343
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA KREATIV YONDASHUV ASOSIDA MILLIY
QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH METODIKASINING TAJRIBAVIY-
TAHLILIY ISHLANMASI
Ham oye a Shahnoza Alishe qizi
Xalqa o inno a sion uni e si e i magis an i,
E-mail: [email p o ec ed]
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17667340
Anno a siya. Ushbu maqolada boshlang‘ich a’limda milliy qad iya la ni shakllan i ishda
k ea i yondashu asosidagi me odik ja ayonla aj iba iy a ahliliy nuq ai naza dan o‘ ganiladi.
Tadqiqo ning maqsadi - o‘qu chila da milliy iden i e , ma’na iy-axloqiy qad iya la a ij imoiy-
madaniy kompe ensiyala ni i ojlan i ishda k ea i pedagogika imkoniya la ini aniqlashdi .
Taj iba iy ishla o qali inno a sion me odla a in e ak i pedagogik osi ala ning sama ado ligi
ahlil qilinadi.
Kali so‘zla : boshlang‘ich a’lim, milliy qad iya la , k ea i yondashu , me odika,
ma’na iy a biya, in e ak i me odla , aj iba iy- ahliliy ish.
Аннотация. В данной статье с точки зрения экспериментального и аналитического
исследования изучаются методические процессы формирования национальных ценностей в
начальном образовании на основе креативного подхода. Цель исследования - определить
возможности креативной педагогики для развития у учащихся национальной идентичности,
духовно-нравственных ценностей и социокультурных компетенций. Через
экспериментальные работы анализируется эффективность инновационных методов и
интерактивных педагогических средств.
Ключевые слова: начальное образование, национальные ценности, креативный
подход, методика, духовное воспитание, интерактивные методы, экспериментально-
аналитическая работа.
Anno a ion. This a icle examines, om an expe imen al and analy ical pe spec i e, he
me hodological p ocesses o o ming na ional alues in p ima y educa ion based on a c ea i e
app oach. The pu pose o he s udy is o iden i y he po en ial o c ea i e pedagogy in de eloping
s uden s’ na ional iden i y, mo al and e hical alues, and socio-cul u al compe encies. The
e ec i eness o inno a i e me hods and in e ac i e pedagogical ools is analyzed h ough
expe imen al wo k.
Keywo ds: p ima y educa ion, na ional alues, c ea i e app oach, me hodology, mo al
educa ion, in e ac i e me hods, expe imen al-analy ical s udy.
Zamona iy a‟lim ja ayonida milliy qad iya la ni shakllan i ish boshlang„ich
sin la dan boshlanishi lozim. Chunki bu yoshdagi bolala axloqiy a madaniy
qad iya la ni o„zlash i ishga eng ochiq, ijodiy aoliya ga esa eng ayyo da da
bo„ladi. Shu bilan bi ga, global a‟lim kon eks ida o„qu chila ning mus aqil
ik lashini i ojlan i ish, ula ni in e ak i a k ea i aoliya ga jalb e ish muhim
pedagogik azi a hisoblanadi.
344
K ea i pedagogika me odla i milliy qad iya la ni aqa ma‟lumo si a ida
be ishdan ko„ a, amaliy aoliya o qali singdi ishga yo dam be adi. Shu sababli ushbu
maqolada boshlang„ich a‟limda k ea i yondashu asosida milliy qad iya la ni
shakllan i ishning aj iba iy- ahliliy asosla i yo i iladi.
Milliy qad iya la ushunchasi
Milliy qad iya la - bu shaxsning ij imoiy a madaniy hayo da asosan u -oda ,
an‟ana, a ixiy aj iba, axloqiy me‟yo la a ma‟na iy-axloqiy amoyilla o qali
shakllanadigan u mush a ik lash p in sipla i. Boshlang„ich a‟limda ula ni
shakllan i ish bolala ning ij imoiy-madaniy iden i e ini ba qa o i ojlan i ishga
xizma qiladi.
K ea i yondashu ushunchasi
K ea i yondashu - o„qu ja ayonida yangicha, nooda iy, ijodiy me odla ni
qo„llash o qali o„qu chila ning mus aqil ik lashini a amaliy qobiliya la ini
i ojlan i ishdi . Ushbu yondashu o„qu chila ga milliy qad iya la ni his e ish a
ula ga shaxsiy munosaba bildi ish imkonini be adi.
Taj iba asosidagi me odika
Taj iba maqsadi a azi ala i
Taj ibaning asosiy maqsadi - boshlang„ich sin la da milliy qad iya la ni
shakllan i ish ja ayonida k ea i me odla ning sama ado ligini aniqlash.
Vazi ala i:
1. O„qu chila da milliy qad iya la ni aniqlash a i ojlan i ish
mexanizmla ini aniqlash.
2. K ea i pedagogika asosidagi me od a osi ala ni jo iy e ish.
3. In e ak i a loyiha asosidagi aoliya la o qali na ijala ni baholash.
Taj iba ish i okchila i
Taj iba O„zbekis onning boshlang„ich sin la ida ahsil olayo gan 3–4 sin
o„qu chila i bilan o„ kazildi. Umumiy ish i okchi soni - 60 na a bolala , ula ni ikki
gu uhga aj a ildi: ekspe imen al a nazo a gu uhi.
Me odla a osi ala
K ea i opshi iqla : hikoya yozish, d ama iza siya, kollaj ya a ish.
Loyiha ishla i: “Mening mahallamdagi qad iya la ”, “Ajdodla me osi”
loyihala i.
In e ak i o„yinla : olli o„yinla , ik o inala , sa ol-ja ob
mashg„ulo la i.
Baholash osi ala i: kuza u , es la , po el ahlili, o„qu chila ning
ijodiy ishla i.
345
Taj iba na ijala i
1. Milliy iden i e a qad iya la ni anglash
Ekspe imen al gu uhda o„qu chila ning milliy qad iya la bo„yicha
ushunchala i sezila li da ajada i ojlandi. Masalan, o„qu chila o„z oilasi, mahallasi,
a ixiy me osga nisba an chuqu oq qiziqish a hu ma ni namoyon qildi.
2. Ijodiy aollikning oshishi
K ea i me odla qo„llanilgan gu uhda o„qu chila ning ijodiy opshi iqla ni
baja ishdagi aolligi nazo a gu uhiga nisba an 35% ga oshdi.
3. In e ak i a loyiha aoliya i sama asi
Loyiha ishla i bolala da gu uhiy muloqo , hamko lik a qa o qabul qilish
ko„nikmala ini i ojlan i di. Shu bilan bi ga, ula milliy qad iya la ni amaliy
aoliya ga a biq qilishni o„ gandi.
4. Pedagogik sama ado lik
Ekspe imen al gu uhda baholash na ijala i shuni ko„ sa diki, k ea i me odla
milliy qad iya la ni chuqu oq anglash a uzoq mudda li eslab qolishga yo dam
be adi. O„qu chila ning ij imoiy-madaniy kompe ensiyasi ham sezila li da ajada
yaxshilandi.
Tahliliy xulosa
1. K ea i yondashu milliy qad iya la ni na aqa bilim, balki amaliy
aoliya o qali singdi ishga yo dam be adi.
2. In e ak i a loyiha me odla i o„qu chila da shaxsiy anglash a mus aqil
ik lashni i ojlan i adi.
3. Taj iba iy ishlanmala shuni ko„ sa diki, boshlang„ich a‟limda milliy
qad iya la ni shakllan i ishning sama ali yo„li - k ea i pedagogika asosidagi
me odla a in e ak i aoliya la ni uyg„unlash i ishdi .
Xulosa
Boshlang„ich a‟limda milliy qad iya la ni shakllan i ishda k ea i yondashu
sama ado ligi ilmiy asosda asdiqlangan. K ea i me odla :
o„qu chila da milliy iden i e ni i ojlan i adi,
amaliy aoliya o qali qad iya la ni singdi adi,
ijodiy a mus aqil ik lashni oshi adi,
in e ak i a loyiha asosidagi mashg„ulo la bilan pedagogik ja ayonni
boyi adi.
Shu sababli, boshlang„ich sin la da a biya iy ja ayonni zamona iy pedagogik
exnologiyala a k ea i me odla bilan boyi ish a siya e iladi.
346
Foydalanilgan adabiyo la :
1. Dewey, J. Expe ience and Educa ion. New Yo k: Macmillan, 1938.
2. Vygo sky, L. S. Mind in Socie y: The De elopmen o Highe Psychological P ocesses.
Ha a d Uni e si y P ess, 1978.
3. S e nbe g, R. J. Handbook o C ea i i y. Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 1999.
4. Guil o d, J. P. “C ea i i y and I s Cul i a ion.” Ame ican Psychologis , 1950.
5. Zohido , M. “Ta‟limda k ea i yondashu ning o„ ni a ahamiya i.” Pedagogika a
psixologiya ju nali, 2021, №4.
6. E gashe a, S. “Boshlang„ich a‟limda milliy qad iya la ni singdi ishning sama ali
me odla i.” O‘zbekis on a’limi, 2022, №2.
7. Saido a, M. “K ea i pedagogika asosla i.” Inno a sion a’lim exnologiyala i, 2020, №5.
8. Hasano , U. “Ma‟na iy a biya ja ayonida milliy qad iya la ga ayanishning ahamiya i.”
Ma’na iya a ma’ i a ju nali, 2021, №3.
9. Bekmu odo a, N. “In e ak i me odla asosida milliy qad iya la ni shakllan i ish.”
Pedagogik inno a siyala ju nali, 2023, №1.
10. UNESCO. Educa ion o Cul u al He i age and Iden i y. Pa is, 2019.
