2025
№5
2025
№6№11
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
2
Bosh muha i :
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich
Bosh muha i oʻ inbosa i:
Ka imo No boy G‘aniye ich
Muha i :
Qu bono She zod Isma illaye ich
Elek on nash . 1220 sahi a.
2025-yil, noyab
Tah i hay’a i:
Salimo Oqil Um zoqo ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi
Abdu axmano Kalanda Xodjaye ich, O‘zbekis on Fanla akademiyasi akademigi
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Rae K on Chung, Janubiy Ko eya, TDIU ax iy p o esso i, “Nobel” muko o i lau ea i
Osman Mes en, Tu kiya pa lamen i a’zosi, Tu kiya – O‘zbekis on do‘s lik jamiya i ahba i
Axmedo Du bek Kud a illaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Axmedo Say ullo No ma o ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Abdu axmano a Gulno a Kalanda o na, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Kalono Muxiddin Bax i dino ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Siddiqo a Sadoqa G‘a o o na, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Xudoyqulo Sadi din Ka imo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Maxmudo Nosi , iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Samado Asqa jon Nishono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, p o esso
Slizo skiy Dimi iy Yego o ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Mus a akulo She zod Igambe diye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Axmedo Ik om Ak amo ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Esh aye Alishe Abdug‘aniye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Xajiye Bax iyo Dushaboye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Hakimo Naza Hakimo ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso
Musaye a Shoi a Azimo na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), p o esso
Ali Konak (Ali Ko‘nak), iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso (Tu kiya)
Cham Ta Huei, alsa a anla i dok o i (PhD), p o esso (Malayziya)
Foziljono Ib ohimjon So oldixo‘ja o‘g‘li, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do s.
U aye Uk am Cho iye ich, O‘z.Respub. Bosh p oku a u asi boshqa ma boshlig‘i o‘ inbosa i
Ochilo Fa khod, O‘zbekis on Respublikasi Bosh p oku a u asi IJQKD boshlig‘i
Buz ukxono Sa a xon Muna a xono ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Axmedo Ja ohi Jamolo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Toxi o Jaloliddin Ochil o‘g‘li, exnika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), ka a o‘qi u chi
Bobobeko E gash Abdumaliko ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), .b. do s.
Djudi Sme ana, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH)
K issi Lyuis, pedagogika anla i nomzodi, do sen (AQSH)
Glazo a Ma ina Vik o o na, Iq isodiyo anla i dok o i (Mosk a)
Nosi o a Na giza Jamoliddin qizi, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Se il Pi iye a Ka aman, alsa a anla i dok o i (PhD) (Tu kiya)
Mi zaliye Sanja Makhama jon o‘g‘li, TDIU ITI depa amen i ahba i
Ochilo Bobu Bax iyo o‘g‘li, TDIU ka a o‘qi u chisi
Golishe a Yelena Vyachesla o na, Iq isodiyo anla i nomzodi, do sen .
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 3
Edi o ial boa d:Edi o ial boa d:
Salimo Okil Um zoko ich,Salimo Okil Um zoko ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an
Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich,Abdu akhmano Kalanda Khodjaye ich, Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an Academician o he Academy o Sciences o Uzbekis an
Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich,Sha ipo Kongi a bay A ezimbe o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea,Rae Kwon Chung, Sou h Ko ea, Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e Hono a y P o esso a TSUE, Nobel P ize Lau ea e
Osman Mes en,Osman Mes en, Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y Membe o he Tu kish Pa liamen , Head o he Tu key–Uzbekis an F iendship Socie y
Akhmedo Du bek Kud a illaye ich,Akhmedo Du bek Kud a illaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Akhmedo Say ullo No ma o ich,Akhmedo Say ullo No ma o ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na,Abdu akhmano a Gulno a Kalanda o na, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich,Kalono Mukhiddin Bakh iddino ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Siddiko a Sadoka Ga o o na,Siddiko a Sadoka Ga o o na, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences
Khudoykulo Sadi din Ka imo ich,Khudoykulo Sadi din Ka imo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Makhmudo Nosi ,Makhmudo Nosi , Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Yuldashe Mu allib Ib agimo ich,Yuldashe Mu allib Ib agimo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Samado Aska jon Nishono ich,Samado Aska jon Nishono ich, Candida e o Economic Sciences, P o esso Candida e o Economic Sciences, P o esso
Slizo skiy Dmi iy Yego o ich,Slizo skiy Dmi iy Yego o ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Mus a akulo She zod Igambe diye ich,Mus a akulo She zod Igambe diye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Akhmedo Ik om Ak amo ich,Akhmedo Ik om Ak amo ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Esh aye Alishe Abduganiye ich,Esh aye Alishe Abduganiye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich,Khajiye Bakh iyo Dushaboye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khakimo Naza Khakimo ich,Khakimo Naza Khakimo ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso Doc o o Philosophy (DSc), P o esso
Musaye a Shoi a Azimo na,Musaye a Shoi a Azimo na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, P o esso
Ali Konak,Ali Konak, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key) Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso (Tu key)
Cham Ta Huei,Cham Ta Huei, Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia) Doc o o Philosophy (PhD), P o esso (Malaysia)
Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli,Foziljono Ib okhimjon So oldikhoja ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso
U aye Uk am Cho iye ich,U aye Uk am Cho iye ich, Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Depu y Head o Depa men , P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an
Ochilo Fa khod,Ochilo Fa khod, Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an Head o DCEC, P osecu o Gene al’s O ice o Uzbekis an
Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich,Buz ukkhono Sa a khon Muna a khono ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Akhmedo Ja okhi Jamolo ich,Akhmedo Ja okhi Jamolo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences
Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli,Tokhi o Jaloliddin Ochil ugli, Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e Doc o o Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senio Lec u e
Bobobeko E gash Abdumaliko ich,Bobobeko E gash Abdumaliko ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Ac ing Associa e P o esso
Judi Sme ana,Judi Sme ana, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA)
Ch issy Lewis,Ch issy Lewis, Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA) Candida e o Pedagogical Sciences, Associa e P o esso (USA)
Glazo a Ma ina Viс o o na,Glazo a Ma ina Viс o o na, Doc o o Sciences in Economics (Moscow)) Doc o o Sciences in Economics (Moscow))
Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi,Nosi o a Na giza Jamoliddin kizi, Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso Doc o o Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associa e P o esso
Se il Pi iye a Ka aman,Se il Pi iye a Ka aman, Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key) Doc o o Philosophy (PhD) (Tu key)
Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli,Mi zaliye Sanja Makhama jon ugli, Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE Head o he Depa men o Scien i ic Resea ch and Inno a ions, TSUE
Ochilo Bobu Bakh iyo ugli,Ochilo Bobu Bakh iyo ugli, Senio lec u e a TSUI Senio lec u e a TSUI
Golishe a Yelena Vyachesla o na,Golishe a Yelena Vyachesla o na, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso . Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso .
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
4
Muassis: “Ma’ i a -p in -media” MChJ
Hamko la imiz: Toshken da la iq isodiyo uni e si e i, OʻzR
Tabia esu sla i azi ligi, OʻzR Bosh p oku a u asi huzu idagi IJQK
depa amen i.
Ju nalning ilmiyligi:
““Yashil” iq isodiyo a
a aqqiyo ” ju nali
Oʻzbekis on Respublikasi
Oliy a’lim, an a inno a siyala
azi ligi huzu idagi Oliy
a es a siya komissiyasi
ayosa ining
2023-yil 1-ap eldagi
336/3-sonli qa o i bilan
oʻyxa dan oʻ kazilgan.
Ekspe la kengashi:
Be kino Baza bay, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Po‘la o Bax iyo Alimo ich, exnika anla i dok o i (DSc), p o esso
Aliye Bekda la Aliye ich, alsa a anla i dok o i (DSc), p o esso
Isako Janabay Yakubbaye ich, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), p o esso
Xaliko Suyun Ra shano ich, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Rus amo Ilhomiddin, iq isodiyo anla i nomzodi, do sen
Hakimo Ziyodulla Ahmado ich, iq isodiyo anla i dok o i, do sen
Kamilo a I oda Xusniddino na, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
G‘a u o Doniyo O i o ich, pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
Fayziye Oybek Raximo ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Tux abaye Jamshid Sha a e dino ich, iq isodiyo anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Xamido a Fa idaxon Abdulka im qizi, iq isodiyo anla i dok o i, do sen
Yaxshiboye a Laylo Abdisa o o na, ka a o‘qi u chi
Babaye a Zuh a Yuldashe na, mus aqil adqiqo chi
Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Geog a iya anla i dok o i, p o esso i
Umi zoqo Ja’su A iqboy o‘g‘li, iq isodiyo anla i dok o i (DSc), do sen
Zebo Kuldashe a, iq isodiyo anla i dok o i (DSc ), do sen
Boa d o Expe s:
Be kino Baza bay, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Pula o Bakh iyo Alimo ich, Doc o o Technical Sciences (DSc), P o esso
Aliye Bekda la Aliye ich, Doc o o Philosophy (DSc), P o esso
Isako Janabay Yakubbaye ich, Doc o o Economic Sciences (DSc), P o esso
Khaliko Suyun Ra shano ich, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Rus amo Ilkhomiddin, Candida e o Economic Sciences, Associa e P o esso
Khakimo Ziyodulla Akhmado ich, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso
Kamilo a I oda Khusniddino na, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics
Ga u o Doniyo O i o ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Pedagogy
Fayziye Oybek Rakhimo ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso
Tukh abaye Jamshid Sha a e dino ich, Doc o o Philosophy (PhD) in Economics, Associa e P o esso
Khamido a Fa idakhon Abdulka imo na, Doc o o Economic Sciences, Associa e P o esso
Yakhshiboye a Laylo Abdisa o o na, Senio Lec u e
Babaye a Zuh a Yuldashe na, Independen Resea che
Komilo a Nilu a Ka shiboye na, Doc o o Geog aphical Sciences, P o esso
Umi zoko Jasu A iqboy ugli, Doc o o Economic Sciences (DSc), Associa e P o esso
Zebo Kuldashe a, Doc o o Economic Sciences (DSc), Associa e P o esso
08.00.01 Iq isodiyo naza iyasi
08.00.02 Mak oiq isodiyo
08.00.03 Sanoa iq isodiyo i
08.00.04 Qishloq xo‘jaligi iq isodiyo i
08.00.05 Xizma ko‘ sa ish a moqla i iq isodiyo i
08.00.06 Ekonome ika a s a is ika
08.00.07 Moliya, pul muomalasi a k edi
08.00.08 Buxgal e iya hisobi, iq isodiy ahlil a audi
08.00.09 Jahon iq isodiyo i
08.00.10 Demog a iya. Mehna iq isodiyo i
08.00.11 Ma ke ing
08.00.12 Min aqa iy iq isodiyo
08.00.13 Menejmen
08.00.14 Iq isodiyo da axbo o izimla i a exnologiyala i
08.00.15 Tadbi ko lik a kichik biznes iq isodiyo i
08.00.16 Raqamli iq isodiyo a xalqa o aqamli in eg a siya
08.00.17 Tu izm a mehmonxona aoliya i
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
5
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, noyab . № 11-son.
MUNDARIJA
YASHIL TRANSPORT SIYOSATINING BARQAROR RIVOJLANISH VA TARMOQLARARO
INTEGRATSIYADAGI OʻRNI .........................................................................................................................................................21
Rahmono Rasul Neʼma o ich
BANK AKTIVLARI VA PASSIVLARINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTIRISH ....................................................34
Sa a o Sanja Ra shan o‘g‘li
O‘ZBEKISTONNING INVESTITSION JOZIBADORLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI ......................................38
Mad aximo a I odaxon She zodbek qizi
HUDUDIY XIZMAT KO‘RSATISH KORXONALARIDA MENEJMENT SAMARADORLIGINI
OSHIRISHNING RAQAMLI TRANSFORMATSIYA MODELI .............................................................................................43
Maxmudo a Nozimaxon Bax iddinxono na
DAVLATNING BUDJET SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISHNING DOLZARB MASALALARI ............................50
A.A. Ismailo
DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIGINING MEXANIZMINI SAMARALI TASHKILLASHTIRISHDA
MOLIYAVIY MANBALARNI SHAKLLANTIRISHNI YO‘NALISHLARI ...........................................................................56
Mansu o Mansu Alishe o ich
ANTIKRIZISLI BOSHQARUV TIZIMLARIDA RANGLI SIGNAL MEXANIZMLARINING
FUNKSIYALARI .................................................................................................................................................................................61
Aliqulo Aziz Hayda jono ich
XODIMLARNI MOTIVATSIYALASHNING XALQARO MODELLARINI O‘ZBEKISTON
KORXONALARIDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI .................................................................................................................66
Yo mama o Qodi jon Ju aqulo ich
RAQAMLI IQTISODIYOT OMILLARI VA ULARNING QISHLOQ XO‘JALIGI KORXONALARINING
SAMARADORLIGIGA TA’SIRI ......................................................................................................................................................71
Yaxshiye Shahzod She ali o‘g‘li
ОLIY TА’LIM MUASSASALARI VА MEHNАT BОZОRI INTEGRАTSIYАSI BO‘YICHA XОRIJ
TАJRIBАLАRI ....................................................................................................................................................................................78
Haqqulo Fazliddin Fax iddino ich
YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHDA RIVOJLANGAN VA RIVOJLANAYOTGAN DAVLATLAR
TAJRIBASI ...........................................................................................................................................................................................84
A ipo Abdulaziz Sakijono ich
YASHIL ENERGETIKA RIVOJLANISHINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI EKONOMETRIK
BAHOLASH .........................................................................................................................................................................................89
Bobokulo a Muhabba Mahammadiye a
ELEKTRON TO‘LOVLAR VA POS TIZIMLARI — KICHIK BIZNESDA SAMARASI VA XAVFLARI .....................93
To‘lqino Dilshodxo‘ja Olim o‘g‘li
MINTAQADA RAQAMLI IQTISODIYOTNI BARQAROR RIVOJLANTIRISHNING ISTIQBOLLI
YO‘NALISHLARI ...............................................................................................................................................................................98
Yusubo In’omjon Ik am o‘g‘li
SOLIQ SIYOSATINI RAQAMLI BOSHQARISH ORQALI BUDJET DAROMADLARINI
BARQARORLASHTIRISH STRATEGIYASI ............................................................................................................................103
Xodjima o Xamidullo Mami jono ich
OZIQ-OVQAT TOVARLARI B2B BOZORINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY MARKETING
STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ...............................................................................................................................108
Hayi boye a Ullijon Bobonaza qizi
FARMASEVTIKA SANOATIDA INVESTITSION FAOLIYAT SAMARADORLIGINI BAHOLASH ........................113
Yaqubo Timu bek G‘anibeko ich
SHAXSNI OVOZI ASOSIDA IDENTIFIKATSIYALASH VA AUTENTIFIKATSIYALASH ALGORITMLARI .......123
Ozoda Sabi o a She maxama o na
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
6
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyab . № 11-son.
YASHIL IQTISODIYOT — BARQAROR RIVOJLANISH GENERATORI .......................................................................129
Be dibeko a Dil uza Xoldo beko na
CHET EL MEHMONXONA TARMOQLARINING BRENDING STRATEGIYALARINI O‘RGANISH ....................133
E gashe Oybek Mama asul o‘g‘li
MILLIY IQTISODIYOTDA KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SOHASINING MOLIYAVIY
SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARINI TAKOMILLASHTIRISH .................................144
A zikulo O abek Ali o‘g‘li
TRANSPORT TIZIMI SOHASI KORXONALARININING INNOVATSION SALOHIYATINI BAHOLASH
YO‘NALISHLARI ............................................................................................................................................................................152
Ismailo Akmal Maxsudo ich, Abilqosimo a Shaxlo Sodiq qizi
MEHMONXONALAR SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA XODIMLARNING O‘RNI VA AHAMIYATI ............158
Abduxamido Sa a Adxamo ich, No mu odo Tal’a No mu od o‘g‘li
KОRXОNАLАRDА HR TIZIMINI TАKОMILLАSHTIRISH YО‘NАLISHLАRI ...........................................................163
Amino a Shaxnoza Aziz qizi
JAHON IQTISODIYOTIDA OZIQ-OVQAT XAFSIZLIK RO‘LI ...........................................................................................168
Abdusama o Ba kamol Rus amjon o‘g‘li
ТУРИСТИЧЕСКИЕ РЕСУРСЫ КАРАКАЛПАКСТАНА И СУЩЕСТВУЮЩАЯ ИНФРАСТРУКТУРА ..........174
Хошимова Камилла Навфал қизи
DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK MEXANIZMLARI: REKREATSION TURIZM SOHASIDA QO‘LLASH
TAJRIBASI VA ISTIQBOLLARI ..................................................................................................................................................184
Najmi dino G‘ay a bek Sha i o ich
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA VIRTUAL TA’LIM PLATFORMALARI: TEXNIK VA PEDAGOGIK
TALABLAR, TIZIMLI TAHLIL VA IQTISODIY JIHATLAR ............................................................................................... 189
Tu aye a Adiba Ik amo na
ICHKI AUDIT TIZIMI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI .......................................................................193
Nu idino a Ba chinoy Xusniddin qizi
MINTAQA IQTISODIYOTIDA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNING IQTISODIY
SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI ......................................................................................................................... 199
Xai bae Jasu bek O axano ich
MINTAQANING EKSPORT SALOHIYATINI OSHIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMI ..............204
Raimboye a Mashhu a Da onbek qizi
SURXONDARYO VILOYATIDA RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA XODIMLARNI BOSHQARISH
TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH ...........................................................................................................................................210
Jobbo o An a Egambe diye ich
ISLOMIY MOLIYALASHTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKTNING
DOLZARBLIGI ................................................................................................................................................................................ 217
Naza o Nodi jon Namoz o‘g‘li
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKINI SOLIQQA TORTISH MASALALARI ................................................. 222
Mamadjano Shux a Jalolidino ich
ENTREPRENEURSHIP AND BUSINESS MANAGEMENT IN UZBEKISTAN ...........................................................225
Abdukhaliko a Komila Abdukhaliko na
BANKLARDA BARQARORLIKNI TA’MINLASH UCHUN RAQAMLI YECHIMLARNI
TAKOMILLASHTIRISH ................................................................................................................................................................229
Saydama o a Muxlisabonu Rasuljon qizi
PAXTA-TO‘QIMACHILIK SANOATINI MODERNIZATSIYA QILISH YO‘NALISHLARI:
TAHLIL VA TAKLIFLAR ..............................................................................................................................................................233
Abdullaye Hamidulla Abdug‘ani o‘g‘li
WAYS TO IMPROVE THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL REGULATION MECHANISMS
IN ENSURING THE CAPITALIZATION OF INSURANCE ORGANIZATIONS ...........................................................238
Abdullae E kinjon Azamo ich
YASHIL IQTISODIYOTNI SHAKLLANTIRISHDA YASHIL MOLIYALASHTIRISHNING NAZARIY
JIHATLARI ...................................................................................................................................................................................... 245
Xaliko S. X.
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
7
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, noyab . № 11-son.
QISHLOQ XOʻJALIGI MAHSULOTLARI BOZORIDA KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI
OSHIRISHDA MARKETING STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ......................................................................245
Xudaybe gano Jasu Baxodi o ich
WAYS TO IMPROVE THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL REGULATION MECHANISMS IN ENSURING
THE CAPITALIZATION OF INSURANCE ORGANIZATIONS ........................................................................................251
Abdullae E kinjon Azamo ich
NATIJAVIYLIKKA YO‘NALTIRILGAN BUDJETLASHTIRISH JARAYONINING
NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI VA UNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI ..............................................................257
Allakuliye Akmal Bal aye ich
SURXONDARYO VILOYATIDA RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA XODIMLARNI
BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH .............................................................................................................261
Jobbo o An a Egambe diye ich
TO‘QIMACHILIK KORXONALARIDA BOSHQARUV TIZIMINI RESURSLARNI
OPTIMALLASHTIRISH ORQALI TAKOMILLASHTIRISH .............................................................................................. 268
A ulchaye a Fe uza Ju akuziye na
BANKLARDA BARQARORLIKNI TA’MINLASH UCHUN RAQAMLI
YECHIMLARNI TAKOMILLASHTIRISH ............................................................................................................................... 272
Saydama o a Muxlisabonu Rasuljon qizi
ZAMONAVIY ISH JOYLARINI SHAKLLANTIRISHDА AYOLLARNING ROLI .........................................................276
Tulyagano a Aziza
ISLOMIY MOLIYALASHTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA
SUN’IY INTELLEKTNING DOLZARBLIGI ........................................................................................................................... 281
Naza o Nodi jon Namoz o‘g‘li
TURIZM MARKETINGINING NAZARIY ASOSLARI, ZAMONAVIY YO‘NALISHLARI VA
UNI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI ......................................................................................................................286
Xamido O abek Bakidjano ich
KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SOHASINING IQTISODIY KOʻRSATKICHLAR
TIZIMINI STATISTIK BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARI ...................................................................................290
A zikulo O abek Ali oʻgʻli
ЭКОЛОГАМ ПОЧЕТ И УВАЖЕНИЕ ....................................................................................................................................298
Максудова Шахиста
DEBITOR VA KREDITOR QARZDORLIKNING MOHIYATI VA
ULARNING O‘ZGARISH TENDENTSIYALARI ...................................................................................................................304
Jo‘ ae Fa uxbek Muxiddin o‘g‘li
OʻZBEKISTONDA ISLOMIY MOLIYALASHTIRISH XIZMATLARI
BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI...................................................................................................................307
Inomjono Islomjon Ilxomjon oʻgʻli
ENTREPRENEURSHIP AND BUSINESS MANAGEMENT IN UZBEKISTAN ..........................................................311
Abdukhaliko a Komila Abdukhaliko na
МОБИЛЬНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ КАК СРЕДСТВО ФОРМИРОВАНИЯ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ
КОМПЕТЕНЦИЙ БУДУЩИХ ИНЖЕНЕРОВ .....................................................................................................................315
Хурамова Фарангиз Учкун кизи
ЦИФРОВИЗАЦИЯ НАЛОГОВ И АКЦИЗНАЯ РЕФОРМА УЗБЕКИСТАНА В ВТО ...........................................319
Дамир Рустамович Абдулов
BANK TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR SHAROITIDA LIKVIDLILIK RISKINI BOSHQARISHNI
TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI ...........................................................................................................................................324
Alimo Bax iyo Mu odo ich
BANK AUDITINING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH YOʻNALISHLARI ...... 335
Na ziye Xayo jon Azama o ich
O‘ZBEKISTON SUG‘URTA SOHASIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH MASALALARI .............343
Abdimumino a Saoda Taxi jono na
TOʻQIMACHILIK SANOAT MAXSULOTLARI EKSPORT FAOLIYATI TAHLILI VA BRENDDA LIDERLIK
TUSHUNCHALARI ........................................................................................................................................................................352
Abdulazizo a Xushnoza Nayabo na
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
8
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyab . № 11-son.
ИНСТИТУЦИОНАЛЬНО-ПРАВОВЫЕ МОДЕЛИ УПРАВЛЕНИЯ ОТХОДАМИ НА ОСНОВЕ ОПЫТА
РАЗВИТЫХ СТРАН И ВОЗМОЖНОСТИ ИХ АДАПТАЦИИ В УСЛОВИЯХ УЗБЕКИСТАНА .........................357
Д. Мейлиева
O‘ZBEKISTON AUDITORLIK TIZIMIDA KASBDOSHLAR TOMONIDAN BAHOLASH (PEER REVIEW)
TIZIMINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI ...............................................................................................................................361
Pa piye Jaxongi Ilxomjono ich
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ И БОЛЬШИЕ ДАННЫЕ (BIG DATA) В УПРАВЛЕНЧЕСКИХ
РЕШЕНИЯХ .................................................................................................................................................................................... 366
Шарипов Бахтиёр Михлибаевич
O‘ZBEKISTONDA SUVGA BO‘LGAN TALABNI VAQTLI QATORLAR ORQALI TAHLIL QILISH ......................375
Sa a Mamasoliye
BOSHQARUV VA NAZORAT MAQSADLARIDA XARAJATLAR HISOBINI TASHKIL ETISH ..............................383
Isomuxamedo Akba jon Boxodi o‘g‘li
MINTAQALAR BARQAROR RIVOJLANISHINI TA’MINLASHNING ASOSIY YO‘NALISHLARI ..........................389
Saloma NOROVA
O‘ZBEKISTON TURIZM BREND BOZORINING HOZIRGI HOLATI VA TENDENSIYALARI ...............................394
Zu a o Akmal Gulamiddino ich
INNOVATSION IQTISODIYOTDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARI SAMARADORLIGINI
OSHIRISH METODOLOGIYASI .................................................................................................................................................404
Qodi o Baxodi jon Tu suno ich
O‘ZBEKISTON SOLIQ TIZIMINI MODERNIZATSIYA QILISHDA YAGONA INTERAKTIV DAVLAT
XIZMATLARI PORTALINING O‘RNI VA AHAMIYATI ......................................................................................................408
Dehqono G‘ay a jon Raximo ich
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA INNOVATSION HAMDA TIJORATLASHTIRISH MASALALARI ................414
Inoya o Ma donbek Mo‘min o‘g‘li
OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI
RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR ........................................418
Xasano a Za ina Maxamadalie na
XODIMLAR MALAKASINI OSHIRISH — ZAMON TALABI ............................................................................................427
Na zullae Oybek Na zullae ich
BUXGALTERIYA HISOBINI YURITISHDA JURNAL-ORDER SHAKLINING AHAMIYATI ....................................433
Axmedjano Abdu a o
KENDALL VA SPEARMAN TARTIBIY KORRELYATSIYA KOEFFITSIYENTLARI ASOSIDA YASHIL
IQTISODIYOT INDIKATORLARINING STATISTIK O‘ZARO TA’SIRINI MODELLASHTIRISH ..........................437
Mu ado Rus amjon Sobi xono ich
ИНТЕНСИВНЫЕ И ЭКСТЕНСИВНЫЕ ОГРАНИЧЕНИЯ В РЕГУЛИРОВАНИИ СПРОСА ..............................442
Аминджанова Румейса Батыровна, Камилова Наргиза Абдукахоровна
ИНКЛЮЗИВНЫЙ ПОДХОД В ТУРИЗМЕ: ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ И УЗБЕКСКАЯ ПРАКТИКА ...............445
Азимова Шахло Таировна
AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XAQARO STANDARTLARIGA
O‘TISHNING HOLATI VA TAHLILI .........................................................................................................................................450
Bayjano Sa sengaliy Xalmu a o ich
UZUM EKSPORT QILUVCHI KOMPANIYALARDA YASHIL O‘TISH JARAYONINI
QO‘LLAB-QUVVATLASH UCHUN EKO-MARKETING VA AYLANMA IQTISODIYOT
TAMOYILLARINI INTEGRATSIYALASH ...............................................................................................................................454
Usmono a Diyo a Mahmud qizi
UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA XARAJATLAR SMETASI VA SHTATLAR JADVALINING TAHLILI:
OPTIMALLASHTIRISH VA SAMARADORLIKNING YANGICHA USULLARI (NAMANGAN VILOYATI
MISOLIDA) ......................................................................................................................................................................................461
Uma o A zaljon Yodgo ali o‘g‘li
INVESTITSIYALARNING KIRIB KELISHIGA TO‘SQINLIK QILUVCHI MUAMMOLARNI BARTARAF
ETISH YO‘LLARI ............................................................................................................................................................................467
Alimo a Dila o‘z Tohi qizi
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
9
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
2025-yil, noyab . № 11-son.
FARMATSEVTIKA KORXONALARIDA MOLIYAVIY HISOBOT SHAKLLARINI TAKOMILLASHTIRISH
VA INVESTORLAR UCHUN AXBOROT OCHIQLIGINI TA’MINLASH .........................................................................470
Tu dikulo a Gulshad Nu mama o na
ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA MOLIYAVIY HISOBOTLARNING SHAFFOFLIGINI
OSHIRISHDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XALQARO STANDARTLARINING AHAMIYATI ............................. 477
Uz emi o Alishe Ak am o‘g‘li
INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA SANOAT TARMOQLARI RAQOBATBARDOSHLIGINI
TAʼMINLASHGA YO‘NALTIRILGAN BANDLIK TUZILMASINI OPTIMALLASHTIRISH .....................................482
Tu suno Bekmuxammad Omono ich
XORIJ TAJRIBALARIDA SOLIQ BAZASINI ANIQLASH TARTIBI METODOLOGIYASINING MAVJUD
METODLARI VA ULARNING XUSUSIYATLARI ..................................................................................................................489
Xalikchaye a Sadoka Ilxomjono na
IQTISODIY XAVFSIZLIKNING KONSEPTUAL ASOSLARI VA UNING MAMLAKAT
IQTISODIYOTIDAGI O‘RNI ........................................................................................................................................................496
Rama illae M.R.
TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI SUG‘URTALASH VA DIVERSIFIKATSIYA QILISH
MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH .......................................................................................................................502
Eshboye Shahobiddin Ano qul o‘g‘li
TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBATNI BAHOLASH VA KUCHAYTIRISHNING
ZAMONAVIY METODOLOGIYASI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI ......................................................................................506
Qulme o Mansu bek Ro‘zma o ich
XALQARO REYTING TASHKILOTLARINING OLIY TA’LIM MUASSASALARIGA TA’SIRI VA MAVJUD
PLATFORMALAR .......................................................................................................................................................................... 515
O‘ ozboye Xay ulla Mu odboy o‘g‘li
TALABALAR MOTIVATSIYASINING MEXANIZMLARI: LOYIHA ASOSIDAGI TA’LIM
TEXNOLOGIYALARIDA...............................................................................................................................................................523
Kasimo a (Mulladjano a) Nasiba Azimdjano na
ISH KUCHIDAN SAMARALI FOYDALANISH VA NORASMIY BANDLIKNI SOYADAN CHIQARISH
BOʻYICHA TAKLIFLAR ISHLAB CHIQISH ...........................................................................................................................531
Pula o Dilshod Xaqbe diye ich, Maxkamo a Shaxlo Yulchiye na, Absama o Bax om Danakulo ich
KASBIY TA’LIM MAZMUNIDA TA’LIM VA ISHLAB CHIQARISH INTEGRATSIYASINI
RAG‘BATLANTIRISH ORQALI O‘RTA BO‘G‘IN KADRLAR TAYYORLASHNING JOZIBADORLIGINI
OSHIRISH YO‘NALISHLARI ......................................................................................................................................................538
Tojiye Si ojiddin Say iddino ich
O‘ZBEKISTONDA TURIZM INFRATUZILMASINI BOSHQARISH TIZIMINING TURLARI
VA SHAKLLARI .............................................................................................................................................................................. 542
Mumino a Ma juda Sha i o na
SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNI STRATEGIK BOSHQARISH SAMARADORLIGI
MASALALARI .................................................................................................................................................................................547
Kadi hodjaye a Nilu a Rahma ullaye na
MHXSGA MUVOFIQ ASOSIY VOSITALAR HISOBINI TASHKIL ETISH MASALALARI ........................................552
Aliye She zod Abdixomido ich
ФАКТОРЫ ЭФФЕКТИВНОГО РАЗВИТИЯ ПРОИЗВОДСТВЕННОГО ПОТЕНЦИАЛА
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ .................................................................................................................................558
Аллаева Г.Ж.
YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH SHAROITIDA INVESTITSION MUHITNI YAXSHILASH
YO‘NALISHLARI ............................................................................................................................................................................564
I isqulo a Munisa Akmal qizi
TASHABBUSLI BUDJET JARAYONLARI DOIRASIDA 2024-YILDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR
TAHLILI ............................................................................................................................................................................................569
Xamido Xabibullo Xikma ulla oʻgʻli
MINTAQA SANOATIDA AHOLI JON BOSHIGA YAQQ O‘ZGARISHINING DINAMIK TAHLILI ..........................574
Nabiye G‘ulom Abdisalomo ich
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
16
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyab . № 11-son.
OʻZBEKISTONDA ELEKTRON PULGA OʻTISH ISTIQBOLLARI, KORRUPSIYA VA YASHIRIN
IQTISODIYOTGA QARSHI KURASHISHDA KUTILAYOTGAN SAMARADORLIK ............................................... 1195
Pula o Dilshod Xaqbe diye ich, Abdiye Mansu Musu mono ich
KICHIK BIZNЕS TADBIRKORLIK SUBYEKTLARINI IQTISODIY XAVFSIZLIGI MASALALARI .................... 1202
Ana iyaye Abdu ashid Mamasidiqo ich
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA ISHLAB CHIQARISH XARAJATLARI HISOBINI
AVTOMATLASHTIRISH ........................................................................................................................................................... 1206
Xusino Ib agim Ismoilo ich
ЭВОЛЮЦИЯ ТОРГОВОЙ ПОЛИТИКИ ТУРЦИИ В КОНТЕКСТЕ ИНТЕГРАЦИИ В ГЛОБАЛЬНЫЕ
ЭКОНОМИЧЕСКИЕ ЦЕПОЧКИ .......................................................................................................................................... 1210
Солиев Абдумаджид Джабборович
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTI DIREKTORINING MOLIYAVIY SAVODXONLIGI:
NAZARIYA VA AMALIYOTI..................................................................................................................................................... 1215
Abdullaye a Na isa Sha ka o na, Boymu ado No mu od Abdusodiko ich
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1215
2025-yil, noyab . № 11-son.
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTI
DIREKTORINING MOLIYAVIY SAVODXONLIGI:
NAZARIYA VA AMALIYOTI
Abdullaye a Na isa Sha ka o na
Mak abgacha aʼlim ashkilo i di ek o
a mu axassisla ini qay a ayyo lash
a ula ning malakasini oshi ish ins i u i ek o i,
pedagogika anla i dok o i DSc, p o esso
Boymu ado No mu od Abdusodiko ich
Mus aqil adqiqo chi
Anno a siya. Ushbu maqola mak abgacha aʼlim ashkilo i di ek o ining moliya iy sa odxonligini i ojlan i ishning dolza b
masalala iga bagʻishlangan. Tashkilo ahba ining moliya iy boshqa u , byudje ni ejalash i ish a hisobdo lik sohasidagi
bilim a koʻnikmala ining aʼlim si a i a muassasaning umumiy sama ado ligiga aʼsi i oʻ ganilgan. Maqolada, shuningdek,
Singapu a Finlyandiya kabi i ojlangan da la la ning ilgʻo aj ibala i asosida MTT di ek o la ining moliya iy mus aqilligini
oshi ish, sha o lik a hisobdo likni aʼminlash boʻyicha ilmiy asoslangan a siyala kel i ilgan.
Kali soʻzla : moliya iy sa odxonlik, mak abgacha aʼlim ashkilo i, ahba kompe ensiyasi, moliya iy boshqa u , byudje ni
ejalash i ish, sama ado lik, sha o lik, hisobdo lik, xalqa o aj iba.
Abs ac . This a icle is dedica ed o he opical issues o de eloping he inancial li e acy o di ec o s o p eschool
educa ional o ganiza ions. I examines he impac o he o ganiza ion headʻs knowledge and skills in inancial managemen ,
budge planning, and accoun abili y on educa ional quali y and he o e all e iciency o he ins i u ion. The a icle also
p o ides scien i ically-g ounded ecommenda ions o inc easing he inancial independence o PEO di ec o s, ensu ing
anspa ency, and accoun abili y based on he bes p ac ices o de eloped coun ies such as Singapo e and Finland.
Key wo ds: inancial li e acy, p eschool educa ional o ganiza ion, di ec o ʻs compe ence, inancial managemen , budge
planning, e iciency, anspa ency, accoun abili y, in e na ional expe ience.
Аннотация. Данная статья посвящена актуальным вопросам развития финансовой грамотности директора
дошкольной образовательной организации. Изучено влияние знаний и навыков руководителя в области
финансового управления, бюджетного планирования и отчётности на качество образования и общую
эффективность учреждения. В статье также приведены научно обоснованные рекомендации по повышению
финансовой самостоятельности директоров ДОУ, обеспечению прозрачности и подотчётности на основе
передового опыта таких развитых стран, как Сингапур и Финляндия.
Ключевые слова: финансовая грамотность, дошкольная образовательная организация, компетентность
руководителя, финансовое управление, бюджетное планирование, эффективность, прозрачность, подотчётность,
международный опыт.
KIRISH
Mak abgacha aʼlim jamiya ning uzluksiz aʼlim izimida ilk a muhim bosqich hisoblanadi. Ushbu bosqichda
aʼlim- a biya ja ayonini sama ali ashkil e ish sohada aoliya olib bo ayo gan pedagog kad la ning salohiya i,
kasbiy ayyo ga ligi, ya a ilgan mehna sha oi la i bilan bi ga di ek o la ning moliya iy sa odxonlik da ajasiga
ham bogʻliqdi . Bugungi kunda zamona iy da la mak abgacha aʼlim ashkilo i ahba idan na aqa yuksak
pedagogik ye akchilik, balki chuqu ashkiliy a moliya iy bilimla ham alab e ilmoqda. Taʼlim ashkilo ining
ba qa o ligi, unga aj a ilgan moliya iy esu sla dan oqilona oydalanish da ajasi, pi o a dida esa xodimla ning
mehna unumdo ligi a mo i a siyasi be osi a di ek o ning moliya iy boshqa u kompe ensiyasi da ajasiga
bogʻliq boʻlib qolmoqda. Shu sababli mazku ma zudagi ilmiy izlanishla mamlaka imiz aʼlim izimi uchun
dolza b ahamiya kasb e adi.
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
1216
2025-yil, noyab . № 11-son.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI
Iq isodiy adabiyo la da XX as ning 80 yilla idan boshlab aholining moliya iy sa odxonligini oshi ishga
bagʻishlangan ilmiy amaliy adqiqo la aollasha boshladi. Moliya iy sa odxonlik ushunchasiga bildipilgan
nazapiy qapashlapning mazmuni uplicha boʻlsada, ulapning yagona gʻoyasi – bu inson moliya iy mus aqilligini
a apo onligining asosiy shap i bu uning moliya iy sa odxonligi bilan bogʻliqligini aʼkidlashgan. Aholining
moliya iy sa odxonligini oshipish boʻyicha da la lap omonidan ishlab chiqilayo gan upli s pa egiya, konsepsiya,
das up a chopa adbiplapni mukammal ishlab chiqish a uni amaliyo ga samapali a biq e ishda moliya iy
sa odxonlikning nazapiy asoslapi muhim ahamiya ga ega.
Robe Kiyosaki ik iga koʻ a, «Moliya iy sa odxonlik iq isodiy moliya iy bilimla ning sama asi boʻlib,
das lab pul opish, jamgʻa ish, ongli a ishda jamgʻa mani yuqo i sama ado likka ega in es i siyaga yoʻnal i ishi,
da omadini oshi ishi a oʻz hayo ining yaxshilashi bilan izohlanadi1.
D uke P. ik iga koʻ a «Shaxsning iq isodiy moliya iy sa odxonligi da ajasi uning bozo dagi o a a
xizma la bilan pulga nisba an munosaba ini belgilaydi.
Li.N qa ashla ida Moliya iy sa odxonlik bu axbo o yoki imkoniya la dan koʻ a koʻp oq boʻlgan maʼnoni
angla adi. Moliya iy sa odxonlik boʻyicha aʼlim adbi la i koʻp qi ali boʻlishi a aqa gina asmiy aʼlim izimida
oʻqiydigan bolala hamda ka ala aʼlimi doi asida belgilanishi ke ak.
S axo ich L.V ik iga koʻ a, «Moliya iy sa odxonlik – bu insonning mak ab, kollej, oliy oʻqu yu la ida
egallagan moliya iy iq isodiy bilimla i bilan hayo ida shakllangan koʻnikmala ini qam ab oladi.
Vebe M. “Insonning iq isodiy xulqi – subyek omonidan uning ega boʻlgan esu sla us idan nazo a ining
madaniylashgan usuli boʻlib, subyek i a obyek i a ishda esu sla ning iq isodiy na liligi nuq ayi naza idan
esu sla us idan nazo a ni amalga oshi adi”
Vaxabo A.B. ik iga koʻ a, «Moliya iy sa odxonlik – uqa oning moliya iy mahsulo la a xizma la bozo ida
ak i pozi siyasini egallashi, jamiya da oʻzi a oila aʼzola ining u mush a o onligini oshi ish uchun za u bilim
a koʻnikmala ining yigʻindisi si a ida namoyon boʻladi.
Shadmano E. ik iga koʻ a, Moliya iy ik lash – bu mablagʻla ni in es i siyalash boʻyicha qa o la ni
baholash malakasi a xa i ha aka la idi .
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Maqolada mualli omonidan ilmiy abs aksiyalash, izimli ahlil, induksiya a deduksiya usulla idan
oydalanilgan.
TAHLIL VA NATIJALAR
Moliya iy sa odxonlik — bu shaxsning pul mablagʻla ini oʻgʻ i boshqa ish, moliya iy qa o la qabul qilish
a esu sla dan oqilona oydalanish qobiliya idi . Yaʼni, bu bilim, koʻnikma a munosaba la ning yigʻindisidi ,
ula o qali inson oʻz moliya iy ba qa o ligini aʼminlay oladi. Boshqacha qilib ay ganda, shaxsiy moliya iy
sa odxonlik odamning pul-iq isodga oid bilim a ashabbusla i, ij imoiy-iq isodiy hola la i hamda xulq-a o i
yigʻindisidi . Unda esu sla dan oqilona oydalanish, in es i siya a moslashu chan oiz ushunchala ini oʻgʻ i
ushunish, k edi a omona ja ayonla ini boshqa ish kabi indi idual majbu iya la aks e i iladi.
Da la sek o ida esa moliya iy sa odxonlik - da la byudje i, mak abla hisob a aqla i, soliq a
sa moyalash i ish ja ayonla ini ushunib, ula ni sama ali boshqa ishni naza da u adi. Yaʼni, shaxsiy moliya iy
sa odxonlik shaxsning oʻz da omadini yaxshilashga qa a ilgan boʻlsa, da la (da la ashkilo i) moliya iy
sa odxonligi a ib a qonun-qoidala ga mu o iq ashkil e iladi. Shunday qilib, shaxsiy a da la moliya iy
sa odxonlik oʻ asidagi asosiy a q shundaki, shaxsiyda shaxsiy mablagʻla ni boshqa ishga, da la sek o ida
esa muassasaning moliyasi a byudje ini boshqa ishga u gʻu be iladi.
Bugungi kunda espublikamizda 6919 a da la mak abgacha aʼlim ashkilo i aoliya yu i moqda. Ushbu
muassasala ning ha bi ida da la byudje i, o a-onala oʻlo i a boshqa byudje dan ashqa i mablagʻla ni jalb
e ish, aqsimlash a sa lash bilan bogʻliq kundalik moliya iy-xoʻjalik aoliya la i amalga oshi iladi. Bu esa, oʻz
na ba ida, ha bi ahba ga ushbu munosaba la ni qonuniy, sama ali a sha o amalga oshi ish masʼuliya ini
yuklaydi. Bunda da la mak abgacha aʼlim ashkilo la i di ek o ining moliya iy kompe ensiyasi da la ashkilo i
moliyasini boshqa ish “public inancial managemen ” amoyilla iga, yaʼni Oʻzbekis on Respublikasining Byudje
kodeksi, Mehna kodeksi a boshqa meʼyo iy-huquqiy amaldagi xujja la doi asidagi qonuniylik, hisobdo lik a
sha o likka asoslanishi lozim.
Oʻzbekis on Respublikasi Byudje kodeksining 70 a 72 moddala iga koʻ a mak abgacha aʼlim izimi
adbi la ining xa aja la i asosan espublika byudje idan a umanla a shaha la byudje la idan amalga
1 Кийосаки Р.Т. Богатый папа, бедный папа / Р.Т.Кийосаки. – «Попурри», 2011. – С. 33;
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1217
2025-yil, noyab . № 11-son.
oshi ilishi belgilangan. Da la mak abgacha aʼlim ashkilo la i aoliya i Oʻzbekis on Respublikasi Da la byudje i
mablagʻla i, bolala ni pa a ishlash, o qa lan i ish a ula ga qa ab u ish uchun olinadigan o a-onala oʻlo i,
jismoniy a yu idik shaxsla ning xay iya ehsonla i hamda qonunchilikda aqiqlanmagan boshqa manbala
hisobiga moliyalash i iladi2.
MTT di ek o ining asosiy moliya iy azi ala idan bi i bu byudje mablagʻla i doi asida mehna ga haq
oʻlash a moddiy agʻba lan i ish ja ayonla ini oʻgʻ i ashkil e ish hamda byudje dan ashqa i mablagʻla ni
jalb e ishdi . Bu ja ayonla qa ʼiy meʼyo iy hujja la bilan a ibga solinadi. Jumladan, Oʻzbekis on Respublikasi
Vazi la mahkamasining 05.01.2018-yildagi 10-son qa o i bilan asdiqlangan “Da la mak abgacha aʼlim
izimi xodimla i mehna iga haq oʻlash a ula ni moddiy agʻba lan i ish a ibi oʻgʻ isida” gi nizom. Oʻzbekis on
Respublikasi mak abgacha aʼlim azi ining 2018-yil 13-dekab dagi 3-mh-son buy ugʻi bilan asdiqlangan
“Da la mak abgacha aʼlim ashkilo la ida qoʻshimcha pullik aʼlim- a biya xizma la i koʻ sa ish aoliya ini ashkil
e ish a ibi oʻgʻ isida” gi nizom a boshqa meʼyo iy-huquqiy xujja la .
Soʻnggi yilla dagi qonunchilik ashabbusla i da la mak abgacha aʼlim ashkilo la ining (MTT) moliya iy
mus aqilligini oshi ishga xizma qilu chi, byudje dan ashqa i mablagʻla ni jalb e ish a ula dan sama ali
oydalanish uchun yangi imkoniya la ya a moqda. Bu ja ayonda MTT ahba iya i uchun bi qa o muhim
moliya iy “das akla ” a im iyozla aqdim e ilmoqda.
Xususan, Oʻzbekis on Respublikasi P eziden ining 19.03.2025-yildagi PF-51-son Fa moni bu bo ada
yaqqol misol boʻla oladi. Unga koʻ a, aʼlim muassasasi mulkini ija aga be ishdan ushadigan mablagʻla ning
75 oizi be osi a balans saqlo chining, yaʼni MTTning oʻzining ix iyo ida qolishi belgilandi. Bu, oʻz na ba ida,
moliya iy sa odxon di ek o ga ashkilo ning boʻsh u gan ( oydalanilmayo gan) bino a xonala ini (masalan,
oshxona, spo zal) qonuniy asosda ija aga be ish o qali muassasa uchun ba qa o qoʻshimcha da omad
manbaini shakllan i ish imkoniya ini be adi.
Bundan ashqa i, P eziden ning 29.12.2023-yildagi PQ-422-son qa o i bilan 2030-yil 1-yan a ga qada
MTTla ning byudje dan ashqa i mablagʻla i hisobidan amalga oshi iladigan ish haqi a unga englash i ilgan
oʻlo la ga nisba an ij imoiy soliq s a kasi 1 oiz miqdo ida belgilandi. Bu im iyoz, ayniqsa, qoʻshimcha pullik
xizma la koʻ sa ish a xodimla ni moddiy agʻba lan i ishda sezila li moliya iy yu uq hisoblanadi.
Shunday ekan, zamona iy MTT di ek o idan na aqa pedagogik ja ayonni, balki aynan mana shunday
huquqiy-moliya iy “das akla ” a soliq im iyozla ining mohiya ini chuqu anglash hamda ula dan muassasaning
moddiy- exnik bazasini mus ahkamlash a xodimla ni agʻba lan i ish yoʻlida unumli oydalana olish alab e iladi.
Yuqo ida kel i ilgan ahlilliy ik la idan kelib chiqqan holda, ik imizcha mak abgacha aʼlim ashkilo i
di ek o ning moliya iy sa odxonligi — bu u mak abgacha aʼlim ashkilo ining moliya iy ja ayonla ini (byudje
uzish, xa aja la ni ejalash i ish, hisobo yu i ish, sa la ni ahlil qilish, im iyozla dan oʻgʻ i oydalanish,
mablagʻla ni jamlash) oʻgʻ i ashkil e ish qobiliya idi . Yaʼni, moliya iy maʼlumo la ni ahlil qilish, qa o qabul
qilishda aqamla ga asoslanish, da la a noda la mablagʻla dan oydalanishda sha o likni aʼminlash,
xodimla a o a-onala oldida hisobdo likni aʼminlash qobiliya idi .
Shu oʻ inda sa ol ugʻiladi. Moliya iy sa odxon di ek o ashkilo ga qanday oyda be adi?
1. Byudje mablagʻla idan sama ali oydalanish. Moliya iy sa odli di ek o xa aja la ni aniq ejalash i adi,
us u o yoʻnalishla ni belgilaydi a o iqcha sa la ni qisqa i adi. Bu o qali mablagʻla aʼlim si a iga yoʻnal i iladi.
2. Byudje dan ashqa i da omad manbala ini ya a ish. Sa odli di ek o oʻlo li xizma la , loyihala a
homiylik asosida qoʻshimcha mablagʻla jalb qilishi mumkin. Bu ashkilo ning moliya iy mus aqilligini oshi adi.
3. Hisobdo lik a sha o likni aʼminlaydi. Moliya iy ja ayonla ni aniq hujja lash i ish o qali di ek o da la
o ganla i, o a-onala a jamoa chilik oldida ishonchni mus ahkamlaydi.
4. Xa ola a ko upsiya xa ini kamay i adi. Moliya iy bilimli ahba qonun alabla iga mu o iq ha aka
qiladi, hisobo la da xa ola yoki noqonuniy sa la boʻlish eh imoli kamayadi.
5. Pedagog a xodimla uchun ba qa o muhi ya a adi. Moliya iy ba qa o lik o qali xodimla ning ish haqi
oʻz aq ida oʻlanadi, moddiy agʻba lan i ish izimi jo iy e iladi a bu jamoa mo i a siyasini oshi adi.
6. Tashkilo ning nu uzi a sama ado ligini oshi adi. Pul mablagʻla ini oqilona boshqa ish na ijasida
muassasa in a uzilmasi yaxshilanadi, aʼlim si a ini oshi ishga koʻp oq sa lanadi a bu na ijada ashkilo ning
nu uzi o ib bo adi.
Moliya iy sa oxonlik da ajasini a kibiy komponen la i: moliya iy bilim, malaka a koʻnikma. Moliya iy bilim:
baza iy moliya iy ushunchala , sodda shakldagi moliya iy a i me ika, oddiy a mu akkab oizla ni hisoblay
olish;
Moliya iy malaka: moliya iy sha nomala mazmunini ushunish, za u moliya iy xizma la ni mus aqil izlay
olish, moliya iy ejala boʻyicha mus aqil hisob-ki ob qila olish;
2 Oʻzbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasining Mak abgacha aʼlim ashkilo la i aoliya ini yanada akomillash i ish cho a- adbi la i
oʻgʻ isida 2019-yil 13-maydagi 391-son Qa o i
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
1218
2025-yil, noyab . № 11-son.
Moliya iy koʻnikma: ashkilo byudje i uzish a ejalash i ish, pul mablagʻla ini in es i siyalash boʻyicha
qa o qabul qila olish, moliya iy esu sla dan oqilona oydalanishni oʻz ichiga oladi.
Ushbu bilim, malaka a koʻnikmala majmuasi zamona iy ahba aoliya ining aj almas qismi hisoblanadi.
Ayniqsa, aʼlim izimida moliya iy esu sla ni oqilona boshqa ish be osi a aʼlim si a iga aʼsi koʻ sa adi. Shu
nuq ayi naza dan, mak abgacha aʼlim ashkilo i di ek o la ining moliya iy sa odxonligini izimli i ojlan i ish
bugungi kunning dolza b azi asidi . Bu bo adagi ilgʻo xalqa o aj ibala ni oʻ ganish uchun i ojlangan da la la
amaliyo iga naza ashlash maqsadga mu o iqdi .
Ushbu ahliliy hisobo da Singapu a Finlyandiya mak abgacha aʼlim izimla idagi di ek o la ning moliya iy
sa odxonligini i ojlan i ish izimla i qiyosiy ahlil qilingan. Ha bi mamlaka dagi ahba la ayyo lo das u la i,
moliya iy kompe ensiyala , aʼlim uslubla i a ins i u sional qoʻllab-qu a lash izimla i solish i ib oʻ ganilgan.
Tashkilo a izim Singapu Finlyandiya
Boshqa u o gani
Ea ly Childhood De elopmen Agency
(ECDA) — mak abgacha aʼlimni
li senziyalaydi a ba cha ahba la ning
malakasini belgilaydi.
Muni sipal hokimiya la a Milliy aʼlim
agen ligi (Finnish Na ional Agency
o Educa ion) — aʼlim siyosa ini
belgilaydi.
Di ek o ayyo lo izimi
Ad anced Diploma in Ea ly Childhood
Cen e Leade ship (ADECL) — ECDA
omonidan asdiqlangan. 180 soa lik, 3
yillik das u .
Pedagogika magis das u la i asosan
aʼlim a ahba likka qa a ilgan. Alohida
moliya iy ayyo lo yoʻq.
Moliya iy sa odxonlik yoʻnalishi
Das u da “Cen e Ope a ions and
Financial Managemen ” moduli ma jud
— byudje uzish, xa aja ejasi, esu sla
aqsimo i, hisobo ayyo lashni qam ab
oladi.
Moliya iy boshqa u sohasi
cheklangan. Asosiy eʼ ibo pedagogik
a jamoa ahba ligiga qa a ilgan.
Di ek o malaka alabla i
ECDA li senziyasi uchun moliya iy bilimla
a ma kazning ope a sion boshqa u ida
ish i ok qilish sha i qoʻyiladi.
Di ek o la pedagogik ahba si a ida
anlanadi, moliya iy bilim alab si a ida
belgilanmagan.
Taʼlim usuli
Naza iya + amaliy keysla + ope a sion
menejmen + amaliy moliya mashgʻulo la i
(byudje ejalash i ish, hisobo ahlili).
Pedagogik ye akchilik, jamoa
hamko ligi, inklyuzi aʼlim, axloqiy
ahba lik us u o .
Moliya iy boshqa u ning
ins i u sional qoʻllab-qu a i
ECDA a moliya azi ligi o qali ma kazla
uchun hisobo pla o masi, g an la a
subsidiyala nazo a i ma jud.
Muni sipal byudje o qali ma kazla
mablagʻ bilan aʼminlanadi; di ek o la
moliya iy ja ayonga kam a alashadi.
Na ija a sama ado lik baholash
Ha yili ma kaz moliya iy a aʼlimiy
sama ado lik hisobo ini ECDAga
opshi adi.
Taʼlim si a i pedagogik koʻ sa kichla
asosida baholanadi; moliya iy
sama ado lik mezonla i kam
qoʻllaniladi.
Tayyo lo na ijasi
Di ek o – aʼlim si a i, kad la a moliya iy
ba qa o lik uchun ja obga “bosh
meneje ”.
Di ek o – asosan pedagogik ahba ,
moliya iy qa o la da mahalliy
hokimiya ga bogʻliq.
Oʻ ga ishda asosiy maqsad Di ek o ni “s a egik a moliya iy ahba ”
si a ida ayyo lash.
Di ek o ni “pedagogik ye akchi” si a ida
shakllan i ish.
Oʻzbekis on uchun olinadigan
xulosa
Singapu modeli — amaliy moliya iy
kompe ensiyala ni di ek o la ayyo lo
izimiga ki i ish ke ak.
Finlyandiya modeli — insonpa a ,
pedagogik a jamoa iy ahba lik
madaniya ini saqlab qolish muhim.
Tahlil na ijala iga koʻ a, moliya iy sa odxonligi yuqo i boʻlgan di ek o la ashkilo mablagʻla idan sama ali
oydalanish, hisobo yu i ish a sha o likni aʼminlashda yuqo i koʻ sa kichla ga ega. Moliya iy bilim da ajasi
yuqo i boʻlgan di ek o la ashkilo ning da omad manbala ini di e si ika siya qilish imkoniya iga ega boʻlgan.
Singapu a Finlyandiya aj ibala i shuni koʻ sa adiki, moliya iy sa odxonlikni izimli i ojlan i ish ahba ning
s a egik ik lashini kuchay i adi.
Yuqo ida olimla ning naza iy qa ashla i a amaliyo dagi hola ni ahlil qilgan holda, qoʻyidagi a siyala
be ildi:
1. Mak abgacha aʼlim ashkilo i di ek o i a di ek o likka nomzodla uchun ashkil e ilgan “Meneje lik”
oʻqu ku sining “Moliya iy menejenmen ” moduli ma zula iga “Moliya iy sa odxon di ek o ” ma zusini ki i ish
a siya e iladi.
2. Ha bi di ek o uchun moliya iy kompe ensiya p o ili ishlab chiqilishi lozim.
IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY
YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz 1219
2025-yil, noyab . № 11-son.
3. Moliya iy boshqa u boʻyicha meneje lik oʻqu ku si mashgʻulo la ida amaliy keys- ahlilla jo iy e ilishi
a siya e iladi.
4. Axbo o exnologiyala iga asoslangan elek on hisobo izimla ini jo iy e ish moliya iy sha o likni
aʼminlaydi.
5. Mak abgacha aʼlim ashkilo i di ek o la iga onlayn yoki o layn 36 soa ga moʻljallangan “Moliya iy
sa odxonlik” qisqa muddadli oʻqu ku sla ini ashkil e ish maqsadga mu o iq.
XULOSA VA TAKLIFLAR
Tadqiqo na ijala i shuni koʻ sa adiki, Oʻzbekis on mak abgacha aʼlim izimidagi soʻnggi ins i u sional
oʻzga ishla MTT di ek o ining olini ubdan oʻzga i moqda. Taqdim e ilgan yangi “moliya iy das akla ” moliya iy
sa odxonlikni ix iyo iy bilimdan izimli za u a ga aylan i ib, ahba maqomini anʼana iy “pedagog”dan “pedagog-
meneje ” maqomiga ans o ma siya qilmoqda. Bu sha oi da, MTT di ek o i uchun alab e iladigan moliya iy
sa odxonlik konsepsiyasi shaxsiy moliyani boshqa ishdan a qli a ishda, “public inancial managemen ” (da la
moliyasini boshqa ish) amoyilla iga, yaʼni Oʻzbekis on Respublikasi Byudje kodeksida belgilangan qonuniylik,
hisobdo lik a sha o likka asoslanishi lozim.
Singapu (“meneje -di ek o ”) a Finlyandiya (“pedagog-ye akchi”) modella ining qiyosiy ahlili
Oʻzbekis on uchun aniq s a egik yoʻnalishni belgilash mumkin. Faqa moliya iy boshqa u ga (Singapu ) yoki
aqa pedagogik ye akchilikka (Finlyandiya) u gʻu be ish sama ali yechim emas. Eng maqbul yoʻl – bu ikki
modelning in eg a siyasidi . Yaʼni, izim Singapu modelidan moliya iy boshqa u , byudje lash i ish a amaliy
keysla ga asoslangan qa ʼiy ayyo lo ni jo iy e ishi a ayni pay da Finlyandiya modelining kuchli omonla i
– insonpa a lik, jamoa iy hamko lik a kuchli pedagogik ye akchilik madaniya ini saqlab qolishi hamda
i ojlan i ishi lozim. Singapu ning sama ali moliya iy boshqa u mexanizmla i a Finlyandiyaning ochiq
pedagogik ye akchilik amaliyo la ini bi lash i ish o qali MTT di ek o la ining s a egik, moliya iy a pedagogik
ahba lik salohiya ini keng qam o da i ojlan i ish imkoniya i ya a iladi. Bunday in eg a siyalashgan yondashu
Oʻzbekis on mak abgacha aʼlim izimini xalqa o aj ibala ga mu o iq akomillash i ish a aʼlim si a ini oshi ishga
xizma qiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Oʻzbekis on Respublikasining 16.12.2019-yildagi OʻRQ-595-son «Mak abgacha aʼlim a a biya oʻgʻ isida»gi Qonuni.
h ps://sha e.google/KUVl5MRP3ky2Qnp4D
2. Oʻzbekis on Respublikasi P eziden ining 19.03.2025-yildagi PF-51-son “Mak abgacha a mak ab aʼlimi sohasida
boshqa u izimi sama ado ligini oshi ishning qoʻshimcha cho a- adbi la i oʻgʻ isida”gi Fa moni. h ps://sha e.google/
ZALLgnNaEO2DyGkLq
3. Oʻzbekis on Respublikasi P eziden ining 29.12.2023-yildagi PQ-422-son “Oʻzbekis on Respublikasining “2024-yil
uchun Oʻzbekis on Respublikasining Da la byudje i oʻgʻ isida”gi Qonuni ij osini aʼminlash cho a- adbi la i oʻgʻ isida”gi
qa o i. h ps://sha e.google/J8P5QhoI0uSEA53se
4. Oʻzbekis on Respublikasi Vazi la mahkamasining 05.01.2018-yildagi 10-son qa o i bilan asdiqlangan “Da la
mak abgacha aʼlim izimi xodimla i mehna iga haq oʻlash a ula ni moddiy agʻba lan i ish a ibi oʻgʻ isida” gi nizom.
5. Oʻzbekis on Respublikasi Vazi la Mahkamasining 21.12.2005-yildagi 275-son “Xalq aʼlimi xodimla i mehna iga haq
oʻlashning akomillash i ilgan izimini asdiqlash oʻgʻ isida”gi qa o i.
6. Oʻzbekis on Respublikasi mak abgacha aʼlim azi ining 2018-yil 13-dekab dagi 3-mh-son buy ugʻi bilan asdiqlangan
“Da la mak abgacha aʼlim ashkilo la ida qoʻshimcha pullik aʼlim- a biya xizma la i koʻ sa ish aoliya ini ashkil e ish
a ibi oʻgʻ isida”gi nizom.
7. Mülle S. & Webe M. (2010). Financial Li e acy and Mu ual Fund In es men s: Who Buys Ac i ely Managed
Funds? Schmalenbach Business Re iew 62 (2). – P. 126 153;
8. Lee N. // Financial li e acy and inancial li e acy educa ion: Wha migh be he componen s o an e ec i e
inancial li e acy cu iculum? // Ins i u e o Educa ion Uni e si y o London. 2010 P.3;
9. OECD., 2013. – S. 5.
10. OECD/INFE In e na ional su ey o adul inancial li e acy © OECD., 2020. – P. 21.
11. S axo ich L.V. Neobxodimos po ыsheniya inanso oy g amo nos i molodeji kak ajneyshiy p io i e
gosuda s ennoy poli iki. h p://ecsocman.hse. u/ ex /33372918/.
Manzilimiz: Toshken shaha , Mi zo Ulug‘bek umani
Kumushkon koʻchasi, 26-uy.
Ju nal say i: h ps://yashil-iq isodiyo - a aqqiyo .uz
2025. № 11
Ingliz ili muha i i: Fe uz Hakimo
Musahhih: Zoki ALIBEKOV
Sahi alo chi a dizayne : Olo iddin Sobi o‘g‘li
© Ma e ialla koʻchi ib bosilganda ““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali manba si a ida
koʻ sa ilishi sha . Ju nalda bosilgan ma e ial a eklamala dagi dalilla ning aniqligiga mualli la
ma’sul. Tah i iya ik i ha aq ham mualli la ik iga mos kelamasligi mumkin. Tah i iya ga
yubo ilgan ma e ialla qay a ilmaydi.
Ju nalga is algan pay quyidagi ek izi la o qali obuna boʻlishingiz mumkin. Obuna boʻlgach,
@iq isodiyo _77 eleg am sahi amizga oʻlo haqidagi ma’lumo ni sk insho yoki o o shaklida
joʻna ishingizni soʻ aymiz. Shu asosda ha oygi ju nal yangi sonini manzilingizga joʻna amiz.
Mazku ju nalda maqolala chop e ish uchun quyidagi ha olala ga
maqola, eklama, hikoya a boshqa ijodiy ma e ialla yubo ishingiz mumkin.
Ma e ialla a eklamala pullik asosda chop e iladi.
El.Poch a: [email p o ec ed]
Bo : @iq isodiyo _77
Tel.: 93 718 40 07
““Yashil” iq isodiyo a a aqqiyo ” ju nali 03.11.2022-yildan
Oʻzbekis on Respublikasi P eziden i Admins a siyasi huzu idagi
Axbo o a omma iy kommunika siyala agen ligi omonidan
№566955 eyes aqami a ibi boʻyicha oʻyxa dan oʻ kazilgan.
Li senziya aqami: №046523. PNFL: 30407832680027
