scieee Science in your language
[en] (orig)

MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTI VA OILA O'RTASIDA HAMKORLIK

Author: Gaziyeva, Nigora Shamsiddinovna; Bo'stonova, Ozoda Masharif qizi
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17664815
Source: https://zenodo.org/records/17664815/files/83-88.pdf
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
83
DOI: h ps://10.5281/zenodo.17664815
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI VA OILA O‘RTASIDA
HAMKORLIK
Gaziye a Nigo a Shamsiddino na
Ang en uni e si e i “Pedagogika
a psixologiya” ka ed a ka a o‘qi u chisi
Bo‘s ono a Ozoda Masha i qizi
Ang en uni e si e i, mak abgacha
a’lim yo‘nalishi 3-bosqich alabasi
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada oila jamiya ning asosiy boʻgʻini u da la la ichida kichik bi
da la ekanligi jamiya ning i ojlanishi ham aynan mana shu kichik boʻg‘indan
boshlanishi. MTT o a-onala bilan jamoa a zida a yakkama-yakka holda ishlash
shaklla ini mohi lik bilan qoʻshib olib bo ish keng aholi o asida pedagogik ash iqo
ishla ini ashkil e ish u ayli bolala ni a biyalashda ijobiy na ijala ga e ishish
mumkinligi haqida ochib be ilgan. Maqolada oila hamko ligi a uning mohiya i bola
a biyasidagi muhim jiha la i oʻgʻ isida hamda bola ij imoiylashu ini aʼminlo chi
hamko lik me odla haqida maʼlumo la ga ega boʻlasiz. Qola e sa bolaning
ashkilo ga moslashu i uning bilishga boʻlgan obyek i eh iyojini yaxshilash. Bola
oʻzligini namoyon e u chi omilla haqida ham bayon qilamiz.
Kali soʻzla : Mak abgacha aʼlim, оila hamko lik, o a-ona, bola a biyasi, bola
shaxsi, hamko lik me odla i, jamiya aʼsi i, soʻ o noma, ash iqo , ijodko lik, jamoa,
indi idual, na ija
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
84
АННОТАЦИЯ
В данной статье семья - это главное звено в обществе это маленькое
государство внутри государств с этого маленького звена начинается развитие
ОБЩЕСТВА дошкольные образовательные организации работают с родителями
как в команде и индивидуально. Положительные результаты в воспитании детей
обусловлены умелым сочстанием форм организацией педагогической
пропагандической работы среди широких слоев населения. Статье вы узнаете о
семейном сотрудничестве его сущности и важных аслектах в воспитании детей
а также ометодах сотрудничества обеспечивающих социализацию ребёнка.
Кроме того мы опишем факторы определяющие адаптацию ребёнка к МТТ и
формирование у него обьективной потребности в зданиях.
Ключевые слова: Дошкольное образование, сотрудничество с семьёй,
родители, воспитание ребёнка, личность ребёнка, методы сотрудничества,
влияние общества, опрос, агитация, творчество, коллектив, индивидуальный,
результат.
ABSTRACT
In his a icle he amily is he main link in socie y i is a small s a e wi hin he
s a es he de elopmen o socie y begins om his small link p eschool educa ion
o ganiza ions wi h pa en s as a eam and indi idually. I is e ealed ha he
achie emen o posi i e esul s in he upb inging o child en h ough he skill ul
combina ion o o ms o wo k he o ganiza ion o pedagogical p opaganda wo k
among he gene al popula ion. A icle you will leam abou amily coope a ion i is
essence and impo an aspec s in child upb inging as well as coope a ion me hods ha
ensu e ha ensu e he socializa ion o he child in addi ion we will desc ibe he ac o s
ha de e mine he child’s adap a ion o he MTT and imp o e his objec i e need o
knowledge.
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
85
Keywo ds: P eschool educa ion, amily collabo a ion, pa en s, child upb inging,
child pe sonali y, collabo a ion me hods, social in luence, su ey, p omo ion,
c ea i i y, eam, indi idual, esul .
Oila xalqning jamiya ning hayo i u mushiga oid u oda la ni oʻzida sino dan
oʻ kazadi. Yaxshila ini oʻz bağ ida as ab a aylab kelajak a lodla ga ye kazadi. Oila oz
a zandla ini a biyalab ula ga umuminsoniy qad iya la ni singdi ish bilan ula ga
bodhlanğich ij imoiy yoʻnalish be adi. Oʻz a zandla ini ka a oqimga jamiya ga
qoʻshish bilan esa oila jamiya yoʻnalishi iq isodiyo i madaniya i a maʼ i a ini ham
belgilashga oʻz aʼsi ini koʻ sa adi. Shuning uchun ham Sha qda oila qadim qadimdan
muqaddas qoʻ gʻon hisoblanib kelingan. Xususan oʻzbek oilala ining se ildizlik
xususiya la i hozi ham saqlanib u ibdi. Oʻzbekla da oilala ining muayyan u mush
a zi shakllanib hayo iy aj iba o i ib bo ishi ejamli a sa ish a oʻzgʻo u ishi
a zandla ni odobli mana iy ye uk boʻlib kamol opishida keksala o a onaning oʻli
ka a oʻzbek oilala i oʻzla ining mus ahkamligi, sa anjom- sa ish aligi, bolajonligi,
qa indosh-qоndoshlik ish ala ini hu ma qilishi meh oqiba li a boshqa qad iya la i
bilan aj alib u adi.
Oʻzbekis onning da la mus aqilligi u ayli xalqimizning azaliy milliy u oda a
ma osimla i qay adan iklana boshlandi. Bu udumla oilani mus ahkamlashda muhim
oʻ in egallaydi. Oʻzbekis on hukuma i oila masalala iga da la siyosa i da ajasida
baja ilishi lozim boʻlgan us u o azi a si a ida qa aydi. Oʻzbekis on Respublikasi
Kons i u siyasining 63-moddasiga koʻ a - oila jamiya ning asosiy boʻgʻini hisoblanadi.
U jamiya hamda da la omonidan muho azada boʻlish huquqiga ega. Onalik a
bolalikni muho aza qilish boʻyicha boshqa qonuniy hujja la ham qabul qilinib amaliy
adbi la belgilangan.
Oilani jamiya ning a naq opilishida u gan oʻ ni a ish i okini yanada oshi ish
oilala ning huquqiy, ij imoiy, iq isodiy, maʼna iy-axloqiy man aa la ini a
a o onligini yaxshilashni da la omonidan qoʻllab qu a lashni kuchay i ish hamda
izchil aminlash maqsadida Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i 1998- yilni "Oila yili"
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
86
deb eʼlon qildi. Shunga asosan oila man aa la ini aʼminlash bo asida amalga
oshi iladigan adbi la oʻgʻ isida da la das u i ishlab chiqildi. Oʻzbekis on
Respublikasi xo in qizla qoʻmi asi huzu ida Respublikasi "Oila" ilmiy amaliy ma kazi
ashkil e ildi. Oila iy hayo masalala ini huquqiy a ibga solishga bagʻishlangan
Oʻzbekis on espublikasining oila kodeksi qabul qilingan. Bax li oilala u ayli bax li
jamoala ujudga keladi. Chunki bax li o a-onala bax li bolala ni ulg‘ay i adila . Bi -
bi la iga meh qoʻygan o a-onala ning a zandla i ham bi bi la iga meh qoʻyadila .
Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i Sh.M.Mi ziyoye aisligida 14 e al kuni
mak abgacha aʼlim izimini isloh qilish a i ojlan i ish boʻyicha koʻ ilayo gan cho a-
adbi la na ijado ligi ahliliga bagʻishlangan ideos lek o yigʻilishi oʻ kazildi.
Yig‘ilishda P eziden imiz Sh.M.Mi ziyoye bu izimni chuqu ahlil qilib shu
pay gacha naza dan che da boʻlgan eng kichik jiha la igacha eʼ ibo qa a di.
Mak abgacha aʼlim ashkilo la i a biyachila ning sa iyasi, bilimi a koʻnikmala i
masalasiga alohida eʼ ibo qa a ildi. “Bolala a biyasi ja ayonida oʻz ishini pux a
biladigan malakali a ha bi bolaga indi idual yondasha oladigan pedagog kad la ni
jalb qilgan holda ula ni goʻdakligidan ongi a a akku ini oʻgʻ i shakllan i ib
bo masak, kelajakda yuksak sa iya bilim a maʼna iya ga ega boʻlgan ba kamol
a lodni a biyalash qiyin boʻladi”, - dedi Sh.M.Mi ziyoye .
MTT o a onala bilan jamoa a zida a yakka holda ishlash shaklla ini mohi lik
bilan qoʻshib olib bo ish keng aholi o asida pedagogik ash iqo ishla ini ashkil e ish
u ayli bolala ni a biyalashda ijobiy na ijala ga e ishish mumkin. MTT xodimla ini
o a ona a oila bilan hamko likdagi ishla ining eng keng a qalgan shaklla ini quyida
kel i amiz. "Ze o bolala ni a biyalash bu kelajakni a biya qilmoqdi ". Ta biyachi a
o a-onala ning oʻza o munosaba la iga yangi yondashu la axbo o almashinu i a
pedagogik bilimla ni a gʻib qilishdagi hamko likdan dialogik yoʻnalishdagi o a-onala
bilan a biyachining shaxsla a o muloqo i si a ida hamko likka oʻ ish. Bu ye da asosiy
ushuncha dialog boʻlib u shaxsiy eng muloqo ni bi galikda aj iba o i ishni
angla adi. O a-onala bilan yakkama-yakka ishlash ilgʻo pedagogik aj ibala ni
koʻ sa ishicha ishning bu u i ka a ahamiya ga ega. Bunda a biyachi oila a bolaning
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
87
shaxsiy xususiya la ini oʻ ganib, ula ni oʻzining a biya iy ishida hisobga oladi. MTT
aj ibasida o a-onala bilan yakkama-yakka holda olib bo iladigan ishla ning u li xil
shaklla i aniqlangan. Oilaga a biyachining ash i buyu ishi. Yiliga 2 ma o aba oʻqu
yilning boshida a oʻqu yilning oxi ida amalga oshi iladi. Bunda a biyachi
bolala ning uyla iga bo ishidan maqsad- ashkilo da qiynalgan aoliya i boʻyicha yoki
a biyasida oʻzga ish boʻlgan bolala bilan indi idual ishlashga bo adila . Bunday
hola la da a biyachi a o a-onaning hamko ligida amalga oshi iladi. Ta biyachi
a biyalanu chi is iqoma qiladigan xonadonga ash i buyu ishidan oldin shu ashkilo
ahba i ogohlan i iladi. Soʻng a o a-onala bilan suhba lashib, bi kunni bi aq ni
belgilab oʻsha kunga ayyo ga lik koʻ adi.
Ta biyachi bolala ning uyla iga bo ishidan oldin qanday ayyo ga lik koʻ adi?
Masalan - bola MTTda mashg‘ulo aoliya i da omida yoki e kin aoliya ida
muloqa qilish o qali nu qida qiynalsa u holda 30 daqiqalik ma zu anlab olib maqsad
qoʻyib ke akli jihozla ini anlab oladi. Keyin shu ma zu asosida bolani qiziq i u chi
me odla oʻyinla ni anlab oladi. Shula asosida bola bilan 30 daqiqa indi idual holda
ishlaydi. O a onala uchun suhba oʻ kazish. Ula ga maslaha la be ish. O a-onala ning
ashkilo hayo i bilan anishishla i. O a-onala bilan jamoa a zida ashkil qilinadigan
ishla . Bula o a-ona ni gu uhiy a umumiy majlisi o a- onala mak abi anjumanla ,
shanbalikla , sa ol-ja ob da ala i. Shunday qilib, MTT oila bilan hamko ligi u li
shaklla da amalga oshi iladi. Ushbu shaklla anʼana iy (o a-onala yigʻilishi, suhba la
ham indi idual ham gu uh shaklida olib bo iladi) a noanʼana iy (o a-onala bilan
anjuman, da a suhba la i) boʻlinadi. Shunday qilib, MTT a oila hamko ligini yanada
oshi ish o a-onala oʻ asida psixologik a pedagogik anla ning eng soʻnggi
yu uqla ini keng a gʻib e ish o a onala a ashkilo a biyachila i bilan u li
ma zula da ka a-kichik noanʼana iy yigʻilishla , adbi la , mashhu ha sohaning
akilla i bilan uch ashu la ashkil e ish, badiiy kechala oʻ kazib u ish bolala ning
koʻz oʻngida maʼna iy boy shaxsla ni ga dalan i ish a lodla dan ax lanish a ula ga
mos a zandla boʻlish hissini uygʻo ish shubhasizdi . Ammо, ushbu ashkil e ilgan
adbi a uch ashu la ning mu a aqiya i a biyalanu chila ning o a-onala

GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 3 | ISSUE 17 | 2025
Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal No embe , 2025
88
munosaba i bilan ham chamba chas bogʻliq. Shunday ekan o a-onala imizning
masʼuliya hissini oshi ishimiz asosiy azi amiz boʻlib qolmoqda.
Bugungi kun zamona iy MTT a biyachisiga a siyala : Ri ojlangan
zamonamizda axbo o exnologiyala i shidda bilan i ojlanmoqda. Ij imoiy
a moqla dan a o imizdagi ba cha keng oydalanmoqda. Zamona iy a biyachi
bundan oqilona oydalanish lozim. Umumiy a na ba dan ashqa i yigʻilishla ga o a
onala ni akli qilishda "Onala mak abi" yoki "O ala mak abi" kabi maxsus nomla
qoʻyish. Bu aʼlim- a biya ja ayoniga doimiy aol boʻlgan o a yoki onala dan ashqa i
maxsus akli o qali ha ikkalasini jalb qilish imkonini be adi. MTT o a onala bilan
jamoa a zida a yakkama-yakka holda ishlash shaklla ini mohi lik bilan qoʻshib olib
bo ish keng aholi o asida pedagogik ash iqo ishla ini ashkil e ish u ayli, bolala ni
a biyalashda ijobiy na ijala ga e ishish mumkin. MTT xodimla ini o a-onala a oila
bilan hamko likdagi ishla ining eng keng a qalgan shaklla ini quyida kel i amiz:
- o a-onala bilan yakkama yakka holda ishlash;
- o a-onala bilan jamoa a zida ashkil qilinadigan ishla ;
- koʻ sa mali ishla ;
- o a-onaga pedagogik aʼlim be ish a boshqala ni koʻ sa ish mumkin;
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI: (REFERENCES)
1. Sh.Ta liboye "O a onala bilan hamko lik exnologiyala i"oʻqu qoʻllanma
Toshken 2024
2. N.Umi zako a "Oilala a mahalliy jamoa chilik bilan hamko lik "me odik
qoʻllanma Toshken 2020
3. N.Sh.Gaziye a, Sh.T.Nizamo a “Ta biyachi-pedagogning kasbiy si a la ini
ako illash i ish” Toshken -2025.
4. "Oila kodeksi " 30.04.1998
5. M.G‘. Abdu a aye a "MTT a oila oʻ asida hamko lik" maqola Qoʻqon
uni e si e i