MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
123
O'ZBEKISTON SUVEREN, DEMOKRATIK, HUQUQIY,IJTIMOIY VA
DUNYOVIY DAVLAT
Bo‘ iye a Mohiniso
Ano a siya: Ushbu maqolada Oʻzbekis on Respublikasining da la si a idagi asosiy
p insipla i – su e eni e , demok a iya, huquqiylik, ij imoiy himoya a dunyo iylik – ahlil
qilinadi. Maqolada su e eni e ning milliy xa sizlik, hududiy yaxli lik a mus aqil ashqi
siyosa ni aʼminlashdagi oli, demok a ik ins i u la a xalq akilligi mexanizmla i,
huquqiy da la p insipla ining qonun us u o ligi a sud mus aqilligini ka ola lashdagi
ahamiya i, ij imoiy da la amoyilla i asosida uqa ola ning u mush da ajasi a ij imoiy
himoyasini aʼminlash, shuningdek dunyo iylikning diniy e kinlik a milliy ba qa o likni
qoʻllab-qu a lashdagi ahamiya i yo i ilgan. Maqolada Oʻzbekis onning zamona iy
da la qu ilishi kon sep siyasi a uning undamen al p insipla iga eʼ ibo qa a ilgan.
Kali so‘zla : Oʻzbekis on, su e eni e , mus aqillik, demok a ik da la , huquqiy da la ,
ij imoiy da la , dunyo iylik, da la p insipla i, Kons i u siya, qonun us u o ligi, sud
mus aqilligi, inson huquqla i, uqa olik jamiya i, milliy xa sizlik, hududiy yaxli lik,
ashqi siyosa , ij imoiy siyosa , bandlik, sog‘liqni saqlash, aʼlim, na aqa izimi, diniy
e kinlik, diniy ole ans, milliy ba qa o lik, demok a ik ins i u la , siyosiy izim, da la
boshqa u i, uqa ola ning huquqla i, da la a jamiya munosaba la i.
UZBEKISTAN – A SOVEREIGN, DEMOCRATIC, RULE-OF-LAW, SOCIAL,
AND SECULAR STATE
Abs ac : This a icle analyzes he undamen al p inciples o he Republic o Uzbekis an
as a s a e – so e eign y, democ acy, ule o law, social p o ec ion, and secula ism. I
examines he ole o so e eign y in ensu ing na ional secu i y, e i o ial in eg i y, and
independen o eign policy; he mechanisms o democ a ic ins i u ions and public
ep esen a ion; he signi icance o he ule o law and judicial independence in a legal
s a e; he p o ision o ci izens’ li ing s anda ds and social p o ec ion unde he p inciples
o a social s a e; and he impo ance o secula ism in suppo ing eligious eedom and
na ional s abili y. The a icle also highligh s he concep o mode n s a e-building in
Uzbekis an and i s undamen al p inciples.
Keywo ds: Uzbekis an, so e eign y, independence, democ a ic s a e, ule o law, social
s a e, secula ism, s a e p inciples, Cons i u ion, ule o law, judicial independence, human
igh s, ci il socie y, na ional secu i y, e i o ial in eg i y, o eign policy, social policy,
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
124
employmen , heal hca e, educa ion, wel a e sys em, eligious eedom, eligious
ole ance, na ional s abili y, democ a ic ins i u ions, poli ical sys em, s a e go e nance,
ci izens’ igh s, s a e-socie y ela ions.
УЗБЕКИСТАН – СУВЕРЕННОЕ, ДЕМОКРАТИЧЕСКОЕ, ПРАВОВОЕ,
СОЦИАЛЬНОЕ И СВЕТСКОЕ ГОСУДАРСТВО
Аннотация: В данной статье анализируются основные принципы государства
Республики Узбекистан – суверенитет, демократия, правовое государство,
социальная защита и светскость. Рассматривается роль суверенитета в обеспечении
национальной безопасности, территориальной целостности и независимой внешней
политики; механизмы работы демократических институтов и представительства
народа; значение верховенства закона и независимости судебной власти в правовом
государстве; обеспечение уровня жизни граждан и социальной защиты в рамках
принципов социального государства; а также важность светскости для поддержки
религиозной свободы и национальной стабильности. В статье подчеркивается
концепция современного государственного строительства в Узбекистане и его
фундаментальные принципы.
Ключевые слова: Узбекистан, суверенитет, независимость, демократическое
государство, правовое государство, социальное государство, светскость, принципы
государства, Конституция, верховенство закона, независимость судебной власти,
права человека, гражданское общество, национальная безопасность,
территориальная целостность, внешняя политика, социальная политика, занятость,
здравоохранение, образование, система социального обеспечения, религиозная
свобода, религиозная терпимость, национальная стабильность, демократические
институты, политическая система, государственное управление, права граждан,
отношения государства и общества.
KIRISH
Oʻzbekis on Respublikasi mus aqil da la si a ida 1991-yil 31-a gus da xalqa o
maydonda an olindi. Shu sana mamlaka ning siyosiy a ixida bu ilish nuq asi boʻlib,
mus aqillik Oʻzbekis on uchun na aqa siyosiy, balki ij imoiy a huquqiy sohala da ham
yangi da ni boshlab be di. Mus aqillik eʼlon qilinishidan oldin Oʻzbekis on So e I i oqi
a kibida espublika maqomida boʻlgan a uning iq isodiy, siyosiy a madaniy
i ojlanishi ma kaziy hokimiya ning qa o la iga bogʻliq edi. Mus aqillik bilan bi ga,
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
125
mamlaka oʻzining su e en da la si a idagi huquqiy a siyosiy maydonini
mus ahkamlashga, demok a ik ins i u la ni shakllan i ishga a uqa ola ning huquq a
e kinlikla ini ka ola lashga ki ishdi.
Oʻzbekis onning su e en, demok a ik, huquqiy, ij imoiy a dunyo iy da la
si a ida shakllanishi uning Kons i u siyasida mus ahkam asoslangan. 1992-yil qabul
qilingan Oʻzbekis on Respublikasi Kons i u siyasi da la ning su e enligi, demok a ik
amoyilla i, huquqiy da la p insipla i, ij imoiy himoya izimi a dunyo iylikni
aʼminlashni belgilaydi. Kons i u siyaning bi inchi moddala i mamlaka ning su e en,
mus aqil a xalq akilligi amoyiliga asoslangan demok a ik da la ekanligini ochiq-
oydin i odalaydi. Shu bilan bi ga, ij imoiy da la p insipla i aholi u mush da ajasi,
bandlik, aʼlim a sogʻliqni saqlash kabi sohala da ba qa o siyosa ni aʼminlashni maqsad
qiladi. Dunyo iylik p insipiga amal qilish esa uqa ola o asida diniy e kinlikni
ka ola laydi a diniy ashkilo la aoliya ini da la nazo a i os ida amalga oshi ish
imkonini be adi.
Oʻzbekis onning da la si a idagi su e enligi milliy xa sizlikni aʼminlash,
hududiy yaxli likni saqlash a mus aqil ashqi siyosa olib bo ish bilan mus ahkamlanadi.
Shu bilan bi ga, demok a ik ins i u la ning shakllanishi, jumladan pa lamen , sud izimi
a uqa olik jamiya i o ganla i, uqa ola ning siyosiy ish i okini kuchay i adi a da la
boshqa u ining sha o ligini aʼminlaydi. Huquqiy da la p insipi esa qonun us u o ligi,
sud mus aqilligi a inson huquqla i ka ola lanishini aʼminlaydi.
Ij imoiy da la amoyilla i asosida Oʻzbekis on aholining ij imoiy himoyasini
aʼminlash, nogi onligi bo‘lgan shaxsla , yolg‘iz onala , keksala a ij imoiy jiha dan zai
qa lamla ga yo dam ko‘ sa ish izimini i ojlan i adi. Shu bilan bi ga, dunyo iylik
p insipi mamlaka da dinla a o o u likni saqlashga xizma qiladi a milliy ba qa o likni
mus ahkamlaydi.
Oʻzbekis onning zamona iy da la qu ilishi konsepsiyasi bi aq ning o‘zida
su e eni e ni mus ahkamlash, demok a ik ins i u la ni i ojlan i ish, huquqiy da la
p insipla i bo‘yicha aoliya yu i ish, uqa ola ni ij imoiy himoya qilish a dunyo iylik
amoyilla ini amalga oshi ishga qa a ilgan. Ushbu maqolada ushbu p insipla ning ha bi i
ba a sil ahlil qilinadi a mamlaka da la uzilishidagi o‘ ni ochib be iladi.
METODOLOGIYA
Ushbu maqolada Oʻzbekis onning su e en, demok a ik, huquqiy, ij imoiy a
dunyo iy da la si a idagi xususiya la ini ahlil qilish uchun kompleks ilmiy- adqiqo
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
126
yondashu i qoʻllanildi. Tadqiqo ja ayonida naza iy, solish i ma, huquqiy, s a is ika a
ahliliy usulla bi galikda ishla ildi.
1. Naza iy usulla : Maqolada da la ning asosiy p insipla i, xususan su e eni e ,
demok a iya, huquqiylik, ij imoiy himoya a dunyo iylik kon sep siyala i naza iy
jiha dan o‘ ganildi. Shu maqsadda, Oʻzbekis on Kons i u siyasi, da la das u la i, ilmiy
maqolala a xalqa o manbala ahlil qilindi. Naza iy usulla mamlaka ning da la
uzilishi a boshqa u izimini ushunishda asosiy ol o‘ynadi.
2. Solish i ma-usul (kompa a i me od): Oʻzbekis onning da la p insipla i boshqa
pos -so e da la la i a dunyoning i ojlangan demok a ik mamlaka la i aj ibasi bilan
solish i ildi. Bu yondashu mamlaka ning zamona iy da la uzilishini yaxshi oq
ushunish a ij imoiy, siyosiy hamda huquqiy sohala dagi o‘ziga xos xususiya la ini
aniqlash imkonini be di.
3. Huquqiy ahlil: Tadqiqo ja ayonida Oʻzbekis on Respublikasi Kons i u siyasi,
qonunla , p eziden a monla i a boshqa no ma i -huquqiy hujja la ba a sil o‘ ganildi.
Huquqiy ahlil o qali da la ning huquqiy izimi, qonun us u o ligi, sud mus aqilligi a
inson huquqla i ka ola la i baholandi.
4. S a is ik a empi ik maʼlumo la dan oydalanish: Ij imoiy da la p insipi doi asida
aholi u mush da ajasi, bandlik, aʼlim, sog‘liqni saqlash a na aqa izimi bo‘yicha asmiy
s a is ik maʼlumo la ahlil qilindi. Ushbu maʼlumo la Oʻzbekis onning ij imoiy himoya
siyosa ining sama ado ligini baholashga xizma qildi.
5. Tahliliy usulla : Maqolada ba cha adqiqo na ijala i izimli a zda ahlil qilindi,
p insipla a o bog‘liqlik a o‘za o aʼsi la aniqlanib, ilmiy xulosala chiqa ildi. Shu bilan
bi ga, mamlaka da dunyo iylik amoyilining amalga oshi ilishi, diniy e kinlik a milliy
ba qa o lik o‘ asidagi o‘za o munosaba la ham ahlil qilindi.
6. Ma’lumo manbala i: Tadqiqo da oydalanilgan asosiy manbala quyidagila ni o‘z
ichiga oladi:
Oʻzbekis on Respublikasi Kons i u siyasi a qonun hujja la i;
Rasmiy da la s a is ikasi a ij imoiy siyosa bo‘yicha hisobo la ;
Oʻzbekis on a xo ijiy olimla ning maqolala i a ilmiy adqiqo la i;
Xalqa o huquqiy a siyosiy adqiqo la , solish i ma ahlil na ijala i.
Shu me odologik yondashu maqolaga Oʻzbekis onning da la uzilishi a uning
su e en, demok a ik, huquqiy, ij imoiy a dunyo iy p insipla i bo‘yicha kompleks a
ilmiy asoslangan ahlil qilish imkonini be di.
NATIJALAR
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
127
Ushbu adqiqo na ijala i Oʻzbekis on Respublikasining su e en, demok a ik,
huquqiy, ij imoiy a dunyo iy da la si a idagi xususiya la ini izimli a ilmiy asosda
yo i ishga imkon be di. Tadqiqo ja ayonida aniqlanishicha, Oʻzbekis onning su e en
da la si a ida mus aqilligi na aqa asmiy siyosiy hujja la o qali, balki amaliy jiha dan
milliy xa sizlik, hududiy yaxli lik a mus aqil ashqi siyosa ni aʼminlash mexanizmla i
o qali mus ahkamlanadi. Mus aqillikdan so‘ng mamlaka o‘zining diploma ik siyosa ini
mus aqil olib bo ib, xalqa o maydonda eng huquqli hamko likni yo‘lga qo‘ygan, shu
bilan bi ga milliy man aa la ni himoya qilish a ichki siyosiy ba qa o likni saqlash
bo asida aniq qadamla ashlagan.
Shuningdek, demok a ik ins i u la a xalq akilligi mexanizmla i mamlaka ning
siyosiy izimini yanada ba qa o a sha o qiladi. Pa lamen , ij oiya o ganla i a sud
izimi aoliya i, uqa olik jamiya i ins i u la i o qali xalqning siyosiy ish i oki amalga
oshi iladi, bu esa demok a ik da la ning amaliy ishlashini aʼminlaydi. Xalq akilla i
saylo o qali o‘z ik ini bildi ish imkoniga ega bo‘lib, da la boshqa u i ja ayoniga
be osi a aʼsi ko‘ sa adi. Shu bilan bi ga, demok a ik p insipla uqa ola ning huquq a
e kinlikla ini ka ola lash bilan bi ga, da la o ganla ining ja obga ligini oshi adi a
siyosiy ja ayonla ning sha o ligini aʼminlaydi.
Huquqiy da la amoyilla i mamlaka da qonun us u o ligi a sud mus aqilligini
aʼminlashning asosiy osi asi si a ida ahamiya kasb e adi. Tadqiqo ko‘ sa diki,
Oʻzbekis onning no ma i -huquqiy bazasi da la o ganla i aoliya ini a ibga soladi,
shaxsning huquq a e kinlikla ini himoya qiladi, ko upsiyaga qa shi cho a- adbi la a
sud mus aqilligi izimi esa huquqiy da la p insipining sama ali ishlashini aʼminlaydi.
Shu bilan bi ga, uqa ola ning huquqla i a qonuniy man aa la i da la siyosa ining
ma kazida u adi.
Ij imoiy da la p insipi doi asida Oʻzbekis on aholining u mush da ajasini
oshi ish, ij imoiy himoyani aʼminlash a zai qa lamla ni qo‘llab-qu a lash izimini
sama ali amalga oshi moqda. Bandlik, aʼlim, sog‘liqni saqlash a na aqa izimi
sohala ida olib bo ilayo gan cho a- adbi la aholining ij imoiy ba qa o ligini
mus ahkamlashga xizma qiladi. Shu bilan bi ga, nogi onligi bo‘lgan shaxsla , yolg‘iz
onala a boshqa ij imoiy himoyaga muh oj qa lamla uchun da la omonidan maxsus
das u la ishlab chiqilganligi ij imoiy da la p insipining amaliy ko‘ inishidi .
Dunyo iylik p insipi esa mamlaka da diniy e kinlikni ka ola lash a diniy
ashkilo la ning aoliya ini qonun doi asida a ibga solish o qali amalga oshi iladi.
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, dunyo iylik p insipining ishlashi diniy o u likni
saqlash, milliy ba qa o likni mus ahkamlash a ij imoiy-madaniy uyg‘unlikni
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
128
aʼminlashga xizma qiladi. Shu bilan bi ga, da la ning diniy ney alligi siyosiy a
ij imoiy mu ozana ni saqlashga yo dam be adi a u li diniy gu uhla o‘ asida adola li
munosaba la ni aʼminlaydi.
Na ijala shuni ko‘ sa adiki, Oʻzbekis onning da la uzilishi kompleks a o‘za o
bog‘langan izim si a ida ishlaydi. Su e eni e , demok a iya, huquqiylik, ij imoiy himoya
a dunyo iylik amoyilla i bi -bi i bilan uz iy bog‘lanib, mamlaka ning ichki
ba qa o ligini, uqa ola ning a o onligini a xalqa o maydondagi ob o‘sini oshi ishga
xizma qiladi. Ha bi p insipning o‘za o aʼsi i a qo‘llanilishi mamlaka ning zamona iy
da la si a ida shakllanishini a i ojlanishini aʼminlaydi.
MUHOKAMA
Oʻzbekis on Respublikasining da la si a idagi xususiya la ini ahlil qilganimizda,
bi inchi na ba da mamlaka ning su e eni e i ma kaziy o‘ in u adi. Su e eni e
Oʻzbekis onning mus aqil siyosiy a iq isodiy qa o la qabul qilishi, hududiy yaxli ligini
aʼminlashi a milliy xa sizligini ka ola lashi bilan namoyon bo‘ladi. Tadqiqo na ijala i
shuni ko‘ sa diki, Oʻzbekis onning mus aqil ashqi siyosa i uning su e en da la si a ida
xalqa o maydondagi ob o‘sini oshi ishga yo dam be adi. Shu bilan bi ga, mus aqil ashqi
siyosa ning amalga oshi ilishi mamlaka ga xalqa o hamko likda eng huquqli she ik
si a ida qa nashish imkonini be adi, bu esa iq isodiy a siyosiy ba qa o likni
mus ahkamlashga xizma qiladi. Su e eni e ni saqlash a mus ahkamlash Oʻzbekis on
uchun na aqa siyosiy, balki iq isodiy, ij imoiy a madaniy jiha dan ham muhim
ahamiya ga ega, chunki u da la ning ba cha sohala ida qa o la qabul qilishda
mus aqillikni ka ola laydi.
Demok a ik p insipla mamlaka ning siyosiy izimini sha o , ba qa o a
uqa ola ning ish i okini aʼminlo chi izim si a ida shakllan i adi. Tadqiqo dan ko‘ inib
u ibdiki, Oʻzbekis onda pa lamen a mahalliy kengashla aoliya i, sud izimi, mus aqil
ma buo a uqa olik jamiya i ins i u la i demok a ik ins i u la ning sama ali ishlashiga
xizma qiladi. Xalq o‘z akilla ini e kin saylash huquqiga ega bo‘lib, da la boshqa u ida
be osi a ish i ok e adi. Shu bilan bi ga, demok a ik p insipla da la o ganla ining
ja obga ligini oshi adi a uqa ola ning huquq a e kinlikla ini himoya qilishni
aʼminlaydi. Tadqiqo shuni ko‘ sa diki, demok a iya Oʻzbekis onda na aqa siyosiy
izimning shakllanishi, balki ij imoiy ba qa o likni aʼminlo chi osi a si a ida ham
ishla ilmoqda.
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
129
Huquqiy da la amoyilla i Oʻzbekis on da la ining ba qa o ligini a qonun
us u o ligini ka ola laydi. Tadqiqo da omida aniqlanishicha, Kons i u siya a no ma i -
huquqiy hujja la da la o ganla i aoliya ini a ibga soladi, sud mus aqilligi a
ko upsiyaga qa shi cho a- adbi la esa huquqiy da la ning sama ali ishlashini
aʼminlaydi. Shu bilan bi ga, huquqiy da la p insipi shaxsning huquq a e kinlikla ini
himoya qilish bilan bi ga, ij imoiy adola ni aʼminlashga ham xizma qiladi. Bunday
yondashu mamlaka da qonun us u o ligi amoyilini kuchay i adi a uqa ola ning da la
o ganla iga bo‘lgan ishonchini oshi adi.
Ij imoiy da la amoyilla i asosida Oʻzbekis on aholining u mush da ajasini
oshi ish, ij imoiy himoyani aʼminlash a zai qa lamla ni qo‘llab-qu a lashga qa a ilgan
izimli siyosa yu i adi. Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, bandlik, aʼlim, sog‘liqni
saqlash a na aqa izimi sohala ida amalga oshi ilayo gan cho a- adbi la aholining
a o onligini oshi ishga xizma qiladi. Shu bilan bi ga, nogi onligi bo‘lgan shaxsla ,
yolg‘iz onala a ij imoiy jiha dan zai qa lamla uchun da la omonidan maxsus
das u la ishlab chiqilgan. Bu esa ij imoiy da la p insipining amaliy ishlashini ko‘ sa adi
a uqa ola ni jamiya da eng huquqli qa nashu chila si a ida himoya qiladi. Ij imoiy
siyosa ning sama ado ligi uqa ola ning da la ga bo‘lgan ishonchini oshi adi a ij imoiy
ba qa o likni mus ahkamlaydi.
Dunyo iylik p insipining amalga oshi ilishi mamlaka da diniy e kinlikni
ka ola laydi a diniy ashkilo la ning aoliya ini qonun doi asida a ibga soladi. Tadqiqo
ko‘ sa diki, dunyo iylik Oʻzbekis onning ij imoiy a siyosiy mu ozana ini saqlashga
yo dam be adi, diniy o u likni aʼminlaydi a milliy ba qa o likni mus ahkamlaydi. Shu
bilan bi ga, da la ning diniy ney alligi siyosiy a ij imoiy sohala da adola ni aʼminlash,
u li diniy gu uhla o‘ asidagi nizola ni kamay i ish a jamiya da inchlikni saqlash
imkonini be adi.
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, Oʻzbekis onning da la uzilishi kompleks
izim si a ida ishlaydi a uning ba cha amoyilla i bi -bi ini o‘ldi adi. Su e eni e ning
mus ahkamligi, demok a ik ins i u la ning aoliya i, huquqiy da la p insipla i, ij imoiy
himoya izimi a dunyo iylik bi -bi i bilan uz iy bog‘langan holda mamlaka ning ichki
ba qa o ligi, uqa ola ning a o onligi a xalqa o maydondagi ob o‘sini oshi ishga
xizma qiladi. Shu bilan bi ga, ha bi p insipning amaliy ishlashi mamlaka da siyosiy,
huquqiy, ij imoiy a madaniy ba qa o likni aʼminlaydi.
Oʻzbekis onning su e en, demok a ik, huquqiy, ij imoiy a dunyo iy da la
si a idagi xususiya la i mamlaka ni zamona iy da la si a ida shakllan i ish a
i ojlan i ishda muhim ol o‘ynaydi. Tadqiqo shuni ko‘ sa diki, bu p insipla dan bi i
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
130
sama ali ishlamayo gan aqdi da, boshqa amoyilla ni qo‘llash sama ado ligi ham
kamayadi. Masalan, huquqiy da la amoyilla i kuchsiz bo‘lsa, demok a ik ins i u la ning
ishlashi a ij imoiy siyosa sama ado ligi sezila li da ajada pasayadi. Shu sababli, ba cha
p insipla ning bi aq da uyg‘un ishlashi mamlaka ning da la uzilishi ba qa o ligi a
i ojlanishining asosiy ga o i hisoblanadi.
Na ijala shuni ko‘ sa diki, Oʻzbekis on da la ining zamona iy da la konsepsiyasi
su e eni e , demok a iya, huquqiylik, ij imoiy himoya a dunyo iylik p insipla iga
asoslangan bo‘lib, ula ning ha bi i o‘za o bog‘langan a mamlaka ni ichki a ashqi
maydonda ba qa o , mus ahkam a ob o‘li da la si a ida shakllan i ishga xizma qiladi.
Tadqiqo shuningdek mamlaka dagi qonun us u o ligi, demok a ik ins i u la aoliya i,
ij imoiy himoya izimi a diniy e kinlikning amaliy ishlash mexanizmla ini ham
asdiqlaydi.
XULOSA
Ushbu maqola doi asida Oʻzbekis on Respublikasining su e en, demok a ik,
huquqiy, ij imoiy a dunyo iy da la si a idagi xususiya la i ilmiy asosda ahlil qilindi.
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, mamlaka ning su e eni e i uning mus aqil siyosiy
a iq isodiy qa o la qabul qilishida, hududiy yaxli lik a milliy xa sizlikni aʼminlashda,
shuningdek xalqa o maydonda eng huquqli she ik si a ida aoliya yu i ishda muhim ol
o‘ynaydi.
Demok a ik ins i u la a xalq akilligi mexanizmla i mamlaka siyosiy izimini
sha o , ba qa o a uqa ola uchun ishonchli qiladi. Pa lamen a sud izimi, uqa olik
jamiya i ins i u la i, mus aqil ma buo o qali demok a ik p insipla amalda qo‘llaniladi a
uqa ola ning huquq a e kinlikla i ka ola lanadi. Shu bilan bi ga, demok a ik amoyilla
da la o ganla ining ja obga ligi a siyosiy ja ayonla ning sha o ligini aʼminlashga
xizma qiladi.
Huquqiy da la p insipla i mamlaka da qonun us u o ligi a sud mus aqilligini
ka ola laydi. Kons i u siya a no ma i -huquqiy hujja la da la o ganla i aoliya ini
a ibga soladi, shaxsning huquq a e kinlikla ini himoya qiladi, ko upsiyaga qa shi
cho a- adbi la esa huquqiy da la ning ba qa o ishlashini aʼminlaydi.
Ij imoiy da la p insipla i doi asida Oʻzbekis on aholining u mush da ajasini
oshi ish, ij imoiy himoyani aʼminlash a zai qa lamla ni qo‘llab-qu a lash izimini
sama ali amalga oshi moqda. Bandlik, aʼlim, sog‘liqni saqlash a na aqa izimi
sohala ida amalga oshi ilayo gan cho a- adbi la ij imoiy ba qa o likni mus ahkamlashga
xizma qiladi.
MULTIDISCIPLINARY JOURNAL: FUNDAMENTAL
RESEARCH SCIENTIFIC JOURNAL
VOLUME 01. ISSUE 09. NOV 2025.
Resea chBib Impac Fak o : 9.943 ISSN: 3060-513X
131
Dunyo iylik p insipi mamlaka da diniy e kinlikni ka ola laydi a diniy
ashkilo la ning aoliya ini qonun doi asida a ibga soladi. Bu p insip diniy o u likni
saqlash, milliy ba qa o likni mus ahkamlash a ij imoiy uyg‘unlikni aʼminlashga yo dam
be adi.
Shunday qilib, Oʻzbekis on da la ining zamona iy konsepsiyasi su e eni e ,
demok a iya, huquqiylik, ij imoiy himoya a dunyo iylik amoyilla iga asoslangan
kompleks izim si a ida shakllangan. Bu p insipla ning uyg‘un ishlashi mamlaka ning
ichki ba qa o ligini, uqa ola ning a o onligini a xalqa o maydondagi ob o‘sini
oshi ishga xizma qiladi. Ha bi p insip bi -bi ini o‘ldi adi a da la uzilishini
mus ahkamlash, jamiya da adola a ba qa o likni aʼminlashda muhim ahamiya ga ega.
Ushbu adqiqo Oʻzbekis on da la ining zamona iy shakllanishi a i ojlanishi
yo‘lida undamen al p insipla ining ahamiya ini ochib be di hamda kelgusida da la
siyosa ini, demok a ik ins i u la ni, huquqiy izimni a ij imoiy himoya das u la ini
yanada sama ali i ojlan i ish uchun ilmiy asos ya a di.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Oʻzbekis on Respublikasi Kons i u siyasi. – Toshken , 1992.
2. Oʻzbekis on Respublikasi P eziden ining a monla i a qa o la i, 1991–2025 yilla .
3. Oʻzbekis on Respublikasi “Da la siyosa i a boshqa u i” das u i, Toshken , 2023.
4. Abdullae , A. “Oʻzbekis onning demok a ik i ojlanishi a uqa olik jamiya i.” –
Toshken : Fan, 2020.
5. Islomo , D. “Huquqiy da la a qonun us u o ligi p in sipla i.” – Toshken :
Huquq, 2021.
6. Ka imo , I. “Ij imoiy himoya a da la siyosa i.” – Toshken , 2019.
7. Saido , R. “Dunyo iylik a diniy e kinlikning zamona iy konsepsiyala i.” –
Toshken , 2022.
8. Zoki o , S. “Oʻzbekis onning su e eni e i a ashqi siyosa s a egiyasi.” –
Toshken , 2021.
9. Uni ed Na ions. Uni e sal Decla a ion o Human Righ s. – New Yo k, 1948.
10. OSCE Repo s on Human Righ s and Democ a ic Ins i u ions in Uzbekis an. –
2020–2024.
11. Wo ld Bank Repo s on Social Policy and De elopmen in Uzbekis an. – 2015–
2023.
