SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 14 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Decembe , 2025
37
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17735795
ELEKTRON KUTUBXONALAR YOSHLARNI O‘QISHGA
QIZIQTIRA OLDIMI?
Isxako a Nasiba Sanja o na
Toshken da la yu idik uni e si e i
Axbo o – esu s ma kazi di ek o o‘ inbosa i
Elek on poch a:[email protected]
Shamaye a Dilno a Tu amu o o na
Toshken da la yu idik uni e si e i
Axbo o – esu s ma kazi xodimi
3-da ajali yu is :
Elek on poch a: dilna ashamaye [email protected]
ANNOTATSIYA
Hozi gi kundagi muammola dan bi i yoshla ni ki obga qiziq i ishdi . Ushbu
maqolada yoshla ni ki ob o‘qishga bo‘lgan qiziqishini uyg‘o ish o qali a akku ni,
aqliy aoliya ini, ko‘nikma a malakala ni i ojlan i ish, in e ne dan o‘g‘ i
oydalanish oda ini i ojlan i ish mazmuni yo i ilgan.
Kali so‘zla : Yoshla , ki obxonlik, ki ob o‘qish, elek on ku ubxona, zamona iy
exnologiyala , ku ubxona, ij imoiy a moqla , audio da slik.
Ki ish. Bugun biz ezko global aloqa olamida yashayapmiz. Ha bi inson ko‘zni
qamash i u chi ezlik bilan kelgan exnologik o‘zga ishla bilan yaxshi anish.
Ma nla ni, o ush yoki izual as i la ni yozib olish a uza ishning yangi usulla i
ko‘paydi. Raqamli exnologiya bilimla ni saqlash, a qa ish a olish uchun ajoyib
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 14 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Decembe , 2025
38
imkoniya la ya a di. Ushbu exnologiya bu un dunyo bo‘ylab odamla o‘ asida
muloqo qilish, shuningdek, madaniy sohala ni i ojlan i ish a asa la dan oydalanish
uchun misli ko‘ ilmagan imkoniya la ni aqdim e adi. Elek on esu sla o‘plami
haqiqa an ham ha bi ku ubxona ondining asosiy ayanchiga aylanadi.
Demak bunda OTM alabala soni yildan yilga o‘sish bi da da biz o‘z-o‘zidan
oliy a’lim ku ubxona izimla ini elek on ku ubxona izimiga o‘ ish alab qilinadi. Oliy
a’lim izimida ha bi a alabaga adabiyo la bilan a’minlash ka a muammo bo‘lib
qolmoqda. Shu muammodan xalos bo‘lish uchun ha bi oliy a’lim aqamli ku ubxona
izimla iga o‘ ishi sha .
Endilikda bi a alaba-yoshla ni elek on ku ubxonala ga jalb qilishning bi necha
yo‘lla i ma jud bula ga misolla :
- Elek on ku ubxonala da ki obla ni eklamasini ko‘p oq yo i ish ke ak;
- Ki obla ni yo qin oq ki obxonla ni diqqa ini o a oladigan da ajada adabiyo la
bilan a’minlash ke ak;
- Audio ki obla ni na aqa badiiy adabiyo la aynan alabala da slikla i ham audio
qilinsa maqsadga mu o iq bo‘la edi;
- P o esso -o‘qi u chila uchun alabala ni ki ob mu olaa qilishiga imkon
qoldi adigan da ajada uyga azi ala be ilsa;
- Biz ko‘plab yana misolla kel i ishimiz mumkin ammo yoshla ni ki obga
qiziq i ish a alo oiladan keyin esa a’lim da gohla ida qiziqishi o ib bo adi.
- ARMla jadal i ojlanayo gan bi da da oliy a’lim ku ubxona izimla ini
elek on ku ubxona ondini aynan ki obxonla alabidan kelib chiqib ondni ya a ish
yoki o‘ldi ib bo ish ke ak. Ayni damda oliy a’lim ku ubxona izimla ida elek on
ki obla ga eh iyojla soni o ib bo ilmoqda, nash qilingan ki obdan kamida 6 a
ki obxon oydalanilsa 1 a elek on ki obdan esa minglab yoki cheklanmagan
ki obxonla oydalanishi mumkin.
- Respublikamizda ba cha izimla aqamlash i ilayo gan bi da da inson
eh iyojla ini qondi ish oydalanu chila uyda o‘ i gan hola ida gaz, elek ene giya,
so uq su , issiqlik ene giyala o‘lo uni uyida amalga oshi ilyapdi. Shundan kelib
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 14 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Decembe , 2025
39
chiqqan holda biz ARM hodimla i ki obxonla ni eh iyojla iga hohlagan holda yani
ki ob shaklimi? Ki obning elek on shaklimi? Audio da slikla deysizmi? hamma
shaklini bi xil i ojlan i ish ke ak. Xususan a’lim izimida elek on ku ubxonala
ishga ushi ilgan bi aq da izimdagi TA’MINLANGANLIK muammosi o‘z-o‘zidan
ba a a qilingan bo‘la edi. Ki obxonla 100 % adabiyo la bilan a’minlanganda balki
ku ubxonala ga ash i buyu masdan uyda o‘ i gan holda ke akli das likla ini o‘qishi
mumkin.
Oliy a’lim izimida hozi gi kunda jo iy qilinadigan u li das u la qa o ida
Toshken da la yu idik uni e si e i a Na oiy da la konchilik uni e si e la ida
elek on ku ubxona ya a ishda asosan AKBT das u i amalda jo iy qilingan.
Uni e si e la o‘za o hamko lik asosida ish yu i ishgan.
“AKBT” das u ini ishga ushu ish o qali oydalanu chila ga maso adan
axbo o -ku ubxona xizma i ko‘ sa ish izimini i ojlan i ish a uni e si e ning
axbo o -ku ubxona esu sla idan oydalanish imkoniya ini kengay i ish, shu
maqsadda das u quyidagi ishla ni amalga oshi adi:
- ARMda saqlanayo gan adabiyo la ning elek on ku ubxonasini ya a ish;
- ARM ilial yoki bo‘limla ini yagona das u iy kompleksga jamlash;
- ARMla ni bi lash i ish a ula ni yagona eb-pla o ma izimiga bi lash i ish;
- ARMla a o elek on hamko likni akomillash i ish;
- Eng so‘nggi web exnologiyala asosida adabiyo la ni bi joyga jamlash;
- Mamlaka da axbo o , kommunika sion exnologiyala sohasining i ojiga hissa
qo‘shish;
- Aholining, an a a’limga oid elek on axbo o esu sla bilan shug‘ullanadigan,
mazku ma’lumo la ga alabi ma jud bo‘lgan qa lamla ini ma’lumo bilan a’minlash;
- Aholiga maso adan u ib ma’lumo olish, qay a ishlash, qo‘shish a oydalanish
imkoniya ini ya a ish.
- ARMni aqamlash i ish alabani o‘qishga qiziq i a oldimi? O‘z o‘zidan
alabala ha qanday eh iyojini elek on ku ubxonala dan sa olla i – ja obla ini olishsa
o‘qishga yana ham qiziqishi oshadi degan umiddaman.
SCHOLAR ISSN: 2181-4147 VOLUME 3 | ISSUE 14 | 2025
h ps:// .me/openschola Mul idisciplina y Scien i ic Jou nal Decembe , 2025
40
Xulosa qilib ay ganda shubhasiz, insonla ning eh iyojla i oshib bo a e adi, lekin
ha qanday da da ma’na iy eh iyojning qad i o sa o adiki, hech qachon yo‘qolmaydi.
Yoshla o asida ki ob o‘qishga bo‘lgan qiziqishni oshi ish yo‘lla ini o‘ ganish, ba cha
da ajadagi sa’y-ha aka la ni bi lash i ish lozim: oilada, mak abda, jamiya da a ha o
in e ne da ham bu bo ada ishlash ke ak.
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Mus aqil O‘zbekis on ku ubxonala i s a is ik ma’lumo la i.
2. In e ne manbala i: ij imoiy a moqla da ki ob a g‘ibo i bo‘yicha blogla a
maqolala .
