AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
Pedagogika, psixologiya anla iga ix isoslashgan ilmiy ju nal
ISSN: 3060-4613
Pedagogika anla i
Pedagogika naza iyasi. Pedagogik a’limo la a ixi
Ta’lim a a biya naza iyasi a me odikasi (sohala bo‘yicha)
Maxsus pedagogika
Jismoniy a biya a spo mashg‘ulo la i naza iyasi a me odikasi
Kasb-huna a’limi naza iyasi a me odikasi
Elek on a’lim naza iyasi a me odikasi ( a’lim sohala i a bosqichla i bo‘yicha)
Ta’limda menejmen
Mak abgacha a’lim a a biya naza iyasi a me odikasi
Ij imoiy pedagogika
Ta ix anla i
Psixologiya anla i
Fizika-ma ema ika anla i
Kimyo anla i
Biologiya anla i
Falsa a anla i
Filologiya anla i
Geog a iya anla i
13.00.00
13.00.01
13.00.02
13.00.03
13.00.04
13.00.05
13.00.06
13.00.07
13.00.08
13.00.09
07.00.00
19.00.00
01.00.00
02.00.00
03.00.00
09.00.00
10.00.00
11.00.00
2025
№11
MAKTABGACHA
VA MAKTAB
TA’LIMI VAZIRLIGI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI Elek on nash . 1530 sahi a,
4-noyab , 2025-yil.
Muassis: “Tadbi ko a ishbila mon” MChJ
Hamko la imiz: O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab
a’limi azi ligi, O‘zbekis on milliy pedagogika uni e si e i
BOSH MUHARRIR:
Ka imo a E’zoza Gapi jano na – O‘zbekis on Respublikasi Mak abgacha a mak ab a’limi azi i
BOSH MUHARRIR O‘RINBOSARI:
Ib agimo a Gulsanam Ne’ma o na – Pedagogika anla i dok o i, p o esso
TAHRIRIYAT KENGASHI A’ZOLARI
Ib agimo X.I. – pedagogika anla i dok o i, akademik
Shouma o G‘.B. – psixologiya anla i dok o i, akademik
Qi g‘izboye A.K. – Тa ix anla i dok o i, p o esso
Jamoldino a O.R. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Sha ipo Sh.S. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
She muhammado B.Sh. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Ma’mu o B.B. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Mad aximo a F.R. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Kalono M.B. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Nabiye D.X. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Qo‘ldoshe Q. M. – iq isodiyo anla i dok o i, p o esso
Ik amxano a F.I. – ilologiya anla i dok o i, p o esso
Ismagilo a F.S. – psixologiya anla i dok o i, p o esso (Rossiya)
S oyuxina N.Yu. – psixologiya anla i nomzodi, do sen (Rossiya)
Magauo a A.S. – pedagogika anla i dok o i, p o esso (Qozog‘is on)
Rejep O‘zyu ek – psixologiya anla i dok o i, p o esso (Tu kiya)
Wookyu Cha – Ko eya milliy a’lim uni e si e i ek o i (Ko eya)
Polonniko A.A. – psixologiya anla i nomzodi, do sen (Bela us)
Mizaye a F. O. – Pedagogika anla i dok o i, do sen
Baybaye a M.X. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Muxsiye a A.T. – pedagogika anla i dok o i, p o esso
Aliye B. – alsa a anla i dok o i, p o esso
G‘a u o D. O. – alsa a anla i dok o i (Phd)
Shomu odo R.T. – iq isodiyo anla i nomzodi (PhD), do sen
Mi zaye a F. O. – pedagogika anla i dok o i (DSc), do sen
Jalilo a S.X. – psixologiya anla i nomzodi (PhD), do sen
Ba aye M.M. – psixologiya anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Usmono a D.I. – Sama qand iq isodiyo a se is ins i u e do sen i
Sai naza o I. – alsa a anla i dok o i, p o esso
Nema o Sh.E. – pedagogika anla i nomzodi (PhD)
Tillashayxo a X.A. – psixologiya anla i nomzodi (PhD), do sen
Yuldashe a F.I. – pedagogika anla i bo‘yicha alsa a dok o i (PhD),do sen
Doniyo o S. M. –“Yangi O‘zbekis on” a “P a da Vos oka” gaze ala i ah i iya i DM bosh muha i i, O‘zbekis on
Respublikasida xizma ko‘ sa gan ju nalis , ilologiya anla i nomzodi (PhD)
Yuldashe a D.B. – ilologiya anla i bo‘yicha alsa a (PhD) dok o i, do sen
Tang iye A. T. – Toshken da la iq isodiyo uni e si e i ka ed a p o esso i
Ashu o R. R. – psixologiya anla i bo'yicha alsa a dok o i (PhD), do sen
Panjiye M. A. – Qashqada yo iloya i Mak abgacha a mak ab a’limi boshqa masi boshlig‘ining bi inchi
o‘ inbosa i
Xudaybe gano N. A. – Xo azm Ma'mun akademiyasi Tabiiy anla bo‘limining ka a ilmiy xodimi, biologiya anla i
bo‘yicha alsa a dok o i (PhD)
“Mak abgacha a mak ab a’limi”
ju nali
26.09.2023-yildan
O‘zbekis on Respublikasi P eziden i
Adminis a siyasi huzu idagi Axbo o
a omma iy kommunika siyala
agen ligi omonidan №С-5669363
eyes aqami a ibi bo‘yicha
o‘yxa dan o‘ kazilgan.
Li senziya aqami: №136361
EDITOR-IN-CHIEF:
Ka imo a E’zoza Gapi zhano na – Minis e o Pe school and School Educa ion o he Republic o Uzbekis an
DEPUTY EDITOR-IN-CHIEF:
Ib agimo a Gulsanam Ne’ma o na – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
EDITORIAL BOARD MEMBERS:
Ib agimo X.I. – Doc o o Pedagogical Sciences, Academician
Shouma o G‘. B. – Doc o o Psychological Sciences, Academician
Qi g‘izboye A. K. – Doc o o His o ical Sciences, P o esso
Jamoldino a O.R. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Sha ipo Sh.S. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
She muhammado B.Sh. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Ma’mu o B.B. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Mad aximo a F.R. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Kalono M.B. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Nabiye D.X. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Koldoshe K. M. – Doc o o Economic Sciences, P o esso
Ik amxano a F.I. – Doc o o Philological Sciences, P o esso
Ismagilo a F.S. – Doc o o Psychological Sciences, P o esso (Russia)
S oyuxina N.Yu. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso (Russia)
Magauo a A.S. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso (Kazakhs an)
Rejep O‘zyu ek – Doc o o Psychological Sciences, P o esso (Tu key)
Wookyu Cha – P esiden o he Na ional Uni e si y o Educa ion, Ko ea (Sou h Ko ea)
Polonniko A.A. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso (Bela us)
Mizaye a F. O. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Baybaye a M.X. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Muxsiye a A.T. – Doc o o Pedagogical Sciences, P o esso
Aliye B. – Doc o o philosophy, p o esso
Ga u o D. O. – Doc o o Philosophy (PhD)
Shomu odo R.T. – Candida e o Economic Sciences (PhD), Associa e P o esso
Mi zaye a F. O. – Doc o o Pedagogical Sciences (DSc), Associa e P o esso
Jalilo a S.X. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Ba aye M.M. – Doc o o Philosophy in Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Usmono a D.I. – Associa e P o esso , Sama kand Ins i u e o Economics and Se ice
Sai naza o I. – Doc o o philosophy, p o esso
Nema o Sh.E. – Candida e o Pedagogical Sciences (PhD)
Tillashayxo a X.A. – Candida e o Psychological Sciences (PhD), Associa e P o esso
Yuldashe a F.I. – Doc o o Philosophy in Pedagogical Sciences (PhD), Associa e P o esso
Doniyo o S. M. – Edi o -in-Chie o he Edi o ial Boa d o he newspape s "Yangi Uzbekis on" and "P a da
Vos oka", Hono ed Jou nalis o he Republic o Uzbekis an, Candida e o Philological Sciences (PhD)
Yuldashe a D.B. – Doc o o Philosophy (PhD) in Philological Sciences, Associa e P o esso
Tang iye A.T. – is a p o esso o Tashken S a e Uni e si y o Economics
Ashu o R. R. – Doc o o Philosophy (PhD) in Psychology, Associa e P o esso
Panjiye M. A. – Fi s Depu y Head o he Depa men o P eschool and School Educa ion o he Kashkada ya Region
Khudaibe gano N. A. – Senio Resea che o he Depa men o Na u al Sciences o he Kho ezm Mamun
Academy, Doc o o Philosophy (PhD) in Biological Sciences
“Mak abgacha a mak ab a’limi” ju nali O‘zbekis on Respublikasi Oliy a es a siya
komissiyasining quyidagi qa o la iga asosan pedagogika a psixologiya anla i bo‘yicha
alsa a dok o i (PhD) hamda an dok o i (DSc) ilmiy da ajasiga alabgo la ning disse -
a siyala idagi asosiy ilmiy na ijala ni chop e ish uchun milliy ilmiy nash la o‘yxa iga
ki i ilgan:
Pedagogika anla i bo‘yicha: OAK Kengashi a siyasi (26.08.2024-y.,
№11-05-4381/01) asosida:
• Ekspe kengashi (29.10.2024-y., №10)
• Rayosa qa o i (31.10.2024-y., №363/5)
Psixologiya anla i bo‘yicha: Toshken da la pedagogika uni e si e i mu ojaa iga
asosan OAK a siyasi (24.04.2025-y., №11-05-2566/01):
• Ekspe kengashi (25.05.2025-y., №10)
• Rayosa qa o i (08.05.2025-y., №370/5)
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
4
2025-yil, noyab , 11-son
MUNDARIJA
Oilaning mak abgacha yoshdagi bolala es e ik a biyasidagi o‘ ni ..............................................................24
Abdullaye a Ma’sudaxon Abdubannaye na
Boʻlajak in o ma ika oʻqi u chila ini pedagogik aoliya ga me odik ayyo lash exnologiyala i ......................27
Abdubannoye a Muxlisaxon Iqboljon qizi, Abdullaye Alibek Qodi aliye ich
Oliy a’lim muassasala ida bulu li xizma la dan oydalanish za u iya i .........................................................30
Abdullaye Alibek Qodi aliye ich, Tu daliye a Muslimaxon Jahongi qizi
Raqamli exnologiyala yo damida o epiano chalishni o‘ ga ish me odikasi ..............................................34
Abdu axobo a Nilu a Abdumannon qizi
Mak abda izika anini o‘qi ishda inno a sion yondashu .............................................................................38
Alinaza o a Mah uza
Tasa u dagi “komil inson” konsepsiyasining hozi gi a’lim izimida
shaxsga yo‘nal i ilgan yondashu si a ida alqini ..........................................................................................43
Aqilxono Saidolimxon Abdu ashid o‘g‘li
Tabiiy-ilmiy sa odxonlikni shakllan i ish omilla i a pedagogik sha -sha oi la ............................................48
Cho iye a Gulbaxo Sho emi o na
Robo o exnika anini o‘qi ishda axbo o exnologiyala idan oydalanib mus aqil a’limni ashkil e ish .......... 53
Elmono Si ojiddin Mamadiya o ich
Xalqa o baholash das u la ida boshlang‘ich sin o‘qu chila ining
o‘qish sa odxonligini baholash bo‘yicha jahon aj ibasi ...............................................................................58
E gashe a S. T.
Boshlang‘ich a’limda abiiy anla o qali o‘qu chila ning kogni i salohiya ini i ojlan i ish .........................61
Eshmama o a Dilnoza Jo li qizi
Mak abgacha yoshdagi bolala ning aqliy salohiya ini oshi ishda a biyachi maho a i .................................. 64
Ka imo a Gulzodaxon Ma u jon qizi
Bo‘lajak exnologik a’lim o‘qi u chila ining kasbiy kompe ensiyala ini i ojlan i ishni akomillash i ish .......68
Hojika imo a Gulasal Tadjialiye na
Xo ijiy alabala ga o‘zbek ilini o‘ ga ishda elek on pla o mala ya a ish ....................................................71
Jo‘ aye a Ma luba
Bo‘lajak o‘qi u chila uchun aqamli a’lim muhi ini modellash i ish a uning sama ado lik omilla i .............74
Komilo a Z. X.
O‘qi u chi kasbiy aoliya ida muloqo madaniya i .........................................................................................80
M. Yu. Mahkamo a
Psixologiya anini o‘qi ishda zamona iy pedagogik exnologiyala a
alabala da ahliliy ik lashni shakllan i ish masalala i ..................................................................................86
Madazizo a Dil uza Raxma ullaye na
In eg a ing Lis ening and Speaking Skills in ESP (English o Speci ic Pu poses) Classes ......................... 90
Madina Tila o a
Bolala ni mak abga ayyo lash ja ayonida ney opedagogik yondashu la ...................................................94
N. O. Saido a
Tibbiyo oliy a’lim muassasala ida adiologiya anini o‘qi ishda
aqamli exnologiyala ning me odologik oli..................................................................................................99
Naza o a Gulchex a Shux a djono na
Ijodko lik ushunchasining mohiya i a uning a’limdagi oli .........................................................................103
Ochilo a Dilba Is oilo na
Alaliyani boshqa nu qiy nuqsonla bilan a qli xa ak e is ikasi ......................................................................108
O ipo a Zilola
Ingliz ilini o‘qi ishda sugges opediya me odini jo iy e ishning sama ado ligi ...............................................113
Pula o a Si o a Abdu azzoq qizi
Oliy a‘lim muassasala i meneje la ining kasbiy-boshqa u kompe en ligi ushunchasi a
uning a kibiy qismla i ...................................................................................................................................118
Qa shiboye Sha o Egamnaza o ich
Koo dina sion qobiliya la ni i ojlan i ishning yosh badmin onchila exnik- ak ik ayyo ga ligiga a’si i .......122
Qu bano a Ilmi a Alishe qizi
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
5
2025-yil, noyab , 11-son
Blended Lea ning .........................................................................................................................................125
Qu andiko a Xadicha
Fizika da sla ida zamona iy axbo o exnologiyala idan oydalanish ...........................................................129
Raxmano Valijon Tu daliye ich, O‘ azaliye Alijon Xasan o‘g‘li
“Qu ilish ja ayonla i exnologiyasi” anida loyihalash kompe en ligining a kibiy uzilmasi a
uni aqamli a’limga moslash i ish.................................................................................................................135
Raxmono a Nazoka Uma aliye na
Vi agen exnologiyala asosida alabala mediamen ali e ini i ojlan i ishda
sun’iy in ellek (AI) das u la idan oydalanishning ahliliy modeli ..................................................................140
Rus amo a Nodi a Rus amo na
Talabala da koope a i a’lim asosida mo i a siyani i ojlan i ish usulla i ....................................................145
Si o a Toshma o a
STEAM yondashu i asosida boshlang‘ich sin o‘qu chila ida k ea i kompe ensiyani
shakllan i ishning za u iya i ..........................................................................................................................149
Tashibeko a Munoja Xoshimo na
Musiqa a’limining pedagogik asosla i a me odik izimi ..............................................................................153
Toshpula o a Saida Kuzibae na
Texnologiya anini o‘qi ishda eng sama ali me odla dan oydalanish ...........................................................158
Tu diye a Shahzoda Eshda la qizi
Enhancing Uni e si y S uden s’ Sel -Di ec ed Lea ning Th ough Ed ech Tools ...........................................161
Ulashe a Loba
Fanla a o loyiha ishla ini ashkil e ish o qali o‘qu chila ning dizayn ik lash salohiya ini oshi ish ................ 164
Valiye a Na giza A hamboye na
Alohida a’lim eh iyojiga ega o‘qu chila ning kasbiy aoliya ga ayyo lashning
pedagogik-psixologik asosla i.......................................................................................................................169
Xakimo a Sa inoz Sha i jon qizi
Sun’iy in ellek asosida ya a ilgan a’lim pla o mala i: sama ado lik ahlili a pedagogik yondashu la ......173
Xanbabaye Xakimjon Ik amo ich, E kino Jasu bek Hasanjon o‘g‘li
Tasa u dagi “muhosaba” a “ a akku ” amalla ining o‘z-o‘zini e leksiya me odla i si a ida qo‘llanilishi .....176
Xoshimo Nu iddin Mamadaliye ich
Milliy spo a omma iy o‘yinla ning badiiy-es e ik ahamiya i .......................................................................182
Yaxyaye a Sojida Abdu ahimo na
O a-ona meh ining bola psixologiyasiga a’si i .............................................................................................185
Yulchiye a Shohsanam Dilshod qizi
Nu q i ojlаnishi o qаdа qolgаn bolаlа dа qo‘llаnilаdigаn inno а sion usullа i sаmа аdo ligi ......................189
Аhmedo а Nа gizа Muzа а o nа
Факторы, сдерживающие развитие науки в контексте требований к диссертационным работам ....... 193
Зайналов Жахонгир Расулович, Нурмухамедов Аббос Мамадалиевич, Шадманов Камолиддин Кажакджанович,
Самигова Нодира Хамидуллаевна
Структура и стратегии развития предметных компетенций ....................................................................197
Наимова Мафтунабону Файзулложоновна
Психологическая консультация: современная практика, задачи и перспективы развития ..................203
Раупова Шохида Ахроровна
Подготовка будущих педагогов к инклюзивному обучению детей
с ограниченными возможностями здоровья: задачи и перспективы ......................................................207
Сайфутдинова Насиба Нурматовна
Формирование иноязычной грамотности у курсантов военных вузов:
социально-психологические факторы.......................................................................................................211
Сулейманова Нилуфар Камиловна
O‘qi u chi shaxsiy kompe ensiyasining mohiya i a pedagogik aoliya dagi o‘ ni ........................................214
Abdi axmono a Gulis on Muza a qizi
Bolala da axloqiy qad iya la ni shakllan i ish ja ayonining milliy a umuminsoniy amoyilla i ......................218
Abdumu alipo a Gulshodaxon Nu bek qizi
Fuqa olik jamiya ida huquqiy madaniya a uni i ojlan i ish ja ayonla i ......................................................221
Abdusalimo a Shaxnoza Qudu a ullaye na
Taʼlim menejmen i izimida o‘qi u chining nu q madaniya ini i ojlan i ish s a egiyala i ..............................224
Abduxalilo a I oda Nozimxono na
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
6
2025-yil, noyab , 11-son
O‘zbekis onda yoshla ni ij imoiy-pedagogik hamko likda a biyalashda
“Uzluksiz ma’na iy a biya konsepsiyasi”ning us u o azi ala i ..................................................................229
Abi o a Umida Naza o na
Bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila ini inklyuzi a’lim sha oi ida di e ensiyalash i ilgan da s
mashg‘ulo la ini ashkil e ishga o‘ ga ish (kompe en ligini shakllan i ish/ i ojlan i ish) usulla i.....................232
Adhamo a Diyo a Sanja qizi
Musobaqa aoliya i sama ado ligini oshi ishda sambochila ning ene giya sa i a
iklanish mexanizmla i ahliliy .......................................................................................................................239
Tang iye Abduka im To ashe ich
Aksiologik yondashu asosida bo‘lajak jismoniy a biya o‘qi u chila ining ha aka aolligini
akomillash i ishning ij imoiy-pedagogik za u iya i ........................................................................................244
Ha izo Shah iyo Sha ka o ich
Bo‘lajak a biyachila ning ans e sal: anqidiy a inno a sion ik lash kompe ensiyala i ............................248
Jaloliddino a Ma unaxon Mahmudjon qizi
Axbo o ning gnoseologik mohiya i ................................................................................................................ 256
Kamolo a Munoja xon Jaloldino na
Mak abgacha yoshdagi bolala nu qini i ojlan i ish yo‘lla i ..........................................................................259
Mama o a Aziza Bo‘ iboye na
Akademik li seyla da kimyo anini o‘qi ishda aqamli a’lim exnologiyala idan oydalanish imkoniya la i .... 262
Maxamadiye Sha o iddin Jumaboye ich
Pedagogik oliy a’limda alabala ning kasbiy ij imoiylashu ini
ko po a i madaniya asosida i ojlan i ish me odikasi.................................................................................267
Maxkamo a Dila uz Aliye na
Bo‘lajak o‘qi u chila uchun xo ijiy illa ni o‘qi ishda ling omadaniy yondashu ...........................................271
No mama o a Kamola Gulmama qizi
O‘zbek ili izohli lug‘a ida ibo ala ning g amma ik a si i (bosh komponen li ibo ala misolida) ....................274
S. Sh. Azama o a
Oila ins i u i a gende englikni a’minlashning ij imoiy-huquqiy muammola i .............................................277
Salaye a Aziza Muhamma mu o qizi
Gende yondashu asosida alaba-qizla da anqidiy ik lashni i ojlan i ishning namuna iy mezonla i .......282
Xolo a Mohigul Sha ka o na
Pedagogika yo‘nalishi alabala i huquqiy sa odxonligini i ojlan i ish me odla ini akomillash i ish .............287
Xudoybe gano A ham
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ida leksik komponen likni TRIZ exnologiyasi yo damida i ojlan i ish ............291
Zoki o a Sohiba Mux o aliye na, Fayzullaye a Nazoka Uchqun qizi
Цифровизация и трансформация образования как социально-педагогическое явление ....................295
Кадирова Наргиза Азаматовна
Методика формирования креативного мышления у студентов-филологов
на основе проблемно-ориентированных заданий (на материале английского языка) .........................298
Мамырбаева Дина
Bolala nu qini i ojlan i ishning pedagogik a psixologik asosla i ...............................................................304
Mamadjono a Sakina Mo‘minjono na, Maxmudo a Oygul Toxi jono na
Kichik mak ab yoshidagi o‘qu chila da mo ologik kompe en likni shakllan i ish .........................................309
Ganiye a Shodiya Azizo na
Модель “4+1+1” как ключевой механизм в системе практической подготовки учителей музыки .........313
Мухитдинова Малохатхон Саиджабборовна
Ta biya anini oʻqish sama ado ligini oshi ishda aqamli exnologiyala dan oydalanish ..............................317
Naza o a Nasiba Abdullaye na
Ta biyachining kasbiy psixologik xususiya la i .............................................................................................. 320
Shamshe o a Anjim Ka amaddino na
Boshlang‘ich a’limda a biya naza iyasi a me odologiyasi .........................................................................323
Bo‘ ono a I oda Bo‘ ono na
Yosh dzyudochi qizla ning mashgʻulo la ja ayonida jismoniy ayyo ga ligini oshi ish exnologiyala i .........327
Ma mu a o a I oda Bax iyo qizi
“Odob us-soliḥin” asa ida yo i ilgan axloqiy-didak ik g‘oyala a uning pedagogik mazmuni ....................... 332
A. N. Nus a o
Bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila ini kasbiy kompe en ligini akomillash i ishning me odik asosla i .....336
Xolma o Pa daboy Qo aboe ich, Abdu asulo a Dilnoza
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
7
2025-yil, noyab , 11-son
Bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila i aoliya ida loyihalash i ishning o‘ ni ................................................342
Abdusa o o a Go‘zalxon Abdulxabib qizi
Tibbiyo a azeologiya inson omilida ..........................................................................................................346
Achilo Muza a No quliye ich
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ida azo iy asa u la ni i ojlan i ishda ma ema ikaning ahamiya i ...............349
Mamasaido a Muhabba Abdusalom qizi, Akba aliye a Ma jona Xu shid qizi
Ekoes e ik kompe ensiyani shakllan i ishning xo ijiy a milliy aj ibala ahlili ..............................................354
Alijono a Ma una Maxamadjon qizi
Pedagogik ja ayonda alabala da qad iya li munosaba la ni shakllan i ish mexanizmla i ............................ 359
Alikulo a Muxayyo She o na
Ingliz i sa lik omanla ining ling opoe ik ahlili .............................................................................................362
Du dona Boychaye a, Aliye a Elmi a
Mak abgacha a’limda es e ik a biya be ishning pedagogik asosla i ...........................................................365
Al ibaye a Gulbaxo Maji o na
Kasbiy kompe ensiya ushunchasining mazmuni mohiya i a a kibiy uzilmasi ..........................................369
Axmadjono a Jasmina Jamshid qizi
De eloping W i ing Compe ence Among CEFR B1 and
Iel s Lea ne s Expe iencing Di icul ies in English Language Acquisi ion .....................................................374
Ay u ae Majid Ma lankhano ich
Ta’lim ja ayonida ij imoiy in ellek ni i ojlan i ishning milliy qad iya la ga asoslangan modeli ......................378
Azamo Uma xon Yaxyoxono ich
Complica ions in Teaching A gumen a i e Speech o S uden s in G ades 8–9 ............................................383
Bu ibaye a Aziza Isma illae na
In e aol o‘yinla o qali mak abgacha yoshdagi bolala da ij imoiy-emo sional
ko‘nikmala ni shakllan i ishning pedagogik asosla i .....................................................................................386
Bu iye a Aziza Nema o na
Mak abgacha a’lim ashkilo la ida mak abgacha ka a yoshdagi
bolala ning ijodiy aolligini shakllan i ish .......................................................................................................390
Da ono a Se inch
O‘qu chila da milliy a umummadaniy kompe ensiyani i ojlan i ishda
maqolla dan oydalanish bo ‘yicha manbaalla ahlili ...................................................................................394
Bol aye a Ba no, Eliboye a Su ayyo Abduka im qizi
Social Roo s and Psychological Consequences o Domes ic Violence ........................................................399
Duma o a Gul i a Kozimbeko na, Mamadaliye a Gulmi a, Sul ono a Zulhayo
The T ans e sal-Me hodical Compe ence o a P eschool Educa o
is he Founda ion o E ec i e And Quali y Educa ion ................................................................................... 402
E gashe a Ba no Ziya i din kizi
Mak abgacha yoshdagi bolala ga a’lim- a biya be ishning inno a sion yo‘lla i ...........................................406
E kino a Meh iniso Ro‘ziboye na
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ining o‘qish sa odxonligini oshi ish s a egiyala i ............................................411
Eshonkulo a Hilola Rajab qizi
Ta’lim ja ayonida o‘qi u chi a o‘qu chi o‘ asidagi muloqo ning bilish aoliya iga a’si i ..............................415
Habibo a Shyi a Bax iyo o na
Ruhiy i ojlаnishi sus lаshgаn boshlаngʻich sin oʻqu chilа idа
o‘qish buzilishlа ini аniqlаsh а bа а а e ish ..............................................................................................419
Ik omo a Sa inoz Si oj qizi
Bo‘lajak o‘qi u chila da iskologik kompe en likni shakllan i ishning pedagogik-psixologik xususiya la i ..... 424
Jabbo o a Dila uz Fu qa o na
Mak abgacha yoshdagi bolala da che ili o‘ ganish ja ayonida kommunika i
kompe ensiyani i ojlan i ishning psixologik asosla i....................................................................................428
Ju aye a Sugʻdiyona Shamsiddin qizi
T ans o ming Educa ion: The Impac o Eme ging Technologies on Mode n Pedagogical P ac ices ..........431
Kadi o a Fe angiz Himma illo qizi
Saloma lik e ikasi konsepsiyasi a pedagogik madaniya –
alabala ma’na iya i a dunyoqa ashini shakllan i ishdagi oli ....................................................................435
Kamalo a Yoqu xon Bahodi o na
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
8
2025-yil, noyab , 11-son
Ta biyachila ning kasbiy maho a ini akomillash i ish a
pedagogik aoliya sama ado ligini oshi ish omilla i .....................................................................................439
Kenjaye a Dildo a Te kashe na
Mak ab a’lim izimida inno a siyala ning o‘ ni a ahamiya i ........................................................................443
Kis abaye a Gulchex a Dju akulo na
Kichik mak ab yoshi da ida o‘qu aoliya i a o‘qu mo i la ining shakllanishi ...........................................448
La i a Za i o na Ko aye a
Mak abgacha a’lim izimining aqamlash i ilishi: xalqa o aj iba a is iqbolla .............................................451
Mahmudo a Zul iya Homido na, Hoshimo a Dilnoza Boymi zoe na
Boshlang‘ich sin o‘qi u chila ini dizayn a akku ga o‘ ga ishda
STEAM yondashu ining didak ik imkoniya la i .............................................................................................454
Mamadamino a Munisa Maxmudjon qizi, Boboxono a Shodiyona Rus am qizi
Tabia ni as ash – kelajakni as ash: Buxo o misolida ....................................................................................459
Ma dono a Saoda Muza a o na
Bo‘lajak pedagogla da o‘z-o‘zini baholash kompe en ligini shakllan i ish a i ojlan i ish ............................463
Meyliye a Na osa Gulomo na
Sun’iy in ellek ning a’limda kogni i a me akogni i ja ayonla ga a’si i .....................................................466
Mu odo Ulug‘bek O‘ ki o‘g‘li
Mak abgacha a’limda inklyuzi a’limning ashkil e ilishi..............................................................................470
Mus o oye a Muhabba Husniddin qizi
The E ec i eness o A The apy in Wo king Wi h Child en Expe iencing Emo ional S ess .......................473
Na giza Khay ullaye na O iko a, Laziz Azizo ich No mu a o
Mak abgacha a’lim a biyalanu chila ining musiqiy qobiliya la ini i ojlan i ish mexanizmla i .....................477
O iqo Akmaljon Abdusalom oʻgʻli
CLIL me odining O‘zbekis on a’lim izimida qo‘llanilishi ...............................................................................481
Qa shiye a Sa inoz U al qizi
The Use o Mobile Apps o Build Vocabula y P o iciency .............................................................................486
Kosimo Sunna Ra shan ugli
Yoshla a akku ini i ojlan i ish a ma’na iya ini oshi ishda as i iy san’a ning o‘ ni ................................... 490
Qu onchbek Abduxamido
Axbo o exnologiyala i a’si ida san’a ushunchasining o‘zga ishi ..............................................................494
Rajabo a Laylo O‘ ki qizi
Bo‘lajak a biyachila ning kasbiy kompe ensiyala ini i ojlan i ish exnologiyala i ........................................498
Ramozono a Baho oy Sad iddino na
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ining nu qiy kompe en siyala ini
shakllan i ishda inno a sion yondashu la ning pedagogik asosla i .............................................................501
Yusu zoda Shabnami Yunus, Rashido a Saida Ra shonbek qizi
Axbo o exnologiyala ini izika da sla ida qo‘llash .......................................................................................506
Raxmano Valijon Tu daliye ich, O‘ azaliye Alijon Xasan o‘g‘li
Axbo o xa sizligini o‘qi ishda sun’iy in ellek dan oydalanish a zallikla i ....................................................510
Raxme o a Lazza
Eshi ishda nuqsoni bo‘lgan bolala ning psixologik xususiya la ining o‘ziga xosligi ......................................513
S. A. Mama isaye a
And ogogik yondashu ning in eg a i me odikasi ........................................................................................517
Sa o o a Shaxlo Axado na
Gende ed Language in Uzbek and English Media Discou se ......................................................................520
Sul ono a Cha os Iskanda kizi
Mak abga ayyo lo yoshdagi bolala da ij imoiy ekologik
dunyoqa ashni shakllan i ishga a’si qilu chi omilla ...................................................................................527
Suyuno a Ma luba Abdusaido na
Empa iya shi oko –pasiyen munosaba ida: ibbiyo alabala ining psixologik ayyo ga ligi ......................... 531
Tajiboye a Odinaxon Rus amjon qizi, Qu bono a Fo ima Fa hodjon qizi
Mode n App oaches o Teaching G amma .................................................................................................. 534
Tuychiye Azama Fa khod ugli
The Impo ance o Psychological P epa a ion o P eschool Child en o School Educa ion ........................538
Tu amo Muhammadzohid Rus amjon o‘g‘li
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
9
2025-yil, noyab , 11-son
Bo‘lajak mak abgacha a’lim ashkilo la i a biyachi-pedagogla ining
kasbiy-axloqiy kompe en ligini i ojlan i ish ..................................................................................................541
Xabibullaye a Sayyo axon Maxamadali qizi
Imkoniya i cheklangan a sog‘lom bolala aoliya ida uni e sal a’limning imkoniya i ..................................544
Xolma o a Sa inoz Raxma illa qizi
Ku ashchila ning umumiy a maxsus spo ayyo ga likla i ..........................................................................548
Xudoybe gano Ja lonbek Soa boy o‘g‘li
Tayyo lo gu uhi a biyalanu chila ida ekologik kompe en lik ushunchala ini i ojlan i ish bosqichla i .......551
Ya o a Gulhayo Fazliddin qizi
A xi еk u a a dizayn yo‘nalishi bi i u chila ini kasbga yo‘nal i ish osi asida
axbo o almashish ja ayonla ini op imallash i ish mе odikasini akomillash i ish..........................................555
Kuchimo M. K.
Yuqo i sin o‘qu chila ining ma’na iy kompe en ligini jadidla ning pedagogik
qa ashla i asosida shakllan i ish me odikasi (Temu bekla mak abla i misolida) .........................................559
Quldashe Mu odjon G‘aniye ich
Лингвистическое исследование влияния социальных сетей на
синтаксические изменения в языке современного поколения ................................................................562
Шавилова Наталья Сергеевна
Boshlang‘ich sin o‘qi u chisining nu q madaniya i .......................................................................................566
Islamo a Dil uza Dilshodo na, Gulimbaye a Ba no
Особенности гражданского воспитания обучающихся в системе “школа–махалля” в Узбекистане ...570
Хайдаров Шавкат Шамсиддин угли
Man iqiy masalala ni baja ishning me odik usulla i ......................................................................................575
Toshe a Yulduz
Bo‘lajak o i se la ni ha biy- a anpa a lik uhida a biyalashda
pedagogik-psixologik omilla (jamoa xa sizligini a’minlash bo‘linmala i misolida) ....................................579
Ya ma o Akba No mu o o ich
Yosh ha biy xizma chi o i se la da muloqo madaniya ini sama ali shakllan i ish
muammosining xo ijiy adqiqo la dagi alqini ................................................................................................582
Ma yakubo Elyo Rajapo ich
Umumiy pedagogika anini o‘qi ishda o ma i baholash me odikasini jo iy e ish exnologiyasi ..................586
Sobi jon Xalimo Hoshimjono ich
Формирование компонентов эмоционального интеллекта у детей дошкольного
возраста с дефектами речи на основе сказкотерапии ............................................................................590
Эркинова Фазилат Миразиз қизи
O‘zbekis onda asala iсhilikning i ojlanishi...................................................................................................593
Abdullaye a Maxsudaxon To‘lano na
14–16 yoshli dzyudochila da hujum kombina siyala i a ula ni
musobaqa iy sha oi da qo‘llash usulla ini akomillash i ish..........................................................................596
Abdu axmano a I oda Xay ullaye na
Oliy a’limda aksiologik a biya mexanizmla ini akomillash i ish ij imoiy eh iyoj a
pedagogik muammo si a ida.........................................................................................................................602
B. S. Siddiko
Spo mashg‘ulo la da omida mushak a suyak izimi i ojlanishi ..............................................................606
Bo‘ ono a Habiba E kin qizi
S ol ennisi o‘yini exnikasi ............................................................................................................................ 609
Ib agimo Abduqahho Abdulaziz o‘g‘li
Biologiya anini o‘qi ishda zamona iy pla o mala ning a zallikla i:
Wo dwall, Educaplay, Blooke , Genially, Kahoo pla o mala i .....................................................................613
Kalanda o a Dilnoza Samanda o na, Qodi o a Madina Nosi o na
Oliy a’lim muassasala ida ahsil olayo gan pa aa m es lingchi alabala ni
musobaqa oldidan exnik ayyo ga ligini akomillash i ish ............................................................................617
Ka imo Fax iddin Xu amo ich
De eloping C i ical Reading Skills Th ough Con en -Based Ins uc ion ....................................................... 621
Mekhmonkulo Bu khon Ma’ u ugli
Tog‘li a shaha hududida a’lim olu chi inglo chila ning jismoniy ayyo ga lik da ajasini aqqoslash ........626
Mi jamolo Si ojiddin Xay iddino ich
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
16
2025-yil, noyab , 11-son
STEAM a’lim exnologiyasini mak abgacha a’limda qo‘llashning me’yo iy-uslubiy asosla i ...................... 1233
G‘a o o a Xu iya Yangiboye na
Kimyo ani o‘ ganu chila i ongida moddala ning hosil bo‘lish ja ayonining mazmun-mohiya ini
ula ning gene ikasiga asoslab ushun i ish .................................................................................................. 1238
Jabba o a Dila o‘z Bo‘ iye na
Applica ion o A i icial In elligence-Based Lea ning Ac i i ies
o De eloping C i ical Thinking in Teache T aining ................................................................................... 1242
Masha ipo a Na giza O akhono na, Xudaybe gano a Madinabonu Qud a o na
Yuqo i malakali da ozabonla ning jismoniy ayyo ga ligini oshi ish uslubiya i ........................................... 1246
Maxmudo Azamjon Mux o o ich
Mul imediali elek on osi ala asosida axbo o exnologiyala i anini o‘qi ishda
STEAM a’lim me odla idan oydalanishning didak ik imkoniya la i ............................................................. 1250
Pa idino a Dildo axon Salimjon qizi, Yo‘lchiye Shax iyo Xusano ich
Ona ili da sla ida boshlang‘ich sin o‘qu chila ini bilishga qiziq i ish .......................................................... 1254
Pi niyazo a Sholpan O eniyazo na
Texnologiya ani o‘qi u chila ining da s sama ado ligini oshi ish me odikasi .............................................. 1259
Raxma o A’zam Ashu o‘g‘li
O‘qu chila ning shaxsiy ka ye asini ejalash i ish ij imoiy-pedagogik muammo si a ida ............................. 1262
Raxma o a Se a a Abdulloye na, Sha apo a Hilola Dusham qizi
Mak abgacha a’lim ashkilo la ida inno a sion a k ea i aoliya la ni
ashkil e ishda a biyachi pedagogik maho a ining o‘ ni .............................................................................. 1268
Sa o o a Ma una Abdug‘a o qizi
In e ac i e Me hods and Ac i i ies in Teaching Fo eign Languages ............................................................ 1272
Say u dino a Nilu a xon Soyibjono na
Nu q o‘s i ishda yozma ishla dan oydalanishga oid pedagogik sha -sha oi la ......................................... 1276
Sha ipo a Sa inoz Sayid qizi
Talabala da in eg a i yondashu asosida muloqo madaniya ini i ojlan i ishning a zallikla i .................... 1280
Usmono a Mohizoda A azjon qizi
Mak abgacha yoshdagi bolala ning e leksi qobiliya la ini i ojlanishda oilaning ij imoiy aoliya i ............. 1283
Xomido a Dilo om Abdu axmono na
Ta biya ja ayonida o‘qu chila da a anpa a lik ushunchasini shakllan i ish me odikasi ........................... 1286
Ya kochdiye a Dila uz Egamqulo na
Bo‘lajak pedagogla ning ilmiy- alsa iy dunyoqa ashini i ojlan i ish sama ado ligi ..................................... 1289
Yuldashe a Xusnidaxon Jumanaza qizi
Идейно-художественные особенности публицистики Ш. Рашидова
и их влияние на формирование диалога культур Узбекистана и России .............................................. 1293
Суярова Айнур Ибодуллаевна
Axbo o exnologiyala i anida alabala ning bilish mus aqilligini i ojlan i ishda
oydalaniladigan amoyilla a si i ................................................................................................................ 1296
Kiliche Nu ulla Abboso ich
Bolaning nu qiy i ojida oila iy a a’lim muhi ining ahamiya i..................................................................... 1300
Toshmu odo a Xalima Allabe diye na
Psixologik a pedagogik nuq ai naza dan sanogen a pa ogen a akku mexanizmla i ............................. 1303
Abdushuku o a Mush a iy
Zamona iy o‘qi u chi nu qiga qo‘yiladigan alabla a nu qiy kompe ensiyala ni baholash mezonla i ........ 1308
G‘aniye a Muhabba Lu ullaye na
Формирование профессиональной компетентности будущих воспитателей
дошкольных организаций на основе технологии “Сибборд”: педагогические условия ........................ 1310
Нумонжонова Фарангиз Комиловна
Mak abgacha yoshdagi bolala da ijodiy ik lashni i ojlan i ishda a biyachining oli .................................. 1314
Cho iye a Xu mo Panji qizi
Ona ili a’limida o‘qu chila ni loyiha ishi asosida baholash me odikasi ...................................................... 1316
Bobodo‘s o Yusu Oydin o‘g‘li
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ini CALP yondashu i asosida o‘qish sa odxonligini
i ojlan i ishning me odik bosqichla i ............................................................................................................1321
Ahmadjono a Mush a iy Bahodi jon qizi
Shi oko la p o essional ka e asi esu sla i a ula ning obyek i ko‘ sa kichla i ...........................................1325
A ziqulo O‘ ki bek Maxamma o ich
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
17
2025-yil, noyab , 11-son
Kichik mak ab yoshidagi o‘qu chila da disg a iyani o‘ ganish a ko eksiyalash .........................................1329
Azimo a Aziza Bax iyo o na
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ida ki obxonlikni i ojlan i ish asosida
mus aqil ik lashga o‘ ga ish exnologiyala i .................................................................................................1333
Mi zaye a Dila uz
Mak abgacha a’lim izimida a’limiy aoliya la ni ahlilini olib bo ishda
a biyachila kompe en ligini oshi ishning zamona iy yondashu la i............................................................1337
Fayziye a Mabudaxon Muxammadjono na
Eshi ishidа nuqsоni bо‘lgаn bоlаlа ning uhiy i оjlаnishi qоnuniyа lа i .......................................................1342
Hayda o Islomjon Ha amjon o‘g‘li
Mak ab yoshidagi bolala da jismoniy aoliya ning sog‘liq a i ojlanishga a’si i ..........................................1346
Ib agimo Xasanboy Abdusalomo ich
Kimyo da sla ida aqamli esu sla dan (simulya o a i ual labo a o iya) oydalanish me odikasi.............1349
Ishmano a Zohida Ubaydullaye na, Valee a Nailya Gennadie na
The In eg a ion o Web Technologies in Language Educa ion .....................................................................1353
Kadi o a Fe uza Hikma ullaye na
Boshlang‘ich sin o‘qi u chisining yangi a lod da slikla idan oydalanish kompe ensiyasi ...........................1357
Kosimo a Gullola Mullajono na
E alua ion o he Knowledge o a Fu u e Educa ion Teache on he Me hodology
o Teaching and he Gene al Fea u es o The Theo y o Educa ion ............................................................. 1360
Nishono a Muni a Yakubjono na
Zamona iy jismoniy a biya sohasining muhim jiha la i a asosiy elemen la i .............................................1364
Mami o a Dilo om Ta akulo na
Inklyuzi a’lim uzilishi ij imoiy enomen si a ida ..........................................................................................1367
Meliboye Ta akkal Tu g‘uno ich
Yangi O‘zbekis onda mak ab a’limi a ishlab chiqa ish in eg a siyasini
ashkil e ishning zamona iy yondashu la i...................................................................................................1371
Mexmono Isma Toshpo‘la o ich
Pedagogning kasbiy kompe en ligi a k ea i i ojlanishi .............................................................................1375
Mi saga o a Na giza Say ullaye na
Mak abgacha yoshdagi bolala da ma’na iy immuni e a milliy o‘zlikni shakllan i ishning
zamona iy pedagogik asosla i .....................................................................................................................1379
Mo‘mino Du bek No‘mono ich
Mаk аbgаchа yоshdаgi duduqlаnu chi bоlаlа bilаn psixоkо eksiоn ishlа ni аshkil e ishdа
mаxsus e аpiyаlа dаn sаmа аli оydаlаnish yо‘llа i ....................................................................................1383
Niyozo a Husnida Obidjon qizi, Mama ajabo a Zul iya Na boye na
Rede ining he Teache ’s Role in he Age o A i icial In elligence:
Balancing Human and Machine In elligence in ELT .....................................................................................1386
Nizomo Fe uz Raxmon o‘g‘li
Boshlang‘ich sin ona ili da sla ida ma n us ida ishlashda didak ik o‘yinla dan oydalanish ........................1389
Nu mono a Zebo Fa axo na
Bolala , о‘smi la , о‘spi inla ga ku ubxona – axbo o xizma i kо‘ sa ish ........................................................1392
O‘k am Nosi o
Mak abgacha yoshdagi senso alaliyali bolala ni eshi u nu qiy id okini o‘s i ish exnologiyala i .................1398
O‘zgano a Dildo a Xolmi za qizi, Mama kulo a Loba Tolibjono na
Bolala uchun ushuna li ilda yozilgan qiziqa li a ixiy hikoyala , a sonala a
i oya la ula ning asa u ini i ojlan i ishda, shuningdek asmla a
o osu a la haqida maʼlumo be ishda muhim ahamiya ga ega ...................................................................1402
Qodi o a Buzulayho Tu g‘uno na
Yuqo i sin o‘qu chila ining ma’na iy kompe en ligini jadidchila ning
pedagogik qa ashla i asosida shakllan i ishning didak ik a’mino i ..............................................................1405
Quldashe Mu odjon G‘aniye ich
Ta’lim izimida sun’iy in ellek dan oydalanish e ikasi a amoyilla i .............................................................1409
Raximbaye a Fe uza Rus amjon qizi
Ta biya iy ishla ni ashkil e ishda sin ahba iga qo‘yiladigan zamona iy alabla .......................................1412
Say beko a S e lana Saylaubaye na, Kuandiko a Kamila
Raqamli a’lim muhi ida alabala ning axbo o almashu a xa sizlik madaniya ini
i ojlan i ish me odikasi (kompyu e injini ingi yo‘nalishi misolida) ...............................................................1416
Solijano Muxammad-Ali Omonillo o‘g‘li
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
18
2025-yil, noyab , 11-son
Bo‘lajak o i se la da ijodiy ik lashni i ojlan i ishning pedagogik-psixologik ahamiya i
(ingliz ili mashg‘ulo la i misolida) .................................................................................................................1419
So kulo a Dildo a Odinabeko na
Ingliz a o‘zbek illa ida zoonimik xususiya ni i odalo chi maqolla ning ling okul u ologik xususiya i .........1423
Shaxlo Xalilo a, Sug‘diyona She qulo a
Ona ili da sla ida o‘qu chila ni k ea i ik lashga o‘ ga ish ..........................................................................1427
Voxido a Muqaddas Rasuljon qizi, Jabbo o a Fa ida
Mus aqillik da ida qizla a biyasining pedagogik asosla i a zamona iy endensiyala .............................1430
Xakimo a Na gizaxon Boxadi djono na
Pedagogik a’lim yo‘nalishi alabala i uchun da sdan ashqa i
o‘qu - a biya iy aoliya ga ayyo lash modeli ...............................................................................................1436
Yunuso a Dilo amxon Abdumaji o na
Inklyuzi a’lim sha oi ida koxlea implan li o‘qu chila ning ij imoiy-muloqo kompe ensiyala i ....................1440
А ipo a Nodi a Shux a o na
Методы развития устной речи детей дошкольного возраста ..................................................................1444
Исроилова Шохсанам Учкунжон қизи
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ida badiiy asa ga bo‘lgan qiziqishni oshi ish me odikala i ............................... 1449
Qodi o a Buzulayho Tu g‘uno na, Asqa o a Mohidil Mu odilla qizi
Vi ual modellash i ish asosida o‘qu chila ning a xi ek u a iy loyihalash
kompe en ligini i ojlan i ishning didak ik imkoniya la i................................................................................ 1454
Abdullaye A’zamjon Komolxano ich
Anali ik ik lash qobilya ini i ojlan i ishda izimli yondashu ning p insipla i ................................................ 1458
Amano a Gulxayo Dilmu od qizi
O‘qu chila ning sa odxonlik da ajasini aniqlashda xalqa o baholash (PISA) das u la ining oli ................. 1462
Axmedo a Mas u a Maxmudo na, Abdumaliko a Zami a Dilmu od qizi
O‘yin aoliya ida e kinlik a maqsadlilik uyg‘unligi: ijodiy a akku ni i ojlan i ish omili si a ida .................... 1465
Bax iddino a Yulduz Ab o qizi
Inco po a ing Cul u e-Sensi i e Communica i e Tasks in EFL Cou ses...................................................... 1468
Guzal Ismailo a
Ingliz ilini o‘ ganish ja ayonida mus aqil a’limni o‘g‘ i ashkil qilish exnologiyasi ..................................... 1471
Ib agimo a Se a a Baxodi o na
Maso a iy a’lim ja ayonida odam ana omiyasi a iziologiyasi anini o‘qi ish:
imkoniya la , cheklo la a is iqbolla .......................................................................................................... 1474
Jo‘ aye a Xush o‘ya Yaxyoxon qizi
E a yoshda ingliz ilini o‘yin a TPR me odla i asosida o‘ ga ish sama ado ligi ......................................... 1478
Kadi o a Nilu a Tu sinbaye na
Mak abgacha yoshdagi bolala a akku ining indi idual xususiya la ini o‘ ganish ....................................... 1481
Ka aye a Y. X.
Ta’lim a a biya naza iyasi a me odikasi................................................................................................... 1484
Naza o a Ma luda Uk amo na, Bo i o a Ozoda Baxodi qizi
Boshlang‘ich a’limda da sni sama ali ashkil e ishda me oddan oydalanish –
ijodiy ik lashni i ojlan i ish ......................................................................................................................... 1487
Naza o a Mohigul Akmalo na, Raxmono a Fa iza Sux obo na
Boshlang‘ich sin o‘qu chila ining man iqiy ik lash qobiliya la ini i ojlan i ishda
kompyu e exnologiyala ining o‘ ni a ahamiya i ........................................................................................ 1493
O‘ inboe a Lolaxon O‘k amo na, Naza o Ilhomjon Usmanalie ich
Sun’iy in ellek exnologiyala i asosida bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila ining ona ili anini o‘qi ish
kompe en ligini i ojlan i ish me odikasi (Finlyandiya a Singapu aj ibasi asosida) .................................. 1496
Olimjono a Dilna oz Ma ibjon qizi
Bo‘lajak boshlang‘ich sin o‘qi u chila ida in eg a siyalashgan da sla ni loyihalash
ko‘nikmala ini i ojlan i ish ........................................................................................................................... 1500
Qodi o a Dilshoda Abdunabiye na
Ingliz ili mashg‘ulo la ida yozu ko‘nikmala ini oshi ishning me odik asosla i ............................................ 1504
Qu bono a Ba noxon
Ta’lim izimida ma ke ing ............................................................................................................................. 1508
T. Seydeme o
Xo ijiy illa ning o‘qi ilishida boshqa illa ning oli a o‘qi ish me odikasi...................................................... 1515
Tashxodjaye a Pa ima Bakiye na
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS
19
2025-yil, noyab , 11-son
In eg a ing Social and Linguis ic Skills in English Teaching Ins uc ion
is he Key o Imp o ing Holis ic Language Compe ence ............................................................................. 1518
Zаylоbidinо а Muni а Gulоmо nа
Axbo o -kommunika siya exnologiyala ining kimyo a’limidagi o‘ ni ........................................................... 1523
Bol aye a Shah ibonu Ahmad qizi
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
1462
2025-yil, noyab , 11-son
O‘QUVCHILARNING
SAVODXONLIK DARAJASINI
ANIQLASHDA XALQARO
BAHOLASH (PISA)
DASTURLARINING ROLI
Axmedo a Mas u a Maxmudo na
Qo‘qon da la uni e si e i “Biologiya” ka ed asi o‘qi u chisi
ORCID: 0009-0002-9285-3977
Abdumaliko a Zami a Dilmu od qizi
Qo‘qon da la uni e si e i alabasi
Anno a siya: Ushbu maqolada o‘qu chila ning sa odxonlik da ajasini aniqlashda xalqa o baholash das u la ining, xusu-
san, PISA baholash izimining ahamiya i ahlil qilinadi. Xalqa o ey ing a baholash mexanizmla ining mazku ja ayondagi
o‘ ni, ula ning a’lim si a ini moni o ing qilish, o‘qu chila ning bilimni amaliyo da qo‘llash kompe ensiyala ini aniqlash
hamda a’lim izimining kuchli a zai omonla ini belgilashdagi imkoniya la i yo i ilgan. Shuningdek, baholash das u la i-
ning o‘qi u chila pedagogik aoliya ini akomillash i ish, o‘qu ja ayoniga zamona iy yondashu la ni jo iy e ish a a’lim
siyosa ini op imallash i ishdagi oli ilmiy jiha dan asoslab be ilgan.
Kali so‘zla : xalqa o baholash das u la i, PISA, sa odxonlik da ajasi, a’lim si a i, unksional sa odxonlik, moni o ing,
kompe ensiya, a’lim siyosa i, pedagogik aoliya .
Abs ac : This a icle analyzes he signi icance o in e na ional assessmen p og ams, pa icula ly he PISA s udy, in
de e mining s uden s’ li e acy le els. I highligh s he ole o in e na ional ankings and assessmen mechanisms in mon-
i o ing educa ion quali y, iden i ying s uden s’ abili y o apply knowledge in eal-li e si ua ions, and e ealing he s eng hs
and weaknesses o he educa ional sys em. Fu he mo e, he s udy p o ides a scien i ic jus i ica ion o how hese assess-
men p og ams con ibu e o imp o ing eache s’ pedagogical p ac ices, in oducing mode n app oaches in o he lea ning
p ocess, and op imizing educa ional policy. The indings indica e ha he e ec i e use o in e na ional assessmen sys-
ems signi ican ly enhances s uden s’ unc ional li e acy and imp o es he o e all quali y o he educa ional p ocess.
Key wo ds: in e na ional assessmen p og ams, PISA, li e acy le el, quali y o educa ion, unc ional li e acy, moni o ing,
compe ence, educa ion policy, pedagogical p ac ice.
Аннотация: В данной статье анализируется значение международных оценочных программ, в частности иссле-
дования PISA, в определении уровня грамотности учащихся. Раскрывается роль международных рейтингов и
механизмов оценки в мониторинге качества образования, выявлении способностей учащихся применять знания
на практике, а также в определении сильных и слабых сторон образовательной системы. Кроме того, научно обо-
сновано влияние данных оценочных программ на совершенствование педагогической деятельности учителей,
внедрение современных подходов в учебный процесс и оптимизацию образовательной политики. Результаты
исследования показывают, что эффективное использование международных оценочных систем способствует
повышению функциональной грамотности учащихся и улучшению качества образовательного процесса.
Ключевые слова: международные оценочные программы, PISA, уровень грамотности, качество образования,
функциональная грамотность, мониторинг, компетенция, образовательная политика, педагогическая деятель-
ность.
KIRISH
Bugungi kunda i ojlangan mamlaka la da yuqo i si a li a’limni a’minlash hamda mak ab o‘qu chila ining
in ellek ual salohiya i a iq ido ini i ojlan i ish maqsadida inno a sion a’lim esu sla ini ishlab chiqish a ula ni
modellash i ishning is iqbolli yo‘nalishla ini belgilashda zamona iy PISA exnologiyala idan keng oydalanil-
moqda. Xalqa o baholash das u i – PISA adqiqo la i o‘qi u chi a o‘qu chila ning ayyo ga lik da ajasini
oshi ish, ula da abiiy-ilmiy sa odxonlikni shakllan i ish, a’lim si a i a uning sama ado ligini yuksal i ishda
muhim omil si a ida namoyon bo‘lmoqda. Ta’lim izimida kechayo gan bunday o‘zga ishla in ellek ual salohi-
ya li, iq ido li a k ea i ik lay oladigan mu axassisla ni ayyo lash amaliyo iga alohida e’ ibo qa a ishni alab
e adi. Shu munosaba bilan o‘qi u chila a’lim ja ayonini ashkil e ishda u li zamona iy pedagogik yondashu -
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
1463
MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
2025-yil, noyab , 11-son
la ni in eg a siya qilish o qali o‘qu chila da abiiy-ilmiy sa odxonlikni, k ea i ik lash qobiliya ini hamda amaliy-
o ga yo‘nal i ilgan unksional sa odxonlikni shakllan i ishga qa a ilgan aoliya ni amalga oshi moqdala .
PISA – bu bu un dunyo bo‘ylab 15 yoshli o‘qu chila ning ij imoiy a iq isodiy ish i oki uchun asosiy bilim a
ko‘nikmala ini baholash uchun o‘ kaziladigan so‘ o bo‘lib, u 80 dan o iq mamlaka la ga a’lim izimining sama-
ado ligi bo‘yicha qiyosiy ma’lumo la ni aqdim e adi, bunda na ijala si a a englik jiha la iga, jumladan, o‘qu -
chila a o onligi a mak ab esu sla iga e’ ibo qa a iladi. So‘nggi yigi ma yil ichida PISA a o ida siyosa chila ,
adqiqo chila a o‘qi u chila ning aol hamjamiya i shakllanib, ula milliy a’lim siyosa ini xaba do qilish uchun
uning dalilla idan oydalanadila . Iq isodiy hamko lik a a aqqiyo ashkilo i (OECD) omonidan ya a ilgan PISA
15 yoshli o‘qu chila ning ma ema ika, o‘qish a abiiy anla bo‘yicha ko‘nikma hamda bilimla ini sino dan o‘ ka-
zadi. Ma ema ikaga qa a ilgan 2022-yildagi baholashda sakson bi mamlaka a iq isodla ish i ok e gan bo‘lib,
ma’lumo la OECD omonidan 2023-yil 5-dekab da e’lon qilingan. Talabala ning moliya iy sa odxonligi, ijodiy
ik lashi a um bod a’lim olishga ayyo ligi bo‘yicha qo‘shimcha na ijala 2024-yilda e’lon qilindi. Baholashning
o‘qqizinchi bosqichi – PISA–2025 hozi da da om e moqda, na ijala esa 2026 yilda e’lon qilinadi.
MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI
O‘zbekis on Respublikasining 2030-yilga kelib PISA xalqa o das u i ey ingida jahonning bi inchi 30 a
ilg‘o mamlaka la qa o iga ki ishiga e ishish hamda a’lim si a ini baholashning milliy izimini ya a ish azi asi
belgilangan [1]. Mak abla a o‘qu chila ning bilimini xalqa o miqyosda baholash, a’lim izimidagi kamchilikla ni
aniqlash a ula ni ba a a e ishning aniq mexanizmla ini belgilaydi. Qa o ning asosiy yo‘nalishla iga xalqa o
adqiqo la da ish i ok e ish (TIMSS, PISA a boshqa baholash das u la i), baholashning milliy izimini ya a ish,
o‘qu chila bilimini baholash, a’lim si a ini oshi ish, aniqlangan kamchilikla ni ba a a e ish hamda xalqa o
aj ibani o‘ ganib O‘zbekis on a’lim izimiga a biq e ish ki adi [2].
TADQIQOT METODOLOGIYASI
PISA – 2000-yildan be i ha uch yilda bi ma a o‘ kazilib kelinayo gan xalqa o a’lim baholash das u idi .
Uning asosiy maqsadi – 15 yoshli o‘qu chila ning asosiy anla dagi bilim a ko‘nikmala ini eal hayo dagi azi-
ya la da qo‘llay olish qobiliya ini aniqlashdan ibo a . PISA das u i uch a asosiy yo‘nalishda baholash olib bo adi:
• o‘qish sa odxonligi – ma nni ushunish, ahlil qilish, asosiy g‘oyala ni aj a a olish a o‘z ik ini asoslab i oda
e a olish qobiliya i;
• ma ema ik sa odxonlik – ma ema ik ushunchala ni eal hayo dagi muammola da qo‘llash, yechim opish
a man iqiy ik lash qobiliya i;
• abiiy anla bo‘yicha sa odxonlik – ilmiy bilimla asosida a o -muhi hodisala ini ushun i ish a ilmiy
asoslangan qa o la qabul qilish malakasi
Bu baholash mezonla i an’ana iy es izimla idan a q qiladi. PISA o‘qu chila ning yodlangan bilimla-
ini emas, balki bilimdan amalda oydalana olish da ajasini o‘lchaydi. Shu sababli, sa olla ko‘pincha hayo iy
hola la ga asoslangan, ahliliy a muammoli shaklda bo‘ladi. PISA es la i o‘zbek o‘qu chila i uchun muhim
ahamiya ga ega, chunki bu baholash o qali a’lim izimidagi bo‘shliqla aniqlanadi, anla ni o‘qi ish me odikasi
ahlil qilinadi, o‘qu chila da mus aqil ik lash a sa odxonlik da ajasi o‘lchanadi. Mazku das u na aqa a’lim
izimining jo iy hola ini baholaydi, balki uni isloh qilish uchun za u s a egiyala ni ishlab chiqishga asos bo‘lib
xizma qiladi. (3)
PISA adqiqo i quyidagi xususiya la ga ega:
• u bu un dunyoda keng qam o li a mun azam a ishda o‘ kazib kelinayo gan das u ; a’lim sohasidagi yi ik,
keng ko‘lamli xalqa o moni o ing adqiqo la idan bi i;
• adqiqo da umumiy o‘ a a’lim muassasala ida a’lim olayo gan 15 yoshli (15 yosh 3 oydan 16 yosh
2 oygacha bo‘lgan) o‘qu chila ish i ok e adila ;
• o‘qu chila ning “mus aqil hayo ga ayyo lik” da ajasi, ya’ni ula ning mak abda egallagan bilim a ko‘nik-
mala idan hayo da uch ashi mumkin bo‘lgan muammola ni hal e ishda qay da ajada oydalana olishla i
baholanadi;
• o‘qu chila ning unksional sa odxonligi, jumladan, o‘qish (ma nni ushunish), abiiy a ma ema ik sa od-
xonligi, shuningdek, ushbu yo‘nalishla dagi hayo iy muammola ni hal e a olish ko‘nikmala i baholanadi;
• adqiqo da ish i okchi mamlaka la a’lim izimining o‘ziga xosligi bo‘yicha ma’lumo olish imkonini be adigan
axbo o o‘planadi. (4)
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
1464
2025-yil, noyab , 11-son
TAHLIL VA NATIJALAR
O‘zbekis on o‘qu chila i ma ema ika ani bo‘yicha o‘ acha 364 ball o‘pladi. Bu ko‘ sa kich OECD o‘ acha
na ijasidan – 472 balldan ancha pas di . O‘qish bo‘yicha 340–350 ball, abiiy anla bo‘yicha esa 350–360 ball
o alig‘ida na ijala qayd e ilgan. O‘qu chila ning ka a qismi eng pas da ajadagi sa odxonlik – 1-da aja yoki
undan pas na ijani namoyon e gan. Faqa 14,4% o‘qu chi ma ema ikadan 2-da aja a undan yuqo i na ijaga
e ishgan bo‘lib, bu unksional sa odxonlik da ajasining pas ekanligini ko‘ sa adi. Shu bilan bi ga, o‘qu chila
o asida mak ab muhi i nisba an ijobiy: ko‘pchilik mak abda o‘zini e kin a xa siz his qilishi aniqlandi.
O‘zbekis onning PISA baholashida ish i ok e ishi a’lim izimidagi eal muammola ni aniqlash yo‘lida muhim
qadam bo‘ldi. Tahlilla shuni ko‘ sa adiki, o‘qu chila da anqidiy ik lash a ahlil qilish ko‘nikmala ining ye ish-
masligi, sa olla ni ushunishda qiyinchilikla , ayniqsa mu akkab a kon eks li ma nla ni sha hlashda muammo
ma jud. Bilimla ning amaliyo da qo‘llanmasligi ham sezila li bo‘lib, ko‘plab o‘qu chila naza iy bilimla ga ega
bo‘lsala -da, ula ni eal aziya la ga a biq e ishda sus lik kuza ilgan. Sa odxonlik da ajasining pas ligi u ayli
o‘qu chila ma nni o‘qish a ushunishda ye a li ezlik a aniqlikka ega emasla . Da slikla a o‘qu me odi-
kasining eski ganligi esa ja ayonni yanada qiyinlash i moqda. An’ana iy yodlashga asoslangan a’lim uslubla i
PISA alabla iga ja ob be maydi. PISAda yuqo i na ija ko‘ sa gan da la la – Singapu , Yaponiya, Es oniya,
Finlandiya kabi mamlaka la da o‘qu chila da mus aqil ik lash, amaliy muammola ni hal qilish a muloqo
ko‘nikmala ini bolalikdan boshlab shakllan i ishga alohida e’ ibo be iladi [5].
XULOSA
ECD xalqa o o‘qu chila ni baholash das u i (PISA) o‘qu chila ning ma ema ika, oʻqish a abiiy anla
bo‘yicha nimani bilishini a ula bilganla i bilan nima qila olishini ekshi adi. U hozi gi kunga qada o‘qu -
chila ning a’lim na ijala ini eng keng qam o li a qa ’iy xalqa o baholashni a’minlaydi. PISA na ijala i bu un
dunyo bo‘ylab e ishilgan a’lim na ijala ining si a i a engligini ko‘ sa adi hamda o‘qi u chila a siyosa chila ga
boshqa mamlaka la da qo‘llaniladigan siyosa a amaliyo la dan o‘ ganish imkonini be adi [7].
Foydalanilgan adabiyo la o‘yxa i:
1. Xamido M. (2021). “Ta’lim si a ini baholashda xalqa o das u la : PISA ahlil na ijala i a O‘zbekis on uchun a siyala ”.
Ilmiy-amaliy a’lim ju nali, 2025-yil, 3-son.
2. Raxmono Sh. T. “Ix isoslash i ilgan umumiy o‘ a a’lim mak abla i 7–9-sin o‘qu chila ini xalqa o PISA adqiqo la iga
ayyo lash ( abiiy anla misolida)” disse a siya a o e e a i, Sama qand – 2023.
3. Ka imo a Z. “PISA das u i: O‘zbekis onning ilk ish i oki a na ija iy ahlil”. Xalq a’limi; UNESCO (2022). Global Edu-
ca ion Moni o ing Repo : Technology and Educa ion. h ps://en.unesco.o g/gem- epo /
4. Raxma o a F. J. “Ma ema ika anini o‘qi ishning ilg‘o xalqa o aj ibala i a anni o‘qi ishga qo‘yilayo gan zamona iy
alabla ” magis lik disse a siyasi, Te miz – 2023.
5. PISA–2022 na ijala i (II jild).
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
410
2025-yil, noyab , 11-son
Pedagogika anla i
Pedagogika naza iyasi. Pedagogik a’limo la a ixi
Ta’lim a a biya naza iyasi a me odikasi (sohala bo‘yicha)
Maxsus pedagogika
Jismoniy a biya a spo mashg‘ulo la i naza iyasi a me odikasi
Kasb-huna a’limi naza iyasi a me odikasi
Elek on a’lim naza iyasi a me odikasi ( a’lim sohala i a bosqichla i bo‘yicha)
Ta’limda menejmen
Mak abgacha a’lim a a biya naza iyasi a me odikasi
Ij imoiy pedagogika
Ta ix anla i
Psixologiya anla i
Fizika-ma ema ika anla i
Kimyo anla i
Biologiya anla i
Falsa a anla i
Filologiya anla i
Geog a iya anla i
13.00.00
13.00.01
13.00.02
13.00.03
13.00.04
13.00.05
13.00.06
13.00.07
13.00.08
13.00.09
07.00.00
19.00.00
01.00.00
02.00.00
03.00.00
09.00.00
10.00.00
11.00.00
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
AKTABGACHA VA
AKTAB TA’LIMI
411
MAKTAB TA’LIMI SCHOOL EDUCATION ШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ
2025-yil, noyab , 11-son
2025. №11
Mas’ul muha i : Ramzidin Ashu o
Ingliz ili muha i i: Mu od Xoliyo o
Musahhih: Alibek Zoki o
Sahi alo chi a dizayne : Iskanda Islomo
© Ma e ialla ko‘chi ib bosilganda “Mak abgacha a mak ab a’limi” ju nali manba si a ida
ko‘ sa ilishi sha . Ju nalda bosilgan ma e ial a eklamala dagi dalilla ning aniqligiga mualli la
ma’sul. Tah i iya ik i ha aq ham mualli la ik iga mos kelamasligi mumkin. Tah i iya ga
yubo ilgan ma e ialla qay a ilmaydi.
Manzilimiz: Toshken shaha , Yunusobod umani
19-ma ze, 17-uy.
“Mak abgacha a mak ab a’limi” ju nali 26.09.2023-yildan
O‘zbekis on Respublikasi P eziden i Admins a siyasi huzu idagi
Axbo o a omma iy kommunika siyala agen ligi omonidan
№C–5669363 eyes aqami a ibi bo‘yicha o‘yxa dan o‘ kazilgan.
Li senziya aqami: № 136361.
