scieee Science in your language
[en] (orig)

SÓZ JASALÍWDÍŃ KONVЕRSIYA USÍLÍ TARIYХÍNAN

Author: Najimov P.A.
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17703232
Source: https://zenodo.org/records/17703232/files/10-16.pdf
10
SÓZ JASALÍWDÍŃ KONVЕRSIYA USÍLÍ TARIYХÍNAN
Najimo P.A.
ilologiya ilimlе i dok o ı, p o esso
OzR IA Qa aqalpaqs an bólimi Qa aqalpaq gumani a ilimlе ilimiy izе lеw ins i u ı
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17703232
Anno aciya: Maqalada ú kiy il bilimindе kon е siya mashqalasınıń a ıslılıǵı a ap ó ilip, bul
qubılıs haqqındaǵı há qıyli ilimiy kózqa asla alqılanadi. Bul ilimiy maqala sóz jasalıwdıń kon е siya
usılı a iyхın qa aqalpaq hám ú kiy illе i ma е ialla i iyka ında izе lеwgе baǵıshlanǵan. Maqalada
kon е siyanı sóz jasaw usılı dеp еsaplay uǵın hám onı sózlе dеgi unkcional qubılıs dеp bilе uǵın
alımla dıń piki lе i salıs ı ıladı. A o kon е siyanıń ú kiy illе indе kеń a qalıwına qa amas an, oǵan
jе е li dıqqa qa a ılmay kiya ı ǵanlıǵın ay adı. Tyu kolog alımla diń kon е siyanı sóz jasaw usılı
qa a ına ki giziwinе iyka bolǵan ó bеlgi kó sе ilеdi.
Tayanısh sózlе : kon е siya, sóz jasalıw, sóz jasalıw usıli, g amma ikalıq sink е izm, omonimiya,
a iksaciya, qospa sózlе .
Аннотация: Данная научная статья посвящена комплексному изучению истории и
особенностей способа словообразования конверсии на материале каракалпакского и тюркских
языков. В работе подчеркивается дискуссионность проблемы конверсии в тюркском
языкознании и анализируются основные научные точки зрения на это явление. Проводится
сравнительный анализ позиций учёных, которые рассматривают конверсию как полноценный
способ словообразования, и тех, кто считает её преимущественно функциональным явлением в
слове. Автор акцентирует внимание на том, что, несмотря на широкое распространение
явления конверсии в тюркских языках, она остается недостаточно изученной. Отмечается,
что тюркологи выделяют четыре основных признака, позволивших отнести конверсию к
способу словообразования.
Ключевые слова: Конверсия, словообразование, способ словообразования, грамматический
синкретизм, омонимия, аффиксация, сложные слова.
Abs ac : This scien i ic a icle is dedica ed o a comp ehensi e s udy o he his o y and
cha ac e is ics o con e sion as a wo d o ma ion me hod, based on ma e ials om he Ka akalpak and
Tu kic languages. The wo k highligh s he con o e sial na u e o con e sion in Tu kic linguis ics and
analyzes he main scien i ic pe spec i es on his phenomenon. A compa a i e analysis is conduc ed
be ween he posi ions o schola s who conside con e sion a ull- ledged wo d o ma ion me hod and
hose who iew i p ima ily as a unc ional phenomenon wi hin wo ds. The au ho emphasizes ha ,
despi e he widesp ead occu ence o con e sion in Tu kic languages, i emains insu icien ly s udied.
I is no ed ha Tu kologis s ha e iden i ied ou main ea u es ha ha e allowed hem o classi y
con e sion as a wo d o ma ion me hod.
Keywo ds: Con e sion, wo d o ma ion, wo d o ma ion me hod, g amma ical sync e ism,
homonymy, a ixa ion, compound wo ds.
11
Há bi ildе a iksaciya hám sóz qosılıw usılı a qalı jasalǵan sózlе júdá kóplеp
ushı asadı. Sonliq an da il bilimindе usı еki usıl jónindе maǵlıwma bi qansha kóbi еk
abıladı.
Qa aqalpaq ilindе bul еki usıl jónindе sabaqlıq hám akadеmiyalıq g amma ikala da,
N.A.Baskako ıń miynе lе indе [Baskako N. A. 1952] sóz е ilgеn bolsa, qospa sózlе
másеlеsi A.Najimo [Najimo A. 1979], A.Bеkbе gеno la dıń [Bеkbе gеno A.
197:126] a nawlı izе lеw obъеk lе i boldı.
Til bilimindе sóz jasawdıń kon е siya usılı haqqında bi qansha miynе lе diń ba
bolıwina qa amas an, bul qubılısqa jе е li dá еjеdе dıqqa qa a ılmay kiya ı , еlеgе
shеkеm ilshi alımla a asında alaslı piki lе kóplеp ushi asadı.
Tú kiy illе indе kon е siya usılı mеnеn sózlе diń jasalıwi há qıylı úsinilеdi.
Gеypa a alımla bunı ú kiy illе i awajlanıwınıń júdá е е dáwi lе inе án qubılıs dеp
еsaplaydı. Ola dıń piki inshе, kon е siya sóz jasaw usılı dеp sanalǵan mеnеn, bul usıl
já dеmindе jasalıp a ı ǵan omonim sózlе diń sanı ba ǵan sayın azayıp ba maq a
[Kayda o A.T. 1980: 85-93; Sе o yan Е.V. 1962:.643].
N.A.Baskako óziniń sońǵı izе lеwlе indе a lıq, kеlbе lik hám áwish sóz
shaqapla ı mánilе i boyınsha bi -bi inеn ajı almaǵan, há е, ola bi sóz shaqabınıń ú lе i
dеp еsaplaydı: «a lıq, kеlbе lik hám áwishlе , iyka ınan alǵanda, unkcionallıq bеlgisi
boyınsha bi sóz shaqabınıń modi ikaciyasın bildi еdi» [Baskako N.A. 1976:107].
N.K.Dmi iе , A.N.Konono hám .b. alımla kon е siya usılı mеnеn sóz
jasalmaydı, ola sózlе dеgi unkcional qubılıs dеp еsaplaydı [Dmi iе N.K. 1948: 81].
A.N.Konono kеyingi izе lеwlе inıń bi indе ú kiy illе indе kon е siya usılınıń
sóz jasawshılıq qásiyе iniń ba еkеnligin as iyiqlaydı: «E.S. Sе o yanniń anıq dálillеp
kó sе kеn «е еdеgi еyil-a awısh úbi - iyka la dıń g amma ikalıq sink е izmi
haqqindaǵı boljawına» qa amas an, mеn ushın, еyil-a awısh omonimiyanı kon е siya
ná iyjеsi dеp еsaplaw isеnimli еk, sеbеbi kеlip shıǵıwı boyınsha há ú li iyka la dıń,
bi dеy sеs o masına iyе еkеnligi kon е siyanı ańla adi…» [Konono A.N. 1980:82].
Tú kiy illе indе ba lıq kеlbе liklе еyildi anıqlap kеlе bе mеy uǵın jaǵdayla dı da
еsapqa alıw kе еk. Másеlеn, ash, aqsaq, uzın, biyik, qalıń, aq, qońı , búgingi, qısqı, gózzal
hám .b. kеlbе liklе kó sе ilgеn poziciyada qollanılmaydı. Bunday poziciyada sanawlı
kеlbе liklе ǵana ushı asadi: aqıllı, bay, ja lı,jaqsı, jaman, ullı, .b.
Qa aqalpaq ilindе (basqa ú kiy illе indе dе) o malıq ózgе issiz ba lıq sózlе bi
sóz shaqabınan еkinshi sóz shaqabına ó е bе mеydi, sanawlı kеlbе liklе áwish yamasa
a lıqqa, a lıq iń ayı ımla ı kеlbе likkе, еyildiń ayı ımla ı a lıq yamasa kеlbе likkе ó iwi
múmkin. Alımla dıń kó sе iwinshе, bul usıl mеnеn sózlе diń jasalıwı sóz shaqapla ınıń
12
mo ologiyalıq kó sе kishlе i joq bolǵan inqliz ilindе júdá kóplеp ushı asadı [Mеshko
O.D. 1976:120].
Kon е siya usılı mеnеn jańa lеksikalıq bi liklе diń jasaliwi haqqında bi inshilе dеn
bolıp V.V.Vinog ado ХХ ási diń 30-jılla ında-aq piki ay qan еdi [Vinog ado V.V.
1938:105]. Kеyini еk ol ómеndеgishе juwmaq shiǵa adı: «Sózdiń bi ka еgo iyadan
basqasına ó iwi sociallıq á еp еn as ıyiqlanǵan bolsa, ulıwma paydalanıwda dás ú gе
еndi ilgеn hám sin aksislik jaq an nızamlas ı ılsa, еki ú li omonim-sózlе payda boladı»
[Vinog ado V.V. 1940:11].
Bul másеlе boyınsha gе man illе indе K.A.Lе ko skayanıń, Yu.A.Jluk еnkonıń,
P.A.Sobolе anıń, O.D.Mеshko ıń, P.M. Ka ashuk ıń, oman illе indе
N.G.Ko lе yanudıń, G.G.Sokolo anıń miynе lе indе kon е siya sóz jasawdıń ay ıqsha
bi usılı sıpa ında sóz е ilеdi. Ola dıń piki inshе, úbi hám dó еndi úbi óza a ishki sóz
jasaw qa nasıqla ı a qalı baylanisadı.
Kon е siya qubılısınıń ú kiy illе indе kеń a qaliwina qa amas an, bul másеlеgе
jaqın waqı la ǵa shеkеm jе е li dıqqa awda ılmay kеldi. Kópshilik yu kolog alımla bul
másеlе jónindе kóbinеsе sink е izm qubılısın yamasa еyil-a lıq omonim sózlе di
izе lеw, sóz shaqapla ınıń shеga asın ajı a ıw mashqalala ı mеnеn baylanıslı sóz е еdi.
Sózlе diń bi sóz shaqabınan еkinshi sóz shaqabına ó iwi haqqında bi qansha
ilimpazla á еpinеn piki lе bildi ildi. A ap ay qanda, T.M.Ga ipo , A.Ǵ.Ǵulamo ,
A.N.Konono , E.V.Sе o yan, B.O uzbaе a hám G.Sad akaso la ú kiy illе indе bul
usıl mеnеn sózlе diń jasalıwın óz miynе lе indе kó sе еdi.
Kon е siya – bul sóz jasawdiń bi usılı, a ap ay qanda, dáslеpki sóz shaqabına
iyisliliginiń ózgе iwi a qali, yaǵnıy sózdiń bi sóz shaqabınan еkinshi sóz shaqabına ó iw
jolı mеnеn jańa sózdiń jasalıwı [Ma ее a T.V. 2010: 154].
Sózlе diń bi sóz shaqabınan еkinshi sóz shaqabına ó iwi – dúnya illе iniń
hámmеsinе dе án qubılıs. Bi illе dе kon е siya jańa lеksikalıq bi lik jasawda u aqlı
hám ónimli qollanılsa, еkinshi bi illе dе ola dıń u aqlılıǵı hám ónimliligi sеzilmеydi.
Tú kiy il bilimindе kon е siya másеlеsi a ıslı mashqalala dıń bi i bolıp
еsaplanadı. Tyu kologla «kon е siya» úsiniginе há qıylı máni bе еdi. Ayı ım
yu kologla kon е siyanı sóz jasawdıń bi usılı dеp еsaplaydı, ayı ımla ı onı sóz jasaw
usılı sıpa ında qa amaydı. N. K. Dmi iе kon е siyanı sóz mánisiniń bi sóz shaqabınan
еkinshi sóz shaqabına ó iwi a qalı bi nеshе unkciyada qollanılıw uqıbına iyе jańa
sózlе diń payda bolıwın u aqlı еmеs qubılıs sıpa ında anıqlaydı. Onıń piki inshе,:
«Mo ologiya kózqa asınan bashqu ilindе (basqa ú kiy illе indеgi siyaqlı) a lıq hám
kеlbе lik a asında bеkkеm shеga a o na ıw múmkin еmеs. A lıq hám kеlbе liklе diń
sin aksislik хizmе lе i kóbinеsе sáykеs kеliwi sеbеpli onı sin aksis s е asında da o na ıw
13
múmkin еmеs. A lıq ıń kеlbе likkе ó iwi hám kеlbе lik iń a lıqqa ó iwiniń ózi illе ushin
án qubılıs bolsa da, bul ó iw p ocеsslе i ú kiy illе indе ay ıqsha ańsa iskе ası ıladı. Bul
jе dе a lıq hám kеlbе lik a asındaǵı o mal shеga alaw oǵada ázzi» [Dmi iе N.K.
1948:276]. Bunday kеlbе lik-a lıq, a lıq-kеlbе lik siyaqlı sózlе bazıda bi sóz shaqabınıń
unkciyasında, bazıda еkinshi bi sóz shaqabınıń unkciyasında qollanıwshı sózlе
e imologiyalıq analiz ná iyjеsindе anıqlanıp, ola dıń bi еwinе ǵana iyisli bolıp kеlеdi.
A.A.Yuldashе óziniń «Конверсия в тюркских языках и её отношение в
словарях» a lı maqalasında bul másеlеni е еń analizlеwgе há еkе е еdi [Yuldashе
A.A.1970:70-81]. Ol kon е siya másеlеsiniń házi gе shеkеm shеshilmеy kiya ı ǵanlıǵına
bu ınnan ba koncеpciyala dıń jе е li iyka lanılmaǵanlıǵı hám qa ama-qa sı piki lе diń
ba еkеnligi, analizlеnе uǵın il ma е ialla ın ańlawda saylap alıwshılıq (a o diń
kózqa asın as ıyiqlawshı ak la saylap alınadı) hám .b. sеbеplе di kó sе еdi.
Sońǵı dáwi lе dе yu kolog alımla dıń da bul másеlеgе qızıǵıwshılıǵı a a basladı,
kon е siya qubılısı ná iyjеsindе gеypa a omonim sózlе diń payda bola uǵınlıǵı
moyınlandı. A.Ǵ.Ǵulamo bul usıldıń ózbеk ilindе ónimli sóz jasaw usılla ınıń bi i
еkеnligin as ıyıqlaydı [Gulyamo A.G. 1954:3-9].
Tyu kologla kon е siyanı ómеndеgi bеlgilе i boyınsha sóz jasaw usılı qa a ına
ja qa adı [Yuldashе A. A. 1970: 76-78]:
1) ayı ım izе lеwshilе diń a ap kó sе kеnindеy, kon е siya joǵalıp ba a ı ǵan joq,
kе isinshе, sóz jasaw a awina jańa dó еndi sózlе di payda е iw a qalı awajlanıp o ı adı;
2) sóz jasaw usılla ınıń basqa ú lе i mеnеn jasalǵan dó еndi sózlе diń qu amı
sıyaqli há qıylı illе dеgi kon е siyalanǵan sózlе diń qu amı da há ú li hám еlе dе
ajı alıp ba adı;
3) sóz jasawdiń qálеgеn basqa usılla ındaǵıday, kon е siyada da dó е iwshi iyka
хizmе in bеlgili bi opa daǵı sózlе a qa adı, sonlıq an qálеgеn ú kiy illе indеgi bi dе
bi sóz shaqabı kеń hám olıq kon е siyalanbaydı;
4) bеlgili bi sеman ikalıq opa daǵı sózlе diń kon е siyalıq modеllе i ba .
Kon е siya usılınıń sóz jasawshılıq qásiyе in B.A.Sе еb еnniko olıq moyınlaydı:
«Bi sózdiń há ú li sóz shaqapla ı olindе kеliwi hám há ú li sóz shaqapla ınıń
komplеksli bi ikkеn mánisinе iyе bolıw múmkin еkеnligi haqqında há qanday
as ıyıqlaw pú killеy nadu ıs… Еgе yabikъ sózi «худеть-aziw» sózi mánisindе
kó sе ilsе, onda onıń yabikъ «тощий-a iq» kеlbе ligi mеnеn uqsaslıǵı еk sı qı kó inisi.
Haqıyqa ında ózgе sóz shaqabı wazıypasında ildiń basqa bi elеmеn i qa ań óziniń
há еkе s е ası mеnеn há еkе lеnеdi. Nеgizindе qu amalı máni dеgеnniń ózi joq…Tú kiy
illе indеgi a awısh hám еyildiń dáslеpki sink е izmi haqqındaǵı gipo еza bеkkеm
iyka ǵa iyе еmеs» [Sе еb еnniko B.A., Gadjiе a N. 1979:149].
14
Kon е siya qubılısı A.A.Yuldashе á еpinеn bi qansha е еńi еk izе lеnildi. Ol
bashqu ili ma е ialla ı nеgizindе jańa mánili sózlе diń jasalıw p ocеsin olıq sıpa lap
bе еdi. Onıń kó sе iwinshе, sóz shaqapla ınıń almasıw usılı bu ın ildе qollanılmaǵan,
ádе еgi mánisinеn ózgеshеlеnе uǵın po еncial múmkinshiliklе di júzеgе shıǵa ıw ushin
qollanıladı [Yuldashе A. A. 1970: S.72]. Sózdiń bul jańa mánisiniń bólеklеniwin bi
qa a qu alla áminlеydi. Ola dıń ishindеgi bi inshi dá еjеli mánini sózdiń jańa
unkciyası iyеlеydi. Sóz jańa sin aksislik poziciyaǵa iyе bolǵanlıq an, ildеgi há еkе
е iwshi no mala ǵa sáykеs jańa ka еgo iyalıq qásiyе kе dе iyе boladı. Jańa mánigе iyе
bolǵannan kеyin dе dáslеpki unkciyasindaǵıday u aqlı qollanılsa, usı sózgе kеyingi sóz
shaqabınıń unkciyası júklеnеdi hám bеkkеmlеnеdi, sonıń ná iyjеsindе sóz óziniń bu ınǵı
unkciyası hám mánisinеn alıslaydı. Sóz jańa kons uk i baylanısla ǵa iyе boladi hám
óziniń shıǵısınan basqa klass aǵı sózlе opa ına ó еdi. Bul sóz kеyingi sóz shaqabına án
bolǵan sin aksislik poziciyala da qollanila baslaydı. Sonıń mеnеn bi gе, onıń
mo ologiyalıq bеyimlеsiwi dе júz bе еdi. Másеlеn, kеlbе lik еn jasalǵan a lıqla sеplik,
san hám a ım a ikslе in qabıllap, ózgе iskе ushı aydı. Sin aksislik bеyimlеsiwinе
baylanıslı sin aksiskе baǵınıshlı bomaǵan mo ologiyalıq bеyimlеsiwi dе iskе asadi.
Mısalı: saylaw ( еyil) - saylaw (a lıq), oqıw ( еyil) - oqıw (a lıq). Sózdiń g amma ikalıq
bеyimlеsiwi onıń lеksikalıq mánisiniń jańa sha aya a qollanılıwı mеnеn bi waqı a iskе
asadı.
Kon е siya óz ishinе bеlgili bi sеman ikalıq opa daǵı sózlе di qam ıydı hám
qáliplеskеn modеllе iyka ında ámеlgе asadı. Másеlеn, kеlbе liklе za lıq mánidеgi hám
konk е a lıqla ǵa ó еdi. Misalı: al ıin (a lıq) – al ın (kеlbе lik); еmi (a lıq) – еmi
(kеlbе lik); shiyshе (a lıq) – shiyshе (kеlbе lik).
Kon е siya haqqında yu kologla á еpinеn ay ılǵan piki lе di ulıwmalas ı a o ı ıp,
kon е siya – sóz shaqapla ın ózgе iw jolı mеnеn sóz jasawshı a ikslе siz ádеbiy il
no mala ına sáykеs lеksika-g amma ikalıq omonimlе diń jasalıw usılı, dеp juwmaq
shıǵa ıwǵa boladı.
E.V.Sе o yannıń piki inshе, úbi a awısh- еyil qa nasındaǵı omonimlе di
kon е siya usılı mеnеn jasalǵan sózlе dеp еmеs, al ú kiy illе i qu ılısınıń е е
basqıshla ına án bolǵan lеksika-mo ologiyalıq sink е izmniń kó inisi sıpa ında qa aw
kе еk: «Tú kiy illе indеgi úbi a awısh- еyil qa nasındaǵı omonimiya haqqında sóz
е kеndе, onıń sóz jasaw sis еması sıpa ında ú kiy illе iniń uzaq ó mishinе iyisli
еkеnligin a ap kó sе iw o ınlı; onı kon е siya е indе еmеs, al ú kiy illе i qu ılısınıń bi
qansha е е еk еgi basqıshla ına án lеksika-mo ologiyalıq sink е izm sıpa ında qa aw
aqılǵa muwapiq boladı. Sonıń mеnеn bi gе, е еdеgi a awısh- еyil omonimiyası kеyingi
dáwi lе dе ayı ım ú kiy illе indе ( ú kiy dialеk lе indе, еski ózbеk ilindе h. .b.)

15
kon е siyaǵa aylanıwǵa mеyillikkе iyе bolǵan, bi aq kon е siya usılı awajlanbay qalǵan
bolıwı múmkin» [Sе o yan Е. V. 1974:40].
Onıń as ıyıqlawınsha, kon е siya házi gi zaman ú kiy illе i ushın án qubılıs еmеs:
«Maǵlıwma la ǵa qa aǵanda, anglishan ilindе kon е siya XIII ási diń aqı ında payda
bola baslanǵan hám ás е-aqı ın awajlanıp házi gi jaǵdayǵa jе kеn. Anglishan ilindе
kon е siya joq bolıp ba a ı gan еmеs, awajlanıp a ı ǵan qubılıs. Tú kiy illе indе
qa ama-qa sı jaǵday. Túbi a awısh- еyil omonimiyası usılınıń еń kóp awajlanǵan hám
húkimlik е kеn dáwi i oǵada е е zamanǵa uw ı kеlеdi» [Sе o yan Е. V. 1974:39].
Qa aqalpaq ili ma е ialla ı ildеgi omonim sózlе diń osınnan sáykеs kеliwiniń
ná iyjеsi еmеs, al sanali ú dе kon е siya qubılısı ná iyjеsindе payda bolǵan lеksikalıq
bi liklе еkеnligin kó sе еdi. Misali: ba ı , bay, ja lı, gózzal, .b.
Qa aqalpaq ilindе kon е siya usılı mеnеn, iyka ınan, a lıq hám kеlbе lik sóz
shaqabına iyisli sózlе jasaladı, Ola dıń dó е iwshi iyka la ı ildеgi dе lik ba lıq sóz
shaqabinan bola bе iwi múmkin. Tildеgi mánili sóz shaqapla ınıń ishindе еyil hám sanlıq
sóz shaqabına iyisli sózlе kon е siya usılı mеnеn jasalmaydı [Guzее J.M., Shoshaе a
T.Ya. 2004:23].
Tú kiy illе indе sózlе diń bi sóz shaqabınan еkinshi sóz shaqabına ó iwindе
subs an i aciya, adеk i aciya hám ad е bializaciya qubılısla ı ónimli bolıp abıladı
[Ganiе F.A. 2010: 62].
Әдебиятлар:
1. Баскаков Н. А. Каракалпакский язык. Т. 2: Фонетика и морфология, ч. 1: Части речи и
словообразование. - М.: Изд-во АН СССР, 1952.- С. 544
2. Баскаков Н.А. Грамматика карачаево-балкарского языка. Фонетика, морфология,
синтаксис.- Нальчик, 1976.- С. 107
3. Бекбергенов А. Қарақалпақ тилинде сѳзлердиң жасалыўы. Нѳкис, 1979.- Б.126
4. Виноградов В.В. О грамматической омонимии //журн. «Русский язык в школе» 1940,
№1.- С.11
5. Виноградов В.В. Современный русский язык. – М., 1938.- С.105
6. Ганиев Ф.А. Словообразование в татарском языке. Казань, 2010.- С. 626
7. Гузеев Ж.М., Чочаева Т.Я. Словообразование по конверсии в современном карачаево-
балкарском языке.- Нальчик, 2004.
8. Гулямов А.Г. Проблемы исторического словообразования в узбекском языке // Ученые
записи Ташкентского госпединститута им. Низами (Филол.сб), 1954.- С. 3-9
9. Дмитриев Н. К. Грамматика башкирского языка. - М.; Л.: изд. и 1-я тип. Изд-ва АН СССР
в Лгд., 1948.- С. 276
10. Дмитриев Н.К. Грамматика башкирского языка. М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1948.- С. 81;
Кононов А.Н. Грамматика современного узбекского языка. М.-Л: Наука, 1960.- С.146
11. Дмитриев Н.К. Грамматика башкирского языка. М.-Л.: Изд-во АН СССР, 1948.- С. 81
12. Кайдаров А.Т. Некоторые аспекты синкретизма первичных основ в тюркских языках //
Проблемы современной тюркологии: материалы II Всесоюзной тюркологической
конференции. Алма-Ата, «Наука», 1980.- С.85-93
16
13. Кононов А.Н. Грамматика языка тюркских рунических памятников (VII-IXвв.). – Л.,
Наука, 1980.- С.82
14. Матвеева Т.В. Полный словарь лингвистических терминов. Ростов-на-Дону: «Феникс».
– 2010 С. 154
15. Мешков О.Д. Словообразование современного английского языка. – М., 1976.- С. 120
16. Нажимов А. Қарақалпақ тилиндеги жуп ҳәм тәкирар сөзлер. – Нөкис: Қарақалпақстан,
1979.
17. Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков: Общетюркские и
межтюркские основы на гласные. — М.: Наука, 1974.- С.40
18. Севортян Э.В. Аффиксы глаголообразования в азербайджанском языке. М.: Изд-во
Восточной литературы, 1962.- С.643
19. Серебренников Б.А., Гаджиева Н. Сравнительно-историческая грамматика тюркских
языков.- Баку, 1979.- С.149
20. Юлдашев А. А. Конверсия в тюркских языках и ее отражение в словарях//Сов.
тюркология.-1970.-№ 1.- С.70-81
21. Юлдашев А. А. Конверсия в тюркских языках и ее отражение в словарях//Сов.
тюркология.-1970.-№ 1.- С. 76-78
22. Юлдашев А. А. Конверсия в тюркских языках и ее отражение в словарях // Советская.
тюркология. - 1970. -№ 1.- С.72