ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
597
YOSHLARDA HUQUQIY ONG VA HUQUQIY MADANIYATINI OSHIRISH
YO’LLARINI IZLASH
Mi zaakba o a Nodi a
Namangan Da la Uni e si e i, 1-ku s alabasi.
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17675275
Annona siya. Ushbu ilmiy ish yoshla o asida huquqiy ong a huquqiy madaniya ni
oshi ishning zamona iy yo‘lla ini o‘ ganishga bag‘ishlangan. Tadqiqo da huquqiy a biyaning
naza iy asosla i, a’lim muassasala ida a oilada huquqiy bilimla ni shakllan i ish usulla i,
omma iy axbo o osi ala i hamda aqamli pla o mala ning yoshla huquqiy madaniya iga
a’si i ahlil qilinadi. Shuningdek, milliy a xalqa o aj iba asosida huquqiy a g‘ibo ning
sama ali mexanizmla i, yoshla ni huquqbuza likning oldini olishga yo‘nal i ilgan p o ilak ik
cho ala ham a o licha ko‘ ib chiqiladi. Tadqiqo na ijala i yoshla o asida huquqiy
sa odxonlikni yuksal i ish, ula ni huquq a majbu iya la ni ongli a ishda anglashga undash
bo‘yicha amaliy akli a a siyala ni o‘z ichiga oladi.
Tayanch so‘zla : Huquqiy ong, huquqiy madaniya , huquqiy a biya, yoshla ,
p o ilak ika, huquqiy sa odxonlik, huquqiy a g‘ibo , milliy aj iba, xalqa o aj iba,
huquqbuza likning oldini olish, aqamli pla o mala , ma’na iy a biya, huquqiy a’lim.
KIRISH: Yosh a lodning huquqiy ong a huquqiy madaniya ini yuksal i ish bugungi
globallashu ja ayonida jamiya a aqqiyo ining eng muhim omilla idan bi idi . Raqamli axbo o
oqimla i kuchaygan, ij imoiy munosaba la mu akkablashgan hozi gi sha oi da yoshla ning
huquqiy sa odxonligini oshi ish na aqa ula ning shaxs si a ida kamol opishida, balki
mamlaka da qonun us u o ligini a’minlashda ham muhim ahamiya kasb e adi. Ze o, yuksak
huquqiy madaniya ga ega bo‘lgan yoshla ha qanday jamiya ning ayanchi, a ib-in izomning
ka ola i a uqa olik pozi siyaga ega ye uk shaxsla di .
O‘zbekis on Respublikasida so‘nggi yilla da yoshla ga oid da la siyosa ini
akomillash i ish, ula ning huquqiy bilim a ko‘nikmala ini oshi ishga qa a ilgan keng ko‘lamli
isloho la amalga oshi ilmoqda. Xususan, a’lim izimida huquqiy anla ning o‘ ni
mus ahkamlanib, o‘qu das u la iga yangicha yondashu la jo iy e ilmoqda, sud-huquq izimi
ochiqligi a sha o ligini a’minlash, huquqbuza likla ning oldini olishga qa a ilgan p o ilak ik
aoliya ning ahamiya i oshmoqda. Bula ning ba chasi yoshla ongida “qonun – jamiya
ba qa o ligining asosi” degan ushunchani shakllan i ishga xizma qilmoqda.
Shu nuq ai naza dan, yoshla huquqiy ongini i ojlan i ishning sama ali mexanizmla ini
o‘ ganish, ma jud muammola ni aniqlash a ula ga yechim akli qilish dolza b masalala dan
bi i hisoblanadi. Ushbu adqiqo ishida yoshla da huquqiy madaniya ni yuksal i ishning naza iy
asosla i, amaliy yo‘lla i hamda milliy a xalqa o aj iba misolida sama ali s a egiyala ahlil
qilinadi. Mazku ish na ijala i yoshla o asida huquqiy a biyani kuchay i ish, huquqbuza likning
oldini olish a jamiya da qonun us u o ligini a’minlashga qa a ilgan akli a a siyala ishlab
chiqishga xizma qiladi. Huquqiy ong a huquqiy madaniya ni yuksal i ishda shaxsiy man aa la
hamda jamiya man aa la i oʻ asidagi mu ozana ni saqlash gʻoyala ini aholi ongiga singdi ish
ishla ining ye a li olib bo ilmasligi ham qonun us u o ligini aʼminlashga oʻzining jiddiy salbiy
aʼsi ini koʻ sa moqda.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
598
“Ta’lim izimida yoshla ning huquqiy madaniya ini shakllan i ishning asosiy yo‘lla i”
1. Huquqiy a’limni mak ab a oliy a’limda i ojlan i ish. Mak abla da “Huquq asosla i”
anini majbu iy qilish. Uni e si e la da huquqiy anla bo‘yicha ku sla a akul a i da sla ni
ashkil e ish.Foydali manbala (ki obla , elek on esu sla ) o qali huquqiy bilimla ni
kengay i ish.
2.Axbo o a kommunika siya exnologiyala idan oydalanish. Onlayn ku sla ,
ideoda sla a in e ak i es la o qali huquqiy bilimla ni oshi ish. Ij imoiy a moqla o qali
huquqiy a g‘ibo (masalan, huquqiy maslaha la , qoidala a maqolala ).
3.Huquqiy madaniya ni shakllan i u chi adbi la . Ma’ uzala , kon e ensiyala a
semina la o‘ kazish. Yoshla uchun “Huquqiy ha ala ” a ik o inala ashkil e ish.Sud,
poli siya, ad oka la bilan uch ashu la o qali amaliy bilim be ish.
4.O a-onala a jamiya ning olini oshi ish. Oilada huquqiy sa odxonlikni oshi ish.
Jamiya da qonunla ga hu ma ni ag‘ba lan i u chi kampaniyala yo’lga qo’yish.
5.Qonuniy bilimla ni kundalik hayo bilan bog‘lash. Huquqiy bilimla ni na aqa naza iy,
balki amaliy jiha dan ham qo‘llashni o‘ ga ish. Masalan, kon ak uzish, uqa olik huquqla i,
in e ne da xa siz ha aka qilish kabi ma zula ni o‘ ga ish.
6.Mo i a siya a ag‘ba lan i ish.Huquqiy bilimla da mu a aqiya qozongan yoshla ni
muko o lash. Tanlo la , se i ika la a s ipendiyala o qali yoshla ni huquqiy aoliya ga jalb
qilish.
Ta’lim izimi o qali yoshla ning huquqiy madaniya ini oshi ish bi qancha yo‘lla o qali
amalga oshi iladi: naza iy bilim be ish, amaliy mashg‘ulo la , exnologiyala dan oydalanish,
adbi la o‘ kazish, oila iy a jamiya iy qo‘llab-qu a lash, kundalik hayo bilan bog‘lash a
mo i a siya izimi. Shu usulla bi galikda yoshla ni huquqiy ongli, mas’uliya li a qonunla ga
hu ma bilan qa aydigan uqa ola ga aylan i adi.
Jamiya da aholi huquqiy madaniya i da ajasining yuksakligi – demok a ik huquqiy da la
a e kin uqa olik jamiya ining muhim mezonla idan bi i hisoblanadi. O‘zbekis onda
mus aqillikning ilk yilla idan bu masalaga alohida e’ ibo qa a ildi. Aholining huquqiy ongi a
madaniya ini yuksal i ish, huquqiy a’lim- a biya izimini akomillash i ish masalala i da la
siyosa ining us u o yo‘nalishiga aylandi. Zo an, mamlaka imizning i ojlanishi a
isloho la ning mu a aqiya i ko‘p jiha dan aholining huquqiy ongi hamda huquqiy madaniya i
da ajasiga bog‘liqdi . Shaxsning siyosiy-huquqiy aolligi, uning chinakam uqa o iy munosaba i,
demok a ik isloho la ga nisba an daxldo lik xissi da la imiz o‘z oldiga qo‘ygan buyuk
maqsadla ga e ishishining muhim omilidi .
Ta’kidlash joizki, shaxs huquqiy ongi a huquqiy madaniya ini shakllan i ish ja ayonida
u li xil sub’yek la , xususan, oila, mak ab, mahalla, jamoa chilik ashkilo la i, huquqni
muho aza qilu chi o ganla i aol ish i ok e adila .
Bugungi kunda ba kamol a lodni a biyalashda uch asosiy omil: “oila – mahalla – a’lim
muassasala i” hamko ligi muhim ahamiya kasb e adi. Yosh a lod a biyasi bilan
shug‘ullanadigan insonla , ya’ni oilada – o a-onala , mahallada – qo‘ni-qo‘shni a keng
jamoa chilik, a’lim muassasasida – o‘qi u chi a mu abbiyla kelgusi a lod ba kamolligi
yo‘lida o‘g‘il-qizla imizning ulug‘ ajdodla imizga munosib bo‘lishla i uchun mas’uldi la .
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
599
Raqamlash i ish O‘zbekis on uchun yangi u ki emas. So‘nggi 3-4 yil ichida axbo o
kommunika siya exnologiyala idan da la boshqa u ini isloh qilish a iq isodiy o‘sishni
ezlash i ish osi asi si a ida oydalanish bo‘yicha ko‘p ishla qilindi. 2020 yil boshida aqamli
iq isodiyo kelajakdagi i ojlanish uchun muhim poyde o ga aylandi. Bugun O‘zbekis onda
pandemiyaga qa shi amalga oshi ilayo gan cho a- adbi la qa o ida aqamli usulda ij imoiy
yo dam ko‘ sa ish masalasi ham dolza b ahamiya kasb e ib bo moqda.
Ayniqsa bu yo‘lda yangi exnologiyala dan aholining huquqiy ong a huquqiy
madaniya ni oshi ishda yanada sama ali oydalanish muhim ahamiya ga ega. Ad oka ga
mu ojaa e ish imkoniya ga ega bo‘lmagan uqa ola ning o‘zla ini qiynab kelayo gan sa olla ga
a muammola ga maso adan u ib, aqamli exnologiyala o qali ja ob olishla i ula ning aq i,
mablag‘ini ejash bilan bi qa o da huquqiy masalala iga yechim opishga xizma qiladi.
Raqamli pla o madagi yana bi ommabop osi a, You ube ij imoiy a mog‘i o qali
huquqiy maslaha be ishning ham o‘zga xos jiha la i ma jud. Ushbu ij imoiy a moqda huquqiy
maslaha la asosan ideo olikla o qali be ib bo iladi. Be ilayo gan ideo olikla si a li, qisqa,
aniq, sodda, a on ilda bo‘lishi alab e iladi. Be ilayo gan ha bi ma’lumo sha hlanishi ke ak.
Qonunni o‘g‘ idan- o‘g‘ i o‘qib be ish ushunmo chilikni kel i ib chiqa ishi mumkin. Bu
esa aqamli pla o ma o qali bepul huquqiy yo dam be ish, aholining huquqiy ongi a
madaniya ini oshi ishdek ezgu maqsadga e ishishda o‘sqinlik qilishi mumkin.
O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2022 yil 28 yan a dagi «2022-2026 yilla ga
mo‘ljallangan Yangi O‘zbekis onning a aqqiyo s a egiyasi o‘g‘ isida»gi a moni bilan ye i a
us u o yo‘nalish belgilandi. S a egiyaning «Ma’na iy a aqqiyo ni a’minlash a sohani yangi
bosqichga olib chiqish» deb nomlangan 5-us u o yo‘nalishi 70-maqsadida yoshla ga oid da la
siyosa ini akomillash i ish bo asida belgilangan azi ala dan bi i «Yoshla ning huquqiy ongi a
huquqiy madaniya i da ajasini yuksal i ish»di .
Yoshla ning huquqiy a’limi ula ning bilim a aj ibasini shakllan i ishga ka a xizma
qilib, ij imoiy jamiya da qonun buzilish hola la i, zo‘ a onlik a nizola ning oldini olishda
muhim o‘ in u adi.
Yuksak huquqiy madaniya ga asoslangan demok a ik jamiya ning xalqa o miqyosda
e’ i o e ilgan p insipla i ma jud. Bula e kinlik, xalqla a milla la ning o‘za o do‘s ligi, ba cha
uqa ola ning eng huquqliligi, insonning o‘z xohish-i odasini e kin bildi ishi a amalga
oshi ishi, jamiya boshqa u ida qonun us u o ligi a boshqala dan ibo a .
O‘zbekis onda ij imoiy, iq isodiy, siyosiy sohala da olib bo ilayo gan isloho la
demok a ik huquqiy da la , e kin a a o on uqa olik jamiya i uzishga qa a ilgan. Ushbu sa’y-
ha aka la ha bi yoshning o‘la ma’noda ij imoiy-siyosiy aol bo‘lishi ke akligini alab e adi.
Mazku doi ala dagi keng o‘zga ishla ning mazmun mohiya ini yaxshi anglamay u ib,
aol uqa olik pozi siyasini bildi ish qiyin. Bu ko‘zlangan maqsadla ga e ishish uchun eng a al
yoshla ning huquqiy sa odxonligini yuksal i ish asosiy masalala idan bi i sanaladi.
Xo‘sh, yoshla ning huquqiy sa odxonligini yuksal i ishda da la o ganla i a
ashkilo la ining azi ala i qanday? Adliya o ganla i a muassasala i misolida o‘ ganadigan
bo‘lsak, O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2024 yil 5 maydagi «Ma’mu iy isloho la
doi asida Adliya o ganla i a muassasala ining mas’uliya ini yanada oshi ish hamda ixcham
boshqa u boshqa u izimini shakllan i ish o‘g‘ isidagi» a moni ayni muddao bo‘ladi.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
600
Ushbu a monning 4-bandida aholining huquqiy ongi a huquqiy madaniya ini oshi ish,
qonunchilik hujja la ini ij ochila ga ye kazish hamda ula ning mohiya ini aholiga ushun i ish
maqsadida Adliya o ganla i a ashkilo la iga bi qancha azi ala belgilab be ildi.
Xususan, unga ko‘ a mak abla da 2024-2025-o‘qu yilidan boshlab Adliya azi ligining
maxsus elek on pla o masi o qali huquq ani o‘qi u chila ining kasbiy bilim a ko‘nikmala ini
uzluksiz oshi ib bo ish hamda ula ni me odik a’minlash izimi yo‘lga qo‘yiladi.
O‘qu chila o‘ asida «Huquq bilimdoni» an olimpiadasi, huquq ani o‘qi u chila i
o‘ asida «Eng yaxshi huquq o‘qi u chisi» ko‘ ik- anlo i o‘ kazib bo iladi.
Shuningdek, mak ab o‘qu chila ining huquqiy bilimla ni mus aqil o‘zlash i ishiga
qa a ilgan ko‘ gazmali o‘qu qo‘llanmala i, ideo olikla , kompyu e o‘yinla i a mobil ilo ala
ya a iladi.
Da haqiqa , yoshla ning huquqiy sa odxonligini oshi ishda yuqo i malakali o‘qi u chi
kad la za u . Shu sabab ham huquq ani o‘qi u chila ining kasbiy bilim a ko‘nikmala ini
shakllan i ish hamda ula ni me odik a’minlash muhimdi . Bundan ashqa i, «Huquq bilimdoni»
an olimpiadasi, huquq ani o‘qi u chila i o‘ asida «Eng yaxshi huquq o‘qi u chisi» ko‘ ik-
anlo i o‘ kazib bo ilishi huquq anini ahamiya i a jozibado ligini oshi adi. Fanni o‘ ganishda
huquqiy bilimla ni mus aqil o‘zlash i ishiga qa a ilgan ko‘ gazmali o‘qu qo‘llanmala i,
ideo olikla , kompyu e o‘yinla i a mobil ilo ala ya a ilishi yanada qulay bo‘ladi.
Yuqo idagi a monning 6-bandi yoshla ning huquqiy ongi a huquqiy madaniya ini
yuksal i ish a ula ning huquqiy a biyasiga salbiy a’si ko‘ sa u chi omilla ga nisba an
huquqiy immuni e ni shakllan i ishga qa a ilgan «Mamlaka kelajagi – qonunga i oa ko a
huquqbuza likka oqa siz yoshla bilan» g‘oyasi asosida adliya o ganla i a muassasala i, shu
jumladan, Toshken da la yu idik uni e si e i a yu idik exnikumla ga azi ala belgilangan.
Unga ko‘ a, yoshla o‘ asida huquqbuza likla ga nisba an mu osasiz munosaba ni
shakllan i ish, qonunla ga hu ma , mamlaka aqdi iga daxldo lik hamda a anpa a lik hissini
kuchay i ishga qa a ilgan kompleks huquqiy a g‘ibo adbi la ini ashkil qilish ko‘zda u ilgan.
Adliya o ganla i a muassasala iga yoshla ning ash i ini ashkil qilish o qali
«Tengdoshimga huquqiy yo dam» adbi la ini o‘ kazib bo ish, huquqshunoslik kasbining ob o‘si
a nu uzini oshi ish, yoshla da ushbu kasbga nisba an hu ma a ax uyg‘ula ini shakllan i ish,
ula ni huquqiy bilim olishga qiziq i ish bo‘yicha amaliy adbi la ni ashkil qilish, a’lim
muassasala ida «Huquqiy bilimla oyligi»ni o‘ kazib bo ish a yoshla ning huquqiy bilim
olishla ini ag‘ba lan i ishga qa a ilgan u li huquqiy ma zula dagi semina - eningla a
anlo la ni ashkil qilish belgilangan.
Alba a, ha bi shaxs o‘z huquq a majbu iya la ini o‘ ganishi a ahlil e ishi yu imiz
kelajagiga qonunla ni hu ma qiladigan a amal qiladigan, qonunbuzilish hola la iga mu osasiz
yondashadigan uqa ola ni ye ishib chiqishiga zamin ya a adi.
Bugungi kunda espublikamizda huquqbuza likla p o ilak ikasi bo’yicha ko’plab
o’zga ishla bo’layo gani ba chamiz uchun si emas. Huquqbuza likla p o ilak ikasi boyicha
O’zbekis on Respublikasi P eziden ining 2017-yil 14-ma dagi PQ-2833-sonli qa o iga asosan
ha aning ha payshanba kuni-“Huquqbuza likla p o ilak ikasi”kuni deb e’lon qilinishi a
“Mahalla posboni” uzilmasi ahba i la ozimi oʻ niga p o ilak ika inspek o ining jamoa a ibini
saqlash boʻyicha yo damchisi la ozimi jo iy e ilishi huquqbuza likla p o ilak ikasiga qa a ilgan
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
601
e’ ibo ning yaqqol misoli bo’lishi mumkin. Huquqbuza likla p o ilak ikasi haqida so’z bo a
ekan ha bi shaxsda huquqbuza lik p o ilak ikasi o’zi nima degan sa ol ug‘ilishi abiiy.
Das a al, huquqbuza lik ushunchasiga a’ i be sak, huquqbuza lik bu – sodi
e ilganligi uchun ma’mu iy yoki jinoiy ja obga lik naza da u ilgan aybli g’ay ihuquqiy qilmish.
Huquqbuza likla p o ilak ikasi esa huquq a ibo ni saqlash hamda mus ahkamlash,
huquqbuza likla ni aniqlash, ula ga ba ham be ish shuningdek, huquqbuza likla ning sodi
e ilish sababla ini a ula ga imkon be ayo gan sha - sha oi la ni aniqlash, ba a a e ish
maqsadida qo‘llaniladigan huquqbuza likla umumiy, maxsus, yakka a ibdagi a ik imologik
p o ilak ikasining huquqiy ij imoiy ashkiliy a boshqa cho a adbi la izimi. O’zbekis on
Respublikasi huquqbuza likla p o ilak ikasi o’g’ isidagi qonuni qonunchilik pala asi omonidan
2013-yil ok ab da qabul qilingan, sena omonidan 2014-yil 10-ap elda ma’qullangan. Ushbu
qonunning asosiy maqsadi huquqbuza likla p o ilak ikasi sohasidagi munosaba la ni a ibga
solishdan ibo a . Huquqbuza likla p o ilak ikasi o’g’ isidagi qonunchilik ushbu qonun a
boshqa no ma i hujja la dan ibo a .
Qonunda huquqbuza likla ning sodi e ilishi sababla i, ula ga imkon be ayo gan sha -
sha oi la ni aniqlash, ula ni ba a a e ish yo’lla i haqida aniq maqsadla ko’zda u ilgan.
Ba chamiz yaxshi bilamizki, ichki ishla , p oku a u a o ganla i, Milliy xa sizlik xizma i,
adliya, da la bojxona xizma i, da la soliq xizma i, mehna a aholini ij imoiy muho aza qilish
o ganla i, a’lim muassasala i, sog’liqni saqlash muassasala i, huquqbuza likla p o ilak ikasini
amalga oshi u chi o ganla a muassasala hisoblanadi. Bi oq, qonun a g’ibo idan
ko’zlanayo gan maqsad — uning aholi, ayniqsa, yoshla hayo iga keng ki ib bo ishiga
e ishishdi ! Sababi, aynan aholining yosh a lod akilla i hayo ida huquqbuza likla sodi e ilishi
ko’p uch aydi. Shu boisdan ham, yoshla ga qonun mohiya i keng ushun i ilmoqda. Ushbu
qonun mahallala , noda la ijo a ashkilo la i, uqa ola ning ham p o ilak ik adbi la da ish i ok
e ishiga yo’l be adi. Qonunda bi inchi na ba da huquqbuza likla sodi e ishga moyil bo’lgan
shaxsla ni aniqlash muhim ekanligiga alohida u g’u be ilgan. A alo, ula ga a biya iy a’si
ko’ sa ish yo’lidan bo ish sama ali ekanligi ham inoba ga olingan.
Ushbu na ma i hujja la ning ij osini a’minlash maqsadida bizga ye uk malakali kad la
za u . Shuni inoba ga olgan holda da la imiz ahba i ashabbusla i bilan 2019-yil 7- e aldagi
“Huquqbuza likla p o ilak ikasi a jamoa xa sizligini a’minlash sohasida kad la izimini
akomillash i ishga doi qo’shimcha cho a- adbi la o’g’ isida” PQ-4166-son qa o iga asosan
Toshken da la yu idik uni e si e ining Ix isoslash i ilgan iliali hamda 2021-yil 15-ap eldagi
“Jamoa xa sizligini a’minlash sohasida p o essional kad la ni ayyo lash izimini yanada
akomillash i ish cho a – adbi la i o’ isida” PQ-5077-son qa o iga asosan Jamoa xa sizligini
a’minlash kabi Oliy a’lim muassasala ining ashkil e ilishi malakali kad la ye kazib be ish
bo’yicha ko’ ilayo gan cho a – adbi la ning bi ko’ inishi si a ida namoyon bo’lishi mumkin.
Oʼzbekis on Respublikasi P eziden i Sh.Mi ziyoye 2020 yil yakunida Oliy Majlisga
yo‘llagan mu ojaa nomasida “Bugungi kunda xa sizlik a ba qa o lik yo‘lida paydo
bo‘layo gan ahdidla ga egishli munosaba da bo‘la olishning o‘zigina ye a li emas. Ma jud
xa -xa a la ning abia ini o‘g‘ i ushunib ye ishimiz ke ak. Ula ning manbaala i a o‘za o
aloqala ini aq ida aniqlashimiz da ko .
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
602
Jamiya da ba qa o likni saqlash sha -sha oi la ini belgilab olishimiz a ula dan sama ali
oydalaanishimiz za u . O‘zbekis on Respublikasining ba qa o a sobi qadamlik bilan
i ojlanishi shula ga bog‘liqdi ”, deya a’kidlagan edila .
Bunday sa’y ha aka la ning ba chasi alba a yu imizdagi uqa ola ning inch,
qo‘ qu la siz, a o on a osonyish a yashashla i uchun amalga oshi ilmoqda. Shunday ekan, biz
ham yu imizni bizga ya a ayo gan inchlikni qad iga ye ishimiz ke ak
Xulosa
Yoshla o asida huquqiy ong a huquqiy madaniya ni yuksal i ish bugungi kunda jamiya
a aqqiyo ining muhim omilla idan bi idi . Huquqiy bilimla ga ega bo‘lgan shaxs qonunla ga
hu ma bilan qa aydi, o‘z huquq a majbu iya la ini o‘g‘ i anglaydi hamda jamiya da sodi
bo‘layo gan ja ayonla ga ongli a ishda munosaba bildi adi. Shu bois a’lim izimida huquqiy
a biya ja ayonini akomillash i ish, uni amaliy a zamona iy yondashu la asosida ashkil e ish
za u .
Huquqiy ongni shakllan i ishning eng sama ali yo‘lla idan bi i — a’lim ja ayonida
huquqiy anla ni chuqu o‘qi ish, in e ak i mashg‘ulo la , sud ja ayonla i simulya siyasi, bahs-
munoza ala a amaliy loyihala dan oydalanishdi . Shuningdek, OAV, in e ne esu sla i a
ij imoiy a moqla o qali huquqiy axbo o ni keng yoyish yoshla ning huquqiy sa odxonligini
oshi ishga ka a yo dam be adi. Mahalla, oilala a jamoa chilikning hamko ligi esa bu
ja ayonning uzluksizligini a’minlaydi.
Umuman olganda, huquqiy a’lim a a g‘ibo ning izchil da om e i ilishi, zamona iy
exnologiyala asosida akomillash i ilishi, yoshla ning huquqiy aolligini oshi ishga qa a ilgan
kompleks cho ala amalga oshi ilishi na ijasida jamiya da yuksak huquqiy madaniya ga ega
bo‘lgan ye uk a lod shakllanadi. Bu esa da la ba qa o ligi, qonun us u o ligi a ij imoiy
adola ning mus ahkamlanishiga xizma qiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O‘zbekis on Respublikasi Kons i u siyasi. – Toshken : O‘zbekis on, 2023.
2. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining “2022–2026 yilla ga mo‘ljallangan Yangi
O‘zbekis onning a aqqiyo s a egiyasi o‘g‘ isida”gi Fa moni, 2022-yil 28-yan a .
3. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2024-yil 5-maydagi “Ma’mu iy isloho la
doi asida Adliya o ganla i a muassasala ining mas’uliya ini oshi ish hamda ixcham
boshqa u izimini shakllan i ish o‘g‘ isida”gi Fa moni.
4. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2017-yil 14-ma dagi PQ–2833-son qa o i
“Huquqbuza likla p o ilak ikasi” izimini akomillash i ish o‘g‘ isida.
5. O‘zbekis on Respublikasi “Huquqbuza likla p o ilak ikasi o‘g‘ isida”gi Qonuni, 2014-yil
10-ap el.
6. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2019-yil 7- e aldagi PQ–4166-son qa o i
“Huquqbuza likla p o ilak ikasi a jamoa xa sizligini a’minlash sohasida kad la
izimini akomillash i ishga doi qo‘shimcha cho a- adbi la o‘g‘ isida”.
7. O‘zbekis on Respublikasi P eziden ining 2021-yil 15-ap eldagi PQ–5077-son qa o i
“Jamoa xa sizligini a’minlash sohasida p o essional kad la ni ayyo lash izimini
akomillash i ish haqida”.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
603
8. Mi ziyoye Sh.M. Oliy Majlisga Mu ojaa noma. – Toshken , 2020.
9. “Yoshla siyosa i o‘g‘ isida”gi O‘zbekis on Respublikasi Qonuni, 2016-yil.
10. Ka imo I.A. “Yuksak huquqiy madaniya – a aqqiyo ga o i”. – Toshken : Ma’na iya ,
2000.
11. Adliya azi ligining asmiy axbo o la i a huquqiy po al ma’lumo la i (lex.uz).
12. Raqamli pla o mala o qali huquqiy a g‘ibo bo‘yicha ilmiy-anali ik ma’lumo la . –
Toshken : 2023.
