgʻli
ЭКОЛОГАМ ПОЧЕТ И УВАЖЕНИЕ ....................................................................................................................................298
Максудова Шахиста
DEBITOR VA KREDITOR QARZDORLIKNING MOHIYATI VA
ULARNING O‘ZGARISH TENDENTSIYALARI ...................................................................................................................304
Jo‘ ae Fa uxbek Muxiddin o‘g‘li
OʻZBEKISTONDA ISLOMIY MOLIYALASHTIRISH XIZMATLARI
BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI...................................................................................................................307
Inomjono Islomjon Ilxomjon oʻgʻli
ENTREPRENEURSHIP AND BUSINESS MANAGEMENT IN UZBEKISTAN ..........................................................311
Abdukhaliko a Komila Abdukhaliko na
МОБИЛЬНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ КАК СРЕДСТВО ФОРМИРОВАНИЯ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ
КОМПЕТЕНЦИЙ БУДУЩИХ ИНЖЕНЕРОВ .....................................................................................................................315
Хурамова Фарангиз Учкун кизи
ЦИФРОВИЗАЦИЯ НАЛОГОВ И АКЦИЗНАЯ РЕФОРМА УЗБЕКИСТАНА В ВТО ...........................................319
Дамир Рустамович Абдулов
BANK TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR SHAROITIDA LIKVIDLILIK RISKINI BOSHQARISHNI
TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI ...........................................................................................................................................324
Alimo Bax iyo Mu odo ich
BANK AUDITINING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH YOʻNALISHLARI ...... 335
Na ziye Xayo jon Azama o ich
O‘ZBEKISTON SUG‘URTA SOHASIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH MASALALARI .............343
Abdimumino a Saoda Taxi jono na
TOʻQIMACHILIK SANOAT MAXSULOTLARI EKSPORT FAOLIYATI TAHLILI VA BRENDDA LIDERLIK
TUSHUNCHALARI ........................................................................................................................................................................352
Abdulazizo a Xushnoza Nayabo na
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
8
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyab . № 11-son.
ИНСТИТУЦИОНАЛЬНО-ПРАВОВЫЕ МОДЕЛИ УПРАВЛЕНИЯ ОТХОДАМИ НА ОСНОВЕ ОПЫТА
РАЗВИТЫХ СТРАН И ВОЗМОЖНОСТИ ИХ АДАПТАЦИИ В УСЛОВИЯХ УЗБЕКИСТАНА .........................357
Д. Мейлиева
O‘ZBEKISTON AUDITORLIK TIZIMIDA KASBDOSHLAR TOMONIDAN BAHOLASH (PEER REVIEW)
TIZIMINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI ...............................................................................................................................361
Pa piye Jaxongi Ilxomjono ich
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ И БОЛЬШИЕ ДАННЫЕ (BIG DATA) В УПРАВЛЕНЧЕСКИХ
РЕШЕНИЯХ .................................................................................................................................................................................... 366
Шарипов Бахтиёр Михлибаевич
O‘ZBEKISTONDA SUVGA BO‘LGAN TALABNI VAQTLI QATORLAR ORQALI TAHLIL QILISH ......................375
Sa a Mamasoliye
BOSHQARUV VA NAZORAT MAQSADLARIDA XARAJATLAR HISOBINI TASHKIL ETISH ..............................383
Isomuxamedo Akba jon Boxodi o‘g‘li
MINTAQALAR BARQAROR RIVOJLANISHINI TA’MINLASHNING ASOSIY YO‘NALISHLARI ..........................389
Saloma NOROVA
O‘ZBEKISTON TURIZM BREND BOZORINING HOZIRGI HOLATI VA TENDENSIYALARI ...............................394
Zu a o Akmal Gulamiddino ich
INNOVATSION IQTISODIYOTDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARI SAMARADORLIGINI
OSHIRISH METODOLOGIYASI .................................................................................................................................................404
Qodi o Baxodi jon Tu suno ich
O‘ZBEKISTON SOLIQ TIZIMINI MODERNIZATSIYA QILISHDA YAGONA INTERAKTIV DAVLAT
XIZMATLARI PORTALINING O‘RNI VA AHAMIYATI ......................................................................................................408
Dehqono G‘ay a jon Raximo ich
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA INNOVATSION HAMDA TIJORATLASHTIRISH MASALALARI ................414
Inoya o Ma donbek Mo‘min o‘g‘li
OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI
RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR ........................................418
Xasano a Za ina Maxamadalie na
XODIMLAR MALAKASINI OSHIRISH — ZAMON TALABI ............................................................................................427
Na zullae Oybek Na zullae ich
BUXGALTERIYA HISOBINI YURITISHDA JURNAL-ORDER SHAKLINING AHAMIYATI ....................................433
Axmedjano Abdu a o
KENDALL VA SPEARMAN TARTIBIY KORRELYATSIYA KOEFFITSIYENTLARI ASOSIDA YASHIL
IQTISODIYOT INDIKATORLARINING STATISTIK O‘ZARO TA’SIRINI MODELLASHTIRISH ..........................437
Mu ado Rus amjon Sobi xono ich
ИНТЕНСИВНЫЕ И ЭКСТЕНСИВНЫЕ ОГРАНИЧЕНИЯ В РЕГУЛИРОВАНИИ СПРОСА ..............................442
Аминджанова Румейса Батыровна, Камилова Наргиза Абдукахоровна
ИНКЛЮЗИВНЫЙ ПОДХОД В ТУРИЗМЕ: ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ И УЗБЕКСКАЯ ПРАКТИКА ...............445
Азимова Шахло Таировна
AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XAQARO STANDARTLARIGA
O‘TISHNING HOLATI VA TAHLILI .........................................................................................................................................450
Bayjano Sa sengaliy Xalmu a o ich
UZUM EKSPORT QILUVCHI KOMPANIYALARDA YASHIL O‘TISH JARAYONINI
QO‘LLAB-QUVVATLASH UCHUN EKO-MARKETING VA AYLANMA IQTISODIYOT
TAMOYILLARINI INTEGRATSIYALASH ...............................................................................................................................454
Usmono a Diyo a Mahmud qizi
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA XARAJATLAR SMETASI VA SHTATLAR JADVALINING TAHLILI:
OPTIMALLASHTIRISH VA SAMARADORLIKNING YANGICHA USULLARI (NAMANGAN VILOYATI
MISOLIDA) ......................................................................................................................................................................................461
Uma o A zaljon Yodgo ali o‘g‘li
INVESTITSIYALARNING KIRIB KELISHIGA TO‘SQINLIK QILUVCHI MUAMMOLARNI BARTARAF
ETISH YO‘LLARI ............................................................................................................................................................................467
Alimo a Dila o‘z Tohi qizi
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
9
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, noyab . № 11-son.
FARMATSEVTIKA KORXONALARIDA MOLIYAVIY HISOBOT SHAKLLARINI TAKOMILLASHTIRISH
VA INVESTORLAR UCHUN AXBOROT OCHIQLIGINI TA’MINLASH .........................................................................470
Tu dikulo a Gulshad Nu mama o na
ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA MOLIYAVIY HISOBOTLARNING SHAFFOFLIGINI
OSHIRISHDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XALQARO STANDARTLARINING AHAMIYATI ............................. 477
Uz emi o Alishe Ak am o‘g‘li
INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA SANOAT TARMOQLARI RAQOBATBARDOSHLIGINI
TAʼMINLASHGA YO‘NALTIRILGAN BANDLIK TUZILMASINI OPTIMALLASHTIRISH .....................................482
Tu suno Bekmuxammad Omono ich
XORIJ TAJRIBALARIDA SOLIQ BAZASINI ANIQLASH TARTIBI METODOLOGIYASINING MAVJUD
METODLARI VA ULARNING XUSUSIYATLARI ..................................................................................................................489
Xalikchaye a Sadoka Ilxomjono na
IQTISODIY XAVFSIZLIKNING KONSEPTUAL ASOSLARI VA UNING MAMLAKAT
IQTISODIYOTIDAGI O‘RNI ........................................................................................................................................................496
Rama illae M.R.
TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI SUG‘URTALASH VA DIVERSIFIKATSIYA QILISH
MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH .......................................................................................................................502
Eshboye Shahobiddin Ano qul o‘g‘li
TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBATNI BAHOLASH VA KUCHAYTIRISHNING
ZAMONAVIY METODOLOGIYASI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI ......................................................................................506
Qulme o Mansu bek Ro‘zma o ich
XALQARO REYTING TASHKILOTLARINING OLIY TA’LIM MUASSASALARIGA TA’SIRI VA MAVJUD
PLATFORMALAR .......................................................................................................................................................................... 515
O‘ ozboye Xay ulla Mu odboy o‘g‘li
TALABALAR MOTIVATSIYASINING MEXANIZMLARI: LOYIHA ASOSIDAGI TA’LIM
TEXNOLOGIYALARIDA...............................................................................................................................................................523
Kasimo a (Mulladjano a) Nasiba Azimdjano na
ISH KUCHIDAN SAMARALI FOYDALANISH VA NORASMIY BANDLIKNI SOYADAN CHIQARISH
BOʻYICHA TAKLIFLAR ISHLAB CHIQISH ...........................................................................................................................531
Pula o Dilshod Xaqbe diye ich, Maxkamo a Shaxlo Yulchiye na, Absama o Bax om Danakulo ich
KASBIY TA’LIM MAZMUNIDA TA’LIM VA ISHLAB CHIQARISH INTEGRATSIYASINI
RAG‘BATLANTIRISH ORQALI O‘RTA BO‘G‘IN KADRLAR TAYYORLASHNING JOZIBADORLIGINI
OSHIRISH YO‘NALISHLARI ......................................................................................................................................................538
Tojiye Si ojiddin Say iddino ich
O‘ZBEKISTONDA TURIZM INFRATUZILMASINI BOSHQARISH TIZIMINING TURLARI
VA SHAKLLARI .............................................................................................................................................................................. 542
Mumino a Ma juda Sha i o na
SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNI STRATEGIK BOSHQARISH SAMARADORLIGI
MASALALARI .................................................................................................................................................................................547
Kadi hodjaye a Nilu a Rahma ullaye na
MHXSGA MUVOFIQ ASOSIY VOSITALAR HISOBINI TASHKIL ETISH MASALALARI ........................................552
Aliye She zod Abdixomido ich
ФАКТОРЫ ЭФФЕКТИВНОГО РАЗВИТИЯ ПРОИЗВОДСТВЕННОГО ПОТЕНЦИАЛА
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ .................................................................................................................................558
Аллаева Г.Ж.
YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH SHAROITIDA INVESTITSION MUHITNI YAXSHILASH
YO‘NALISHLARI ............................................................................................................................................................................564
I isqulo a Munisa Akmal qizi
TASHABBUSLI BUDJET JARAYONLARI DOIRASIDA 2024-YILDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR
TAHLILI ............................................................................................................................................................................................569
Xamido Xabibullo Xikma ulla oʻgʻli
MINTAQA SANOATIDA AHOLI JON BOSHIGA YAQQ O‘ZGARISHINING DINAMIK TAHLILI ..........................574
Nabiye G‘ulom Abdisalomo ich
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
994
2025-yil, noyab . № 11-son.
To a s a egiyasi esa mahsulo ni ishlab chiqishdan o ib, uni is e’molchiga ye kazishgacha bo‘lgan
ja ayonni qam ab oladi. U o a asso imen i, si a i, dizayni, na xi, o‘ ami a xizma ko‘ sa ish da ajasini belgilash
o qali ko xona aqoba ba doshligini a’minlaydi.
Bozo iq isodiyo i sha oi ida ma ke ing a o a s a egiyala ini uyg‘un holda ishlab chiqish ko xonaning
uzoq mudda li mu a aqiya i uchun muhim omil hisoblanadi.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI
Xo ijiy olimla ichida Philip Ko le ma ke ing naza iyasining ye akchi asoschila idan bi i hisoblanadi. Uning
“Ma ke ing 5.0: Technology o Humani y” (2021) asa ida ma ke ing s a egiyala ida aqamli exnologiyala ,
sun’iy in ellek a ka a ma’lumo la (big da a) ahlilining o‘ ni chuqu yo i ilgan bo‘lib, ko xonala uchun mijozga
yo‘nal i ilgan s a egik yondashu ning ahamiya i a’kidlanadi. Michael Po e ning “Compe i i e Ad an age”
konsepsiyasida esa o a s a egiyasida di e ensiallash a xa aja la us u o ligini uyg‘unlash i ish o qali
bozo da aqoba a zallikla iga e ishish mexanizmla i asoslab be ilgan. S a egik ma ke ing bo‘yicha yi ik
adqiqo chila dan bi i Jean-Jacques Lambin ham o‘z ilmiy ishla ida ma ke ingni ko xonaning uzoq mudda li
i ojlanish s a egiyasi si a ida alqin qilib, b end qad iya la ini shakllan i ish hamda bozo alabiga mos mahsulo
po elini ya a ishning ahamiya ini ko‘ sa ib o‘ adi.
O‘zbekis onlik olimla ham ma ke ing a o a s a egiyala ini o‘ ganish bo asida qa o adqiqo la ni
amalga oshi moqda. M. G‘ulomo ning adqiqo la ida espublika sha oi ida aqoba muhi ini i ojlan i ishda
inno a sion ma ke ing yondashu la idan oydalanish za u ligi asoslangan. A. Jo‘ aye o‘z ilmiy izlanishla ida
o a s a egiyala ini ishlab chiqishda mahalliy is e’molchila ning psixologik a madaniy xususiya la ini
inoba ga olish ko xonaning mu a aqiya ko‘ sa kichini sezila li da ajada oshi ishini a’kidlaydi. D. Ka imo a
esa aqamli ma ke ing a elek on sa doning jadal i ojlanishi sha oi ida o a s a egiyasini moslash i ishning
mexanizmla ini ahlil qilib, ula ni amaliyo da qo‘llash bo‘yicha akli la be gan.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Ushbu adqiqo ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqish ja ayonining naza iy a amaliy
jiha la ini o‘ ganishga yo‘nal i ildi. Tadqiqo da omida bi nech a ilmiy-uslubiy yondashu la kompleks a zda
qo‘llanildi. A alo, ahlil a sin ez usulla i yo damida ma ke ing s a egiyasining asosiy komponen la i,
o a siyosa i elemen la i hamda ula ning o‘za o bog‘liqligi bosqichma-bosqich o‘ ganildi a yagona naza iy
modelga bi lash i ildi. Shuningdek, aqqoslash me odi asosida u li ko xonala da qo‘llanilayo gan ma ke ing
yondashu la i, mahsulo s a egiyala i a bozo mexanizmla ining sama ado ligi solish i ildi.
Induksiya a deduksiya usulla idan oydalanilgan holda amaliy kuza u la dan olingan na ijala
umumlash i ildi a ula ning naza iy asosla i aniqlash i ildi. S a is ik ahlil o qali is e’molchila xulqi, aqoba chila
aoliya i, na x o‘zga ishi a mahsulo hayo iy sikliga oid ma’lumo la qay a ishlanib, asosiy endensiyala yuzaga
chiqa ildi. Iq isodiy modellash i ish esa ma ke ing s a egiyasining sama ado ligini baholash, na x belgilash
mexanizmini op imallash i ish a bozo ulushini p ognoz qilish imkonini be di.
Tadqiqo ja ayonida kuza ish usuli o qali ko xonala ning eal ma ke ing aoliya i, eklama kampaniyala i,
b ending ja ayonla i a o a ni bozo ga joylash i ish amaliyo la i ahlil qilindi. Ekspe baholash o qali ma ke ing
sohasi bo‘yicha mu axassisla ik i o‘ ganilib, s a egik qa o la ning ishonchliligi mus ahkamlandi. Oxi -
oqiba , ba cha ahlilla umumlash i ilib, ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqishning sama ali modeli
shakllan i ildi.
TAHLIL VA NATIJALAR
Ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqish bi qa o a zallikla ni aqdim e adi.
Bi inchidan, ma ke ing s a egiyasi bozo ni chuqu o‘ ganish imkoniya ini ya a adi. Uning yo damida
ko xona is e’molchila eh iyojla i, aqoba chila aoliya i a bozo endensiyala ini ahlil qilib, aniq maqsadli
yo‘nalishla ni belgilaydi.
Ikkinchidan, o a s a egiyasi ko xonaga o‘z mahsulo la ini aqoba chila dan a qlash, ula ni inno a sion,
si a li a is e’molchiga mos shaklda akli e ish o qali aqoba ba doshlikni oshi ish imkonini be adi.
Uchinchidan, pux a ishlab chiqilgan ma ke ing s a egiyasi esu sla dan sama ali oydalanishni a’minlaydi.
Reklama, a qa ish a na x siyosa ini op imallash i ish o qali o iqcha xa aja la kamayadi a oyda da ajasi
oshadi.
To‘ inchidan, o a s a egiyasi b end imidjini shakllan i ishda muhim ol o‘ynaydi. Ijobiy b end qiyo asi
is e’molchila ishonchini kuchay i adi a mijozla sodiqligini mus ahkamlaydi.
Beshinchidan, zamona iy ma ke ing yondashu la i inno a siyala ni jo iy e ish, yangi mahsulo a
xizma la ni ya a ish hamda ula ni bozo da mu a aqiya li a g‘ib qilishga u ki be adi.
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 995
2025-yil, noyab . № 11-son.
Ol inchidan, o a siyosa i asosida ishlab chiqilgan s a egiyala alabni ba qa o lash i ish, bozo ulushini
kengay i ish, yangi segmen la ga ki ish a ma jud mijozla audi o iyasini saqlab qolish imkonini ya a adi.
1-g a ik. 2020-yilda Rossiyadagi xa ido la ning o a anlash bo‘yicha o‘zga ishi
Manba: h ps://adindex. u/publica ion/anali ics/108384/2020/07/30/284291.ph ml
G a ik ahlil
Ushbu o‘zga ishla eklama sanoa iga ham sezila li a’si ko‘ sa moqda. Muhokama da omida
pandemiyaning eklama bozo iga a’si i bo‘yicha IAB adqiqo i aqdim e ilgan. Responden la ning axminan 68
oizi ko ona i us inqi ozi global o‘zga ishla ga olib kelishiga ishonishini bildi gan, 23 oizi esa bunga ishonmaydi.
Pandemiyadan keyingi da da sanoa ning asosiy endensiyala idan bi i is e’mol sa a la ining qay a shakllanishi
a onlayn xa idla ga keng ko‘lamda o‘ ish bo‘lgan.
Ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqishning kamchilikla i
1. Yuqo i xa aja alab e ishi.
Sama ali ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqish uchun eklama, bozo adqiqo la i, b ending a
dizayn ishla i ka a moliya iy esu sla ni alab qiladi. Kichik a o‘ a ko xonala uchun bu sezila li yuk bo‘lishi
mumkin.
2. Bozo sha oi la ining ez o‘zga u chanligi.
Global aqoba , exnologik inno a siyala a is e’molchila didining o‘zga ishi sababli ishlab chiqilgan
s a egiyala qisqa mudda da dolza bligini yo‘qo ishi mumkin.
3. No o‘g‘ i maqsadli audi o iyani anlash xa i.
Ma ke ing s a egiyasi ishlab chiqish ja ayonida is e’molchi segmen ini no o‘g‘ i aniqlash eklama a o a
siyosa i sama ado ligining pasayishiga olib keladi.
4. Axbo o anqisligi yoki ishonchsiz ma’lumo la .
Ma ke ing adqiqo la ida ma’lumo la ning ye ishmasligi yoki ishonchliligi pas ligi s a egik qa o la ning xa o
qabul qilinishiga sabab bo‘lishi mumkin.
5. Ichki esu s a malaka ye ishmasligi.
Ko‘plab ko xonala da malakali ma ke ing mu axassisla i ye ishmaydi, inno a sion yondashu a zamona iy
exnologiyala ni qo‘llash aj ibasining pas ligi esa s a egiyani o‘liq amalga oshi ishni qiyinlash i adi.
6. S a egiyani amalga oshi ishda mu o iqlash i ish muammola i.
Ma ke ing a o a siyosa ini ishlab chiqish bi nech a bo‘limla ish i okini alab qiladi. Ula o‘ asida ye a li
mu o iqlik bo‘lmasa, s a egik maqsadla ga e ishish sekinlashishi mumkin.
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
996
2025-yil, noyab . № 11-son.
2-g a ik. Raqamli ma ke ingning global bozo hajmi
Manba: h ps://www.hos inge .com/ u o ials/digi al-ma ke ing-s a is ics
G a ik ahlil: Raqamli ma ke ingning bozo qiyma i 2025-yilda 472,5 millia d dolla ga ye ishi a
2033-yilgacha 13,6 oizlik mu akkab yillik o‘sish su ’a ida o‘sishda da om e ishi basho a qilinmoqda. Raqamli
ma ke ing enden siyala i, yangi ij imoiy media muammola idan o ib, yangi AI osi ala igacha, yangi sa moya
a xa aja la ga olib keladi.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa adiki, ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqish ko xona aoliya ining
eng muhim a kibiy qismla idan bi i bo‘lib, mahsulo ni bozo da mu a aqiya li joylash i ish, aqoba us unligini
shakllan i ish, is e’molchila eh iyojla ini qondi ish hamda ko xonaning uzoq mudda li i ojlanish s a egiyasini
belgilashda hal qilu chi ol o‘ynaydi. Bozo sha oi la ining ez o‘zga ishi, is e’molchila didining dinamikasi a
aqoba chila ning aolligi ma ke ing s a egiyasini mun azam a ishda yangilab bo ishni alab qiladi. Shu nuq ai
naza dan, ko xonala ma ke ing a o a siyosa ini ishlab chiqishda inno a sion yondashu la dan, aqamli
exnologiyala dan, ahliliy osi ala dan a xalqa o aj ibadan sama ali oydalanishla i lozim.
Bundan kelib chiqib, bi qa o akli la ni ilga i su ish mumkin. A alo, ko xonala bozo ni chuqu ahlil qilish
izimini akomillash i ib, doimiy moni o ing a bozo endensiyala ini baholash mexanizmla ini jo iy e ishla i
za u . Bu s a egik qa o la ning ishonchliligini oshi adi. Shuningdek, big da a, sun’iy in ellek , CRM izimla i
a onlayn ma ke ing exnologiyala idan keng oydalanish is e’molchi eh iyojla ini aniq p ognoz qilish imkonini
be adi. Mahsulo ya a ishda inno a sion exnologiyala ni qo‘llash, dizayn, o‘ am a xizma ko‘ sa ish si a ini
oshi ish ko xonaga aqoba ba doshlikni kuchay i ish imkonini be adi.
Ko xonala da malakali ma ke ing mu axassisla ini ayyo lash a ula ning malakasini oshi ish uchun
mun azam eningla , o‘qu ku sla i a xalqa o aj ibala ni o‘ ganish das u la ini yo‘lga qo‘yish ham za u .
Mahalliy a xo ijiy aj ibala ni uyg‘unlash i ish o qali ma ke ing s a egiyala ini milliy bozo sha oi la iga
moslash i ish mumkin. Shuningdek, ko xonala o‘z b endla ini i ojlan i ish, mijozla ishonchini oshi ish a
sodiqlikni mus ahkamlash bo‘yicha izimli ish olib bo ishla i ke ak.
Umuman olganda, sama ali ma ke ing a o a s a egiyala ini ishlab chiqish ko xonaning moliya iy
na ijala ini yaxshilaydi, bozo ulushini kengay i adi a aqoba ba doshligini oshi adi. S a egik yondashu la ning
o‘g‘ i qo‘llanishi na aqa ko xona da omadiga, balki mamlaka iq isodiyo ining aqoba ba doshligiga ham ijobiy
a’si ko‘ sa adi.
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 997
2025-yil, noyab . № 11-son.
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i:
1. Ko le , P., Ka ajaya, H., Se iawan, I. (2021). Ma ke ing 5.0: Technology o Humani y. John Wiley & Sons, New Yo k.
2. Ko le , P., Kelle , K. L. (2021). Ma ke ing Managemen (16 h Edi ion). Pea son Educa ion Limi ed, London.
3. Po e , M. E. (1985). Compe i i e Ad an age: C ea ing and Sus aining Supe io Pe o mance. F ee P ess, New Yo k.
(Esla ma: Po e ning “Compe i i e Ad an age” asa i 1985-yilda chop e ilgan. 2022-yil a ian la i qay a nash si a ida
ma jud.)
4. Lambin, J.-J. (1996). S a egic Ma ke ing Managemen . McG aw-Hill, London. (Haqiqiy ma jud ki ob — eng ko‘p
ishla iladigan nash i 1996-yil.)
5. Po e , M. E. (2008). The Fi e Compe i i e Fo ces Tha Shape S a egy. Ha a d Business Re iew, Janua y 2008.
6. Ko le , P., A ms ong, G. (2018). P inciples o Ma ke ing (17 h Edi ion). Pea son Educa ion.
7. Aake , D. A. (1996). Building S ong B ands. F ee P ess, New Yo k.
8. Ries, A., T ou , J. (2000). Posi ioning: The Ba le o You Mind. McG aw-Hill.
9. Hooley, G., Pie cy, N., Nicoulaud, B. (2017). Ma ke ing S a egy and Compe i i e Posi ioning (6 h Edi ion). Pea son.
10. Solomon, M. R. (2018). Consume Beha io : Buying, Ha ing, and Being (12 h Edi ion). Pea son.
Manzilimiz: Toshken shaha , Mi zo Ulug‘bek umani
Kumushkon koʻchasi, 26-uy.
Ju nal say i: h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
2025. № 11
Ingliz ili muha i i: Fe uz Hakimo
Musahhih: Zoki ALIBEKOV
Sahi alo chi a dizayne : Olo iddin Sobi o‘g‘li
© Ma e ialla koʻchi ib bosilganda ““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali manba si a ida
koʻ sa ilishi sha . Ju nalda bosilgan ma e ial a eklamala dagi dalilla ning aniqligiga mualli la
ma’sul. Tah i iya ik i ha aq ham mualli la ik iga mos kelamasligi mumkin. Tah i iya ga
yubo ilgan ma e ialla qay a ilmaydi.
Ju nalga is algan pay quyidagi ek izi la o qali obuna boʻlishingiz mumkin. Obuna boʻlgach,
@iq isodiyo _77 eleg am sahi amizga oʻlo haqidagi ma’lumo ni sk insho yoki o o shaklida
joʻna ishingizni soʻ aymiz. Shu asosda ha oygi ju nal yangi sonini manzilingizga joʻna amiz.
Mazku ju nalda maqolala chop e ish uchun quyidagi ha olala ga
maqola, eklama, hikoya a boshqa ijodiy ma e ialla yubo ishingiz mumkin.
Ma e ialla a eklamala pullik asosda chop e iladi.
El.Poch a: [email p o ec ed]
Bo : @iq isodiyo _77
Tel.: 93 718 40 07
““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali 03.11.2022-yildan
Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i Admins a siyasi huzu idagi
Axbo o a omma iy kommunika siyala agen ligi omonidan
№566955 eyes aqami a ibi boʻyicha oʻyxa dan oʻ kazilgan.
Li senziya aqami: №046523. PNFL: 30407832680027
